TÜRKİYE BİNA DEPREM YÖNETMELİĞİ (TBDY)- ***Deprem Yer Hareketi Düzeyleri ve Spektrumları

Bu Yönetmelik kapsamında aşağıda belirtilen dört farklı deprem yer hareketi düzeyi tanımlanmıştır.

DEPREM YER HAREKETİ DÜZEYLERİ 50 YILDA AŞILMA OLASILIĞITEKRARLANMA PERİYODUSIKLIK
Deprem Yer Hareketi Düzeyi-1 (DD-1) %22475 yılÇok Seyrek
Deprem Yer Hareketi Düzeyi-2 (DD-2) %10475 yılSeyrek
Deprem Yer Hareketi Düzeyi-3 (DD-3)%5072 yılSık
Deprem Yer Hareketi Düzeyi-4 (DD-4)%68
(30 yılda aşılma olasılığı %50)
43 yılServis Deprem Yer Hareketi

Deprem yer hareketi spektrumları, belirli bir deprem yer hareketi düzeyi için referans zemin koşulları esas alınarak %5 sönüm oranı için, Harita Spektral İvme Katsayıları, Tasarım Spektral İvme Katsayıları ve Yatay Elastik Tasarım Spektrumuna bağlı olarak veya sahaya özel elastik deprem analizi ile özel olarak tanımlanır.

 

Harita Spektral İvme Katsayıları ve Tasarım Spektral İvme Katsayıları

Bilidiği üzere boyutsuz Spektral İvme Katsayısı TDY 2007’de

A(T)=A0 I S(T)

Sae(T)=A(T) g  şeklinde hesaplanıyordu.

(A(T)=spektral ivme katsayısı, A0 etkin yer ivme katsayısı, I=bina önem katsayısı, S(T)=Spektrum katsayısı , Sae(T)=Elastik İvme Spektrumu’nun ordinatı olan Elastik Spektral İvme g=yer çekimi ivmesi)

Bu yönetmelikle yukarıdaki tabloda tanımlanan dört farklı deprem yer hareketi düzeyi için Deprem Tehlike Haritaları, iki spektral ivme değerini tanımlayan Spektral İvme Haritaları olarak düzenlenmiştir.

Türkiye Deprem Tehlike Haritaları İnteraktif Web Uygulamasına ilgili arsa bilgileri girildiğinde sistemdenözet ve detaylı raporlar elde edilecektir. Özet rapor, kullanıcı girdileri, sahanın konumunu gösteren harita, seçilen tekrarlanma periyodu (deprem yer hareketi düzeyi) için deprem tehlike haritalarından elde edilen yer hareketi parametreleri ile yatay ve düşey elastik tasarım spektrum grafiklerini içermektedir.(SS ,S1, SDS,SD1, PGA, PGV) Detaylı Raporu ise yatay ve düşey elastik tasarım spektrumlarını elde etmek için yapılan hesapların detaylarını (ilgili tablolar,formüller vb.) içerir.
TÜRKİYE DEPREM TEHLİKE HARİTALARI İNTERAKTİF WEB UYGULAMASI ‘nın detaylı anlatımına linkten ulaşabilirsiniz.

Boyutsuz olarak tanımlanan harita spektral ivme katsayıları:

Kısa periyod bölgesi için harita spektral ivme katsayısı Ss

1 saniye periyod için harita spektral ivme katsayısı 1s

Harita spektral ivme katsayıları, birbirine dik iki yatay doğrultudaki deprem etkilerinin geometrik ortalamasına karşılık gelmektedir.

Belirli bir deprem yer hareketi düzeyi için referans zemin koşulu (Vs )30 =760 m/sesas alınarak %5 sönüm oranı için Deprem Tehlike Haritaları’nda verilen harita spektral ivmeleri’nin yerçekimi ivmesine bölünmesi ile boyutsuz katsayılar olarak tanımlanmıştır. ((Vs )30=üst 30 metredeki ortalama kayma dalgası hızı)

Bu harita spektral ivme katsayılarını, tasarım spektral ivme katsayılarına şu şekilde dönüştürüyoruz;

SDS=SS FS
SD1=S1 γF F1

γF=Faya yakınlık katsayısı

F1 ve FS = yerel zemin etki katsayısı

Faya yakınlık katsayısı seçilirken;

DD-1 VE DD-2 düzeyleri için;

LF fay düzlemine olan km cinsinden mesafe olmak üzere Türkiye Deprem Tehlike Haritaları İnteraktif Web Uygulamasından elde edilebilir.

LF≤15km için  γF=1.2

15km< LF ≤25 için  γF=1.2-0.02(LF-15)

DD-3 VE DD-4 düzeyleri için;

γF=1.0 sabit olarak alınacaktır.

