Permakültür, sürdürülebilir insan yerleşimleri yaratma amaçlı bir tasarım sistemidir ve amaç kendi ihtiyaçlarını karşılayan, çevresini sömürmeyen veya kirletmeyen, dolayısıyla uzun vadede sürdürülebilir, ekolojik olarak sağlıklı ve ekonomik olarak uygulanabilir sistemler yaratmaktır.

Permakültürün temel felsefesi, “doğaya rağmen değil, doğa ile birlikte çalışmaya, kısa süreli-düşüncesiz bir emek yerine uzun süreli-düşünceli bir gözleme, öğeleri tek ürünlük bir sistem olarak görmek yerine bitkilerle hayvanların tüm işlevlerini birlikte değerlendirmeye” dayalı bir yaklaşım olmalıdır.

Permakültür kavramı, İngilizce “permanent” (kalıcı) ve “agriculture” (tarım) kelimelerinin, latincede ise “perm” (sürmek, devam etmek), “culture” (tarım) kelimelerinin birleşmesi ile oluşmuştur.

Permakültür, insanla doğanın uyumunun temel alındığı, doğayı gözlemleyip taklit ederek, doğaya en az müdahalenin uygulandığı, kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen sistem tasarımlarıdır.

2. Permakültür Tasarımın Üç Temel Etik Kuralı

Permakültürde üç bölümden oluşan bir etik anlayış benimsenilir:

1. Dünya’ya özen göstermek,
2. İnsana özen göstermek,
3. Adil Paylaşım

2.1. Dünya’ya özen göstermek

Dünyaya özen göstermek, yeryüzündeki canlı ve cansız tüm varlıklara özen göstermeyi ifade etmektedir. Dünyayı gözlemek, ancak kaynakların akıllıca yönetilmesi ile mümkün olabilecektir. Dünya’ya özen gösterme etiğinin uygulanabilmesi için çeşitli yollardan bahsedilmektedir. Bunlar:

• Eylemlerin uzun vadeli sonuçlarının göz önünde bulundurulması.
• Arazide olabildiğince yerel ya da doğal türlerin kullanılması
• Mümkün olan en küçük toprak parçasının işlenerek, yoğunlaştırılmış sistemlerin kurgulanmaya çalışılması.
• Çok yönlü ve polikültürel (farklı ürünlerin bir arada yetiştirildiği) uygulamalar yapılması.
• Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması.
• Gıda yetiştiriciliğinin şehirlerde yeniden başlatılması.
• Atıkların mümkün olduğunca geri dönüştürülmesi.
• Toprağa verimlilik kazandırmaya ilişkin çalışmalar (ağaçlandırma vs.) yapılması.

2.2. İnsana özen göstermek

İnsan, yaptığı faaliyetlerle dünyanın durumunda ve gidişatında belirleyici role sahiptir. İnsana özen göstermek, insanın ihtiyaçlarını ve gelişimi sağlarken doğa ile uyumlu hareket etmesini içermektedir.

2.3. Adil Paylaşım

Bu etik kuralı, kaynakların tüm insanlar arasında adaletli bir şekilde dağıtılması ve israfın önlenmesini içermektedir. Tüketim sınırlarını belirlemek, esasında diğer etik kurallar olan “dünyaya özen göstermek” ve “insana özen göstermek” in gerçekleşebilmesi için gerekli olan stratejilerin belirlenmesidir.

3. Permakültür İlkeleri

Permakültür ilkeleri:

1. Gözlemleyin ve Etkileşime Girin,
2. Bağıntılı Yerleştirme,
3. Her Ögenin Birden Fazla İşlevi Vardır,
4. Bütün Önemli İşlevler Birden Fazla Öge Tarafından Desteklenmelidir,
5. Enerjiyi Yakalayın ve Muhafaza Edin,
6. Faydalı Çıktı Elde Edin,
7. Kendi Kendinizi Yönetin ve Geribildirimlere Açık Olun,
8. Yenilenebilir Kaynak ve Hizmetleri Kullanın ve Değerlerini Bilin,
9. Atık Üretmeyin,
10. Örüntülerden Ayrıntılara Doğru Tasarım Yapın,
11. Ayırmaktansa Tümleştirin,
12. Küçük Ölçekli Yoğun Sistemler Kurun ve Yavaş Çözümlerden Faydalanın,
13. Çeşitlilikten Faydalanın ve Değerini Bilin,
14. Kenarları Kullanın ve Marjinal Olanın Değerini Bilin,
15. Değişimden Yaratıcı Biçimde Faydalanın ve Ona Cevap Verin

Aşağıdaki şekilde permakültürün uygulama alanları için oluşturulan tasarımda kullanılacak etik kurallar ve ilkeler ileri teknoloji değil doğaya uygun teknoloji ve araçları, kültür ve eğitim, sağlık ve manevi refah, finans ve ekonomi, arazi kullanım hakkı ve toplum, toprak ve doğa yönetimi, yapılı çevre olmak üzere yedi temel konu üzerine kurulmaktadır. Hem bu ilkelerin birbiri ile ilişkisini hem de diğer alt konular ile ilgili ilişkisini de gösterecek örümcek ağı gibi bir sarmal yapı oluşturulmaktadır.

4. Permakültür Projeleri

Permakültür projeleri, hizmet şekline ve amaçlarına göre ayrılan birçok ekoköy ve çiftlikten oluşmaktadır. Bu ekoköy ve çiftliklerde çeşitli faaliyetin yanı sıra permakültür tasarım kursları verilmekte ve permakültür sistemleri uygulanmaktadır. Dünya’da 2485 permakültür projesi bulunmaktadır (permacultureglobal.org, 2018). İlgili kuruluşların internet sitelerindeki bilgilere göre düzenlenen aşağıdaki tabloda Dünya’daki permakültür projelerinden bazı örnekler yer almaktadır.

Kaynaklar:
AYBÜKE FIRAT-TÜRKİYE’DE YER ALAN PERMAKÜLTÜR ALANLARI VE EKOLOJİK YAŞAM ÇİFTLİKLERİNİN
EKOLOJİK SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ
ELMAS ÜLKÜHAN USTA-PERMAKÜLTÜR BAHÇELERİNDE KULLANIM POTANSİYELİ OLAN Stevia rebaudiana Bertoni ve Hypericum perforatum L. BİTKİLERİNİN KURAKLIK STRESİ ALTINDA BÜYÜME KOŞULLARININ BELİRLENMESİ
Yağmur ÖCAL-KENTSEL YERLEŞİMLERDE PERMAKÜLTÜR TASARIM POTANSİYELİ: BURDUR KARAMANLI ÖRNEĞİ
ŞERİFE CİCİK-TATUTA ÇİFTLİKLERİNDEKİ UYGULAMALARIN PERMAKÜLTÜR GÖNÜLLÜLERİNİN MOTİVASYONLARINA ETKİSİ
N. Nihan PARLAK-EKOLOJİK PEYZAJ TASARIMI VE PERMAKÜLTÜR YAKLAŞIMI
Fevziye GURLAŞ-TRABZONALTERNATİF TURİZM İÇİN SÜRDÜRÜLEBİLİR DENGELİ SKOR KARTIN PERMAKÜLTÜR EKOLOJİK KÖY VE ÇİFTLİKLERİN PASTORAL VADİ ÖRNEĞİ

Biyofili, yaşam ve canlılara karşı duyulan sevgi anlamına gelen biyofili (biophilia) “yaşamı sevmek”, ‘‘yaşam sevgisi’’ veya “canlıyı sevmek” olarak tanımlanmaktadır.

Sözlükte ‘‘Bio’’ ön eki canlı, yaşam ve hayat gibi anlamlara gelen, yaşam ve canlıyla ilgili olandır. ‘‘Philia’’ eki ise sevme, hoşlanma, bir şeye karşı duyulan sevgi anlamındadır. Bu iki ek birleşerek biyofili (biophilia) kelimesini oluşturmaktadır.

Biyofili (biophilia) kavramı, bitki yetiştirmek, hayvanat bahçelerini ziyaret etmek, evcil hayvan beslemek, yeşil alanlarda ve doğal alanlarda doğayla iç içe huzurla gezebilmek gibi doğaya karşı hissedilen olumlu duyguları açıklamaktadır. Örneğin, insanların yaban hayatı ve doğa fotoğraflarına hayranlık göstermelerinin temelinde de biyofili vardır.

Biyofili kavramı, insanların doğal süreçlere karşı duyduğu doğuştan gelen (kalıtsal) eğilimdir ve bu eğilim hayatta kalmanın bir parçasıdır.

Edward O. Wilson (1984)’a ait olan ‘‘Biophilia’’ adlı kitabı ve ekolojist Kellert ile birlikte yazdığı “Biyofili Hipotezi” isimli kitaplarıyla biyofili kavramının yaygınlaşmasını sağlamıştır. Bu kitaplar içerisinde “yaşama karşı duyulan doğuştan gelen doğal eğilim”, “insanoğlunun diğer canlı organizmalara karşı sahip olduğu duygusal bağı” (Kellert ve Wilson 1993) şeklinde açıklamalar ile biyofilinin insanlığın özünde yer edindiğinden ve insanların tüm canlılara olan bağlılığından söz etmektedir. Wilson (1994), insanlar tarafından yaşama ve yaşam benzeri süreçlere karşı duyulan bağ; güven, hayranlık ve bazen de korkuya neden olan bir bağ olarak tanımlamıştır.

Biyofili; mimarlık, iç mimarlık, kentsel tasarım gibi uygulama alanlarına insanın doğaya bağlanma arzusuyla adapte edilebilen psikoloji, felsefe ve biyolojinin çalışma alanına giren bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Yeni bir kavram olan biyofili pratikte insanoğlunun varoluşuna dayanmaktadır. İnsanın evrimsel gelişimine fiziksel ve zihinsel açıdan bakıldığında çevresindeki doğal süreçlerle etkileşimine bağlamaktadır.

Biyofili Hipotezi Nedir?

Biyofili hipotezi, geçmişten gelen izlerin modern zamanda yaşayan insanı nasıl etkilediği, insanların doğaya yakın hissetmeleri ile birlikte yaşam ortamları oluşturmasıyla ilgilenmektedir. En kolay anlamda neden doğaya yakınlık hissediyoruz sorusunun cevabını biyofili hipotezi ile anlamaktayız.

Biyofili hipotezine göre fiziksel ve ruhsal sağlık ile üretkenliğin sürdürülebilmesi, doğal süreçte evrimleşen insan vücudu, zihni ve ruhunun sağlıklı oluşu, insanın doğayla olan etkileşiminin kalitesine bağlıdır.

Biyofili Hipotezi, eski çağlardan beri insanların kentler yerine doğayı tercih etmelerini desteklemektedir. Tarih öncesinde mağara resimlerine ve eski Mısır’daki mezar resimlerine bakıldığında bitki, hayvan ve insan figürlerinin birlikte görülmesi insanların diğer canlı organizmalarla olan bağını eskilere dayandığını göstermektedir. Örneğin; Pompei’deki kalıntılara bakıldığında 2.000 yıl önce de insanların evlerinde ve bahçelerinde bitki yetiştirdikleri görülmektedir. Bir başka örnek Mısırlılarda vefat eden insanların kedileriyle birlikte gömüldükleri bilinmektedir.

Biyofilik Tasarım

Biyofilik tasarım, temellerini doğaya karşı duyulan, doğuştan gelen kalıtımsal eğilim olarak tanımlanan, bu eğilimin sürdürülebilir olmasını savunan biyofili hipotezinden almaktadır.

Biyofilik tasarım yaklaşımının temellerini oluşturan biyofili hipotezi insanın diğer tüm yaşam sistemlerine içgüdüsel olarak bağlı olduğunu ve bu bağın sürdürülmesi gerektiğini iddia etmektedir. Her canlı gibi ekosistem içerisinde yerini alan insanoğlu, canlı ve cansız çevreye ekolojik olarak bağlıdır. Ancak zamanla doğadan kopmuş ve kentleşmenin artmasıyla kendi yaşam alanlarını diğer canlılardan ve doğadan ayrıştırmıştır. Hızlı modernleşme süreci sonunda biyolojik kodlarıyla çelişen mekânlarla çevrelenen insan, fiziksel ve zihinsel açıdan tepkiler vermeye başlamıştır. Yaşanan bu sıkıntılar sonucu geliştirilen biyofilik tasarım yaklaşımı, biyolojik bir organizma olan insanlar için yapılı çevrede iyi bir yaşam alanı yaratmayı amaçlamaktadır.

Biyofilik tasarım, insanın evrimsel dönüşümü boyunca hayatta kalma başarılarının, doğa ile kurdukları bağ ile ilgili olduğu, her insan için bu bağın ortak bir duygu olduğunu savunan tasarım yaklaşımıdır. Gün ışığına maruz kalmak, hayvanlar, ağaçlar, çiçekler, sular, kuşlar vb. doğal süreçleri barındıran yaşam ortamlarında yakın temasta bulunmak ve doğal yaşam ortamlarında kendini daha iyi hissetme olgusu biyofilik tasarım yaklaşımını şekillendirmiştir. Bu yaklaşım, çağdaş yapılarda ve çevre düzenlemelerinde insan ve doğa arasında kazançlı etkileşimi teşvik etmektedir.

Biyofilik tasarım, “kendisinin oluşturduğu kentsel yaşam ortamlarının mimarı insan ve doğa arasındaki bozulan bağın yeniden kurulmasını sağlayarak, insanların psikolojik ve fiziki anlamda sağlıklı olmalarını sağlayan, refah düzeylerini arttırmayı amaçlayan yaklaşım” olarak tanımlanmaktadır.

Biyofilik tasarımın ilkeleri:

1. Sürdürülebilirlik ilkesi, doğayla arasında bağın sürekliliği
2. İyileştirici güç ilkesi, doğanın iyileştirici gücünden yararlanarak insanoğlunun daha iyi hissetmesini sağlamak
3. Bağ kurmak ilkesi, yaşanılan ortam ve mekanlara duyulan bağ
4. Bağlılık ilkesi, birbirleriyle bağlı ve bütünleşik mimari çözümlerin varlığı
5. Etkileşim ilkesi, insan ve diğer canlı organizmaların arasında sorumluluk ve yakın olma hislerinin yayılmasını sağlamak

Biyofilik tasarım uygulamaya aktarılırken kullanılacak tasarım parametrelerinin seçimi, projenin şartlarına, bina işlevine, peyzaj kullanımlarına, proje büyüklüğüne, değişen ekonomik ve lojistik faktörlere, kültürel ve ekolojik koşullara bağlı olarak değişmektedir. Biyofilik tasarımın etkin bir şekilde uygulanması, yukarıda belirtilen ilkelere bağlı kalmayı gerektirir. En önemlisi de tasarım parametrelerinin parça parça veya bağlantısız uygulanmaması, aksine birbirini karşılıklı olarak güçlendirecek ve tamamlayacak şeklinde uygulanmasıdır.

Biyofilik tasarım yaklaşımının uygulamada etkin bir şekilde kullanılması, yukarıda belirtilen ilkelere bağlıdır. Uygulamada kullanılacak tasarım parametreleri seçimine bakıldığında; başta ekolojik koşullara daha sonra alansal kullanımlara, alan şartlarına ve işlevine, alan büyüklüğü ve ekonomik faktörlere, kültürel ve sosyolojik faktörlere bağlı olarak değişmektedir. Tasarım parametreleri birbirinden kopuk şekilde uygulanmamalı hatta birbirini güçlendirebilecek şekilde uygulanmalıdır.

Biyofilik tasarım, modern yapılı çevrede doğayla ilgili bu içsel adaptasyonları tatmin etmeyi ve bunu yaparken insanların fiziksel ve zihinsel açıdan sağlığını ve zindeliğini geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Biyofilik Tasarımın 14 Modeli

1. Doğayla Görsel Bağlantı
2. Doğayla Görsel Olmayan Bağlantı
3. Ritmik Olmayan Duyusal Uyarı
4. Termal ve Hava Akışı Değişkenliği
5. Suyun Varlığı
6. Dinamik ve Diffüz Işık
7. Doğal Sistemlerle Bağlantı
8. Biyomorfik Formlar ve Desenler
9. Doğa ile Malzeme Bağlantısı
10. Karmaşıklık ve Düzen
11. Olasılık
12. Sığınak
13. Gizem
14. Risk – Tehlike

Biyofilik Tasarım Elemanları ve Özellikleri

1. Çevresel Özellikler

• Renk
• Su
• Hava
• Gün ışığı
• Bitkiler
• Hayvanlar
• Doğal malzemeler
• Manzaralar
• Cephe yeşillendirmesi
• Jeoloji ve peyzaj
• Habitat ve ekosistem
• Ateş

2. Doğal Şekil ve Biçimler

• Bitkisel motifler
• Ağaç ve dikey taşımalar
• Hayvan motifleri
• Deniz kabuğu ve spiraller
• Oval ve yuvarlak biçimler
• Kemerler, tonozlar, kubbeler
• Düz-dik açılı olmayan formlar
• Doğal özelliklerin benzeşimi
• Biyomorfoloji
• Jeomorfoloji
• Biyomimikri

3. Doğal Örüntü ve Süreçler

• Duyusal çeşitlilik
• Enformasyon zenginliği
• Yaşlanma, değişim, zaman izi
• Büyüme ve üreme
• Merkezi odak noktası
• Sınırlandırılmış mekanlar
• Geçiş mekanları
• Bağlantılı seri ve zincirler
• Parçanın bütüne entegrasyonu
• Birbirini tamamlayan zıtlıklar
• Dinamik denge ve gerilim
• Fraktaller
• Hiyerarşik oran ve orantı

4. Işık ve Mekân

• Doğal ışık
• Filtrelenmiş ve yaygın ışık
• Işık ve gölge
• Yansıyan ışık
• Işık havuzları
• Sıcak ışık
• Biçimsel ışık
• Genişlik
• Mekânsal çeşitlilik
• Biçimsel mekân
• Mekânsal armoni
• İç – dış mekân ilişkisi

5. Yerel (Bağlamsal) İlişkiler

• Mekanla coğrafi bağ
• Mekanla tarihsel bağ
• Mekanla ekolojik bağ
• Mekanla kültürel bağ
• Yerel malzemeler
• Peyzaj yönelimi
• Yapı formunu tanımlayan peyzaj özellikleri
• Peyzaj ekolojisi
• Kültür ve ekolojinin entegrasyonu Mekânın ruhu
• Mekansızlıktan kaçınmak

6. Evrimsel İnsan-Doğa İlişkileri

• Görüş alanı ve sığınak
• Düzen ve karmaşa
• Merak ve heyecan
• Değişim ve metamorfoz
• Güvenlik ve koruma
• Hakimiyet ve kontrol
• Sevgi ve bağlılık
• Çekicilik ve güzellik
• Keşif ve buluş
• Enformasyon ve biliş
• Korku ve hayranlık
• Derin saygı ve manevilik

Kaynaklar:
Hilal KAYA-BİYOFİLİK TASARIM VE İYİLEŞTİREN MİMARLIK: ÇOCUK HASTANELERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
İZEL GÖKTEN-ANKARA İMRAHOR VADİSİ VE İNCESU DERESİ ALAN KULLANIM KARARLARININ BELİRLENMESİ VE BİYOFİLİK TASARIM YAKLAŞIMI İÇİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ

Kullanım gereksinimelerine göre tasarlanan çatılar, çeşitli özelliklere göre farklı şekillerde sınıflandırılmaktadırlar.

Çatı Çeşitleri – Çatı Modelleri

• 1. Eğimlerine Göre Çatılar
  • 1.1. Doğrusal Eğimli Çatılar
    • 1.1.1. Düşük Eğimli (Teras) Çatılar
    • 1.1.2. Tek Eğimli (Sundurma) Çatılar
    • 1.1.3. Çift Eğimli (Beşik) çatılar
    • 1.1.4. Çok Eğimli (Kırma) Çatılar
  • 1.2. Eğrisel Eğimli Çatılar
    • 1.2.1. Tonoz Çatılar
    • 1.2.2. Kubbe Çatılar
• 2. Taşıyıcılıklarına Göre Çatılar
  • 2.1. Doğrusal Taşıyıcılı Çatılar
  • 2.2. Yüzeysel Taşıyıcılı Çatılar
• 3. Biçimlerine Göre Çatılar
  • 3.1. Haç Biçimli Çatılar
  • 3.2. Şed (Testere dişi) Çatılar
  • 3.3. Katlanmış Plak Çatılar
  • 3.4. Sivri (Topuz) Çatılar
  • 3.5. Mansard Çatılar
  • 3.6. Kelebek Çatılar
• 4. Kullanım Amaç ve Şekillerine Göre Çatılar
  • 4.1. Üzerinde Gezilebilen Çatılar
  • 4.2. Üzerinde Gezilemeyen Çatılar
• 5. Strüktürel Özelliklerine Göre
  • 5.1. Oturtma Çatılar
    • 5.1.1. Ahşap Oturtma Çatılar
    • 5.1.2. Çelik Oturtma Çatılar
  • 5.2. Asma Çatılar
    • 5.2.1. Ahşap Asma Çatılar
    • 5.2.2. Çelik Asma Çatılar
• 6. Çelik Üst Örtüler
  • 6.1. Uzay Çerçeve
  • 6.2. Uzay Makas
  • 6.3. Jeodezik Kubbe
• 7. Suyun Çatıdan Uzaklaştırma Şekline Göre Çatılar
  • 7.1. Dışa Akışlı Çatılar
  • 7.2. İçe Akışlı Çatılar

Yukarıda sıralanan çatı çeşitlerini örnekleriyle beraber kapsamlı bir şekilde inceleyelim. Bu çatı türleri aynı zamanda tasarımlar için fikir verecek çatı modelleri olarak değerlendirilebilecektir.

1. Eğimlerine Göre Çatılar

1.1. Doğrusal Eğimli Çatılar

Doğrusal eğimli çatılar, yüzeylerinde herhangi bir eğriliğin bulunmadığı çatılardır. En geniş ve en çok kullanılan çatı tiplerinden olan bu çatılar, taşıyıcı ve uygulama sistemleri açısından döşeme konstrüksiyonlarıyla benzerlik taşırlar.

1.1.1. Düşük Eğimli (Teras) Çatılar

Düz eğimli teras çatılar, eğimi %5’i geçmeyen çatı tipleridir. Genellikle çatı yapılmasına ihtiyaç duyulmayan bölgelerde (ılıman iklime sahip) tercih edilerek inşa edilir. Teras çatılar, uzun yatay yüzey alanlarını kaplamak için uygulama kolaylığı sağlamaktadır. Bununla birlikte daha küçük hacimlere sahip yapıların üstünü kapatmak için de kullanılmaktadır. Eğimli ve eğrisel yüzeyli çatı sistemlerine göre teras çatılar, daha basit yüzey konfigürasyonuna sahiptir. Teras çatılar, esnek kullanım avantajları nedeniyle ihtiyaca uygun ve yaratıcı çatı modelleri olarak tercih edilmektedir.

1.1.2. Tek Eğimli (Sundurma) Çatılar

Tek eğimli çatılar, doğrusal bir geometride, duvarlar üzerine oturan düzlemlerden oluşur. Çatı eğiminin en az %6 olduğu eğik çatı sistemlerinde, yağmur suyu düz çatılardan daha kolay saçak oluklarına akıtarılarak yapıdan uzaklaştırılabilir.

Ayrık nizam yapılara oranla bitişik nizam yapılarda daha sık kullanılmaktadır. Yapılardan daha çok müştemilat, kış bahçesi, pergola gibi yardımcı mekanların çatıları olarak tercih edilmektedirler.

1.1.3. Çift Eğimli (Beşik) Çatılar

Çift Eeğimli (beşik) çatılar, iki eğimli yüzeyin mahyada birleşmesi ve alınlarda kalan boşlukların kalkan duvarlarıyla kapatılması sonucu oluşturulan çatı tipleridir.

Genellikle, müstakil tek katlı yada iki katlı yapılarda görülmektedir. Bu çatı tipleri her türlü eğime göre uygun olarak inşa edilebilir. Beşik çatılar, her iki uçta kalkan duvarı oluşturacak şekilde, merkezi bir mahyanın iki kenarına doğru eğim yaparlar.

1.1.4. Çok Eğimli (Kırma) Çatılar

Kırma çatılar, çok yüzeyli çatı olarak da adlandırılırlar. 3 veya daha fazla kenardan oluşan alanlar üzerine yapılan, 3 veya daha fazla eğik yüzeyi bulunan çatılardır. 4 yüzeyli olurlarsa basit kırma çatı adını alırlar. 4’ten fazla yüzeyli olursa bu çatı modelleri mürekkep ve birleşik kırma çatı adını alırlar.

Çatı, köşelerden 450’lik açılarla kırılır ve kırılan köşeler tepe noktası mahyada birleştirilir. Mahya ve saçak birbirlerine paralel olacak şekilde konumlandırılır. Bu çatılarda tüm yüzeylerin eğiminin aynı olması tercih edilse de alternatif olan çatılar da vardır.

1.2. Eğrisel Eğimli Çatılar

Eğrisel eğimli çatılar, tek ya da farklı iki eksende eğimli yüzeyleri olan çatılardır. Eğimli yüzeyler, aynı geometrik biçimde olabileceği gibi farklı eğimlerde de olabilir. Tonoz, kubbe çatılar bu tipte en bilinen çatılardır. Eğrisel eğimli çatı çeşitlerinin tercih edilmesindeki en önemli faktör mahyadan saçağa doğru değişen eğriliğin çatı altı bölümün kullanımına daha elverişli olmasıdır.

Eğrisel çatı yüzeylerinin taşıyıcı sistemi, birleşik veya özel üretim çekme çelik kirişlerle, tutkallı tabakalı ahşap kirişlerle veya mekanın ya da çatı formunun kesitine uygun makaslarla oluşturulabilir.