Yerel Zemin Etki Katsayısı ise;

Bu yönetmelikte tekrar tanımı yapılan Yerel Zemin Sınıflarına bağlı olarak F1 ve FS (yerel zemin etki katsayıları) aşağıdaki tabolarda verilmiştir. (Ara değerler için doğrusal enterpolasyon yapılabilir)

Kısa periyod bölgesi için Yerel Zemin Etki Katsayıları FS

Yerel Zemin SınıfıSs≤0.25Ss=0.50Ss=0.75Ss=1.00Ss=1.25Ss≥1.50
ZA0.80.80.80.80.80.8
ZB0.90.90.90.90.90.9
ZC1.31.31.21.21.21.2
ZD1.61.41.21.11.01.0
ZE2.41.71.31.10.90.8
ZFSahaya Özel Analiz YapılacakSahaya Özel Analiz YapılacakSahaya Özel Analiz YapılacakSahaya Özel Analiz YapılacakSahaya Özel Analiz YapılacakSahaya Özel Analiz Yapılacak

1.0 saniye periyod için Yerel Zemin Etki Katsayıları F1

Yerel Zemin SınıfıS1≤0.10S1=0.20S1=0.30S1=0.40S1=0.50S1≥0.60
ZA0.80.80.80.80.80.8
ZB0.80.80.80.80.800.8
ZC1.51.51.51.51.51.4
ZD2.42.22.01.91.817
ZE4.23.32.82.42.22.0
ZFSahaya Özel Analiz YapılacakSahaya Özel Analiz YapılacakSahaya Özel Analiz YapılacakSahaya Özel Analiz YapılacakSahaya Özel Analiz YapılacakSahaya Özel Analiz Yapılacak
Yatay Elastik Tasarım Spektrumu;

Gözönüne alınan herhangi bir deprem yer hareketi düzeyi için yatay elastik tasarım ivme spektrumu’nun ordinatları olan yatay elastik tasarım spektral ivmeleri Sae(T), doğal titreşim periyoduna bağlı olarak yerçekimi ivmesi [g] cinsinden şu şekilde tanımlanmıştır;

Sae(T)=(0.4+0.6T/TA)SDS        0≤T≤TA

Sae(T)=SDS                                   TA≤T≤TB

Sae(T)=SD1/T                               TB≤T≤TL

Sae(T)=SD1TL/T²                         TL≤T

Burada TA ve TB SDS ve SD1 ‘e bağlı olarak;

TA=0.2 SD1/SDS ve TB=SD1/SDSşeklinde elde edilir.

Sabit yerdeğiştirme bölgesine geçiş periyodu TL= 6 s alınacaktır.

elastik tasarım spektrumu

 

Gözönüne alınan herhangi bir deprem yer hareketi düzeyi için yatay elastik tasarım yerdeğiştirme spektrumu’nun ordinatları olan yatay elastik tasarım spektral yerdeğiştirmeleri Sde(T) doğal titreşim periyoduna bağlı olarak metre [m] cinsinden şu şekilde tanımlanır;

Sde(T)=(T² /4π²) g Sae(T)

 yatay elastik tasarım spektral yerdeğiştirmeleri

Düşey Elastik Tasarım Spektrumu

SaeD(T)=(0.32+0.48T/TAD)SDS        0≤T≤TAD

SaeD(T)=0.80 SDS                                   TAD≤T≤TBD

SaeD(T)=0.80 SDS TBD / T                    TBD≤T≤TLD

Sae(T)=SD1TL/T²                         TL≤T

Burada;

TAD=TA/3, TBD=TB/3, TLD=TL/2’dir.

Düşey Elastik Tasarım Spektrumu

Sahaya Özel Deprem Yer Hareketi Spektrumu

Sahaya Özel Elastik İvme Spektrumu

Bazı özel durumlarda, sahaya özel deprem tehlikesi analizleri ile sahaya özel deprem yer hareketi spektrumları’nın tanımlanması gerekli olabilir. Bu spektrumlar istenirse her durumda kullanılabilir. Sahaya özel deprem yer hareketi spektrumlarının ordinatları, hiçbir zaman Yatay Elastik Tasarım Spektrumunda tanımlanan tasarım spektrumu ordinatlarının % 90’ından daha küçük olmayacaktır. Yani  SaeD (T) ve Sae(T)’nin %90’ından küçük olmayacaktır.

Sahaya Özel Zemin Davranış Analizleri

ZF sınıfı olarak tanımlanan zeminlerde sahaya özel zemin davranış analizleri yapılacaktır. Bu tür analizler, istenirse diğer sınıflardaki zeminlerde de yapılabilir.

 

 

 

TÜRKİYE BİNA DEPREM YÖNETMELİĞİ (TBDY)- ***Deprem Yer Hareketi Düzeyleri ve Spektrumları” için bir yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Facebook'ta Takip Etmek İster misiniz?