1.2.1. Tonoz Çatılar

Tonoz çatılar, tabandan içbükey olarak oluşturulmuş yarım silindir geometride tavana sahip, bir kemerin tekrarlanmasıyla oluşan çatı sistemidir. Parçalı yapı elemanlarıyla boşlukların kolaylıkla geçilebilmesini sağlayan bu çatı sistemleri, farklı tiplerde uygulanmaktadır. Aynı zamanda tonoz sistemlerinin üzerine kurgulanan polikarbonat. Cam vb. şeffaf malzemeler ile doğal ışıktan faydalanılmasına olanak sağlar.

1.2.2. Kubbe Çatılar

Daire, kare ya da benzeri geometrik tabana sahip olup tamamıyla yekpare olarak yarım küre biçiminde tabanı kapatan çatı örtüsüdür. Genellikle dini yapılarda cemaati tek bir çatı örtüsü altında bir araya toplamak için inşa edile çatı çeşitlerindendir. (Çeşitli Kubbe ve Kabuk Sistemlerin Açıklıkları, Kalınlıkları, Açıklık/Kalınlık Oranları)

2. Taşıyıcılıklarına Göre Çatılar

Çatılar, taşıyıcılıklarına göre 2 ana bölümde incelenebilir.

2.1. Doğrusal Taşıyıcılı Çatılar

Doğrusal taşıyıcılı çatı çeşitleri, taşıyıcı elemanlarının doğrusal yada çok yönlü olarak aynı yada farklı yönlerde oluşturdukları eğimli yüzeylerce meydana gelen çatılardır. Yapısal taşıyıcılık olarak birbirilerinin aynısı olan bu çatıların farkı yalnızca farklı yönlerde eğimlerinin olmasıdır. Genellikle, tasarımcının tasarım aşamasında karar vermesiyle oluşturulan yada yapının inşa edileceği alandaki uygunluğa göre (bitişik / ayrık nizam) kurgulanır. Doğrusal taşıyıcılar iki şekilde görülmektedir.

• Tek Yönlü Doğrusal Taşıyıcılı Çatılar
• Çok Yönlü Doğrusal Taşıyıcılı Çatılar

2.2. Yüzeysel Taşıyıcılı Çatılar

Taşıyıcı sistemlerinin düz yada eğimli yüzeylerden oluşan çatılardır. Bu tip çatılar genellikle dekonstrüktif yapıların inşasında yapı hatlarının dış kabukla başlayıp çatıda sonlandırılmasıyla oluşturulan çatı tipleridir. Tasarlanan taşıyıcılar aynı zamanda yapının ana taşıyıcısı olarak da görev alır. Geniş açıklıkların tek parçalı olarak örtülmesi için hedeflenen taşıyıcı sistemlerdir.

• Düzlem yüzeysel taşıyıcılı çatılar
• Eğrilikli yüzeysel taşıyıcılı çatılar
• Asma – Germe çatılar

olmak üzere 3 farklı şekilde tanımlanabilirler.

3. Biçimlerine Göre Çatılar

3.1. Haç Biçimli Çatılar

Haç biçimli çatılar, iki eşit dikdörtgen ya da kare planlı taban üzerine oturtulmuş beşik tipte oluşan çatı modelidir. Genellikle giriş cephesini vurgulamak amacıyla uygulanan bir tasarım yöntemidir.

3.2. Şed (Testere dişi) Çatılar

Şed (testere dişi) çatılar, çok sayıda beşik çatı veya tek yüzeyli eğimli çatıların yan yana sıralanmasından meydana gelmektedir. Endüstriyel yapıların, sanat merkezleri gibi kamuya açık yapıların daha fazla gün ışığından faydalanılması amacıyla bir testerenin dişlerine veya katlanmış plakaya benzeyen çatı tipleridir.

3.3. Katlanmış Plak Çatılar

Katlanmış plak çatılar, kalınlığı az olan düzlemsel malzemelerin birbirine bağlanmasıyla oluşturulan yüzeysel taşıyıcı sistemlerdir.

Yaklaşık kendi ağırlıklarının 300 katı kadar taşıma kapasitesine sahiptirler. Daire planlı yapıların ya da tesislerin üzerine örtmek üzere oluşturulan sistemlerdir. Bu çatı modelleri genellikle stadyum ya da tiyatro gibi yoğun ziyaretçi alan komplekslerin çatılarında tercih edilirler.

3.4. Sivri (Topuz) Çatılar

Sivri (topuz) çatılar, altıgen ya da sekizgen şeklindeki alanları konik ya da piramidal bir geometriyle kapatan çatı sistemleridir. Külah kısımlarının üst noktasından paratoner kullanılan bu çatı sisteminin vurgulanması amacıyla yapılmış yüksek kısımlarında kule ya burç da konumlandırılmıştır.

3.5. Mansard Çatılar

Mansard çatılar, kenar köşelerinden yükselen eğimli çatı yüzeyleridir. Bu çatı tipleri çatı arasının daha verimli kullanılması amacıyla tasarlanmaktadır. Mansard çatılarda, çatı araları oldukça geniş ve kullanıma uygun iç hacim sunmaktadır.

3.6. Kelebek Çatılar

Eğimli iki yüzeyin içe doğru kırılarak derenin gizli bir şekilde ortada konumlandırıldığı çatı tipleridir. Tasarımın ana teması, sistematik olarak yağmur ve kar sularının iç merkezde toplanarak depolara gönderilmesi ve arıtılarak tekrar kullanılması. Genellikle sanayi yapılarında görülmekle birlikte tek katlı yapılarda da sıkça görülmektedir. Aynı zamanda iç bükeyden dışa doğru yükselen saçakların altındaki bölümler gün ışığının yapı içine daha fazla girmesini sağlamak amaçlı tasarlanır.

4. Kullanım Amaç ve Şekillerine Göre Çatılar

Kullanım amaçlarına göre çatılar, üzerinde gezilebilen ve gezilemeyen çatılar olarak iki gruba ayrılmaktadır.

4.1. Üzerinde Gezilebilen Çatılar

Çatı yüzeyinin bahçe, teras, açık veya kapalı otopark olarak kullanılması amacıyla, uygun şekilde tasarlanması ve yüzeyin hareketlere, darbelere, yüklere karşı mukavemet gösteren çatılardır. Bu çatılar günümüz teknolojisinin getirdiği kolaylıklar sayesinde bitkilendirilmiş yeşil çatı olarak kullanılmaktadır.

4.2. Üzerinde Gezilemeyen Çatılar

Çatının yüzeyinde yürünmeyen veya eğimden dolayı yürümeye elverişli olmayan, yalnızca bakım ve onarım amaçlı üzerinde yürünebilen düz veya az eğimli çatı çeşitleridir. Genellikle konut tipi çatılardır.

5. Strüktürel Özelliklerine Göre Çatılar

Strüktürel özelliklerine göre çatılar, oturtma ve asma çatılar olmak üzere ikiye ayrılır. Çatının taşıyıcı konstrüksiyonu oluşturan makaslar çatıdan gelen yüklerin dikmelerle duvar, döşeme veya kirişlere aktarıldığı/oturtulduğu sistemler oturtma çatılar adını alırken, asma çatılar ise çatıdan gelen yüklerin iletileceği/oturtulacağı duvar ve döşemenin olmadığı, dış duvarlara aktarıldığı sistemlerdir.

5.1. Oturtma Çatılar

Oturtma çatılar, merteklerden aşıklara, aşıklardan göğüslemelere oradan dikmelere, dikmelerin tümünden alttaki betonarme döşeme plağına ya da duvarlara oturan, geçilen açıklığın 4.00 m’yi geçmediği çatı sistemleridir. Merteklerden aşıklara gelen çatı yüklerinin çok sayıda dikmeler aracılığı ile betonarme plaklara basması en sık rastlanan bir uygulamadır. Yanı sıra ahşap, çelik, betonarme kiriş gibi eğilmeye dayanıklı yatay elemanlarla kolon ve duvar gibi düşey elemanlara oturtmak da yaygındır. Çatı yüklerinin dikmelerle alttaki taşıyıcı elemanlara aktarıldığı oturtma çatılarda dikme, aşık ve mertekler kuşaklamalarla birbirine bağlanarak çatının taşıyıcı konstrüksiyonu olan üçgen çatı makaslarını oluşturur.

5.1.1. Ahşap Oturtma Çatılar

Oturtma çatılardaki ana prensip; çatıya ait kısa veya uzun dönemli, sabit ve hareketli yüklerin ara mesnetlere iletilmesidir. Çatı yüklerinin alttaki taşıyıcı elemanlara dikmelerle aktarıldığı çatı sistemleridir. Çatıya etki eden rüzgâr, yağmur ve kar yükü gibi hareketli yükler ve çatı elemanlarının kendi öz yükleri sırasıyla çatı örtüsü, örtü altı kaplaması, mertek, aşık ve dikme ile dış ve ara mesnetlere iletilir. Bu mesnetler, iletilen nokta yükleri taşıyabilecek bir döşeme kiriş, kolon veya bu yüklerin tam altına isabet eden taşıyıcı duvarlar olabilir.

5.1.2. Çelik Oturtma Çatılar

Uygulama yapılacak olan taşıyıcı duvarlar, kirişler ya da betonarme döşemeler üzerine direkt olarak arada boşluk bırakılmadan oturtularak yapılan çatı sistemleridir. Duvar veya kiriş üzerine oturan çelik çatılarda mesnet açıklıkları 4.00 m’yi geçmemelidir. Aynı düzlem üzerinde bulunan mertek, aşık, kuşaklarla, göğüsleme, dikme ve bırakma kirişleri ile oluşan üçgen sisteme çatı makası denilmektedir. Çelik oturtma makaslarda, çatı üzerine gelen yükler dikmeler aracılığıyla taşıyıcılara aktarılır.

5.2. Asma Çatılar

Geçilen açıklıkta düşey taşıyıcıların istenmediği, mesnetler arasındaki açıklığın oturtma çatılarla çözülemeyecek kadar büyük olduğu (>4m) durumlarda istenilen serbest mekanların üzerine uygulanan çatı modelidir. Çatı yükleri, makas (kafes kiriş) tarafından kenarlardaki taşıyıcılara aktarılır.

5.2.1. Ahşap Asma Çatılar

Mesnetler arasındaki açıklığın 4.00-4.50 metreden fazla olduğu, oturtma çatı ile çözülemeyecek açıklıkların geçildiği, çatıdan gelen yüklerin iletileceği duvar ve döşemenin olmadığı, yükün yanlama ve makas gibi destek elemanları ile dış duvarlara aktarıldığı çatı sistemleridir. Asma çatının taşıyıcı elemanları, ahşap oturtma çatılarda olduğu gibi çatı makaslarıdır. Asma çatılarda çekmeye çalışan konstrüksiyon elemanı babalar 2-3 metre aralıklarla yükü dış duvarlara aktarır.

Asma çatılar 12.00 metre üzerindeki açıklıklar için uygun değildir, bundan büyük açıklıklar için kafes kiriş vb. sistemler kullanılır.

5.2.2. Çelik Asma Çatılar

Gerilmelere karşı yüksek dayanım gösteren çeliğin malzeme olarak kullanıldığı çatı sistemleri mesnet açıklığı fazla olan yapılarda kullanılır. Çelik oturtma çatılarda olduğu gibi çatıların taşıyıcı sistemlerini çatı makasları oluşturmaktadır.

6. Çelik Üst Örtüler

Üç boyutlu yani farklı düzlemlerde kesişen uzay kafes kirişlerin belirli aralıklarda yerleştirilmesi ile çatı konstrüksiyonları  oluşturulmaktadır.

6.1. Uzay Çerçeve

Uzay kafes sistemler, çok geniş açıklıkları örtmek üzere yapılan, öğeleri birbirlerine bağlı olup her doğrultuda bir bütün halinde çalışan üç boyutlu kafeslere verilen addır.

İki boyutta stabil olan taşıyıcı makaslara ait çubuklar bir düzlem üzerinde yer alıyor ve üçüncü boyutta çapraz bağlantılarla desteklenmesi gerekiyor ise (çubuklar birden çok düzlem üzerinde yer alıyorsa) uzay kirişlerden söz edilebilmektedir. Uzay kafes kirişlerin ızgara planları, iki doğrultulu olarak çalışabilmesi için üçgen, altıgen ve en yaygın olanı karelerden oluşturulabilir. Oldukça geniş biçimsel olanak sağlayan uzay kafes sistemlerden dörtyüzlüler, farklı düzlemlerde bulunan üç çubukla büyütülebilir. Üzerine çatı örtü malzemesi getirilen sistem, mesnetler, düğüm noktaları ve çubuklardan oluşur. Uzay kafes kirişlerin tepe noktalarını birleştiren çubuklar üst başlıklardır ve genellikle basınca çalışırlar, alt noktalarını birleştiren çubuklar ise alt başlıklardır ve genellikle çekmeye çalışırlar. Üst ve alt başlıklar arasında kalan diyagonaller ise basınca, gerektiğinde ise çekmeye çalışarak yükleri düğüm noktalarına iletirler. Üç ayrı düzlemde basınç ve çekmeye çalışan çubukların tek bir noktada yani düğüm noktasında birleştirilmesi ile oluşan sistem, diğer sistemlere göre hem daha hafif hem de sistemi oluşturan üçgen biçimlerden dolayı daha rijittir.

6.2. Uzay Makaslar

Çeşitli çatı profilleri ile geniş açıklıklar geçmeye çalışan uzay kafes kirişler, rijit üçgenler sayesinde eğilmeye karşı kritik noktalardan direnç gösterirler. Uzay kafes sistemi oluşturan makaslar iki boyutta stabil olan taşıyıcılardır. Burulma, düşey ve yatay kuvvetlere karşı direnç gösterebilmektedir.

6.3. Jeodezik Kubbe

Jeodezik kubbeler, yalnızca basınç ve çekmeye çalışan çubukların küresel bir yüzey üzerine yerleştirilmesi ile oluşturulan bir tür uzay kafes sistemlerdir. Kubbe yarım küre olabileceği gibi daha büyük ya da daha küçük yapılabilmektedir. Çubuklar eğri bir kafes kiriş sistem olarak düşünülerek iki katmanlı olarak düzenlenip direnci arttırılabilir. Böylece daha geniş alanlar örtülebilir. Kubbelerin dönüşüm çizgisi üzerinde kalan çubuklar basınca, altında kalan bütün dikey ve dikeye yakın çubuklar ise çekmeye çalışır.

Jeodezik kubbeler 60° açıyla birbirini kesen ve kubbe yüzeyini eşkenar küresel üçgenlere bölen üç büyük temel daire grubunu izleyen taşıyıcı elemanların bulunduğu çelik kubbe sistemleridir. Jeodezik kubbelerde, kafes kubbelerde ve Schwedler kubbelerinde bulunmayan ve taşıyıcı koşullarını güçleştiren düzensiz taban profilleri bulunur.

7. Suyun Uzaklaştırılmasına  Göre Çatılar

Yağmur ve kar suları çatılardan düşey yağmur inişleri ile uzaklaştırılır. Bu yöntem iki farklı türde uygulanmaktadır. İçten akışlı ve dışa akılı olarak. Genellikle içe akışlı sistemler çatı yüzeylerinin alınlarında yağmur oluklarının görünmemesi için tasarlanır. Yağmur sularının çatının orta kısmında toplanıp yapının içinden ya da dış kenarlarından indirilerek uzaklaştırıldığı çatılardır. Böylelikle sistem gizli dere olarak çözümlenir.

Bu sistemin dışında çözüm olarak dışa akışlı sistemler uygulanır. Bu sistemlere de dışarıdan müdahale edilebilmektedir. Bu çatılar istenildiğinde, serbest akışlı olarak da tasarlanabilir. Suyun çatıdan uzaklaştırma şekline göre çatıların iki alt başlıkta sıralandığı görülmektedir.

• Dışa Akışlı Çatılar
• İçe Akışlı Çatılar

Çatı çeşitleri, tipleri ve modelleri için yararlanılan kaynaklar;
Merve GÖKÇEN AYAZ-AHŞAP VE ÇELİK ÇATILARIN STRÜKTÜREL VE KONSTRÜKTİF KARŞILAŞTIRILMASI
Akın ŞİRİN- PARÇALI AHŞAP ÇATI KAPLAMA MALZEMESİNİN UYGULAMA YÖNTEMLERİ VE ÇEVRESEL ETKENLER ALTINDAKİ DAYANIMLARININ İNCELENMESİ
Zeki SOLMAZ-SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇATI SİSTEMLERİNİN ÖRNEKLER ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRILMASI
Terim, B. (2006). “Hafif çelik çerçeve sistem”, Ege Mimarlık, sayı 1, s. 56, İzmir.
Koca, G., As, N. (2017). “Çatıda Ahşap Kullanımı”, Çatı& Cephe Dergisi, 11
Alsaç, Ü. (2012). Mimarlık Kültürü, Ankara.
Hasol, D. (2014). Ansiklopedik Mimarlık Sözlüğü, Yem Yayınevi, 13. Baskı, İstanbul.

Duvar Boya Renkleri evlerde kullanılan renkler içerisinde en önemli dekorasyon detaylarından biridir. Ev boya renkleri, kullanıcılarda oluşturulması amaçlanan duygu ve etkiler için ilk ve en önemli aşamadır. Ayrıca yaşam alanlarında özgün bir hava yaratmak duvar boyası renklerinin doğru seçilmesiyle başlar.

Dekorasyonda Renklerin Duygusal Etkileri

Renklerin hayatın her alanında duygusal etkileri bulunduğu gibi, en çok vakit geçirdiğimiz mekanların duvar boyalarında da bu etkileri yok saymak mümkün değildir. Dolayısıyla duvar boyası renkleri seçiminde öncelikle bu etkiler değerlendirilmelidir.

Duvar boyası renkleri seçiminde psikolojik etkileri değerlendirdikten sonra, en çok tercih edilen duvar boyası renklerini inceleyebiliriz.

En Çok Kullanılan Boya Renkleri

En Sık Tercih Edilen ve Beğenilen Duvar Boyası Renkleri

• Beyaz Duvar Boyaları ve Tonları
• Sarı Duvar Boyaları ve Tonları
• Pembe Duvar Boyaları
• Kuvars Pembesi Duvar Boyası Rengi
• Yeşil Duvar Boyası
• Mavi Duvar Boyası
• Parlak Mavi Duvar Boyası Rengi
• Gri Duvar Boyası
• Kahverengi ve Bej Duvar Boyası
• Kırmızı Duvar Boyası
• Marsala Rengi Duvar Boyası
• Farklı Renklerin Bir Arada Kullanıldığı Geometrik Desenli Duvar Boyaları
• Simli Duvar Boyaları-Parlak Duvar Boyaları
• Lavanta
• Lila
• Parlak Orkide
• Gri Lila
• Turkuaz
• Cam Göbeği
• Toz Pembe
• Mercan
• Limon Küfü
• Tavuskuşu Mavisi
• Somon
• Palladian Mavi
• Turuncu
• Yanık Portakal
• Şampanya Köpüğü
• Deve Tüyü
• Krem Rengi
• Mor
• Mürdüm
• Bebek Mavisi

Tüm bu renkler ile ilgili farklı örnekleri sizler için aşağıda ayrı ayrı inceledik.

“Ev Boya Renkleri Resimli”

Ev boya renkleri ve en çok tutulan duvar boya renklerine, en alışık olduğumuz açık renklerden başlayalım;

 Beyaz Duvar Boyaları ve Tonları

Beyaz duvar boyası denilince sadece klasik ve en çok kullanılan süt beyazı rengi akıllara gelmemelidir. Antik beyaz, kirli beyaz ve parlak beyaz gibi beyazın diğer tonları da “ev boyaları” seçeneği olarak şık bir seçim olabilir. Diğer beyaz tonlarında olduğu gibi, bu beyaz tonlarında da aydınlık, saf, temiz ve samimi duygular ortaya çıkar. Asil bir renk olan beyaz psikolojik olarak da sakinleştirir, dinlendirir ve mekanın daha büyük algılanmasını sağlar. Bu özelliği dolayısıyla küçük ölçülere sahip odaların duvarlarında kullanılarak, mekanın küçüklük algısı değiştirilebilir.  Beyaz tonları duvar boyası renklerinin tek olumsuz yönü ise parlaklığı sebebiyle gözleri çabuk yormasıdır.

Beyazlık ve siyahlık renksizliktir. Bunlar renkleri kendi taraflarına çekerek, onların açık-koyu değerlere sahip olmalarına sebebiyet verir.

 Sarı Duvar Boyaları ve Tonları

Uçarı bir renk olan ve trend boya renkleri arasında yerini hiç kaybetmeyen sarı, kullanılan mekanlarda dikkat çeken bir etki yaratır. Uyaran, mutluluk veren bu renk ayrıca zeka geliştirme özelliğine de sahiptir. 🙂

Güçlü bir gençlik ve canlılık etkisiyle sarı duvar boyası rengi dinamikliği ve canlılığıyla kas ve sinir sistemine de iyi gelmektedir. Metabolizmayı hızlandırıcı özelliği ile “mutfağa hangi renk boya gider?” sorusuna en uygun cevabı verir.

Sarı; ABD‟de sıcaklık, Fransa‟da sadakatsizlik, Rusya‟da kıskançlık, Çin‟de keyif, mutluluk, lezzet, hükümdarlık, Brezilya‟da sarı ve mor renkler üzüntü, mutsuzluk ile ilişkilidir.

Renkler, kullanıldıkları mekandaki yapı elemanlarını veya objeleri olduklarından daha hafif/ağır, büyük/küçük, geniş/dar gösterme özelliklerine sahiptir. Bu yüzden istediğimiz etkiyi yakalamak için uygun renkleri kullanmamız gerekir. Örneğin; bir mekanda yatay olarak kullanılan kontrast renkler genişlik duygusunu, dikey olarak kullanımında da yükseklik duygusunu etkiler. Aynı şekilde koyu renkli yapı elemanları ağır, açık renkliler ise hafif görünür.

“Sarı üzerine mavi gelince, sarı ışıksızlaşır. Mantığın (sarı) hakim olduğu yerde, inancın (mavi) etkisi kalmaz” İtten

Pembe Duvar Boyaları

Pembe duvar boyası cana yakın, insancıl ve sosyal bir renktir. “En Çok Tutulan Duvar Boya Renkleri”nden biri olan soft pembe, kullanıldığı mekana verdiği canlılık hissiyle yaşayan ortamlar yaratır. Özellikle açık tonlara sahip pembeler güven veren bir sevgi duygusu uyandırır. “Boya renkleri” seçimi yapılırken mekanın ölçülerini bilmek gerekir. Çünkü renkler mekana dar/geniş, yüksek/alçak gibi etkiler verebilir. Bu psikolojik etkilerden dolayı mekanın ihtiyaç duyduğu doğrultuda duvar boya renkleri seçiminin yapılması önemlidir.

Kuvars Pembesi Duvar Boyası Rengi

Yeşil Duvar Boyası

“Ev boya renkleri” arasında sıkça karşılaştığımız renklerden, doğanın diğer bir rengi olan yeşil, diğer renklerle kombinlenmesi zor dolayısıyla hassar bir tasarım süreci gerektiren bir seçenektir.

Yeşil, kendisini oluşturan mavi ve sarı renklerinin özelliklerini taşımayarak farklı etkilere ortaya çıkarmaktadır.

Gerginliklerin yatıştırılması ve insanların uyumu konusunda iyi bir etkiye sahip bu renk, çalışma ortamları, toplantı salonları ve ofis gibi mekanlarda tercih edilebilir. Kişiler üzerinde istikrar, emniyet ve huzur hissi yaratır. Bu nedenle hastanelerde bu renk ile sık sık karşılaşırız.
(Hangi Duvar Boyaları Sağlıklı, Hangileri Zararlıdır?)
Yeşil tonları duvar boyaları insanlar üzerinde sükunet, rahatlık ve dinginlik hissi uyandırır. Yalnız yeşil ağırlıklı ortamlarda fazla bulunmak fazla dinginlik etkisi nedeniyle huzursuzluk oluşturur. Bu nedenle yeşil duvar boyasının hakim olduğu mekanlarda bu etkilerin dengelenmesi için  aşağıdaki örnekte olduğu gibi kırmızı renkli detaylara yer verilmelidir.

Kırmızı renk yeşil ile kullanılınca güç kazanır ve yaydığı psikolojik enerji artar. Bu iki rengin psikolojik etkisi balıkçı tezgâhlarında bile kullanılmaktadır. Balık solungaçlarının yanına yeşil bitkiler konularak balıkların daha diri ve taze görünmeleri sağlanır.

Yeşil; Belçika‟da kıskançlık, Japonya‟da mutluluk, güven, samimiyet, gelecek, sevgi, Malezya‟da tehlike, hastalık, Belçika‟da kıskançlık anlamlarına gelir.

Yapılan bazı bilimsel araştırmalara göre, kırmızı ve turuncunun kan dolaşımını arttırdığı, mavi ve yeşilin de zayıflattığı saptanmıştır.

Mavi Duvar Boyası

En çok tutulan duvar boya renklerinden olan mavi, tonlarına göre insanlar üzerinde farklı psikolojik etkiler yaratır. Açık mavi uzaklık ve ebediyeti çağrıştırırken koyu mavi ise kasvet veren fakat çekici bir derinlik etkisi uyandırır.

Ev boyası renklerinden mavinin hemen hemen tüm tonları, insanlarda hijyen hissi ortaya çıkarır.

Mavi, çalışma alanlarında da en çok tercih edilen duvar boyası renklerindendir. Bunun sebebi bu rengin düşünce gücünü artıran, ilham veren ve yaratıcılık yeteneğini tetikleyen etkisidir.

Mavi; Doğu Asya ve İsveç‟te soğukluk ve kötülük, İran‟da ölüm, Hindistan‟da saflık, Hollanda‟da sıcaklık olarak algılanır. Belçika ve Hollanda‟da kadınlığı simgelerken, İsveç ve ABD‟de ise erkekliği simgeler.

Arap kültüründe mavi rengin kan akışını yavaşlattığına inanılır, nazar boncuklarının mavi renkte olmasının sebebi de bu inançtır.

Osmanlı tarihinde Lale devrinde; insanları rahatlatan ve sakinleştirme özelliği olan yeşil, mavi ve tonları sıklıkla kullanılmıştır

Parlak Mavi Duvar Boyası Rengi

Gri Duvar Boyası

Gri duvar boyası çeşitleri cansız ve durağan etkisi nedeniyle ev boyası rengi olarak dekorasyonlarında çok tercih edilmese de canlı renklerle bu etkinin kırılmasıyla şık tasarımlar ortaya çıkarılabilmektedir. Bu renk en çok kırmızı, sarı, turuncu, yeşil renkleri ile bir arada kullanılarak istenen hareket sağlanır.

Modern ve ağırbaşlı etki bırakılması istenen mekanlarda da tek renk olarak ya da karışımını oluşturan siyah ve beyaz ile birlikte kullanılır. Gri duvar boyalarında koyuluk etkisi arttıkça boğucu etkisi de artar. Rengin tonu beyaza/açığa yaklaştıkça içinde ümit belirtisi yeşerir.

Kahverengi ve Bej Duvar Boyası

Kahverengi, en çok tutulan duvar boyası renklerinden olmasına karşın insan psikolojisi üzerinde çok da olumlu etkileri bulunmayan bir renktir. Toprağın rengi olan kahverengi insana doğayı ve doğallığı hatırlatır. Bu olgular da dünyevi duyguları uyandırmasıyla materyalizmi çağrıştırır. Hüzün ve pişmanlığın rengi olarak da anılan kahverengi gençlere oranla yaşlılar tarafından daha çok tercih edilen bir renktir.

Kahverengi duvar boyası ile tercih edilen diğer tasarım renklerinin daha canlı ve sıcak etkilere sahip sahip renkler olması tavsiye edilir.

Kırmızı Duvar Boyası

“Duvar boya renkleri”nde kırmızı renk tonundan açık değerlere gidildikçe güven, sevgi ve hoşnutluk; orta tonlarda aksiyon ve hareketlilik; kan rengine yakın koyu tonlarda ise hüzün ve duygusallık hissi uyandırır. Aynı zamanda kırmızı güç ve asaleti temsil etmektedir.

“Duvar boyası renkleri” seçimlerinde kırmızı rengin kullanıldığı yüzeylerin kusursuz olmasına özen göstermek gerekmektedir, çünkü özellikle dikkat çekici kısımlar bu kırmızı renkteki bölgeler olacaktır.

Kırmızı rengin bir diğer negatif özelliği ise sinirlilik ve agresiflik duygu durumlarını tetiklemesidir.

Restoran ve kafe gibi mekanlarda kırmızının en çok kullanılan boya renklerinden biri olmasının sebebi ise bu rengin iştah açıcı ve harekete geçirici özelliğidir.

“Herhangi bir cismin ölçüsü ve ağırlığı kırmızı bir ortamda, gerçekte olduğundan daha büyük algılanır.”

Kırmızı; Danimarka, Arjantin‟de şans, Nijerya ve Almanya‟da şanssızlık, Çin, Kore, Japonya‟da aşk, Hindistan‟da arzu ve hırsı yansıtmaktadır. Kırmızı renk Çin‟de şans ile ilişkilendirildiği için iç mekanlarda kırmızı duvar boyası sıklıkla kullanılır.

Marsala Rengi Duvar Boyası

Ne kırmızı kadar iddialı ne de bordo kadar koyu bir etki istemeyenler için marsala rengi duvar boyası değerlendirilmesi gereken farklı seçenekler arasındadır.

Alternatif İç Cephe Boyası Renkleri ve Çeşitleri

Mekanların ışık alma miktarına göre duvar boya renkleri seçimi yapmak elzem bir durumdur. Çok ışıklı bir mekana çok parlak boya rengi kullanımı doğru bir seçim olmaz. Mekanının ışıklılık durumuna göre, loş veya aydınlık bir mekan isteği, parlak veya mat bir renk ile sağlanabilir. “Alternatif Ev Boya Renkleri Resimli”
(İç Mekanlarda Kullanımı Önerilen Renkler ve Sağladıkları Etkiler)

Boya Renkleri ve İsimleri

Lavanta

Morun açık tonları olan lavanta ve lila renkleri bir mekanda duvar boyası rengi olarak kullanıldığında, hassas ve ince bir etki oluşturarak naif bir mekan hissi ortaya çıkarır.

Lila

Parlak Orkide Duvar Boyası

Gri Lila

Soğuk renkler insanlar üzerinde; hoş, serin, dinlendirici ve tazelik verici bir duygu oluşturur. İnsan psikolojisinin dinlendirici ve sakinlik ihtiyacını karşılar. Huzur veren bir gökyüzü, sonsuzluğu sunan bir deniz, hisli bir çiçek gibi duygular uyandırır. Günümüz psikoloji bilimi renklerin bu tür etkilerinden faydalanmaktadır. Ayrıca soğuk renklerin kan dolaşımını rahatlattığı da bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

Turkuaz-Pembe

Mekanlarda görünmesini istemediğimiz ve kamufle ederek gizlemek istediğimiz yapı bölümlerini, doğru seçilmiş duvar boyası renkleri ile gizlemek mümkündür.

Turkuaz

Cam Göbeği

Toz Pembe

Mercan

Sıcak renklerin hakim olduğu mekanlarda geçirilen zaman gerçek zamandan daha uzun olarak algılanırken, soğuk mekanlarda ise tam tersi durum yaşanır ve gerçek zamandan daha kısa olarak algılanır.

Kırmızının tonu turuncuya doğru kaydıkça enerjisi düşer ve matlaşır. Fakat kırmızı sarının naifliği ile kendi enerjik özelliğini koruyabilir.

Limon Küfü

Tavuskuşu Mavisi Duvar Boyası

Klasik renklerden sıkılanlar için doğanın en göz alıcı desenlerinden esinlenen renklerden olan tavuskuşu mavisi duvar rengi dekorasyonlarda çarpıcı etkiler ortaya çıkarmaktadır.

Somon

Palladian Mavi

Turuncu

Güneşi, parlaklığı ve rahatlığı çağrıştıran turuncunun insanı ısıtan bir etkisi vardır. Turuncu hedefleri olan, özgüvenli, eğlenmeyi ve eğlendirmeyi seven insanların rengidir. “Ev boyası renkleri” olarak kullanıldığında ev sakinlerine endişe giderici özelliği ile olumlu bir bakış açısı verir.

Yanık Portakal

Şampanya Köpüğü

Duvar boyası renkleri ile ilgili yapılan bir deneyde; iki ayrı odanın biri kırmızı ve turuncu, diğeri mavi-yeşil renklerle boyanmıştır. Bu iki odaya giren insanlar ile yapılan görüşmede iki oda arasında 3-4 derece sıcaklık farkı ortaya çıkmıştır. Mavi-yeşil odanın sıcaklığının 11 °C-12 °C olduğunu tahmin edilirrken, turuncu-kırmızı renkli odanın sıcaklığı ise 15 °C olarak düşünülmüştür.

Bu deneyde renklerin insanlar üzerindeki sıcak-soğuk etkisini açıkça görmekteyiz.

Deve Tüyü

Krem Rengi

Mor

Mor; asilliği, kendine güvenmeyi, özerkliği, tek vücut olmayı simgeler. Mor melankolik karakterinin rengidir.

Bu renk, ihtişam ve lüksün son basamağı olarak düşünülür. Roma döneminde bu rengin üretimi zor olduğu için yüksek sınıfların, saray mensuplarının kıyafet rengi olmuştur.

Mor; Güney Kore‟de sevginin rengi iken, Meksika‟da öfke ve kıskançlığın simgesidir. Japonya‟da günah ve korku, Çin‟de lüks ve pahalılık sembolüdür

Mürdüm 

Bebek Mavisi

Farklı Renklerin Bir Arada Kullanıldığı Geometrik Desenli Duvar Boyaları

Tek renk duvardan sıkılanlar ve duvarlarına hareket katmak isteyenler için farklı renklerin bir arada kullanıldığı geometrik desenli duvar boyaları son zamanlarda oldukça popüler hale geldi. Mekanlarda bu tasarımların yarattığı etkiler hakkında fikir edinmek isteyenler için farklı renklerde geometrik desenli duvar boyalarını bir araya getirdik.

Simli Duvar Boyaları-Parlak Duvar Boyaları

Ev boyalarında kullanılan renkler, ışıkla da direkt ilişkilidir. Çünkü renkler ışığın türüne göre farklı yansımalar ve etkiler gösterir. Gün ışığı gibi beyaz ışıklar renklerin öz halini yansıtırken, diğer aydınlatma türleri renkleri öz (gerçek) görüntülerinden farklı olarak yansıtacaktır.

Ev boya renkleri, iletilmek istenen iletileri anlatmakta çok önemli bir tasarım aracıdır. Mekandaki form ve boyut algısına etki eder, mekanın sıcak-soğuk, karanlık-aydınlık, büyük-küçük gibi etkiler yansıtmasına yardımcı olur. Mekanın kullanıcılarına psikolojik etkiler renk sayesinde iletilmektedir.

Bir mekanda kullanılacak olan renk, öncelikle mekana yüklenen işleve uygun tür, ton ve değerde olmalıdır. Mekanların işlevine göre kullanıcıya renk aracılığı ile aktarılmak istenen iletiyi veya yansıtmak istenilen psikolojik etkiler göz ardı edilmeden, iyi analiz edilerek değerlendirilmeli ve renk seçimi bu doğrultuda yapılmalıdır. Renk seçimi yapılırken sadece mekan işlevine odaklı değil beraberinde form, estetik, anlam gibi kriterlerde göz önüne alınarak renk seçilmelidir. Tabi bu seçim yapılırken dönemin “trend boya renkleri”ni de gözden geçirmek gerekir. (2021 Trend Boya Renkleri)

Duvarlar kim ne derse desin evlerin en önemli dekorasyon elemanlarıdır. Bu en önemli araçları olduğu gibi kabullenmek ya da en yaygın ve garanti renkleri seçerek harcamak adeta bir sergide boş bir tuval sergilemek demektir. Evinize yeni bir hava katmak istiyorsanız, 2021’in en trend duvar renkleriyle ilgili dünya genelindeki boya trendleri araştırmamıza ve tahminlerimize göz atın ve bunları kendi yaşam alanlarınızda nasıl uygulayacağınıza karar verin. Ayrıca sağlığınız açısından boya seçiminizi etkileyebilecek durumlar ile ilgili (Hangi Duvar Boyaları Sağlıklı, Hangileri Zararlıdır?) yazımıza göz atmanızı öneririz.

2021 yılı duvar dekorasyon trendleri, 2020’nin renk trendlerinden farklı olarak, yeni tonların daha cesurca sergilendiği ve daha yaşam tarzının temel olarak alındığı bir yaklaşım tarzını benimsiyor. Şirketler, tüketicilerin ev hayatları, zihinsel talepleri ve birçok renk seçiminden ilham alan dijital etkileşimlerle aralarındaki noktaları birleştirerek yeni boya renklerini belirliyor.

Yeni bir yıl ve yeni bir renkten bahsediyorsak Pantone’un o yıl için belirlediği renkten başlamak en doğrusu olacaktır. 2021 yılı rengi olarak patone “Ultimate Gri” ve “Canlı Sarı” renklerini belirledi.

Mimari tasarımda gri rengi söz konusuysa akıllara hemen brüt beton uygulamaları gelmektedir ki bu ayrıca incelenmesi gereken bir noktadır. Bu konuyla ilgili içeriğimize şuradan ulaşabilirsiniz; Brüt beton uygulamaları

2021 trend boya renklerinde yılın renginden sonra diğer renklere geçelim…

Gri-Lila

Gri duvar boyaları her ne kadar en sade ve klasik boyalardan birisi olarak kabul edilse de (özellikle güvercin grisi) griye eklenen lila tonu, bu havayı tamamen değiştirip 2021 yılında duvarlarınızda tercih edebileceğiniz oldukça modern ince bir alternatif haline getiriyor.

Geniş Kapsamlı Duvar Boyası Renkleri-En Çok Tutulan Duvar Boya Renkleri Yazımıza Ayrıca Buradan Ulaşabilirsiniz…

Açık Kil

Yumuşak ve açık tonlardaki kil rengi duvarlar, herhangi bir odaya güneşli bir gün havası vererek, iç ferahlatıcı ve rahatlık verici bir zarafet kazandırabilir. 2021 yılı duvar rengi trendlerine göre bej kahverengi tonları vazgeçilmez olanlar için bu açık kil harika bir alternatif olabilir.

Merlot

Bazı renkler vardı ki her ortamda her şeyi kusursuz, zevkli ve zarif kılar. Merlot gibi koyu ve derin bir renk de tam olarak alanınızı şıklığı ile sarıp, zihninizde şarap içip kitap okuma isteği uyandıracaktır.

Sis Beyazı

İddialı bir renk olmayan sis beyazı, gri ve leylağın bir alt tonu, yumuşak pastel mavisi ve yeşili gibi karışımlardan ortaya çıkarılabildiği gibi, sadece hafif bir bebek mavisi tonu vurgusuyla, ortamınıza huzur getirerecek bir renk olarak tercih edilebilir.

Yanık Portakal

Yanık portakal rengi, zengin odak vurgular oluşturmak, hatta bu vurguları çeşitli küçük dozajlarda aynı renkte obje ve dekorlarla destekleyerek kışkırtıcı bir derinlik yaratmak için harika bir seçimdir. Ortamı karanfil ve hardal renkte dekorlarla 2021 yılı duvar rengi trendlerine uygun sanatsal parlak bir dokunuş elde edilebilir.

Kömür Mavisi

Kömür mavisi (charcoal blue) duvarlar evinizde, gölgeyi daha çok yönlü kılan bir yoğunluk hissettiren, ilham ve iyileştirici enerji veren bir kompozisyon ortaya çıkarır. Her ne kadar fazla yoğunluğu, koyuluğu göz korkutsa da gün ışığıyla bütünleşen ortamlarda oldukça etkileyici bir hava sezdirir.

Flamingo Pembesi

Flamingo pembesi gibi yumuşak pasteller minimalist tasarımlar için her zaman sıcak bir zemin yaratır. Yaşam alanınızda cesur bir renk trendi veya en son trend boya renkleriyle uzun vadede beklenmedik bir görünüm arıyorsanız, flamingo pembesi bir seçenek olarak değerlendirebileceğiniz “tatlış” bir renktir.

Kurşun Rengi

Süt beyaz-bej ve tüm beyaz duvarlara karşı zengin bir alternatif olan kurşun rengi, her ortamda mütevazi bir tuval sunuyor. Bu tonlarda seçebileceğiniz alternatif boya sayısında oldukça fazla seçeneğiniz de bulunuyor.  Genel olarak, güçlü bir başlangıç ​​etkisi bıraktığı bilinen kurşun rengi tonlarıyla duvarlarınızda sade ve düzenli bir hava yakalayabilirsiniz.

Canlı Mercan

Pantone 2019 yılı için, yılın rengini “Canlı Mercan”, (Pantone Living Coral) olarak tanımlamıştı.  Dolayısıyla “2021’in Trend Boya Renkleri”nden bahsederken önceki yılların renklerinden Canlı Mercandan, (Pantone Living Coral) bahsetmemek tabii ki hata olurdu.

Klasik Mavi

Pantone 2020 klasik mavi (pantone 19-4052)

Pantone’in 2020 yılı rengi ise klasik maviydi. Klasik mavi’nin tüm duvarlarda yoğun olarak kullanılması ortamı oldukça karartıcı hatta bunaltıcı yapabilir. Fakat aydınlatılması iyi sağlanmış ya da bolca ışıltılı aksesuar, ayna-avize kullanılarak oldukça şık tasarımlar ortaya çıkarılabilir. Aşağıdaki örnekte görüldüğü üzere beyaz ile birlikte kullanıldığında ise harikalar yaratılabilmektedir. Sonuçta 2020 trend boya renkleri içerisinde pantone tarafından da onaylı en trend rengimiz bu klasik mavi olmuştu.

Pencere demir korkuluk modelleri olarak genelde standart ya da alışılagelmiş modeller kullanılsa da yaratıcı tasarımlarla farklı etkiler yaratılabilmektedir.

Demir Korkuluk Modelleri

Mekanlarınızda kullanabileceğiniz farklı pencere korkuluk modellerini aşağıda sizin için bir araya getirdik.

Genel olarak ferforje olarak imal edilen pencere korkulukları çeşitli desenlerde imal edilebilmektedir. İstenilen pencere korkuluk modelinin imal edilmesi tasarımcının hayal gücü ile üreticinin yeteneklerine bağlı olarak oldukça çeşitlendirilebilmektedir.

Ferforje korkuluk modelleri oluşturulurken güvenlik daha çok ön planda tutulurken tasarım ve maliyetin de önemli konular olduğu unutulmamalıdır. Dolayısıyla pencere korkuluk modelleri tasarımı ve seçiminde uygun maliyet, maksimum güvenlik ve estetik tasarımların odak noktasını oluşturmalıdır.

Korkuluk modellerinin her zaman sıradan kafes görünümünde olması gerekmemektedir. Bu modeller hayal gücünüze bağlı olarak kimi zaman bir ağaç ya da çiçek dalı, kimi zaman ise bir örümcek ağı görünümünde olabilir. Yapının dış cephe tasarımına uygun olarak pencere korkuluk modelleri çeşitlendirilebilir.

Pencere Demir Korkuluk Modelleri

Pencere Demir Korkuluk Modelleri

Demir Korkuluk Modelleri

Ferforje Korkuluk Çeşitleri

Yapıların dekorasyonlarının bir parçası olan pencere korkulukları yalnızca dış cephe unsuru olarak değil bahçe tasarımlarıyla da bir bütün oluşturacak tasarım elemanları olarak düşünülmelidir. Aynı şekilde bahçe duvarı, bahçe çiti, duvar korkuluğu ve bahçe kapısı gibi elemanlarla bir bütün sağlayacak şekilde tasarlanmalıdır.

“Akıllı ev”, ihtiyaçları öngören, cevaplayan bilgisayar ve bilgi teknolojisi ile donatılmış ev olarak tanımlanabilmektedir. Kişilere duyarlı, onlara karmaşık yollarla çözümlemeler sunan, örneğin öğrenme algoritmaları kullanarak kişi davranışlarını öğrenebilen, otomatik olarak ısıtma ve aydınlatma sistemini kontrol edebilen evler akıllı ev olarak nitelendirilmektedir.

“Akıllı bir evi”, sakinlerinin zaten yaptıkları işlerde rahatlığını arttıran veya olmayan işlevleri sağlayan bir ev olarak tanımlayabiliriz. Bir evin akıllı ev olabilmesini ne kadar iyi inşa edildiği, kullanılabilir olduğu veya sürdürülebilir çevre dostu malzemelerin kullanılması belirlemez; akıllı bir ev, çoğu zaman bunları içerir, ancak akıllı kılan, içerdiği etkileşimli teknolojilerdir.

Akıllı Evler Neden Tercih Edilmektedir?

Kullanıcının akıllı evi tercih etmesinin başlıca sebepleri;

• güvenliğin arttırılabilir olması,
• konfor koşullarını karşılayıp zaman tasarrufu ve kullanım kolaylığı oluşturması,
• enerji tasarrufunu sağlayabilen sistemler barındırması,
• fiziksel engelli ve yaşlı bireylere yönelik donanımları içerisinde barındırması,
• ulaşılabilir olması

olarak sıralanabilmektedir.

Akıllı ev sistemleri, daha iyi bir yaşam kalitesi için teknoloji ve hizmetlerin ağ yoluyla bütünleşmesidir. Gündelik ev işlerini ve faaliyetlerini kullanıcı müdahalesi olmadan veya kullanıcının uzaktan kontrolü ile daha kolay bir şekilde gerçekleştirmektedir.

Akıllı Evlerin Özellikleri

Akıllı evlerde kullanılan ürünler ve teknolojiler, gelişen teknoloji ve artan kullanıcı istekleri doğrultusunda her geçen gün artmaktadır.

• Duman sensörü, dedektörler sayesinde en ufak gaz kaçağında uyarı veren, evi her türlü yangına karşı koruyan ve erken uyarı sistemi ile haberdar edebilen sistemdir.
• Siren sistemi, eve izinsiz birinin girmesi durumunda ve gaz kaçağı söz konusu olduğunda sireni çalarak ev sahiplerini ve çevreyi haberdar eden sistemdir.
• Su baskını sensörü, evi, su basmalarına karşı koruyan ve erken uyarı sistemi ile manuel veya otomatik olarak ilgili vanaları kapatabilen sistemdir.
• Kapı giriş kontrolü, belirlenilen mekanlara girişi sınırlandırır ve şifre kontrolü getirir. Kart veya anahtar okutarak güvenliği aktif veya pasif hale getiren sistemdir.
• Manyetik kapı sensörü, evde kapı veya pencereler habersiz açıldığında otomatik olarak kullanıcıya uyarı gönderen sistemdir.
• Garaj giriş sensörü, garaja gelen araçların otomatik algılandığı, garaj kapısının açıldığı veya garaj kapısının kullanıcı telefonundan kontrol edilebildiği sistemdir.
• Hırsız alarm sistemi sayesinde, istenilen sayıda güvenlik sensörü ile güvenlik ayarları yapılarak tam koruma sağlanabilmektedir. Kullanıcı evde yokken evde biri varmış izlenimi vermek için pilot programın çalıştırıldığı sistemdir. Hareket ve hareketsizlik sensörü ile eve giren davetsiz misafirler takip edilebilir ve hareket veya hareketsizlik halinde ışıklar açılıp, kapatılabilir. Kullanıcının eve girişi ile beraber tasarlanan senaryoların devreye girdiği sistemdir. Kamera izleme sistemiyle, evin kapısını çalan misafirler online olarak izlenebilir ve görüntüleri kaydedilebilir. Kullanıcı evde yokken bile evininin her köşesini veya çocuklarını takip edebilen sistemdir.
• Enerji ölçümü, evdeki enerji tüketimini ölçebilir, tasarruf eder. Her odanın sıcaklığını ayrı ayrı kontrol eder, tüketim hakkında detaylı raporlar hazırlar.
• Akıllı priz, evde prizlere takılı tüm elektrikli cihazların uzaktan kontrol edilebildiği, enerji tüketiminin ölçülebildiği, kullanıcı evde yokken cihazları otomatik olarak kapatan sistemdir.
• Panik butonu, acil durumlarda kullanıcının yakınlarına veya güvenlik kurumlarına acil çağrı oluşturabilen, mesaj veya e-mail atabilen sistemdir.
• Sulama, bahçe sulama vanalarını kontrol edebilen, kullanıcının kendi sulama programlarını yapabilen, hava durumuna göre otomatik sulama senaryoları oluşturabilen sistemdir. Havuz ve spa, havuz çevresinin erişimini güvenle kontrol edebilen, ilgili pompalar, filtreler, sıcaklık, güneş enerjisi ve daha fazla kontrole sahip olunabilen sistemdir.
  
  
• Radyatör vanası, evdeki geleneksel radyatör peteklerinin sadece vanalarını değiştirerek, her odanın sıcaklığını ayrı ayrı kontrol edilebilen, programlar oluşturarak tasarruf edilebilen sistemdir.
• Sarsıntı sensörü, herhangi bir sarsıntı halinde erken uyarı alarm sisteminin devreye girdiği, kullanıcıyı haberdar ettiği, daha önceden belirlenen senaryolar ile önlemlerin alındığı sistemdir.
• Perde ve panjur kontrolü, perdelerin, panjurların veya bahçedeki tentenin tek bir tuşla uzaktan kontrol edilebildiği, oluşturulan kurallar ile yağmurdan veya aşırı sıcaktan evin korunduğu sistemdir.
• Havalandırma, split klima ve her türlü havalandırma sistemini kullanıcının programlayıp uzaktan kontrol edebildiği sistemdir.
• Aydınlatma, ışıkların kullanıcı işe giderken veya uyurken otomatik olarak kapandığı kullanıcı eve geldiğinde ise otomatik açıldığı sistemdir. Konforu arttıracak senaryolar ile televizyon izlerken veya kitap okurken kullanıcı kendi özel aydınlatma ayarlarını yapabilmektedir.
• Termometre sistemi, ısıtma ve soğutma sistemini akıllı telefondan kontrol edilebilen ve evin sıcaklığını dış ortam sıcaklığına bağlı olarak belirleyen sistemdir.
• Multimedya kontrolü, evdeki tüm ses, video ve ev sineması sistemlerini uzaktan veya evde akıllı telefonla kontrol edilebildiği sistemdir.
• Yerden ısıtma, kullanıcının evinde dilediği sayıda yerden ısıtma zonu oluşturarak, odalarını ayrı ayrı istediği sıcaklıkta ayarlayabildiği sistemdir.
• Akıllı klozette, otomatik yıkama, kurutma, alttan ısıtma, gece aydınlatması gibi bir çok detay düşünülmüştür. Alttan ısıtma özelliği ile de klozete oturuş konforu biraz daha artmaktadır. Yıkama işlemi bittikten sonra hava kurutucusu ılık hava verilerek kurutma işlemi yapılmaktadır. Akıllı kumanda ile klozet pozisyonu ayarlanabilir ve ayarlar tercihlere kayıt edilerek kişiye özel kullanım özellikleri oluşturulabilir.
• Akıllı ayna sayesinde kıyafetler giyilmeden aynada görünebilir, daha uyumlu seçimler yapılmasına yardımcı olunur ve sağlık asistanı tarafından kilo, protein gibi sağlık analizleri yapılabilir.
• Akıllı buzdolabı ile yiyeceklerin son kullanma günleri görülebilir, internete bağlanıp yemek tarifleri öğrenilebilir ve biten yiyeceklerin siparişi verilebilir.

Yukarıda bahsedilen ev otomasyon sistemleri, kullanıcının ihtiyacına göre eklenerek kişinin yaşam kalitesini arttırmakta ve enerji tasarrufu sağlamaktadır. (İnşaat 4.0 Kavramı Nedir?)

Akıllı Evlerde Kullanılan Başlıca Elektronik Araçlar

Akıllı Ev Çeşitleri

Akıllı evler, gelişmişlik sırasına göre;

1. Uzaktan kumanda ile kontrol edilebilir evler,
2. Programlanabilir evler,
3. Senaryolandırılmış evler,
4. Yapay zekaya sahip akıllı evler

olarak sınıflandırılmaktadır.

1. Uzaktan Kumanda ile Kontrol Edilebilir Evler

Radyo frenkansı ile çalışabilen, ana kontrol ünitesi bulunmayan, sadece kumanda ile kontrol edilebilen bir sisteme sahip olan evlerdir. Herhangi bir programlanma ve senaryolandırma özelliği yoktur. Tıpkı bir televizyon kumandası gibi perdeleri, ışıkları veya başka cihazları kontrol edilebilmektedir. Uzaktan kumanda ile kontrol edilebilen evler, akıllı evin en basit halidir.

“Akıllı ev (smart home) kavramı ilk defa resmi olarak 1984 yılında Amerikan Ev İnşacıları Derneği (American Association of House Builders) tarafından kullanılmıştır. Ancak akıllı ev modeline geçmişte rastlanmaktadır. 1960‟ların başından itibaren araştırmacılar tarafından akıllı evin ilk temelleri olan “kablolu evler (wired homes)” geliştirilmeye başlanmıştır.

2. Programlanabilir Evler

Uzaktan kumanda ile kontrol edilebilen evlerin zamana bağlı programlanabilme özelliği eklenmiş halidir. Zamanlayıcı röleler ile bir veya daha fazla cihaz programlanabilmektedir. Üzerinde bulunan saat ile otomatik olarak istenildiği zamanda açılıp, istenmediğinde de kapanması ayarlanabilen sistemlere sahip evlerdir.

3. Senaryolandırılmış Akıllı Evler

Senaryolandırılmış akıllı evler, daha az gelişmiş olan uzaktan kumanda ile kontrol edilebilen ve zamana bağlı ayarlanabilen programlanabilir evlerin tüm özelliklerini kapsamaktadır. Bunlara ek olarak ana kontrol cihazı, yani akıllı ev sisteminin beyni ile birlikte modülleri ve sensörleri bulunmaktadır. Bu sisteme senaryolar girilir.
Örneğin, ana kontrol cihazının içerisine eklenen CPS takip özelliği sayesinde, eve yakınlaştığımızda klima çalıştırılabilir. Ancak, bunun için akıllı evin ana kontrol cihazına kullanıcı arayüzü ile çeşitli senaryoların önceden girilmesi gerekmekte olup, sonradan bu senaryolardan biri seçilmektedir. (Evden çıkıyorum senaryosu, film gecesi senaryosu, uyku ortamını ayarla senaryosu gibi.) Bunlara ek olarak kullanıcının önceden girmiş olduğu senaryolara göre, örneğin kullanıcı eve 3 km yaklaştığında klimayı çalıştır komutu gibi veya evde olunmadığında hareketsizlik sensörleri ile algılanıp ışıkları otomatik kapat komutu gibi özelliği olan evlerdir.

4. Yapay Zekaya Sahip Akıllı Evler

Senaryolandırılmış akıllı evlerde, senaryolar insanlar tarafından oluşturulurken yapay zekaya sahip evlerin, öğrenme yeteneği vardır. Kullanıcılarını belli bir zaman izleyip, tekrarı olan hareketlerin analizlerini çıkartarak kullanıcılarının göstermiş olduğu tepkilere göre gerçekleşmesi istenen komutu devreye sokmaktadır.
Yapay zekaya sahip akıllı evlerin senaryosunu kullanıcı yazmaz, akıllı evin kendisi tekrarlanan hareketlere göre öğrenerek yazabilmektedir. Bunun için de günümüzde hala çalışmaları devam eden yapay zeka gerekmektedir.
Günümüzün ve geleceğin büyük teknolojilerinden biri olan yapay zeka, akıllı ev sistemine entegre edilecektir. Şu an kullanmakta olduğumuz akıllı telefonlar da yapay zekaya sahiptir denilebilir. Güvenli ve konforlu ev otomasyonuna entegre edilecek yapay zeka, kullanıcısının istekleri doğrultusunda tanıyarak sürekli kontrol edilen cihazların açma kapama işlemini kullanıcısına bildirim şeklinde sunacak ve kontrolleri sağlayabilecektir.

Örneğin, her sabah saat 07:00’de panjurlar açılıp kahve makinesi kahveyi hazırlıyorsa, yapay zeka bu hareketlerinizi hafızasında tutacak ve bir müddet sonra ev sakininin tek tek kontrol etmesi yerine “Günaydın. Kahvenizi hazırlamamı ister misiniz?” şeklinde bildirim yollayarak tek tuşla kahve makinesini açmasını sağlayacaktır. Aynı şekilde kullanıcı her gün saat 16:00’da işten çıkmadan klimayı kombiyi çalıştırıyorsa, bir süre sonra yapay zekaya sahip ev, “Klimanızı/Kombinizi çalıştırmamı ister misiniz?” şeklinde bildirim yollayarak kontrolü sağlayacaktır.

Akıllı Evler ile İlgili Diğer Tanımlar

Akıllı Ev Ağ Aracı (Hub)

Akıllı ev ağ araçları, akıllı ev aletlerini kablosuz iletişimle tek bir merkezden kontrol edebilen, internet bağlantısı olan, mobil veya web uygulamalar ile uzaktan da erişilebilen nesnelerin interneti donanımlarıdır. Akıllı ev ağ aracı; akıllı ev aletini açma, kapama gibi temel işlemlerin yanında, örnek olarak kombiler için ısıyı arttır azalt gibi ek özellikleri de yönetebilir.

Akıllı Ev Aleti

Akılı ev aleti, kablosuz iletişim kurularak, temel fonksiyonlarının çalıştırıldığı, çoğunlukla bir ev ağ aracı vasıtasıyla internete bağlanabilen IoT donanımıdır. Örnek olarak, akıllı ampul verilebilir. Akıllı ampulün nesnelerin interneti sayılabilmesi için internete bağlanabiliyor olması gerekmektedir. Hem tek bir merkez tarafından yönetilebilmesi, hem de tasarımsal zorluklar nedeniyle, akıllı ev aletleri kablosuz bir protokol ile akıllı ev ağ aracına entegre olurlar.

Ev Otomasyon Sistemi

Ev otomasyon sistemi içerisinde, ışık, priz, anahtar, kilit, ev ağ aracı, kamera, klima, kombi, kilit, güvenlik sistemi, yangın sensörü, duman sensörü, televizyon, hoparlör, mikrodalga fırın, buz dolabı, ocak, kahve makinası, alarm, kulaklık gibi cihazlar bulunur.

VUI

Sesli kullanıcı ara yüzü (VUI) insanın iletişim kurarken konuşma dili uygulamaları kullanarak etkileşimde bulunmasıdır.

Akıllı Asistan

Akıllı asistanlar, ev sistemine bağlı olan cihazlara sesli veya yazılı komutlar ile, ilgili cihazların durumlarının sorulması, cihazın durumunun değiştirilmesi, cihazın açılması ve cihazın kapanması gibi operasyonlar gerçekleştiren donanımlardır. VUI ara yüzü kullanırlar.

Kaynaklar;
Nurşah Güçlü-AKILLI EV TEKNOLOJİSİNDE MEKÂN ÇÖZÜMLEMERİNİN İRDELENMESİ VE BİR MODEL ÖNERİSİ
İlkan YILDIRIM-AMAZON ALEXA VE GOOGLE HOME AKILLI EV SİSTEMİ ASİSTANLARININ ADLİ AÇIDAN İNCELENMESİ
Cevdet Tamer GÜVEN-YAPAY ZEKÂ YÖNTEMLERİ KULLANILARAK AKILLI EV SİSTEMİ GELİŞTİRİLMESİ
BENAZİR AKYAZICI-TEKNOLOJİNİN KONUT MEKAN TASARIMINA ETKİSİ VE AKILLI EVLER; İSTANBUL ÖRNEĞİ

1. Kış Bahçesi Nedir?

Kış bahçesi, bahçe ortamını ve hissini soğuk ya da açık havada oturmaya uygun olmayan hava koşullarında yaşayabilmek için çeşitli teknik ve malzemelerle inşa edilen kapalı ve saydam mekanlardır. Kış bahçelerinin temel yapım amacı bitki yetiştirmekten öte, iç ortam koşulları ve sıcaklığını içerde tutarak, dış mekanda bulunma hissinin yaratılmasıdır. Korunaklı hale getirilmiş bir bahçe olarak da tanımlanabilen kış bahçeleri; güneş odası, limonluk, sera, camekan gibi isimlerle de anılmaktadır.

Kış bahçelerinin tasarımında kullanılan ışığı geçiren-saydam çatı ve duvarlarla doğal ışığın iç mekâna girmesi sağlanmaktadır. Böylece doğal ışığın hem fizyolojik hem de psikolojik faydalarından yararlanma şansı doğmaktadır. Güneş ışığı ve beraberinde getirdikleri insanlar ve bitkiler için çok değerlidir.

2. Kullanım Amaçlarına Göre Kış Bahçesi Tasarımları

Kış bahçeleri kullanıcı ihtiyacına ve kullanım esnekliğine bağlı olarak yapılarda çeşitli şekillerde, çeşitli renklerde, çeşitli malzemelerle ve amaçlarla tasarlanabilmekte ve uygulanabilmektedir. Kış bahçelerinin bu farklılaşması, mekanlara göre değişiklik göstermesini gerektirmektedir. Ayrıca tasarlanırken de kış bahçesinin yapısından ziyade kurgulanacağı mekana göre düzenleme ihtiyacı doğurmaktadır.

Kış bahçeleri aşağıda belirtilen amaçlarla tasarlanabilmekte ve kullanılabilmektedir;

2.1. Yaşama ve Dinlenme Mekanı Olarak Kullanılan Kış Bahçeleri

2.2. Yatma Mekanı ve Banyo Olarak Kullanılan Kış Bahçeleri

2.3. Çalışma Mekanı Olarak Kullanılan Kış Bahçesi Tasarımları

2.4. Mutfak Olarak Kullanılan Kış Bahçesi Tasarımları

2.5. Yüzme Havuzu Barındıran Kış Bahçeleri

3. Kış Bahçeleri Nereye İnşa Edilir?

Kış bahçeleri yapılarla beraber ya da ayrı olarak, konum açısından çok farklı yerlerde ve yönlerde kurgulanabilirler.  Yapının kuzey-güneydoğu- batı cephelerinde yer alabilecekleri gibi, yapının girişinde, yapıdaki düz bir çatının üzerinde, yapı da bir mekan kurgusu içinde, açık teraslarda veya balkonlarda, bahçe içinde yapıdan ayrı bir biçimde konumlandırılabilmektedirler.

Kış bahçesi tasarımları için yer seçimi yapılırken pek çok etken göz önünde bulundurulmalıdır. Bu etkenlerden bazıları;

• ışık alma düzeyi,
• kış bahçesinin kullanılabilir olması,
• estetik,
• dıs hava dengesi,
• ısı kaybının düzenlenmesi,
• yapının aydınlatılması

gibi etkenlerdir. Ayrıca yer seçiminde dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta da, kış bahçelerinin soğuk hava kosullarından etkilenmeyecek ve sert rüzgarlardan korunabilecek bir konumda yer almasıdır.

3.1. Yapının Dışında Yer Alan Kış Bahçeleri

Yapı dışında ve yapıdan ayrık olarak konumlandırılan kış bahçeleri zorunluluk hallerinde ve çok özel durumlarda yapılmaktadır. Çünkü, yapıdan ayrı olarak konumlandırılan kış bahçeleri yapı içerisinde ya da yapı bitişiğinde yapılan mekanlar kadar kullanışlı ve avantajlı değillerdir. Nitekim yapıdan ayrık olarak konumlandırılan bahçede kış bahçeleri, yapının ısınmasına ve aydınlanmasına herhangi bir fayda sağlamamaktadır. Özellikle soğuk iklim bölgelerinde kış bahçelerini yapı dışında bağımsız olarak yapmaktan kaçınmak gerekmektedir. Ayrıca bu mekanın ayrı yapılması maliyeti de arttırmaktadır. Bu olumsuzluklara rağmen ayrı yapılan kış bahçeleri, yüzme havuzu gibi özellikli mekanların olusturulmasında kolaylık sağlamaktadır.

3.2. Yapının İ
çinde Yer Alan Kış Bahçeleri

Kış bahçeleri, sıklıkla yapı içerisinde uygulanmaktadır. Yapı içerisinde gerek yaşama mekanlarında, gerek balkonlarda ve gerekse çatı aralarında kış bahçelerine bağımsız mekanlar ayrılabilmektedir.

3.2.1. Yapının
İç Mekanında Kış Bahçeleri

Günümüzde kış bahçeleri; mutfak, yemek odaları, yasama odaları, çalısma odaları, ofisler, dinlenme mekanları, yüzme havuzları gibi yerlerde kullanılmaktadır. Bununla birlikte mahremiyet derecesi yüksek olan yatak odası ve banyo gibi mekanlarda da kullanılmaktadır.

3.2.2. Yapının Balkonunda Kış Bahçeleri

Balkonlardaki kış bahçelerinin en önemli özelliği çok katlı yapılarda daha rahat çözümlenebilmeleri ve kullanılabilmeleridir. Balkonda çözümlenen kış bahçesi, mutfak veya yemek odası ile iliskilendirildiğinde kullanım ve fonksiyonellik yönünden daha avantajlı duruma gelmektedir. Bu türün bir diğer avantajı da balkona açılan odanın genişletilmesi söz konusu ise, bu balkonda yapılacak kış bahçesi sayesinde odanın duvarı kaldırılmaktadır. Bu sayede hem daha geniş, hem de daha aydınlık bir kış bahçesi elde edilmesi mümkün olabilecektir. Ancak bu şekilde bir çözüme odadaki kış bahçesinin iyi güneşlenen bir yer olduğunda gidilmesinde yarar bulunmaktadır.

3.3. Yapının Çatısında Kış Bahçeleri

Yapıların çatılarında kurgulanan kış bahçeleri yapıya maliyet ve ısı kazancı bakımından büyük faydalar sağlamaktadır. Bu mekan ısı kazancı bakımından sadece bitişiğindeki mekanlara fayda sağlamakla kalmayıp, bu bölümün alt kısmında bulunan mekanlar içinde fayda sağlamaktadır. Ayrıca yapı, cephesini ve üzerinde bulunduğu yapıyı yağmur ve kar suları gibi dış etkilerden korumaktadır. Bu tür bir yer seçiminde kış bahçesi zaten sert bir zemin üzerine oturtulduğundan ikinci bir temele de ihtiyaç duymamaktadır.

4. Kış Bahçelerinin İnşaası ve Projelendirilmesi ile İlgili Dikkat Edilmesi Gerekenler

Mimari yapının bir parçası olan kış bahçelerinde de kullanım alanına, amacına ve sağlamlık, kullanışlılık ve estetik güzelliği sağlayacak tasarımlara yer verilmelidir. Kış bahçeleri yapıya bitişik olarak, balkon ve teras üzerinde veya bahçede ayrı bir noktada yer alabilmektedir. Kullanım amacına, iklim koşullarına ve istenen forma göre yapım noktasına karar verilmektedir. Uygun yer sıkıntısı olan mekanlarda mini kış bahçesi tasarımları da hayata geçirilebilmektedir.

Kış bahçesi yapının yanında yer alacaksa dikkat edilmesi gereken bazı konular vardır. Yapının her cephesinde planlanıp yapılabilir. Ancak bu tipte alan seçiminde önemli faktör kış bahçesinin bir yapı ya da başka bir eleman nedeniyle gölgede kalmamasıdır.

Güney cephe, bir kış bahçesi için çok olumlu gibi görünse de olumsuz yönleri de vardır. Bu cephede yoğun gelen güneş ışınları sonucunda oluşacak aşırı ısınma yapı malzemelerine zarar verebilir. Bunun ötesinde kış bahçesinde iyi gölgeleme sağlanamayacak olursa, kış bahçesi içerisindeki bitkileri olumsuz etkiler veya kış bahçesi aşırı ısınma sonucu kullanılamaz hale gelebilir.

Batı cephesinde, yer alacak bir kış bahçesi günün ikinci yarısında tümüyle güneş alacaktır. Ancak günün en sıcak zamanında güneş alması nedeniyle, güney cephedeki olumsuzluklar bu cephede de görülebilecektir. Bu cephedeki kış bahçesi özellikle akşam güneşinde çok güzel olacaktır. Bu bakımdan batı cephe, bir kış bahçesi için iyi bir yerdir.

Doğu cephede, yer alan bir kış bahçesi, günün ilk yarısında güneş alacaktır. Bu bakımdan çok sıcak olmayan zaman dilimi içerisinde, güneşin yoğun ışınlarından korunarak güneşlenecektir. Bu cephede yer alan bir kış bahçesi için gölgelemeye çok fazla ihtiyaç duyulmayacaktır.

Kuzey cephede, yer alan bir kış bahçesi sadece yapılardan güneş alacaktır. Bu cephede kış bahçesinin sıcaklığı asla çok yükselmeyecektir. Gölgeleme açısından bu cephede de çok fazla sorun çıkmayacaktır. Kış aylarında kuzey cephenin soğuk olması nedeniyle bitkiler için sorun yaşanabilir. Bu bakımdan ısınma olanakları bu cephede bulunan kış bahçeleri için iyi oluşturulmalıdır. Ancak bu cephede kış bahçesine yer verilmesinin önemli avantajı, yapının kuzey cephesinden gelen soğuğu keserek binanın içindeki sıcaklığın artmasını sağlayacak olmasıdır

5. Çatı Tiplerine Göre Kış Bahçeleri

5.1. Tek ve Çift Eğimli Çatılı Kış Bahçesi

5.2. Beşik Çatılı Kış Bahçesi

5.3. Victorian Tipi Çatılı Kış Bahçesi

5.4. Edwardian Tipi Çatılı Kış Bahçesi

5.5. Karma Çatılı Kış Bahçeleri

Çatı tipleri ve modelleri ile ilgili kapsamlı yazımıza şuradan ulaşabilirsiniz; Çatı Modelleri

6. Kış Bahçesi Yapımında Kullanılan Malzemeler

6.1. Strüktür Malzemeleri

6.1.1. Ahşap Kış Bahçesi

6.1.2. Alüminyum Kış Bahçesi

6.1.3. Dökme Demir veya Çelik Kış Bahçesi

6.1.4. PVC-Polivinil Klorür (plastik esaslı) Kış Bahçesi

6.2. Kış Bahçesi Örtü Malzemeleri

6.2.1. Cam Kış Bahçesi

6.2.2. Polikarbon Levhalar

Gerek doğallığı gerekse kendilerine has dokularıyla tercih edilirliği her geçen gün artan taş evler günümüz mimari trendlerine uyum sağlayacak şekilde geliştirilmeye de uygundur.

Yaygın bilinen yöntemlerle inşa edilen (örneğin betonarme) yapılar zamanla eskiyip modası geçebilirken, yıllar geçtikçe güzelleşen taş evler zamanla değişen tüm estetik algılara meydan okuyarak her dönem güzel bulunurlar.

Taş evler kullanım amacı, tasarımı ve inşa edilecek yere göre farklı şekillerde sınıflandırılabilir. Bu amaçla en güzel taş ev modellerini farklı kategorilerde sizin için bir araya getirdik.

1. Sahip Olmak İsteyeceğiniz Yazlık Taş Ev Modelleri

Yığma yapı nedir? Yığma yapı çeşitleri ve özellikleri hakkında bilgi almak için bu yazımızı inceleyebilirsiniz.

Geleneksel taş evlerin duvarları, gerekli dayanıklılığa sahip olabilmeleri amacıyla, büyük taşlardan ve yoğun bağlantılar yapılarak oluşturulur. Bu duvarlar şu yöntemlerle inşa edilebilir;

• Toprakla örme,
• Sıkıştırma yapılarak kil ile harç olmadan örme,
• Köseli taşlar ile harç olmadan örme,
• Poligonal olarak örme,
• Kesilmiş birimlerle ve kireç harcıyla örme,
• Kesilmiş birimlerle harç olmadan örme.

Kış Bahçesi Nedir? Nasıl Yapılır? Kış Bahçesi Modelleri ile ilgili yazımızı buradan inceleyebilirsiniz.

 Taş evler doğadan gelen yapısıyla doğayı ve kalıcılığı simgeler.

Taş binaların sert iklime karşı doğal iklimlendirme özelliği nedeniyle de her zaman tercih edilen bir yapı malzemesi olmuştur.

2. Eskiyi Zamansızlaştıran Modern Taş Ev Modelleri

Taş evlerin duvarları tuğla ya da benzeri duvarlara göre çok daha kalın inşa edilmektedir.  Bu kalınlık duvarların stabilitesi için gerekli olup aynı zamanda doğal bir yalıtım sağlar.

3. Minimal Yaşam Tarzına Uygun Küçük Taş Evler

4. Taş Ev Fiyatları-Maliyeti

Taş ev maliyeti ve fiyatları söz konusu olduğunda ilk ve en önemli faktör tabii ki arsa ve bu arsanın değeridir. İnşa edilecek yapının bulunduğu arsanın değeri kadar bulunduğu bölgenin konumu, özellikleri ve ulaşım olanakları maliyeti etkileyecek önemli faktörlerdir.

Arsadan sonra en önemli maliyet temel malzeme olan taş maliyetidir. Taş maliyeti ise taşın özelliklerinden çok elde edileceği alandan inşaat alanına taşınması ile yakından ilgilidir. Ayrıca işlenmesi zor olan taş malzemesinin işçiliği maliyet konusunda bir diğer önemli faktördür. Bu noktada taş evler yaygın olarak kullanılan betonarme yapılardan ayrılmaktadır.

Betonarme ev yapım yönteminde temel malzemeler olan beton ve inşaat demiri pahalıyken işçilikler maliyetleri kısmen düşüktür. Taş evlerde ise bu durum betonarmenin tersine temel malzeme olan taş daha ekonomik işçilik ise daha yüksek maliyetlidir.

Doğada bulunan çoğu taş çeşidi ile taş ev yapımı mümkündür. Taş kaynağı yakın olduğu sürece maliyeti de düşüktür. Öte yandan taş evler, diğer yapılar gibi sıva, boya vb. bakımlar gerektirmez. Taşın evlerin temel özelliği olan doğal görünüşleri sebebiyle ekstra dış tasarım, motif ya da detaylandırmalar gerektirmez. Taşlar eskidikçe yapı güzelleşip doğal bir kompozisyon ortaya çıkarır.

Özellikle küçük ve dar olarak boyutlandırılan bu küçük tuvaletlerin, karanlık, dar ve boğucu etkisinden kurtarılması küçük tuvalet ve wc’lerin tasarımında en önemli faktörlerdendir. Bu problemle ilgili başarılı bazı modelleri paylaşalım.

1.En Güzel WC-Tuvalet Tasarımları

Tuvalet ve wc dekorasyon alanlarının çok dar ve küçük olması bu alanlarda yaratıcılığı zorlasa da şık ve modern wc-tuvalet modelleri ortaya çıkarılabilmektedir.

2.Modern ve Yaratıcı Küçük Tuvalet-WC Model ve Tasarımları

Küçük tuvalet-WC tasarımları için ayrılan alanların yukarıdaki örneklerdeki kadar kısıtlı olmadığı durumlarda daha esnek ve farklı çözümler mümkün olabilmektedir.

Sıradışı, Farklı Tuvalet WC Tasarımları

Klasik ev dekorasyonularından sıkılanlar, sıradışı ve farklı tasarım denemelerine küçük tuvalet ve WC’ler ile başlayabilirler. Bu konuda ortaya çıkmış uçuk ama başarılı WC modellerini inceleyebilirsiniz.

3.WC Dekorasyonları- Küçük Tuvalet Tasarımları

Günlük hayatımızda aslında evlerin en çok kullanılan noktalarından olan küçük tuvalet ve wc’lerin dekorasyonları da önemle dikkate alınmalı ve ev dekorasyonlarında bu küçük tuvalet-wc tasarımları ihmal edilmemeli, ev genel dekorasyonu ile bir bütün olarak düşünülmelidir.

Dekorasyon konusunda farklı fikirler edinmek için ayrı başlıklar halinde hazırlanmış, detaylı dekorasyon paylaşımlarımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Mutfak tasarımında; ergonomi, teknoloji, psikoloji, gastronomi, tasarım, iletişim gibi çok çeşitli dalları içinde barındıran fiziksel bir ortam yaratılmış olur. Mutfak ve mutfak dolabi modelleri seçiminde, mutfak boyutları temel belirleyici unsurların başında gelir. Mutfak dolabi ve diğer mutfak gereçleri ile ilgili minimum boyutlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Bu konuda daha detaylı bilgi almak için mutfak ve mutfak dolabı ölçüleri ile ilgili yazımızı inceleyebilirsiniz:

Mutfak Dolabi Ölçüleri-DolaplarArası Mesafeler

Mutfak ve mutfak dolabı modellerine geçmeden önce, mutfak dekorasyonunda boyuttan sonra diğer önemli konu olan, mutfak tiplerini de tanımak gerekir.

1.Mutfak Tipleri-Mutfak Modeli Çeşitleri

Mutfak tipine uygun olarak sınıflandırdığımız mutfak ve mutfak dolabı modellerini ineleyelim.

1. Ada Mutfak ve Mutfak Dolabi Modelleri
2. Yarım Ada Mutfak ve Mutfak Dolabi Modelleri
3. Tek Duvar Tipi-I tipi Mutfak ve Mutfak Dolabı Modelleri
4. L Tipi Mutfak ve Mutfak Dolabı Modelleri
5. U Tipi Mutfak ve Mutfak Dolabı Modelleri
6. Koridor Tipi Mutfak ve Mutfak Dolabı Modelleri

Ardından da Küçük ve Dar Mutfak ve Mutfak Dolabı Modelleri ile küçük mutfakları en kullanışlı şekilde kullanmak ile ilgili ufak hile ve detayları paylaşalım.

Uzun vadeli yiyecek depolamasında yiyeceklerin bozulmaması için fazla sıcak mekân ve mutfağın yön itibariyle çok güneş gören alanda olması istenmez.

Mutfak tasarımındaki renk seçimi, mutfak tipi, doku, ışık, kullanılan malzemeler ve benzeri estetik ihtiyaçları karşılayacak şekilde olmalıdır. Mutfak tasarımında insanın fizyolojik yapısı, ihtiyaçları, beklentileri, beğenileri dikkate alınmalıdır.

Mutfak ölçüleri ve duvarların müsaitliklerine göre hazır mutfak modelleri hızlı ve pratik bir çözüm olabilir.

2.Ada Mutfak ve Ada Mutfak Dolabı Modelleri

2.1.Ada Mutfak Nedir?

Mutfak tasarımları içerisinde duvara dayalı mutfak dolapları dışında, daha fazla işlevsel modül yaratmak adına ortada ayrı bir şekilde yerleştirilen mutfak elemanı kullanılabilir. Bu şekilde tasarlanmış mutfak modeli çeşitlerine ada mutfak adı verilir. Ada olarak kullanılan elemana ise mutfak adası denir.

Ada mutfaklarda, ocak, eviye ya da fırın benzeri ekipmanlar mutfak adasında kullanılacaksa bu adaya ait altyapının tesisatı titizlikle uygulanmalıdır. Özellikle sıhhı tesisatta pis su akışı için gerekli eğim zemin içerisinde sağlandığından ve tadilatı problemli olacağından hassas bir uygulama gerekmektedir.

Farklı kültürlerde ada mutfak uygulaması; saygınlık, prestij ve gösteriş unsurudur. Ülkemizde de ada mutfak modelleri her geçen yıl daha fazla tercih edilmektedir.

Ada mutfak dekorasyonlarının yaygınlaşması ile mutfak adaları birçok hazır mutfak tasarımında kullanılmaya başlandı. Yeni tasarımlar ya da mevcut tasarımlara ek olarak uygulanabilen bu hazır mutfak adaları mutfaklara kolayca yenilik kazandırabilmektedir.

Mutfak dekorasyonlarında mutfak bataryasının spiral borulu tercih edilmesi, gıdaları temizlemede ve bulaşık yıkamada (özellikle derin tencereler ve fırın tepsileri için) büyük kolaylık sağlayacaktır. Bir duş başlığı gibi kullanılabilir olması genellikle dar mekanlarda tezgâh alanından yer kazanmak için yerleştirilen küçük eviyeli mutfaklar için esnek bir çözüm sunar. Yiyeceklerin ve bulaşıkların daha iyi yıkanmasını, etrafa su sıçramasını engeller ve kullanıcının daha az efor sarfederek bu mekanı deneyimlemesini sağlar.

Duvara monte edilen havluluk, baharatlık, bıçaklık, tencere kapak asacağı gibi aparatlar hem kullanım kolaylığı sağlar hem de yer kaybını engeller.

3.Yarım Ada Mutfak ve Mutfak Dolabı Modelleri

Yarım ada mutfaklar, u şeklindeki mutfaklara benzer. Fakat U şeklindeki mutfaklarda, mutfak dolaplarının tamamı duvar ya pencere gibi sabit elemanlara yaslı şekildedir. Yarım ada mutfak modellerinde ise bir mutfak modülü, mutfağı diğer alanlardan ayıracak şekilde bağımsız olarak konumlandırılır.

Yarım ada mutfak modeli çeşitleri çoğu zaman açık mutfak tasarımlarında kullanılmaktadır.  Açık mutfakta en önemli eylem oturma yemek pişirme, hazırlama işlemlerinin beraber yapılmasıdır. Buradaki amaç mutfak mekanının bir duvarını kaldırarak, salon ile yaşama alanını mutfakla iç içe katıp yemek yeme alanı oluşturmaktır. Asıl eylem yemek yeme alanını oluşturmak olduğu için yarım ada şeklinde oturma planlanarak aynı zamanda bu alan diğer kullanım alanlarından ayrılmış olur.

Mutfak dolabı çeşitlerinin seçilmesinde genel ev dekorasyonunda kullanılan duvar boyası renkleri ve mutfakta kullanılan duvar boya renkleri de önemli bir faktördür. Duvar boyası renk seçimi ve en çok tercih edilen boya renkleri ile ilgili detaylı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Mutfak dekorastonu fonksiyonel diğer anlatımla işlevsel olmalıdır.  İşlevsellik, amaç, gereklilik ve uygunluk kavramlarını içermektedir. Mutfaktaki tüm eylemlerin vücudu zorlamadan, kısa sürede gerçekleşmesi, mutfakta kullanılacak donatıların organizasyonunun kullanıcı uyumlu olarak dikkatli bir şekilde yapılması gerekir. Mutfak dolabı modellerinin işlevsel olması bir bakıma ergonomik olmasıyla orantılıdır.

4.Tek Duvar Tipi-I tipi Mutfak ve Mutfak Dolabı Modelleri

4.1.I Tipi Mutfak Nedir?

I tipi mutfak; mutfak dolapları ile mutfak araçlarının tek duvara yaslı şekilde konumlandırıldığı mutfak modeli çeşitleridir. Bu I tipi mutfak modelleri, mutfakta çalışılması konusunda diğer mutfak tasarımlarına göre daha kolay olan modellerdendir.

Mutfak dekorasyonunda kullanılan renkler uyumlu olmalıdır. Renklerin insan üzerindeki fiziksel, zihinsel, psikolojik ve sosyal etkileri olduğu unutulmamalıdır. Mutfak tasarımında mutfaktaki tüm malzeme, donatıların renkleri bir araya getirilirken uyum, birlik, bütünlük ve renklerin birbirleriyle ilişkisi dikkate alınmalıdır.

Derin eviye kullanımı işlevsellik sağlayabilir.

5.L Tipi Mutfak ve Mutfak Dolabı Modelleri

5.1.L Tipi Mutfak Nedir?

L tipi mutfak modelleri, mutfak modül ve dolaplarının iki duvar boyunca devam ettiği mutfak modelleridir. Kullanıcının çalışma üçgeni olarak adlandırılan en sık takip ettiği rotalar, doğru mutfak dolabı ve modülleri yerleşimiyle en verimli şekilde oluşturulmalıdır.

L tipi mutfaklarda dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri köşelerdir. Mutfaktaki köşeler ölü alan olarak kalmamalı ve iyi bir şekilde değerlendirilmelidir. Dolap içi mekanizma veya raf çözümlemeleri ile verimli ve fonksiyonel bir mutfak dolabı tasarımı gerçekleştirilebilir. Tezgâhın köşe bölümüne eviye veya ocak koyulabilir ya da hazırlama alanı olarak kullanılabilir.

Mutfak dolabı çeşitlerinde alt dolap kapakları geniş açılabilir menteşeli olmalıdır. Üst dolap kapakları kalkar şekilde açılmalıdır.

6.U Tipi Mutfak ve Mutfak Dolabı Modelleri

U Tipi Mutfak Nedir?

U Tipi Mutfak Modeli çeşitlerinde, üç duvara uygulanmış mutfak dolapları ve diğer modülleriyle, mutfakta yapılan bütün işlemlerin gerçekleştirildiği mutfak tipidir. U tipi mutfak modellerinde, iki adet köşe bulunacağından, bu köşelerin tasarımında işlevsellik önemli bir noktadır. Duvarlar mutfak modülleri ile dolu olduğundan genelde yemek masası ya da yeme alanı ortada ya da mutfak dışında konumlandırılır.

Mutfaktaki tüm köşeler değerlendirilmelidir. Yemek yeme ve çalışma alanı için ek yüzeyler ile ilave çalışma alanları yaratılabilir.

Mutfak tasarımında kompozisyonu oluşturan ögeler arasında bir denge olmalıdır. Bu denge içinde ögelerin boyutları, renkleri, dokuları, biçimleri, hareketleri vb arasında farklılıklar yaratılarak diğer bir ifadeyle zıtlıklarla mutfak modeli tasarımına hareketlilik kazandırabilir. Her türlü egemenlik zıtlıkla sağlanabilir.

Mutfaktaki geçiş ve zıtlıkların bir aradaki uyumu, değişkenlik ve egemenlik içerir.

7.Koridor Tipi Mutfak ve Mutfak Dolabı Modelleri

Koridor Tipi Mutfak Nedir?

Koridor tipi mutfak modelleri, paralel iki duvara konumlandırılmış mutfak dolapları ve modüllerinden oluşan mutfak tasarımlarıdır. Koridor tipi mutfak dolabı modellerinde köşeler bulunmadığından modüller verimli bir şekilde kullanılabilmektedir.

Üst donatı modülleri yaklaşık yerden 125-150 cm yüksekte yer almaktadır. Derinlikleri 30-35 cm arasında değişmekte ve genişlikleri mutfağın özelliğine göre farklılık gösteren duvara sabitlenmiş dolaplara üst donatı modülü denmektedir.

Üst mutfak modülleri özellikle erişebilirlik, rahat kullanım ve herkes için tasarıma imkân verecek şekilde imalatı yapılması gerekir.

8.Küçük ve Dar Alanlar için Mutfak ve Mutfak Dolabı Modelleri

Küçük ve dar mutfaklarda tezgâh yüzeyi az ve değerlidir. Bu sebeple mutfak eşya veya aletleri için tezgâh altından veya dolap içerisinden çıkan tezgahla aynı yüksekliğe gelen, ek yüzey işlevi gören katlanır tezgâh donanımları tercih edilebilir. Mutfağa masa koyulmak istenirse duvara monte küçük masa tablası, açılır kapanır bir masa veya tezgâh altından çıkan ek yüzeyler ile hem ilave çalışma alanları sağlanır hem de yemek yeme alanları yaratılabilir

Küçük mutfak modeli çeşitlerinde üst üste istiflenebilen, katlanabilen veya duvara asılabilen oturma elemanları tercih edilebilir

Dolap içine yerleştirilen mekanizmalar sayesinde düzen ve yerden tasarruf sağlanır. Dolaptaki eşyaların alımını kolaylaştırır, iş kazalarını engeller.

Alt dolap altındaki baza çekmece şeklinde değerlendirilebilir. Bununla birlikte fırın altında kalan boşluk çeşitli mekanizma sistemleri ile bir çekmece gibi kullanılarak mutfakta kullanılan birçok araç gereci depolamak için kullanılabilir.

Küçük mutfak tasarımlarında cihazları olabildiğince küçültmek kullanıcıya avantaj sağlayacaktır.

Duvara monte edilen aparatlar sayesinde kullanım kolaylığı ve yer tasarrufu sağlanır.

Dar mekanlı mutfaklarda dolap ve mekan renkleri açık renklerde tercih edilirse daha ferah bir mutfak algısı oluşur ve görsel esneklik sağlar

Mutfak dolabı çeşitlerinde 15 cm genişliğindeki alt dolaplar, havlular, detarjanlar, tepsiler için depolama bölümü olarak veya katlanır merdiven şeklinde kullanılabilir. Dolap veya kapak içine monte edilen mekanizma veya tel aparatlar hem belirli bir düzen oluşturulur hem de yerden tasarruf sağlanmasına yardımcı olur. Dar mekanlı bir mutfakta dolaptan alınan eşyaların düzensiz ve sıkışık olması iş kazalarının artmasına neden olabilir.

Mutfak dolap içi kiler sistemi sayesinde tüm kuru gıdalar rahatlıkla bulunabilir. Mekanizmanın iki tarafının kullanılması yiyeceklerin kolay alınmasını sağlar. Rafları ayarlanabilen sistemi sayesinde tüm farklı ebattaki kuru gıdalara göre adapte edilebilir esnekliğe sahiptir. Planlama olarak buzdolabı yanına koyulan bu mekanizma ile gıda depolama alanı yaratılır.

Yapı biyolojisi kelimesi çözümlendiğinde;

Yapı Biyolojisi = Yapı + Bio +Logi şeklinde bir açılıma ulaşılır. Bu açılımdaki kelimeler incelenecek olunursa;

• Yapı: ev, barınak,
• Bio: canlı
• Logi: bütünlük, dünya düzeni,

Yapı biyolojisi, çeşitli tahriş ediciler için kapalı yaşama ortamını araştıran bir bilim alanıdır. Evlerin ve ofislerin güvenli ve sağlıklı olmasını sağlayan sistematik ve güvenilir bir yaklaşım sunarak bütüncül bir yapı ortamına öncülük ettiği düşünülmektedir.

Bina Biyolojisi, bina dokusunun sağlığı, yapılar, yapı ortamları ve sakinleri üzerinde doğrudan veya dolaylı etkisi olan bina ortamı içinde ve çevresinde yaşayan organizmaların incelenmesi ile ilgilenir.

Yapı Biyolojisinin Amacı

Yapı biyolojisinin amacı, yapı kullanıcılarının fiziksel ve psikolojik sağlığını, güvenlik ve konfor koşulları içerisinde, üretkenliğinin devamlılığını sağlayarak, yapılı bir çevre oluşturmaktır.

Sağlıklı ve konforlu yaşama ortamı, yapının barınak teşkil etme ve güvenlik sağlama işlevlerinden sonra en önemli görevini oluşturmaktır ve iyi bir iç mekân hava kalitesi sağlanarak elde edilebilir. Konforun tanımı ise “iyi olma hissi” dir. İç mekân hava kalitesi de bize termal konforu ifade eder.

Yapı biyolojisi, dış çevrede yer alan ve doğayı kirletip, dengesini bozan yapının, doğa ile insan arasındaki olumsuz etkilerini yok etmeyi amaçlar ve bunun için yapının tasarım ve kullanımını insan sağlığı açısından yönlendiren, düzenleyen kararlar üretir ve denetler. Yapı biyolojisi, insan ile yapı ve çevresi arasında olumlu ilişkiler kurmaya çalışarak insanın hayat kalitesini arttırmayı amaçlar.

Bina (yapı) biyolojisi, biyo-ev tasarımı, biyolojik mimari ve ekolojik bina olgularının tümü, özünde daha doğal ve yenilenebilir kaynaklarla, bina sakinlerinin hayatları boyunca sağlıklı bir yapı ve çevrede yaşamalarını hedefler. Aslında başka bir deyişle yapılmaya çalışılan daha insan dostu binaların üretilmesidir. Teknoloji, kültür ve biyoloji arasında bir denge kurmak amaçlanmaktadır.

İçerisinde yaşanan evler veya konutlar, yaşayan organizmalar olarak görülebilir. Üçüncü cilt terimi (ilki kendi cildimiz, ikincisi bizim giysilerimiz), insanlar ve yaşama alanları arasındaki yakın ilişkiyi kesin olarak tanımlar. Yaşama ortamımızla ne kadar yakından ilişkili olduğumuzu ve ayrıca ona ne kadar bağımlı olduğumuzu açıkça gösterir.

Yapı Biyolojisi, içerisindeki kullanıcının sağlığına ruhen, zihnen ve bedenen katkıda bulunan ve çevre üzerinde düşük etkisi olan yapı oluşumunu savunur, dolayısıyla insanlar ve yaşama ortamları arasındaki ilişkilerin tamamının bir organizasyonu olarak tanımlanabilir.

Yapı Biyolojisi, yapılı çevre yani mekân, kullanıcı sağlığı ve konum yani içinde yer alınan doğa arasındaki etkileşimin bütünsel bir işleyişidir. Bu bilim dalı, yapıların, iç mekân ve ortamların insan sağlığına olan etkilerini inceler. Aslında evimiz, iş yerimiz birer yapı organizmasıdır. Tıpkı yaşayan bizler gibi, yapıların da içinde, dışında ve çevresinde bir döngü ve bu döngüler sonucu etkileşimler söz konusudur. Evimizi, iş yerimizi bizi saran üçüncü bir deri, bize en yakın yaşanılan çevre olarak tanımlamak doğru bir yaklaşımdır. Bu bağlamda ve tanımlamalar doğrultusunda, en yakın çevremiz olan yapı ile iç içe bir etkileşim içerisinde olduğumuz ve bağımlılığımız anlaşılmaktadır.

Kaynaklar;
PENBEGÜL ÖZTÜRK-YAPI BİYOLOJİSİ AÇISINDAN KERPİÇ KULLANIMININ ETKİLERİ

Asma Tavan Nedir?

Asma tavanlar, mekanların tavanlarının da dekorasyonun etkin bir parçası olarak kullanılmasını sağlayan, çeşitli malzemelerle uygulanan görsel ve işlevsel çalışmalardır.

Asma tavan yaptırmak isteyenlerin ilk işi bilgisayar başına geçip değişik, yaratıcı, modern ve yeni asma tavan modelleri ve tasarımları aramak olmaktadır. Sizin için daha önce karşılaşmadığınızı düşündüğümüz değişik ve yaratıcı asma tavan modellerini bir araya getirmeye çalıştık.

Asma Tavan Çeşitleri

Asma tavan modellerinin tasarımında kullanılacak malzeme seçiminden, asma tavanın geometrik tasarımına, aydınlatma araçlarının kullanımından, çeşitli renk seçeneklerine sizin veya tasarımcınızın hünerlerini sergileyebileceği birçok seçenek bulunmaktadır.

Asma tavanlar; İç mekanı oluşturan öğelerde zemin ve duvar yüzeyinin birleşmesini sağlayıp, dış etkenlerden tam bir koruma sağlamak amacıyla oluşturan yüzeydir. Dekoratif asma tavan modelleri de mekanın tavanını görsel olarak öne çıkaran hatta oluşturan yüzeydir.

İç mekandaki en önemli bitiş yüzeylerinden biri olan asma tavanlar; kullanıldığı mekanlarda hem estetik: tesisatların gizlenmesi, dekoratif bir görünüm kazanılması gibi hem de mekandan beklenen performans özellikleri ve kullanıcı gereksinimlerini birinci dereceden karşılayan yapı bileşenleridir. Asma tavan; kullanıldığı yapıda mekanın, akustik konfor, yangın dayanımı, nem dayanımı, ısı yalıtımı ve daha birçok fonksiyonuna cevap vermektedir

Özellikle genç odası ve çocuk odası için asma tavan modellerinde daha yaratıcı, daha uç modellerle karşılaşıyoruz.

Pleksi kaplamalı aydınlatma şeritleri asma tavan çeşitlerinde her zaman yaratıcı çözümler getirir.

Konutlarda kullanılacak asma tavan çeşitlerinin kaplama malzemesinden beklenen performans özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir;

• Yangın Güvenliği; Yanıcılık sınıfı yanmaz olan asma tavan malzemeleri kullanıldığında bina güvenliği açısından pasif yangın koruması sağlanmaktadır.
• Sismik Tasarım: Eğer konutta asma tavan kullanılıyorsa, hafif ve esnek bir asma tavan kaplama malzemesi kullanılarak binanın deprem esnasında daha düşük kuvvete maruz kalmasını ve oluşabilecek hasarın azalmasını sağlar. Hafif ve esnek malzeme kullanılması, enkaz altında kalan insanların kurtarılma şansını da artırır.
• Dayanıklılık-Bakım: Eğer konutta asma tavan uygulaması yapılıyorsa bakım ve onarımı kolay bir malzeme ve sistem tercih edilmelidir. Tadilatlar kullanıcı tarafından kolayca ve ağır işçilik gerektirmeden hızlıca yapılabilmelidir.

Ayna ile tamamlanan bir yatak odası alçıpan tavan modeli;

Asma tavan tasarımlarında kullanılan malzeme çeşitlerini de gözden geçirmek gerekirse;

• Alçı ve Alçı Kökenli,
• Metal Hammaddeli,
• Ahşap ve Ahşap Kökenli,
• Mineral Kökenli,
• Plastik Esaslı,
• Kumaş, Seramik, Cam gibi farklı bir çok malzemeler kullanılarak da tasarımlar gerçekleştirilebilmektedir.

Mutfak için asma tavan modeli düşünürken aydınlatma konusunu da ön planda tutmak gerekmektedir.

Asma tavandan başlayan geometrik tasarımların duvarlara devam etmesi de oldukça kullanılan yöntemlerdendir. Televizyon için bir nişe veya bir yatak başına devam eden asma tavan çeşitleri düşünebileceğiniz gibi, tavandan gelen bu tasarımları sadece boya ile duvarda tamamlayan desenler de tasarlayabilirsiniz. Yatak odası asma tavan modellerinde sık karşılaşılan bu uygulamayı, yatak odası mobilyaları ile bir bütün olarak düşünmek gerekir.

Daha önce krom veya paslanmaz çelik malzemeli “asma tavan modelleri” ile karşılaşmamış olabilirsiniz. Aşağıda gördüğünüz gayet şık tasarlanmış “modern asma tavan modelleri” sizde yeni fikirler yaratabilir.

Ahşap, kompakt veya kaplama malzemeleriyle de çok farklı ve modern asma tavan modelleri ortaya  çıkarılabilir.

Asma tavanlar evin oturma odası ya da salonlarında olduğu kadar ıslak hacimlerde kullanılmaktadır. Özellikle banyo ve tuvalet-wc gibi bölümlerde tesisatların oluşturduğu karmaşık görüntüyü, nemli ortamlara dayanıklı, dekoratif ve modern banyo asma tavan çeşitleriyle gizleyebilirsiniz. Diğer asma tavan uygulamalarından farklı olarak bu ıslak hacimlerde kullanılan asma tavanların, tesisatlarda meydana gelebilecek aksaklıklara müdahale edilebilmesi açısından sökülüp-takılabilir sistemler kullanılmaktadır.

Banyolarda en çok kullanılan modeller ise aşağıdaki 3 çeşit banyo asma tavan modelidir.

Konutlarda yaşam alanı ve mutfaklarda, ısı yalıtımlı asma tavan malzemesi ve deprem bölgesinde bir ülke olmamız sebebiyle sismik tasarımlı bir asma tavan sistemi uygulanmalıdır. Alçı esaslı malzemeler bu mekanlar için uygundur. Taşıyıcı sistem olarak, monoblok taşıyıcı sistem kullanılabilir. Banyolar ve ıslak hacimlerde ise nem dayanımlı, hijyen özellikli ve sökülebilir bir asma tavan malzemesi tercih edilmelidir. Katkı maddesiyle güçlendirilmiş alçı, alüminyum hammaddeli metal veya hijyen özellikli mineral kökenli bir taş yünü malzeme tavsiye edilmektedir. Her iki mahalde de uzun ömürlü ürünlerin kullanılması, yaşam ömrü uzun konutlar için avantaj sağlamaktadır. Banyolarda kullanıcı tarafından asma tavanın arkasına ulaşım sağlanabilmesi için modüler taşıyıcı sistemler tercih edilmelidir.

Asma tavanlar kat yüksekliğini düşürür mü, tavanı daha alçak yapar mı?

Asma tavanlar mevcut tavan altına uygulandığından kullanılan teknik ve modele göre farklı yüksekliklerde kat yüksekliğini düşürmektedir. Kat yüksekliği, asma tavan kullanımı ve model seçimi için önemli parametrelerdendir.

Asma tavanlar düşer mi?

Asma tavan malzemeleri genellikle hafif malzemelerdir. Dolayısıyla, doğru bir şekilde imal edilen ve montajı yapılan asma tavanlarda normal şartlarda düşme gibi problemler yaşanmaz. Fakat büyük sarsıntılar, depremler ya da yangın gibi felaketler diğer yapı elemanlarına zarar verdiği kadar asma tavanlara da zarar verebilmektedir.

Asma tavan malzemeleri ve modeli daha sonra değiştirilebilir mi?

Asma tavanlar, bina taşıyıcı sisteminin bir parçası olmadığından daha sonra değiştirilmesinde ya da kaldırılmasında bir sakınca yoktur. Fakat model ya da malzeme değişikliklerinde tavan – asma tavan ve asma tavan – duvar birleşim bölgelerinde kullanım kaynaklı izler oluşacağından, sıva, alçı ya da boya gibi tadilatlar gerekebilmektedir.

Kullanım alanları ve malzeme çeşitlerine göre derlediğimiz kategorilere geçmeden önce genel olarak ev içi merdiven modelleri ile dubleks ev merdiven modellerine göz atmanın yararı olacaktır. Bu genel ev merdiveni modellerinin ardında şu kategorilere ayrılmış şekilde modelleri detaylı olarak inceleyebilirsiniz;

1. Korkuluk Modelleri,
2. Ahşap Merdiven Modelleri,
3. Demir Merdiven Modelleri,
4. Mermer ve Granit Merdiven Modelleri,
5. Döner Merdiven Modelleri,
6. Cam Merdiven Modelleri.

Merdiven modellerine geçmeden önce merdiven tasarımları ile ilgili detaylı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Ev İçi Merdiven -Dubleks Ev Merdiven Modelleri

1.Korkuluk Modelleri

Merdiven tasarımında korkulukların en önemli görsel detaylardan olması, korkuluk modellerinin ve malzemesinin seçimini ayrı bir önemli kılmaktadır. Özellikle ev içi, dubleks ya da ofis türü merdivenlerde korkuluk modelleri genel tasarımın konseptine bağlı olarak düşünüldüğünden, yeterli araştırmalar ardından seçim yapılmasını gerektirir. Ferforje korkuluk modelleri ile ahşap korkuluk modelleri ev içi kullanımlarda en sık kullanılan korkuluk çeşitleri olsa da aşağıdaki modellerde de görebileceğiniz gibi demir sac-levha ya da kompozit malzemelerin lazer-cnc gibi kesim yöntemleriyle işlenmesi ile oldukça yaratıcı korkuluklar tasarlanabilmektedir. Aşağıda farklı malzeme ve çeşitlerde korkuluk modellerini seçiminize sunduk. (Küpeşte ve Tırabzan)

2.Ahşap Merdiven Modelleri

Ahşap merdiven modelleri, ev içi tasarımlarda çok tercih edilen merdiven türlerindendir. Ahşap malzemenin doğal ve sıcak yapısı, sağlığa zararlı bileşenler içermemesi, hafif olması ve ahşap merdivenlerin kolay inşa edilebilir olması merdiven modellerinde çok tercih edilmesinin başlıca nedenlerindendir. Her ortama ayak uydurabilen ahşap merdiven modellerini aşağıda sıraladık;

3.Demir Merdiven Modelleri

Demir merdivenler, standart dubleks evlerden daha çok, görece daha geniş villa, müstakil ya da işyeri-ofis binalarında tercih edilmektedir. Demir ve çeliğin üstün özellikleri sayesinde daha yaratıcı ve iddialı demir merdiven modelleri tasarlanabilmektedir. Ahşaba göre daha ağır ve montajı daha zor olsa da zarif ve modern tasarımlar ortaya çıkarılabilmesi sebebiyle demir merdivenler sıkça kullanılmaktadır.

4.Mermer ve Granit Merdiven Modelleri

5.Döner Merdiven Modelleri

Döner merdiven modelleri, merdiven boşluğunun ve merdiven için ayrılan alanın küçük olduğu ev, villa ve nadiren de olsa ofis alanlarında tercih edilmektedir. Döner merdivenlerin basamaklarının düzensiz oluşu ve spiral yapısıyla düşme ya da tökezlemelere sebep olabildiğinden küçük çocuk ya da yaşlıların yaşadığı evlerde sakıncalı olabilmektedir. (Rıht ve basamak boyutları arasındaki ilişkileri buradan inceleyebilirsiniz.) Döner merdivenler, ahşap, çelik ya da cam gibi malzemelerle tasarlanabilmektedir.

6.Cam Merdiven Modelleri

Cam merdiven modelleri, diğer merdivenler içerisinde en iddialı ve yapımı zor olan merdiven modellerindendir. Fakat doğru tasarım, imalat ve montajı sağlandığında cam gibi hassas bir malzeme ile çok şık tasarımlar yapılabilmektedir. Ayrıca gerek farklı konstrüksiyonlar ile birlikte ya da özelleştirilmiş ve sağlamlaştırılmış yapılarıyla hasar alma ya da kırılma yaşanmadan uzun süreler kullanılabilmektedir. Cam merdiven modellerinin en önemli dezavantajları ise pahalılık ve imalatçılarının az olmasıdır.

Her mekanı ve özelliği içeren 100’den fazla duvar kağıdı modelini bu konuda karar vermenizi kolaylaştırmak adına sizler için  bir araya getirdik.

Duvar kağıdı modelleri; uygulanacak alana, renge, dekorasyonun özelliklerine, ortamın aydınlatmasına ve mekanda bulunacak insanlar üzerinde yaratılmak istenen etkiye göre seçilir. En güzel duvar kağıtları, mekanda ortaya çıkarılmak istenen fikir, etki ve işlevselliğe en iyi uyum sağlayan duvar kağıdı modelleridir.

Duvar Kağıdı Çeşitleri

Desenli Duvar Kağıdı

Desenli duvar kağıtları seçeneklerin bolluğu sebebiyle karar verilmesi oldukça zor olan duvar kağıdı çeşitleridir. Duvar kağıtları seçiminde öncelikle dekorasyona uygun renk tonlarına karar verilmesei daha sonra ise duvar kağıdının deseninin seçilmesi uygun olacaktır. Renk, desen ve bunların mekanın diğer dekorasyon araçları ile uyumu, ortamda yaratılacak kompozisyonu tamamlamalıdır.

Ayrıca unutulmamalıdır ki en güzel duvar kağıtları, ortamın atmosferini en iyi yakalayan tasarımlardır.

Tuğla Desenli -Taş Görünümlü Duvar Kağıtları

Kullanım ve uygulama kolaylığı açısından taş kaplamanın uygun olmadığı ev, ofis gibi mekanlarda, taş desenli duvar kağıtları ve tuğla desenli duvar kağıdı oldukça pratik ve şık bir çözümdür.

Ayrıca taş desenli duvar kağıtları, taş kaplama malzemelerine göre hem daha ekonomik hem de temizleme ve bakım açısından uygun bir tercihtir.

Duvar kağıdı taş desenli olabileceği gibi tuğla desenli, mermer görünümlü gibi çeşitleri de sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.

Tuğla desenli duvar kağıdı, ağırlıklı olarak salonlarda tercih edilse de, mutfak ya da yatak odası gibi mekanlarda da modern tasarımlar ortaya çıkarmaktadır.

Tuğla Duvar Kağıdı

Ev için Duvar Kağıdı Modelleri

Ev için duvar kağıdı modeli seçerken dikkat edilecek hususlar, tercih edilen renklerin insanlar üzerinde bıraktığı etkiler, mekanın ışık durumu, duvar kağıdı modelinin göz yormaması ve diğer dekorasyon elemanları ile uyumu şeklinde sıralanabilir. İç mekanlarda kullanılması önerilen renkler ve bu renklerin psikolojik etkileri için “İç Mekanlarda Kullanımı Önerilen Renkler ve Sağladıkları Etkiler”  yazımızı incelemenizi öneririz.

Ev için kullanabileceğiniz “en güzel duvar kağıtları”na göz atalım.

Salon Duvar Kağıdı

Salon duvar kağıdı modellerinden beklenecek en önemli tasarım özelliği, salon mobilyaları ve diğer detaylarla uyumlu olmalıdır. Ayrıca unutulmamalıdır ki, en çok vakit geçirilen mekanlardan bir tanesi olan bu mekanda kendinizi en rahat ve konforlu hissedeceğiniz salon duvar kağıdı modelleri seçilmelidir. Salonların, evin vitrini olduğu düşünülürse en şık ve en güzel duvar kağıtları modelleri bu mekan için titizlikle seçilmelidir.

“En Güzel Salon Duvar Kağıdı Modelleri”

Yatak Odası Duvar Kağıdı

Yatak odası duvar kağıtları, evde size özel olan nadir tasarım elemanlarıdır. Bu dinlenme ve uyku mekanında öncelikle kendi zevkiniz ve psikolojinize uygun renk ve desenlerde duvar kağıtları uygulanmalıdır. Rahatsız edici desenler, sabah uyanma konusunda sizi zorlayacak koyu renk ve modeller tercih etmek yanlış olacaktır.

“En Güzel Yatak Odası Duvar Kağıdı Modelleri”

Çocuk Odası Duvar Kağıdı – Bebek Odası Duvar Kağıdı

Çocuk odası duvar kağıdı seçimi duvar kağıdı konusunda en kritik seçimlerden bir tanesidir.

Çocuk beyninin geliştiği dönemde en fazla vakit geçirilen bu odada duvarları bir dekorasyon ürünü olarak görmekten öte bir eğitici araç ya da psikolojik olarak rahatlatıcı bir uyaran şeklinde düşünülmelidir. Ayrıca diğer mekanlardan farklı olarak çocuk-bebek odalarının tavanlarında da duvar kağıdı uygulanabilir.

Özellikle bebek odaları için kullanılacak bebek odası duvar kağıtları konusunda kağıdın hijyen ve kimyasal özelliklerine özel olarak dikkat edilmelidir. Silinebilir duvar kağıtlarının kullanılmasının; çocukların hayal dünyaları, dolayısıyla zeka gelişimleri için kilit rolde olduğu unutulmamalıdır.

“En Güzel Çocuk – Bebek Odası Duvar Kağıdı Modelleri”

Mutfak Duvar Kağıdı

Mutfak duvar kağıdı modelleri seçerken, özellikle kaplama uygulanacak duvarın mutfak tezgahına göre konumu önemlidir. Evin bir diğer vitrini olan mutfağın dekorasyonuna uygunluk planlanırken, silinebilir duvar kağıtlarının rahatlığı da düşünülebilir.

“En Güzel Mutfak Duvar Kağıdı Modelleri”

Banyo Duvar Kağıdı

Banyo duvar kağıdı, her ne kadar kulağa enteresan gelse de, gelişen teknoloji sayesinde suya dayanıklı duvar kağıtlarının üretilebilmesiyle sıkça karşılaştığımız banyo dekorasyon detaylarından biri haline gelmiştir. Banyo gibi mekanlarda temizlik algısı önemli olduğundan mavi ve yeşil gibi renkler ile diğer açık tonlar seçilmelidir. Gün ışığı almayan bu mekanlarda aydınlatmanın desteklenmesi amacıyla parlak banyo duvar kağıtları tercih edilebilir. Ayrıca bu parlak duvar kağıtlarının mekanın daha geniş algılanmasını sağlayabileceği de dikkate alınmalıdır.

“En Güzel Banyo Duvar Kağıdı Modelleri”

Yaratıcı ve modern tasarımlara olanak sağlayan siyah duvar kağıdı, farklı renklerle sağladığı uyum ve dekorasyon kolaylığı ile değerlendirilmesi gereken seçeneklerden bir tanesidir.

Aşağıda siyah duvar kağıdı arayanlar için farklı fikirler oluşturabilecek en güzel duvar kağıtlarını derledik;

En Güzel Siyah Duvar Kağıdı Modelleri

Siyahın beyaz ile yarattığı ters etki ve siyah ağırlıklı ortamlarda ortaya çıkan karamsar hava, doğru desenler ve ışıklandırma ile desteklendiğinde klasik etkisinden sıyrılıp heyecan verici bir ortama dönüşür. Dolayısıyla siyah duvar kağıdı seçiminde desen ve ortam ışığı göz önünde bulundurulması gereken en önemli noktalardır.

Koyu fonda çiçek desenli duvar kağıtları ile oldukça modern tasarımlar ortaya çıkarılabilmekte olup, farklı ve yaratıcı duvar kağıdı seçenekleri arasında değerlendirilebilir.

Tuğla ve taş desenli duvar kağıtları son zamanlarda en beğenilen duvar kağıtları arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Hem doğal hem zengin bir görünüş sağlayan bu duvar kağıtları, yalnızca bir duvarda tercih edilmekte olup, tüm duvarlara uygulandığında karanlık ve karmaşık bir ortam ortaya çıkmasına sebep olur.

Sulu ya da yağlı boya desenli duvar kağıtları ile istenen mekana özgü bir ortam yaratılabilmektedir. Bu tarz duvar kağıtlarını eskiden temin etmek neredeyse imkansızken, duvar kağıdı sektörü ve teknolojilerinin günümüzdeki geldiği noktada artık hayalinizdeki duvar kağıdı desenini tasarlatıp ürettirmek gayet de mümkün.

Loft Nedir?

Loft kelime anlamıyla “çatı katı, tavan arası; güvercinlik; ev/kilise mahfili” ya da “en üst kat, yani çatının hemen altındaki kat” olarak belirtilmektedir. Loftu, depo ve fabrika gibi endüstriyel amaçla kullanılan mekânların konut ve çalışma birimlerine dönüştürülüp kullanılması olarak tanımlamak mümkündür.

Loft yapılarda bulunması gereken 5 temel mimari ölçütleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:

1. Yüksek tavan
2. Geniş ve büyük pencereler
3. Serbest plan (Açık ve geniş mekânlar)
4. Brüt beton, saç ve tuğla yüzeyler
5. Açıkta bırakılan tesisat elemanları

Loft Daire

“Loft daire” kavramı loft mekânlara olan talebin artmasıyla ortaya çıkmıştır. Gerçek loftlarda bulunan endüstriyel özelliklerin taklit edilmesiyle baştan düzenlenmiş mekânlar olarak adlandırılabilir. Yüksek tavan, büyük pencerelere, serbest plan düzenine, açıkta kalan strüktüre sahiptirler. Havalandırma, elektrik ve ısıtma sistemleri gibi benzer sistemler modern araçlar kullanılarak çözümlenmiştir. Mekân düzenlemelerinde bölücü duvarlar kullanılarak; özel kullanım alanları (banyo, yatak odası) oluşturmuştur.

Loft dairelerde tesisat elemanları açıkta bırakılmaz; mutfak ve banyoda kaliteli malzeme ve işçilik uygulanılmaktadır. Loft daireler endüstriyel yapılardan dönüştürülmüş binalar değil tamamen loft kriterlerine göre tasarlanıp, uygulanmış yapılardır. Mekânsal örgütlenme olarak ise tipik loft özellikleri kullanılmaktadır.

Yaşama-çalışma loftu (live-work loft) olarak da adlandırılan konut-atölye loftlar hem çalışma hem de yaşama alanı olarak kullanılmak üzere organize edilmiş loftlardır. Mekânda bir bölüm ofis/çalışma alanı/atölye/vs olarak düzenlenmişken, diğer bölüm ise yaşama alanı olarak tasarlanmıştır. Ancak bu alanlar birbiriyle uzlaşır pozisyonda değildirler.

Çatı Loft

Çatı loftu en temel tanımıyla yüksek bir binanın en üst katındaki, binadaki diğer birimlerden belli özellikleriyle ayrılan loft özellikleri taşıyan mekândır. Genelde bir veya birden fazla terasa sahip lüks yerleşim alanlarıdır. Çatı loftların en önemli özelliği ‘en yukarıda’ tam bir mahremiyet sağlamasıdır.

Çatı loftları, normal katlardan farklı olarak daha geniş balkon ya da teras alanına sahip olabilmeleri ve binanın en üst seviyesinde yer almasından dolayı özel loft olarak adlandırılırlar. Tek katta bir ya da daha fazla çatı loft daire bulunabilir. Çatı loftların farkı; daha yüksek tavana sahip olmaları bununla beraber büyük pencerelerinin bulunması ve içerisinde ikinci bir kata sahip olmalarıdır.

Loft Ev

Temel loft kriterlerine uygun olarak istenilen alanda yapılan müstakil evlerdir. Mekân olarak şehir içinde ya da dışında olması fark etmez ama müstakil olmalarından dolayı genellikle şehir merkezlerine belli bir uzaklıkta inşa edilmektedirler.

Kaynak: Mükerrem Merve CEYLAN -LOFT YAPILARIN SANAT VE KÜLTÜR MEKÂNLARI OLARAK İŞLEVLENDİRME SÜRECİNİN İNCELENMESİ

İç mekan boyaları biyolojik olarak insanın solunum sistemi üzerine, kan basıncı üzerine etki eder. Ayrıca nörolojik, hematolojik, karsinojik, dermatolojik, endokrin, renal ve reprodüktif etkileri de vardır.

Boyalar bir çok kimyasal maddeden oluşmuştur. Duvar boyaların insan sağlığına zararlarını boyaların içeriklerinde bulunan kimyasal maddeler belirlemektedir. Bu kimyasallar risk sınırının üstünde kullanıldıkları takdirde insan sağlığını tehdit edici bazı olumsuzluklara yol açmaktadır. Karbonmonoksit, nitrojendioksit, kükürtdioksit, karbondioksit, benzen, toluen, kurşun, asbest ve mineral lifleri gibi boya bileşenlerinin risk sınırları şu şekildedir;

Yapı İç Mekan Boyalarının İnsan Sağlığına Etkisi

Yapı iç mekan boyaları, insan sağlığını biyolojik ve psikolojik açıdan etkiler. İnsanın yaşamının büyük bir kısmını geçirdiği iç mekanları tasarlayan mimarlar boyaları ve zararlı etkilerini iyi bilmelidirler. Aksi halde mekanda yaşayan insanlarda boyalardan kaynaklanan çeşitli sağlık sorunları ortaya çıkabilmektedir.

Örneğin; ünlü mimar Rudolph’ un tasarladığı Amerika Birleşik Devletlerindeki Yale Üniversitesi Sanat ve Mimarlık Fakültesi binasında öğrenime başlandıktan bir süre sonra öğrencilerde baş ağrısı, halsizlik, dikkat azalması gibi sağlık sorunlan ortaya çıkmıştır. Yapılan araştırmalann sonucunda bu hastalıklann iç mekan boyalarından kaynaklandığı görülmüştür. Bu olayla birlikte iç mekan boyaları ve bileşimleri sorgulanmaya başlanmıştır.

Boyalar solunum ve dokunma yoluyla vücuda alınır ve içerdiği maddelere, bu maddelerin konsantrasyonuna, etkileme süresine, risk koşullarına, mekanın fiziksel durumuna, insanın yaşına, sağlık durumuna ve cinsiyetine bağlı olarak insan sağlığına zararlı etkileri görülür.

İç mekan boyalannın insan sağlığı üzerine olumsuz etkileri uzun zaman içinde anlaşılır. Ancak yüksek dozda boya zehirlerine etkilenim durumunda olumsuzluğun daha hızlı etki yapması görülür. Buna da çoklukla boya hammaddelerini işleyen fabrikalarda ve boyacılarda rastlanır.

Boyanın zehirli maddeleri proteinlere bağlandıkları için dokulara fazla girmezler. Hücre üzerine zararlı etkileri çok hızlı bir şekilde oluşmaz. Yüklü oldukları için hücre zarından kolaylıkla hücre içine geçemezler. Hücre içine alınmaları için taşıyıcı proteine ihtiyaç duyarlar.

İç mekandaki yapısal ve sabit elemanlar için kullanılan ve içinde çeşitli zehirli maddeler (özellikle kurşun) içeren boyalar, kullanımlarından sonra yıllarca kokusu hissedilmeyen sağlığı etkileyici gazlar çıkarırlar. Havalandırma ile bu zararlı maddelerin etkileri azaltılabilir. Ancak pratikte çoğu zaman sürekli havalandırma sağlamak mümkün değildir.

İç mekanda gerekli taze hava ihtiyacı 30-60 m3 /saat-kişi’dir. Kötü havalandırılan iç mekanlarda solunan havanın radyoaktivitesi, optimum difüzyonlu iç mekanlara göre daha fazla olabilir. İç mekanlardaki havalandırma yetersiz olduğunda havada zehirli maddeler ve radyoaktivite olduğundan sürekli solunduğunda zehirlenmelere ve alerjik hastalıklara yol açabilir.

Hangi Boyalar Zararlıdır? Hangi Boyalar Sağlıklıdır?

İç mekan boyalar göz önüne alındığında, boyalar;

1. Sentetik Boyalar;
2. Su Bazlı (emülsiye) Boyalar olarak sınıflandırılabilirler.

Sentetik Boyaların Zararlı Bileşenleri:

Sentetik boyaların zararlı bileşenleri; benzen, eter, eritritol, ftalik anhidrit, ksilen, kurşun, çinko, antimon, alüminyum, kadmiyum, titanyum oksit, krom, kobalt, fosfor, cıva, nikel, titan, demir, trikloretilen ve baryumdur.

Su Bazlı Boyaların Zararlı Bileşenleri

Su bazlı boyaların zararlı bileşenleri; propilen, glikol, dibütil ftalat, ftalat, kurşun, çinko, antimon, cıva, kadminyum, krom, kobalt, nikel, fosfor, titan ve baryumdur.

Boya Bileşenlerinin Risk Sınırları

BİLEŞENLER…………………………….KONSANTRASYON SINIRI

• Karbon monoksit………………………..1-115 mg/m3
• Nitrojen di oksit………………………….0.05 -1.0 mg/m3
• Kükürt di oksi……………………………..0.02 -1.0 mg/m3
• Karbondioksit………………………………600 -9000 mg/m3
• Benzen, toluen vb………………………..0.01 – 1.0mg/m3
• Kurşun……………………………………….0.02 – 0.4 mg/m3
• Asbest…………………………………………l+lif/cm3
• Mineral lifleri………………………………100- 10.000/m3

Belirtilen miktarların üzerinde kimyasal maddeler içeren boyalar zararlı olarak belirtilmektedir.

Sentetik ve Su Bazlı Boyaların zararlarını içerdikleri kimyasallara göre açıklamak gerekirse;

İç mekanlarda kullanılan boyaların kurşun, cıva, krom, nikel, fosfor, demir, eter, benzen, formaldehit, trikloretilen gibi bileşenlerinin nörolojik etkileri IQ’da gerileme, okul başarısında azalma, dikkat toplama güçlüğü, unutkanlık, aşırı huzursuzluk, davranış bozuklukları, işitme azlığı, kurşun nöropatisi, ensefalopati, koma ve ölümlere neden olabilmektedir.

Nikel, alüminyum, eter, formaldehit gibi bileşenler solunum sistemi üzerinde öksürük, nefes darlığı, morarma, redrostamal ağrısı, taşikardi ve ölümle sonuçlanabilen olumsuzluklar oluşturabilmektedir.

Boyaların hematolojik etkilerine ise cıva, krom, fosfor, demir, benzen, anilin ve ksilen gibi maddeler sebebiyet vermektedir. Bunların oluşturduğu sağlık sorunlan ise eritrosit protoporfini artışı, dolaşım ve idrarda ALA artışı, eritrositlerde bazofirik noktalanma, hemolitik anemi ve demir eksikliği anemisine neden olur.

Vitamin D metabolizmasında bozulma, hücre gelişimi ve maturasyonunda bozulma, diş ve kemik gelişiminde bozulmalar olarak ortaya çıkan endokrin etkiler kurşun, sülfonal ve ksilenin neden olduğu sağlık sorunlarıdır.

Renal etkiler ise kurşun, cıva, krom, nikel, fosfor, anilin, fenol, formaldehit ve trikloretilenden kaynaklanan renal tübüler disfonksiyon, kronik intersitisiyel nefropati, ürik asit atılımında azalma, bun ve serum kreatinin artışı ve aminoasidüri, glikozüri, fosfatüridir. İç mekan boyalarının düşük doğum ağırlığı, prematüre doğum, spontan aborytus, sperm sayısında azalma gibi reprodüktif etkileri ise en çok kurşundan kaynaklanmaktadır.

Sistolik kan basıncında artış olarak görülen kan basıncına olumsuz etkilerinde de kurşun en etkili bileşendir.

Kurşun, cıva, krom, nikel ve trikloretilenin de akciğer kanserine yol açtığı bilinmektedir.

Boyaların dermatolojik etkileri ise daha çok nikel, benzen, anilin, fenol, formaldehit ve ksilenin neden olduğu kaşıntı, kanama, deride parestezi gibi sağlık sorunlarıdır.

Anlaşılacağı üzere “Hangi Duvar Boyası Sağlıklı?, Hangi Duvar Boyası Zararlı?” karar verebilmemiz için boyaların içeriklerini, yani içerdikleri kimyasalları ve bu kimyasalların oranlarını incelememiz gerekmektedir. Bu içeriklere ise gerek bazı markalarda ambalajların üzerinden, bazı markalarda ise katalog veya internet sitelerinden ulaşılabilmektedir.

Duvar boyası renkleri ve bu renklerin seçimi ile ilgili kapsamlı bir yazımız da bullunmaktadır. Şuradan ulaşabilirsiniz; Duvar Boyası Renkleri

Kaynak: Gülay YEDEKÇİ-İÇ MEKAN BOYALARININ İNSAN SAĞLIĞINA ETKİSİ

Yapı bünyesine giren su ve nem yapı elemanlarında ve iç ortamda aşağıdaki sorunlara yol açar;

İç Ortam Nem Dengesinin Bozulması

İnsanlar, zamanlarının %90’ını iç ortamlarda geçirmektedir. Bu nedenle, insan sağlığı üzerinde iç ortamın büyük bir etkisi vardır. Havalandırma sistemi doğru yapılmadığında iç ortamdaki hava kalitesi düşer. (Rutubet Neden Oluşur? Nasıl Önlenir?)  Sıcak ortamdaki nem, rahat nefes alıp vermeyi engelleyerek terleme yolu ile vücuttan toksin atılmasına engel olur. Soğuk ortamlar ise vücut ısısının düşmesine neden olup hastalıklara yol açar. İç ortamlarda nem oranı %30’un altındaysa kuru hava olarak adlandırılır ve bu tür ortamlar mikrobik hastalıkların oluşmasına elverişli ortamlardır.

Yapı içi ve gerekli hallerde binalar arası bağlantı koridorları kullanım şekli ve kapasitesine bağlı olarak uygun ölçülerde olmalıdır.

Çiçeklenme

Bina dış yüzeyine gelen yağış suları, gerekli tedbirler alınmazsa bina dış yüzeyine çarpan sular kılcal kanallar yoluyla iç bölgelere kadar iletilir. İç bölgelere kadar giren su, yapı malzemesinde bulunan tuzları çözerek tuzlu su haline getirir. İç mekan sıcaklığı ile yüzeye doğru ilerleyen tuzlu sular yüzeyin kuruma sonucunda çiçeklenme olarak da bilinen tuz artıklarını meydana getirirler

Taşıyıcı Sistemde Hasar Oluşması

Yaygın olarak kullanılan betonarme yapıların taşıyıcı sistemi üzerinde su en önemli olumsuz etkendir. Betonarme yapıyı üretirken gerekli olan su, yapım aşaması tamamlandıktan sonra beton üzerinde olumsuz etki yapmakta ve bozulmalara neden olmaktadır. Beton kalitesinin denetlenmediği ülkemizde su taşıyıcı yapı elemanları içerisine rahatlıkla girmektedir. Betonarme eleman içerisine giren su donatılara ulaşarak korozyon etkisi oluşturmaktadır. Bunun sonucu olarak donatıda kesit azalması olmakta, kesiti küçük olan etriye demirlerinde kopmalar oluşabilmektedir. Korozyona uğramış donatı ile beton arasındaki aderans azalmakta ve donatının betona basınç yapması sonucunda betonda hasarlar meydana gelmektedir. Bunun sonucunda birbirine bağlı bir sistem olarak çalışan betonarme yapıda zayıf noktalar oluşarak taşıyıcı sistem niteliklerini kaybedebilmektedir.

Kaplamalarda Kabarma ve Dağılmalar

Su ve su buharı yapı malzemesindeki kimyasal ürünlerini çözer. Eğer buharlaşma hızlı bir şekilde olmasa malzeme kesitinde biriken sulardaki tuzlar duvar yüzeyine yakın yerlerde çöker ve şişer. Çöken tuzlar kaplamanın altında yüzeylere basınç yaparak yüzey ile bağlantısız kabuklar oluşmasına neden olur. Bu da kaplamalarda kabarma ve dağılma olarak kendini gösterir

Akma ve Damlamalar

Tavan yüzeylerinin iki mekan arasındaki sıcaklık farklılıkları nedeniyle havadaki nemin belli miktarda çiyleşme noktasına gelmesiyle yüzeyde su damlacıkları belirir ve bu da yapı malzemelerini nemlendirir. Sonuç olarak da tavanda akma ve damlamalara neden olur

Asma Tavanda Ürün Niteliklerinin Bozulması

İyi yalıtılmamış yada uygun çatı sistemi yapılmayan yapılarda çatı kesitinden yapı içerisine giren su asma tavan malzemelerinin niteliklerinin bozulmasına yol açar. Metal asma tavanlarda korozyon, plastik asma tavanlarda renk değişikliği kararmalar, taş yünü ve alçı panel esaslı asma tavanlarda ise kabarma ve dökülmelere neden olur

Korozyon, Çürüme, Küf ve Küf Mantarları

“Metal yapı alaşımlarının elektro-kimyasal özellikleri ve bulundukları ortamın etkisi ile süreye bağlı kemirilip tahrip olmalarına korozyon denir”. Çelik elemanların birleşiminde yer alan demir, oksijen ve nemin var olduğu bir ortamda demir oksit (pas) durumuna geçmeye eğilimlidir.

Çeşitli yollarla yapı malzemelerinin içine giren su malzemede korozyon, çürüme, küf ve mantarlara neden olmaktadır. Küf mantarları, geniş bir ısı aralığında yaşayabilmekte, yüksek rutubet ve bağıl neme gereksinim duymaktadır. Eğer yapı ürünlerinin bünyesinde ve arasında su birikir ve iç ortam nemi fazlalaşırsa bakteri ve böceklerin üremesi kaçınılmaz olur.

Mobilyaların Çürümesi

İç ortamda gereğinden fazla rutubet ve nem özellikle ahşap mobilyalara zarar verir. Ahşabın bünyesine su ve nem girdiği zaman hava ile temas halinde bakteri ve böcek oluşup zaman içerisinde ahşap çürümeye başlar. Diğer malzemelerle üretilmiş mobilyalar da su ve nemden olumsuz yönde etkilenir ve kullanılamaz hale gelirler.

Isı Yalıtım Ürünlerinin Bozulması

Isı yalıtım ürünleri su ve neme karşı dayanıklı olması gerekmektedir. Bu ürünler su ve nem ile karşılaştıklarında özelliklerini kaybederler. Nemden etkilenen ısı yalıtım ürününün ısı tutuculuk değeri azalır. Bu da ısı kayıplarının artmasına yol açar. Binanın dış yüzeyine ısı yalıtımı yapılmaz ise iki yüzey arasında yüksek sıcaklık farkı sonucu duvar bünyesinde yoğuşma (kondensasyon) meydana gelir. Duvarın bünyesinde nem barındırmaması için dış duvara doğru uygulanmış ısı yalıtımı yapmak gerekir. Yalıtım dış yüzeye uygulanmalıdır. Çünkü iç yüzeye uygulanacak ısı yalıtımı iki yüzey arasındaki sıcaklık farkını daha da arttıracağı için yoğuşma daha fazla olacaktır.

Çift duvar arasına uygulana ısı yalıtımında iç ortam sıcaklığı ile dış ortam sıcaklığı arasındaki fark daha fazla olacağı için duvar bünyesinde yoğuşma olacaktır. Bu durum, iki duvar arasına uygulan ısı yalıtım malzemesinin niteliğinin bozulmasına yol açacaktır. Duvar dış yüzeyi ısı yalıtımının uygulanacağı en uygun alandır. Yalıtım tabakası dış yüzeye uygulandığında yoğuşma minimuma ineceği için duvarda sürekli olması muhtemel nem sorunu ortadan kalkacak, uygulanan ısı yalıtım tabakası niteliğini koruyacaktır.

Kaynak:SEDEF IŞIK USTUNDAĞ-SU YALITIMININ YAPI MALİYETİNDEKİ YERİ VE UYGULANMASININ ÖNEMİ

İç mekanlarda renklerin kullanımında öncelikle yansıtma katsayıları göz önünde bulundurula­rak, daha sonra renklerin psikolojik etkileri düşünülerek uygun seçim yapılır. Aydınlık tekdüzeliğini sağlamak için tavan, duvarlar ve çalışma yüzeyi arasında belli bir aydınlık düzeyi ilişkisinin sağlanması gerekir. Bu ilişkiye bağlı olarak tavanın yansıtma katsayısının en az 0,70; duvarların yansıtma katsayısının 0,40 – 0,60 arasında olması; tabanın yansıtma katsayısının ise 0,20’nin altına düşmemesi gerekmektedir. Aşağıdaki çizelgede çeşitli renklerin yan­sıtma katsayıları verilmiştir. Diğer Çizelgede  ise iç mekanlarda kullanımı önerilen renkler ve bu renklerin kişilerde yarattığı psikolojik etkiler verilmiştir.

Çeşitli Renklerin Yansıtma Katsayıları

Kaynak: Ferdinand, 28,1985.

İç Mekanlarda Önerilen Renkler

Kaynak: özbudak ve Gümüş, 2003.

Beş çeşit alüminyum temizleyici vardır diyebiliriz. “Alüminyum nasıl temizlenir?” sorusuna bu beş çeşit malzeme ile cevap verelim;

1- Yumuşak sabun ve deterjanlar gibi çizmeyen temizleyiciler

Çıplak elle sürülebilecek kadar yumuşak olan bu temizleyiciler alüminyum üzerinde test yapmadan dahi kullanılabilirler. Bunlar asidik veya alkali olabilirler. Temizlemeden sonra leke kalmaması için iyi durulama yapılmalıdır.

2- Solvent ve emülsiyon temizleyiciler

Bunlar yumuşak temizleyicilerdir, yukardaki malzemenin temizlikte yetersiz kaldığı durumlarda kullanılır. Bunlar da alüminyumun temizlenmesinde test yapmadan kullanılabilir, ancak kullanma talimatına kesinlikle uymak gereklidir.

3- Sürtünmeli temizleyiciler

Alüminyumun temizlenmesi için kullanılan pastalar, ovma tozları gibi küçük parçacıklar içeren temizleyiciler sürtünmeli temizleyicilerdir. Bunlar su, yağ, mum, silikon, sabun, asit veya alkali içerirler, kimyasal reaksiyonun yanında sıkı bir ovalama gerektirirler. Birçok kir, leke ve korozyon lekesini çıkartırlar. Bunlar orta ve sert olarak ikiye ayrılır. Ev işlerinde kullanılanlar sert temizleyicidirler, alüminyumda kullanılmamalıdır. Porselen temizleyiciler alüminyun üzerinde güvenle kullanılabilir Çok ince bir temizleme tozu dahi alüminyumu mat hale getirir. İnce sünger taşı tozu ve paslanmaz çelik bulaşık teli bu alüminyum temizleme tozları ile beraber kullanılabilirler.

4- Aşındırıcı temizleyiciler

Bunlar asit veya alkali esaslıdır, metalden parça koparırlar ve ancak çok korozyona uğramış ve lekelenmiş çıplak alüminyumun temizlenmesinde kullanılabilirler. Temizlemeden sonra metal çok iyi durulanmalı, gerekirse nötralize edilmelidir

5- Özel temizleyiciler

Bunlar el ile değil özel güç ve aletlerle uygulanan alüminyum temizleme yöntemlerini içerir, örneğin buharlı temizleyiciler, döner fırçalar ve püskürtme yoluyla kullanılan diğeri temizleme aletleridir.

Alüminyumun Korunması ve Onarılması

Çıplak, anodize veya boyalı olsun, dekoratif alüminyum elemanlar genelde bir alet ile uygulanmış yüzey dokusuna sahiptirler. (Alüminyumun Binalarda Kullanım Alanları-Yüzey Çeşitleri) Dokuyu korumanın en iyi yolu vernik veya lak kaplamak olmasına rağmen bazen yüzeyleri bozulmalardan ötürü onarım gereği ortaya çıkar, işlenmemiş, çıplak alüminyum yüzeyler bozulduklarında hafif bir kumlama ile aynı görünüme getirilebilirler.  Fırçalı yüzey, el fırçası ve sünger taşı tozu ve su ile ovalanarak restore edilebilirler.  Anodize ve kaplama yüzeyler bu yöntemlerden herhangi biri ile bozulurlar, bunların yüzey dokusu yalnız fabrika ortamında onarılabilir.

Çabuk bozulmaması için alüminyum yüzey dokusu bir vernik veya mum tabakası ile korunmalıdır. Ayrıca açıkta duran alüminyum anodize elemanlar belirli aralarla, üzerlerinde kir birikmemesi için yıkanmalıdırlar, çünkü kir toplanması anodize kaplamayı bozar.

Onarım amacıyla alüminyum elemanları birleştirmek içini oksiasetilen kaynak, pirinç kaynağı, punto kaynak, gaz altı kaynağı, yapıştırma, bulonlama ve perçinleme yöntemleri kullanılabilir. Bazı kaynakların yerinde yapılması güç olduğundan en iyi çözüm parçayı yenisi ile değiştirmektir. Lehim (kurşun-kalay alaşımı) bozuk alüminyum çatı elemanlarının onarımında ve birleştirilmesinde, aralarında galvanik korozyon oluşabileceğinden hiç kullanılmamalıdır.

Mimari alüminyum elemanların korozif maddelerle direkt teması, koruyucu bir yalıtım tabakası ile engellenmelidir. Alüminyum duvar ile temas ettiği durumlarda bitümlü bir boya tabakası ile kaplanmalı, genleşmeden çatlamaması için bu bitum tabakası alüminyum metal boya ile, duvar da duvar boyası ile boyanmalıdır.

Alüminyumun elektrolizden etkilenmesini önlemek için çatı örtüleri ve yağmur oluklarında yalnız alüminyum çivi ve perçin kullanılmalı, alüminyum mimari elemanlar bakır çatı kaplamasından gelen yağmur suyundan korunmalıdır.

Alüminyumu galvanik korozyondan korumak için boya, mastik,veya iletken olmayan bir madde ile kaplamak gereklidir. Alüminyum boyandığı takdirde çinko kromat esaslı bir astar boya ile boyanmak, aynı cins boyadan son kat ile bitirilmelidir.

Alüminyum çatı ve duvar kaplamaları ısı genleşmeleri ve yorulmadan dolayı oluşabilecek kırılmaları karşılayabilecek şekilde tasarlanmalıdır. Yorulma olursa parçayı değiştirmekten başka çare yoktur. Alüminyum elemanların sürtünme ve aşınmadan zarar gördüğü durumlarda vernik, lak veya boya ile korunabilirler, zarar büyükse metal daha kalın bir tabaka ile değiştirilir.

Mozaik tekniğinde uygulamanın gereği olarak cam mozaikler ya arka yüzeylerinden plastik bir dokumaya ya da ön yüzeylerinden bir kağıda yapıştırılmış olarak satışa sunulmaktadır.

Cam Mozaik Kaplama-BTB Kaplama Nasıl Yapılır?

Cam mozaik kaplama yapmak için kaplanacak bir duvarın kaba ve ince sıvasının yapılmış olması gerekir. Ancak, ince sıva yüzeyinin cam mozaiklerinin iyice yapışması için pürüzlü bir yüzey olarak elde edilmesi amacıyla tahta mala ile perdahlanması gereklidir. Bu şekilde hazırlanmış olan bir sıva yüzeyi üzerine btb kaplama uygulaması aşağıdaki sıra ile yapılır;

• Cam mozaikler yapıştırıldığı kağıt alt tarafa gelecek şekilde düzgün bir yere serilir.
• Cam mozaiklerin üstüne su ve çimentodan oluşan bir hamur, tercihen bir plastik mala ile, iyice yayılır. Çimento hamurunun mozaiklerin arasına dolmasına ve mozaiklerin üstünde belirli bir kalınlık oluşturulmasına dikkat edilir.
• Bu şekilde hazırlanan mozaikler kağıdından tutularak duvarda ya da döşemede uygulanacağı yere yapıştırılır. Yapışmanın iyi bir şekilde olabilmesi için dışa gelen kağıt yüzden mozaiklere basılarak hepsinin sıva yüzeyine yapışması sağlanır. Bu amaçla tahta mala kullanılabileceği gibi altına sünger tespit edilmiş bir tahta mala da kullanılabilir.
• Yapışmayı sağlayan çimento hamurunun bir miktar suyunu çekmesi ve priz yapmaya başlaması (yaklaşık 2.5 saat) ile birlikte mozaik kaplamaların yapıştırılmış olduğu kağıt biraz ıslatılarak yapıştırıcının yumuşaması sağlanır. Tutkalın yumuşaması ile kağıtlar özenle soyulur.
• Kağıtların soyulmasından sonra nemli bir sünger ile cam mozaiklerin yüzeyi dikkatlice silinir ve daha sonra da iyice kurulanır. Böylece mozaik kaplama işlemi bitirilmiş olur.
• Kurulanan cam mozaikler en az 10 saat süre ile çarpma, darbe gibi dış etkilere karşı korunması gerekir.

Cam mozaik kaplamalar genelde dış etkilere karşı çok dayanıklı olmakla birlikte, özellikle dış duvarlarda içten gelen su buharını dışarı çıkarmadıkları ya da çok az dışarı çıkardıkları için bu malzeme ile kaplanmış bina duvarlarında sıcaklık farklarının çok fazla olduğu iklim bölgelerinde önemli yapı hasarları olabilmektedir. BTB kaplamalar duvarlarda olduğu gibi döşemelerde de aynı şekilde uygulanır.

Oturma odasından sonra evin en çok kullanılan, en gözde alanlarının başında mutfaklar gelmektedir. Hatta bir ev alırken, kiralarken ya da yaşanılan mevcut evin dekorasyonunda bir değişiklik yapılması planlandığında mutfaklar evin odak noktalarının başında yer almaktadır. Dolayısıyla mutfak dekorasyonu konusunda herkesin bir takım önemli noktalara hakim olması, bu mutfak dekorasyonu ya da mutfak ve mutfak dolabı modelleri seçiminde başarılı olmasını sağlayacaktır.

Mutfak dekorasyonunda mutfağın verimli bir şekilde kullanılması ve optimum kullanım alanı için belirli mesafeler belirlenmiştir;

Mutfak Dolapları Arası Mesafeler

Mutfak Dolabı Arası Mesafe

Birbirine paralel durumda bulunan mutfak dolabı ve mutfak tezgahının arasında, rahat hareket edebilmek ve açılan mutfak dolaplarının kapaklarının rahat çalışabilmesi için en az 107 cm‘lik bir mesafe istenir.

Mutfak Dolabı Duvar Arası Mesafe

Yine yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı, mutfak tezgahı ile mutfak duvarı arasında minimum 102 cm bulunması gerekir.

Mutfak Çalışma Alanı

Mutfak içerisinde çalışan kişilerin, harcadıkları enerji ve aldıkları mesafe, hareketlerin sıklığı nedeniye, sanılanın aksine oldukça fazladır. Hem bu mesafeyi optimuma indirgemek, hem de çalışma alanının faydalı bir şekilde kullanılmasını sağlamak için yandaki şekilde gösterildiği şekilde mesafeler belirlenmiştir. Mutfak üçgeni olarak bilinen bu üçgende her bir mesafenin, 1,2 m ile 2,75  m arasında olması gerekmektedir. Ayrıca şekilde görüldüğü üzere bu mesafelerin toplamının 7,9 metreden küçük olması istenir. Bu mesafeler, farklı mutfak tasarımları için duvar gibi farklı elemanlar arası mesafeler olarak da düşünülebilir.

Mutfak Dolabı ve Ada Arası Mesafe

Şekilde görülen mutfak tezgahları ve ada tezgahı arası mesafeleri için ise en az 102 cm gereklidir.

Mutfak Dolabı ve Mutfak Masası Arası Mesafe

Yemek masası-mutfak masası bulunan mutfaklarda gerek servis mesafesi ve servis kolaylığı, gerekse de çalışma kolaylığı açısından, dolap ile masa arasında en az 122 cm bulunması istenir. Yine bu servis konusu ile ilgili olarak ise bu mutfak masasına olan mesafenin 2 metreden fazla olması ise istenmez.

Mutfak dolabı boyutları, mutfak modelleri ya da tasarımlarını kendi mutfak boyularınıza göre deneyebileceğiniz sanal ortamda dekorasyon uygulama araçları bulunmaktadır. Bu uygulamalara aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz;

Sanal Ortamda Dekorasyon Uygulama Araçları

Mutfak Dolabı Boyutları

Mutfak dekorasyonunun en önemli elemanı muhakkak ki mutfak dolaplarıdır. Mutfak dolaplarının ise ihtiyacı karşılayacak kadar büyük olması, fakat gereksiz maliyet yaratacak kadar da büyük olmaması istenir. Bu boyutlar ve mutfak modelleri büyük ölçüde mutfağın boyutlarına  bağlı olsa da, mutfak dolabının derinlikleri ve yükseklikleri genel olarak sabittir. Mutfak dolaplarının boyutları; derinlikleri, genişlikleri ve yükseklikleri için bir çok örnek verelim;

Geniş Kapsamlı Duvar Boyası Renkleri-En Çok Tutulan Duvar Boya Renkleri Yazımıza Ayrıca Buradan Ulaşabilirsiniz…

Tüm mekanlara uygun asma tavan modellerine ise buradan ulaşabilirsiniz.

Havanın içinde buhar halinde bulunan su, sıcaklığa bağlı olarak kendisini hissettirir ve bu su günlük hayatımızda “rutubet” olarak adlandırdığımız husus ile yakından ilgilidir. İnsanların barınması için binaların çoğunda bağıl “nem oranı” %30 ile %50 arasındaki bölge içerisindedir. Havadaki su buharının, yapı üzerinde “rutubet” oluşturması için, bir yüzeyde veya yapı elemanı içinde su haline dönüşmesi gerekmektedir. Bu havadaki nemin, su haline dönüşmesi terleme ve yoğuşma ile meydana gelmektedir.

Suyun varlığı yoğuşmaya, çatı ve pencere akmalarına, zeminden kılcal akışa veya bunların birkaçının oluşmasına neden olabilir.

Terleme ve Yoğuşma Nedir?

Terleme: Havanın içindeki su buharının temas ettiği yüzeyin sıcaklığı, yoğuşma noktası sıcaklığının altına düştüğü zaman yüzeyde “terleme” -su zerrecikleri birikintisi- başlar. Kısaca su buharının yapı elemanlarının yüzeyinde yoğuşmasına terleme denir. Yeterli bir ısı yalıtımı yapıldığında bu olay rahatlıkla önlenebilir. (Isı Yalıtım Malzemeleri)

Yoğuşma: Yapı elemanlarının içinde meydana gelen, ilk oluşumda göz ile farkedilmeyen su birikimidir. Eğer bu su birikimi zamanla kuruyabiliyor veya yapı elemanı bünyesinden fiziksel olaylar sonucu atılabiliyorsa bir tehlike arz etmez. Yapıların dış ortama bakan duvar ve pencerelerinin iç yüzeylerinde soğuk günlerde yoğuşma olabilmektedir. Bu olgu hem yapı elemanına verdiği zarar hem de konfor açısından sakınca oluşturmaktadır.

Yapının toprak üzerindeki kısımlarının olduğu kadar, toprak altında kalan bölümlerinin de, özellikle nem ve su gibi etkilere karşı korunması gerekir.

Rutubetin Zararları Nelerdir?

“Yapılarda oluşan nem ve rutubet” hem yapıya hem de insan sağlığına önemli etkilerde bulunmaktadır.

-Mutfak ve banyoların dış duvar tarafındaki tavan-duvar köşelerinde önceleri nemlenme, arkasından küflenme ve daha sonra da kararma oluşur. Küflenme ve kararmayı yapan, yüksek nisbi nemlilikte yaşayabilen küçük bakterilerdir. Bakteri, küf ve mantarların ortaya çıkması, bu mekanlarda yaşayan insanlarda hastalıklara neden olabilmektedir.

-Ortaya çıkan kötü görünüm ve rutubet kokusu rahatsızlık vericidir,

-Malzemeler bünyelerinde su tuttuğunda, ısı yalıtım özelliklerinin düşmesine neden olmaktadır,

-Malzemelerin içeriğindeki su, donma ve çözünme olayları sonucunda, kabarma, çatlama ve dökülme gibi yapısal bozukluklara neden olur.

-Suyun bünyesindeki tuz ve diğer maddeler, aşındırıcı etkiler yaratmaktadır,

-Yapılarda nem; küf, mantar, bakteri vb. mikrobiyolojik aktivitelerin oluşmasına sebep olmaktadır. Bu aktiviteler ortamın hava kalitesini olumsuz etkilemekte ve insan sağlığını tehdit etmektedir.

Tüm bu etkiler, hem yapının, hem yapıda yaşayan insanların sağlığını olumsuz yönde etkilerken, yapının ekonomik değerini ve kullanım ömrünü düşürmektedir.

Hiç banyo yapılmayan, yemek pişmeyen bir mekan olan yatak odalarında dahi nem, ev halkını tedirgin eden bir rol oynayarak yaşam konforunu olumsuz yönde etkiliyebilir. İnsan uyurken ve hiç bir iş yapmazken dahi çevresindeki havaya su buharı verir. Pencereleri sıkıca kapatılmış yatak odasında akşamdan sabaha kadar insanın yaydığı nisbi nemliliğin artması kaçınılmazdır.

Aşın neme maruz malzemeler, fiziksel değişmelerin (donma neticesi dökülmeler), kimyasal değişmelerin (paslanma) veya biyolojik değişmelerin (ahşabın çürümesi) neden olduğu tersinir performans eksikliği veya tersinmez bozukluklar gösterebilir.

Rutubet Nasıl Önlenir?

-Ortaya çıkan nem, rutubet veya su sızıntısının kaynağının bulunması, rutubetin önlenmesi açısından atılması gereken ilk adımdır. Bu amaçla rutubetin yoğunlaştığı noktalarda öncelikle gözle görünen bir hasarın ya da sızıntının olup olmadığı belirlenmeli ve varsa öncelikle bu su kaynaklarına müdahale edilmelidir. Kaynağın bulunamadığı durumlarda profesyonel destek alınmalı ve riskli bölgeler ya da tesisat alanlarında gerekli sıyırma veya kırma işlemlerine başvurulmalıdır.

-Dış duvar iç yüzey sıcaklığı, odanın rutubet değerine karşı gelen çiğ noktası sıcaklık değerinin altına düştüğünde yoğuşma başlamaktadır. Rutubeti önlemek için mekanları havalandırmak veya duvar iç yüzey sıcaklığını çiğ noktası sıcaklık değerinin üzerinde tutmak gerekmektedir.

-Evin başarılı bir şekilde havalandırılması ve iklimlendirilebilmesi için ısıtma/soğutma/klimalandırma uzmanlarından danışmanlık alınabilir.

-Hacim içindeki rutubet miktarı (bağıl nem) azaltılmalıdır, (örneğin iyi bir havalandırma temini ile) Ayrıca ev içerisinde çamaşır kurutmak ya da çok fazla bitki bulundurmanın da ortamdaki nemi arttıracağı unutulmamalıdır.

-Yoğuşmaya karşı ilk savunma ısı yalıtımlı ve sızdırmaz konstrüksiyon ile bina yapısı içerisinde nemli havanın kontrolüdür. Yapı elemanları; ısı geçişine izin vermemeli fakat buhar difuzyonuna müsaade etmelidir. Bu amaçla; rutubet giderici; küf önleyiciler, nem alıcılar ile ortamdaki nem miktarına hakim olmanıza olanak sağlayan nem ölçücü aletler ve nem sensörleri kullanılabilir.

–Küf ve mantar oluşumunu önleyen duvar boyaları, nem tutmayan, rutubet oluşturmayan, anti-bakteriyel ve anti-fungal özellikli duvar boyaları tercih edilmelidir.

-Camyünü ve taşyünü gibi mineral yünler nefes alan malzemeler oldukları için bünyelerinde yoğuşma sonucu biriken suyu kuruma mevsiminde buharlaşma yoluyla tekrar dışarı verebilmektedirler. Binalarda ısıl konforu sağlaması ve uzun vadede sağlayacağı ekonomik kazanç ve yangın güvenliği nedeniyle mineral yünlü tuğla duvarlar tercih edilebilir. Strafor tipi malzemeler ancak buhar kesici tabaka ile birlikte kullanılmalıdır. Su geçirmez dış cephe kaplamaları ve dış cephe yalıtım sistemleri yapıların ısı geçişlerinde olduğu kadar nem ile olan mücadelerinde de oldukça etkilidir.

-Yapı bodrum katı olarak inşa edilsin veya edilmesin, yapının, toprakla veya zeminle temas eden bütün bölümlerinin, nem ve su etkileri ile olan ilişkisinin kesilerek, dış etkilerle meydana gelebilecek olası hasarlardan korunumu sağlanmalı ve yapının değerinin ve konfor şartlarının düşerek, kullanılmaz hale gelmesi önlenmelidir.

-Yapı elemanlarındaki doğrudan su geçişine izin veren çatlaklar, boşluklar ve hasarlar tamir edilerek suyun yapıya nüfus etmesi önlenmelidir.

-Yapıdaki su tesisat elemanlarının olası kaçak, sızdırma ya da meydana gelebilecekdiğer hasarlar önlenmeli, sık sık bu elemanların kontrolleri yapılmalıdır. Geçmişte yaygın olarak kullanılan demir su boruları hareketlere karşı fazla duyarlı ve ek yerlerinden hasar almaya elverişlidir. Özellikle eski ve paslanmış bu su borularının bulunduğu tesisatlardan en kısa sürede kurtulmak ve yeni tesisat döşemek sadece rutubet yönetimi değil, tesisatların kullanılabilirliği ve yapının sağlığı açısından oldukçe önemlidir.

Evdeki Rutubeti Önlemek ve Gidermek

Evdeki rutubeti önlemek ve gidermek için yapılacak çalışmalar istenmeyen ya da gereksiz maliyetler olarak görülebilmektedir. Fakat özellikle yapıların üretim ve inşa süreçlerinde yapılacak işlemler, daha sonra tadilat ya da geliştirmelerle sağlanacak katkıdan çok daha faydalı ve düşük maliyetli olacaktır. Dolayısıyla yapı projelendirme ve inşa aşamalarında ısı ve su yalıtımı, nem ve rutubet yönetimi gibi konular üzerinde hassasiyetle durulmalı ve bu konuların hem yapının hem de yapı içerisinde hayatını sürdürecek olan bireylerin sağlığına etkileri unutulmamalıdır.

Betonun bu zengin kullanım alanlarından bir tanesi de “Brüt Beton” , “Görünen Beton” veya “Mimari Beton” uygulamasıdır.

Beton tarihte öncelikle taşıyıcı sistem malzemesi olarak kullanım bulduysa da Brüt Beton olarak ilk kullanımı 1913 yılında, M.Berg’in, Almanya-Bresslau’da inşaa edilen ‘Jahrhunderthalle’ binasında olmuştur. Bura binanın uygulamasında beton, herhangi bir malzeme ile kaplanmadan, kalıptan çıktığı helinde kullanılarak, ‘Mimari Beton, Çıplak Beton ya da Brüt Beton’ olarak adlandırılan uygulamanın ilk örneği verilmiştir.

“Brüt beton, beton yüzeyi imal edildiği şekilde görünecek haliyle doğal görünümü ile bırakılan veya çeşitli görsel, dekoratif dokusal etkilerin uygulandığı, yüksek kaliteli ve kalıp sistemi ve işçiliğinde aşırı özen gösterilen beton yüzeylerdir.”

Brüt Betonun Özellikleri nelerdir?

Genellikle yapılarda beton yüzeyler, klasik çimento-kireç esaslı sıvalarla veya diğer kaplama malzemeleriyle kullanılmakta ve beton yüzeylerin, karbonatlaşma ve korozyon etkisi gibi nedenlerle sıvasız Brüt beton olarak kullanımından kaçınılmaktadır. Dolayısıyla brüt beton imalatında bu tür etkiler göz önünde bulundurularak normal betondan farklı olarak bazı önlemler almak gerekmektedir. Yine brüt beton üretiminde normal bir betondan beklenen işlenirlik, dayanım ve durabilite özelliklerinin yanında estetik kaygılar da önemlidir.

• Brüt beton kıvam olarak normal betona oranla daha akıcı bir kıvamdadır.
• İçerisinde daha küçük tane çapına sahip agregalar kullanılmaktadır.
• Kullanılan agrega çeşidi dış etkilerden etkilenmeyen ve yağmur vb etkilerle reaksiyona girmeyen minerallerden oluşmaktadır.
• Çimento olarak, portland çimentosu ve beyaz çimento kullanılılırır. Çimento dozajı yüksek tutulur.
• Dayanıklı ve geçirimsiz olması için brüt betonun boşluksuz bir yapıda olması gerekmektedir.
• Renklendirici pigmentler kullanılarak, istenilen renklerde tasarımlar yapılabilmektedir.
• Brüt betonla, çeşitli kalıp veya uygulamalarla çok çeşitli dokular elde edilebilme imkanı vardır.
• İç mimari veya dış cephelerde kullanımıyla ekonomik ve yaratıcı çözümler üretilebilmesinin yanında sıva veya kaplama gibi iş kalemlerine gerek duyulmaması zaman tasarrufu konusunda da avantaj sağlamaktadır.

Brüt beton nerelerde kullanılır/uygulanır?

Brüt beton, binaların iç ve dış yüzeylerinde, bina çevresindeki sınırlayıcı duvar elemanlarında, istinat duvarlarında, veya pek çok farklı yerde ve çeşitte uygulanabilmektedir. Brüt betonun, betonun doğal rengi olan grinin yanında, çeşitli yöntemler ile renkendirilerek de kullanılabilmesi, mimari tasarımlarda uygun çözümler sunulmasına imkan sağlamaktadır.

Brüt betonun mimari estetik amaçlarla kullanımına en çok karşılaştığımız yerlerden bir tanesi de cafe ve restoranlardır. Aslında, iç mimari tasarımlarda her türlü mekan için brüt beton uygulamalarına rastlamaktayız. Buraların yanında alışveriş merkezlerinde, özellikle bodrum katlarda bulunan otopark alanlarında ekonomik olması yönüyle oldukça sık kullanılmaktadır.

Özellikle 3 boyutlu yazıcıların inşaat sektöründe kullanımının başlanmasıyla, brüt betonu etrafımızda daha çok görür olacağız. Her ne kadar 3D printerların kendine has farklı bir dokusu olsa da, çimentolu bileşiğin çoğu zaman herhangi bir kaplamaya gerek duyulmadan kullanıma sunulması uygulamaya brüt beton görünümü kazandırmaktadır.

Yine bir diğer yeni teknoloji ürünü olan beton kumaş teknolojisi ile, her ne kadar farklı bir yapıda olsa da brüt beton görüntüsü elde edilmektedir. Bu malzeme şu an için daha çok stabilite ve koruma amaçlı kullanılsa da, özellikle dış mekanlarda görsel amaçlarla da kullanılmaya başlanmıştır.

Taşıyıcı sistemlerin kapasitelerinin artırılması amacıyla yapılan güçlendirme çalışmalarında, zaten mantolama ile genişleyen taşıyıcı sistem elemanlarının bir de kaplama malzemesi ile şişirilmemesi için çoğunlukla yüzeyler brüt beton olarak bırakılmakta ve iç mimaride buna uygun tasarımlar yapılmaktadır.

Günümüzde iç mekanlarda kullanılmak üzere geliştirilmiş, brüt beton veya dokulu sıva şeklinde görünümlere sahip malzemeler de bulunmaktadır.

Brüt Betona Desen ve Renk Verilmesi

Pigmentler katılarak brüt betona renk vermek de mümkündür. Doğal rengi olan gri renkte, beyaz çimentoyla beyaza yakın renklerde ve içeriğine katılan pigmentlerle istenilen birçok renkte sonuç alınabilen brüt beton, mimari açıdan bir çok probleme çözüm olarak kullanılabilmektedir.

Renklendirilerek kullanımının yanında çeşitli şekil ve dokularda kullanımı da oldukça yaygındır. Eskiden daha çok betona yüzey dokusunu vermek amacıyla, ağaç dokusunu çıkaracak şekilde tahta parçalarında oluşturulan kalıplar kullanılmaktaydı. Günümüzde ise gelişen teknoloji sayesinde, metal, plastik, suni ahşap ve geçmeli doğal ahşap kalıp malzemeleri ile istenilen dokular elde edilebilmektedir. Yukarıda da bahsettiğimiz üzere 3D yazıcıların kullanımının yaygınlaşmasıyla gerek kalıp üretimi gerekse direkt malzeme üretimi ile bu dokuların ve tasarımların daha da çeşitlendirilmesi mümkün olacaktır.

Brüt betonda dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?

• Brüt beton uygulamalarında, beton yüzeyinde bir kaplama veya sıva uygulaması bulunmaması, gerçekleşebilecek en ufak bir kalıp kayması, boşluk oluşumu veya herhangi bir hatanın giderilmesinin çok zor olması betonun ve kalıbın üretimi ve yerleştirilmesinde azami dikkat gerektirmektedir.
• Her betonda olduğu gibi brüt beton uygulamalarında da karışımda bulunan su miktarı beton dayanımında, betonun yerleştirilmesinde ve düzgün bir yüzey oluşturulmasında oldukça önemlidir. Kullanılan agregaların su ile olan ilişkisi, nem içeriği veya mineral yapısı yine bu konuda  dikkate alınması gereken noktalardandır.
• Renklendirme amacıyla betona katılan pigmentlerin, akışkanlaştırmak amacıyla verilen kimyasalların veya her türlü katkı maddesinin gerek dayanıma etkisi, gerekse dış ortam koşullarında göstereceği davranışlar ya da yüzeyde oluşturacağı görselliği bozucu etkiler göz önüne alınmalıdır.
• Dökümü tamamlanan ve brüt beton olarak kullanılacak elemanların en az bir hafta süreyle sarsılmaması, yüklenmemesi veya herhangi bir deformasyon yaratacak bir işlemlerin yapılmaması gerekmektedir. Diğer beton türlerinde olduğu gibi kürlenmesi dikkatlice yapılmalı, aşırı sıcak soğuk veya rüzgar gibi etkilerden korunması gereklidir.
• Santralden şantiye ortamına gelen betonun mikserde ayrışmasının önüne geçilmesi amacıyla döküm öncesine kadar karıştırmaya devam edilmelidir. Yine ayrışmanın önüne geçmek amacıyla betonun 1.5 metreden daha yüksekten dökülmemesi ve vibrasyon işleminin ne eksik ne de fazla bir şekilde uygulanmaması gerekmektedir.
• Derz oluşmaması ve homojen bir görünümün sağlanması amacıyla dökümün mümkün olduğu kadar tek parça halinde yapılması gerekmektedir.
• Mimari betonun görüntüsünün, beton yüzeyindeki organik bileşikler sebebiyle bozulması, renginin solması, kirlenmesi gibi problemlerin yaşanmaması için fotokatalitik özelliğe sahip titanyumdioksit brüt beton karışımına ilave edilebilmektedir. Bu şekilde betonun estetik ve dayanım özellkilerini koruyarak kullanım ömrü boyunca, üzerine gelen kirleticilerin ayrışarak, betonun aynı renk ve dokuda kalması sağlanabilmektedir.

1. Ahşap yüzeyindeki budaklar pürümüz lambası ile yakılır ve reçineleri çıkartılır, kurutulur, temizlenir, pürüzlü kısımlar zımparalanır. Yanık yerlere gomalak sürülür veya daha iyisi %20 kezzaplı su ile yıkanır. Bu işlem yeni yüzeylere uygulanır.

2. Eski yüzeylerde kabaran boya kısımları raspalanır, zımparalanarak yüzey temizlenir. Kabarmış boya kısmı tamamen kazınarak dökülür.

3. Budak veya diğer delikler çok ince talaş ve tutkal ile hazırlanan macunla doldurulur, düzeltilir. Kuruyunca zımparalanır ve temizlenir.

4. Yüzey bezir yağı ile veya az miktarda sülyen karıştırılmış bezir yağı ile yağlanır. İyice kurumaya terk edilir. Kuruma 12-18 saat sürer. Bezir yağı ile yüzey doyurulmuş olur. Bezir yağı yerine ahşap koruyucular sürülerek yüzey doyurulabilir.

5. Yüzey kuruduktan sonra birinci kat astar boya sürülür. Astar boya uygun şekilde inceltilerek fırça ile tatbik edilir. 6-8 saatte kurur.

6. Astar kuruduktan sonra yüzeydeki çukur, çatlak ve yarık kısımların doldurulması ve yüzeyin düzeltilmesi için geniş spatülle sentetik macun iki veya üç kat olarak çekilir. Macun kuruduktan sonra zımparalanır, yüzey düzeltilir ve temizlenir. Bu macuna yoklama macunu denir.

7. Temizlenmiş yüzeye ikinci kat astar boya fırça ile sürülür. Geniş yüzeylerde ikinci kat astar birinciye dik yönde sürülür.

8. Yüzey kuruduktan sonra kontrol edilir arızalar varsa perdah macunu denilen macunla ince olarak macunlanır. Kuruyunca zımparalanır, temizlenir.

9. Son kat boyanın sürülmesine geçilir. Seçilen boya inceltildikten sonra fırça ile sürülerek, geniş yüzeylere tabanca ile atılarak bir veya iki kat olarak uygulanır. Boya kuruyuncaya kadar tozdan korunmalıdır. 1 m2 rendeli yüzeyi 3 kat boyamak için 280 gram, pencereler için 225 gram boya harcanır.

10. Boyama işlemi bitince boya fırçaları tinerle yıkanarak temizlenir, kâğıt ambalajlarla sarılarak korunur. Boya tabancalarındaki boya boşaltılır tinerle boya haznesi, tabanca baş kısmı iyice temizlenir.

Kaynak: Güner, M. S., Yüksel, A., & Hiperlink (Firm). (2008). Yapı bilgisi teknolojisi I-II : inşaat mühendisliği uygulamaları

Boya fırçaları ile ilgili şu genel bilgileri aktarmakta yarar var:

– Yeni bir fırçanın tozunun giderilmesi, varsa kopuk ve zayıf tutunmuş kılların temizlenmesi için fırçayı yıkamak, bükmek ve silkelemek yanlış olur.

– Yeni fırçanın önce astar uygulamasında kullanılması uçlarının bu şekilde alıştırılması tavsiye edilir.

– Fırça, boyaya kıllarını yarısına gelecek seviyede daldırılmalıdır. Sürülmeden önce kutunun kenarına sıyrılarak fazlası akıtılmalıdır.

– Boyama esnasında mola verilecek ise, fırça boyanın içine daldırılmış olarak bırakılmamalı, kutunun üstüne yatırılmalıdır.

– Boya işi bittikten sonra, fırça mutlaka temizlenmelidir. Sentetik boya (halk dilinde yağlı boya) kullanıldıysa Sentetik Tiner veya Terebentin ile; plastik boya kullanıldıysa su ile temizlenmelidir.

-Plastik boya yapıp daha sonra su ile temizlediğimiz fırçayı asarak kurutmak ve yeniden kullanılacağı zaman su içinde tutmak çok yararlıdır.

-Sentetik boya yaptıktan sonra tiner veya terebentin ile temizlediğiniz fırçayı, yine tiner bezir karışımı içinde saklamak, fırçanın en iyi şekilde korunması için uygundur. Bu şekilde saklanacak fırça tekrar kullanılacağı zaman burularak ve sıvazlanarak iyice kurutulmalıdır.

– Boyayı karıştırmak için veya boyanacak yerin tozunu gidermek için boya fırçanızı kullanmayın. Bu işi, daha ucuz bir fırça veya bezle yapınız.

-Sentetik boya yaptıktan sonra tiner veya terebentin ile temizlediğiniz fırçayı, yine tiner bezir karışımı içinde saklamak, fırçanın en iyi şekilde korunması için uygundur. Bu şekilde saklanacak fırça tekrar kullanılacağı zaman burularak ve sıvazlanarak iyice kurutulmalıdır.

– Boyayı karıştırmak için veya boyanacak yerin tozunu gidermek için boya fırçanızı kullanmayın. Bu işi, daha ucuz bir fırça veya bezle yapınız.

Tavan ve benzeri geniş satıhlarda rulo kullanılabilir. Rulo kullanımı işin süratini arttırabilir. Ancak rulo boyaya daldırıldıktan sonra boya fazlasının uygun rulo tablalarında alınmaması halinde, uygulaması oldukça zor bir alet haline gelebilir. Özellikle damlama ve sıçrama sorun yaratabilir.

Çeşitli rulo tipleri vardır:

– Plastik boyalar sünger rulo ile,

– Sentetik boyalar moher rulo ile uygulanır.

Ayrıca her iki amaca da hitap eden koyun yünü rulolar bulmak mümkündür. Rulolar da fırçalar gibi iş bittikten sonra iyice temizlenip kurutularak kullanım için saklanabilir.

MLA (Modern Language Assoc.) Güner, Mehmet Selçuk, et al. Yapı Bilgisi Teknolojisi I-II : Inşaat Mühendisliği Uygulamaları. 2008.

Herhangi bir program bilgisi veya teknik bilgi gerekmeden kolayca kullanılabilen bu sanal dekorasyon araçlarını inceleyelim.

Planner 5D

Sanal dekorasyon araçlarının en bilinenlerinden bir tanesi olan Planner 5D ile istediğiniz mekanın tasarımını herhangi bir program yüklemeden ve ücretsiz bir şekilde internet sitesi üzerinden kolayca yapabilirsiniz. 2 boyutlu veya 3 boyutlu olarak tasarıma imkan veren bu uygulamanın IOS ve Android cihazlar için uygulamaları da bulunuyor. Site içerisindeki taslakları kullanarak veya sıfırdan kendi alanınızı oluşturarak hedefiniz olan tasarımı sürükle bırak işlemleri ile kolayca oluşturabilirsiniz. Uzunlukları ve boyutları yine sürükle bırak tekniği ile değiştirebilirsiniz. Birden fazla kat üzerinde çalışabilir ve hemen hemen tüm eşya ve araçların renklerini istediğiniz şekilde değiştirebilirsiniz. Ücretsiz olarak üye olduğunuz takdirde tasarımları daha sonra tekrar çalışmak üzere kaydedebilir veya üye olmadan bilgisayarınıza da indirebilirsiniz.

2 Boyutlu Görünüm

3 Boyutlu Görünüm

Programın eksik yönleri ise Türkçe dil seçeneği bulunmuyor olması ve tüm eşyaların ücretsiz kullanıma açık olmaması. Tasarımın büyük ölçüde görsel olarak yapılması yabancı dil konusunda sıkıntı yaşanmasının önüne geçerken

Roomstyler 3D Home Planner

Diğer bir sanal dekorasyon tasarım aracı da Roomstyler 3D Home Planner.  Planner 5D ile oldukça benzer bir uygulama olan bu dekorasyon aracı da herhangi bir program indirmeden site üzerinden kolayca kullanılabilmektedir. İstediğiniz tasarımı yine sürükle bırak şeklinde herhangi bir teknik bilgi gerektirmeden yaratabilirsiniz. Bu dekorasyon uygulamasında neredeyse olmayan eşya, dekorasyon ürünü, araç bulunmamaktadır.

2 Boyutlu Görünüm

Zengin kütüphanesiyle öne çıkan uygulamada kamera açısı ve yüksekliğini manuel olarak ayarlayıp istenen açıdan fotoğraf alınabilmektedir.

3 Boyutlu Görünüm

Ikea Home Planner Tools

Hepimizin bildiği mobilya ve ev dekorasyon mağazası Ikea’nın da bir sanal dekorasyon uygulaması bulunuyor. Bu uygulamanın diğer uygulamalardan farkı ise mobilya ve eşyaların Ikea ürünleri olması. Yine ücretsiz şekilde tasarımınızı detaylı bir şekilde oluştururken Ikea’nın sanal dekorasyon uygulaması size tasarımda kullandığınız ürünlerin listesini fiyatlarıyla birlikte anında veriyor. Hatta uygulama online olarak alışverişi tamamlayıp ürünleri evinize göndermenize dahi olanak sağlıyor.

2 Boyutlu Görünüm

3 Boyutlu Görünüm

Fiyat Listesi

Daha çok ürün odaklı yapacılacak tasarımlar için uygun olan bu uygulamanın kullanımı da oldukça basit.

Homestyler

Online dekorasyon uygulamalarının içerisinde belki de en kapsamlı ve profesyonel uygulamalardan bir tanesi olan Homestyler’ın diğer uygulamalara göre kullanımı biraz da daha zor olsa da ortaya çıkardığı sonuçlar açısından fark yaratıyor. Yapılan tasarımın 3 boyutlu tasarımı içerisinde dolaşılabilen, istenilen açı ve ışık ayarlarıyla online render da alan bu uygulama mühendis ve mimarlar için oldukça kullanışlı. Hatta konu ile ilgilenen tüm mühendis, mimar veya teknik elemanların varlığından haberdar olması gereken bir uygulama. Ayrıca siteye dwg ve jpg formatlarında çalışmaların da aktarabilmesi, uygulamayı  profesyonel alanlarda da tercih edilir kılıyor. Oldukça kapsamlı kütüphanesi ve görüntü kalitesiyle öne çıkan Homestyler‘ın tüm fonksiyonları tamamen ücretsiz, tek gereken siteye üye olup, üye girişi gerçekleştirmek.

2 Boyutlu Görünüm

Bir dairenin komple tasarlanabildiği ve bir oyundaymışçasına bu dairenin içerisinde 3 boyutlu olarak gezilebilen nadir dekorasyon uygulamalarından olan Homestyler’ın telefon ve tabletler için IOS ve Android uygulamaları da mevcut.

3 Boyutlu Görünüm

3 Boyutlu Görünüm

Home by me

Diğer bir sanal dekorasyon uygulaması ise Home by me‘dir. Kullanış açısından biraz sıkıntılı olsa da görsel açıdan oldukça başarılı olan bu dekorasyon uygulamasının da neredeyse çoğu özelliği ücretsiz.

2 Boyutlu Görünüm

3 Boyutlu Görünüm

Homestyle gibi Home by de 3 boyutlu tasarım içerisinde dolaşım imkanı veren uygulamalardan.

3 Boyutlu Görünüm

Bu online dekorasyon uygulama ve araçlarının dışında bilgisayara program olarak yüklenip kullanılabilen kısmen ücretsiz Smartdraw, SweetHome3D gibi uygulamalara da göz gezdirebilirsiniz.

Dış mekan, bahçe dizaynı planlaması diğer sanat çalışmalarında olduğu gibi zihinde güzellikler yaratma sanatıdır. Bu sanatta yalnız estetik prensiplerin tek veya yegane unsur olduğu diğer prensiplerin yer almadığı iddia edilemez. İyi bir mekan organizasyonu ancak estetik ve fonksiyon (kullanışlılık) prensiplerinin ışığı altında yapılır.

Peyzaj planlamasına hür düşünce ve duygular hakimdir. Belli bir kaide ve formülü yoktur. Yalnız uygulanan prensipler vardır. Peyzaj sanatını belli bir kalıp ve standarda sokmak doğru değildir

Sürekli bir değişim ve hareket içinde bulunan peyzaj eleman­larının, değişen yaşama şart ve ihtiyaçlarına, göre şekillenerek bi­çim kazanması tabidir. Bir nevi moda çalışması olan peyzaj sanatı hayat sürecinin sonsuzluğunda sınırsız bir gelişme imkanına sa­hiptir. Peyzaj planlarının hazırlanmasında mevcut prensip ve kaidele­rin tam ve doğru olarak uygulanması için ağaç, çalı ve çiçek türle­rinin dendrolojik özellikleri ile iklim ve toprak isteklerinin iyi bilin­mesi gerekir.

Sonuç olarak, peyzaj projeleri ve planlamasında belli bir kaide ve formül yoktur. Yalnız prensipler vardır. Zamanın sosyal ekonomik ve kül­türel şartları bu prensiplerin ışığı altında özgür düşünce ve duy­gularla değerlendirilerek bir eser yaratmaya çalışılır.

Peyzaj Mimarisi ve Planlamasında Dikkate Alınacak Genel Prensipler

1. Teknik

Arazinin seçimi, kazı, dolgu ve meyil nisbetleri, spor alanları­nın tanzimi, teras duvarlarının inşası, basamakların hesaplanması hep teknik esaslara bağlı olarak yapılır. Ayrıca bahçe dizaynında kullanıla­cak bahçe bitkileri materyali ilmi ve teknik esaslara uygun olarak seçilir.

2. Statik ve Konstrüksiyon

Peyzaj çalışmalarında peyzaj ya­pı elemanlarının statik ve konstrüksiyon esaslarına göre hesap ve inşa edilmeleri şarttır. Mimari yapı elemanlarının taşıyıcı kısımla­rı, üzerinde taşıdıkları materyalin yükünü taşıyabilecek hacim ve ölçüde olmalıdır.

3. Sitüasyon veya çevreye uygunluk

Her çevre kendi bünye­sine, karakter ve fizyonomisine uygun obje ve elemanları daha ko­lay kabul, ve hazmeder. Çevre ve muhitine yabancı görünen canlı ve cansız her türlü yapı elemanları genellikle yadırganır. Bu ele­manlar çevreleri ile hiçbir zaman uygun bir ahenk ve hormoni mey­dana getiremezler. Peyzaj çalışmalarında, mimari ve inşai tesislerin şekil ve ölçüsü materyalin cinsi, karakter ve renginin önce çevrele­rinde daha sonra kendi aralarında ahenkli olarak uyuşmaları gerekmektedir.

4. Proporsiyon

Peyzaj mimarlığında, tertibi meydana getiren kısımlar arasındaki uygun ilişki ve amaca proporsiyon denir. Bütün halindeki bir tertibin bölümleri arasında kitle, satıh ve ha­cim bakımından uygun ve güzel bir ahenk var ise tertip iyi bir proporsiyona sahiptir.

Proporsiyonla ölçüyü birbirine karıştırmamak gerekmektedir. Bir bahçedeki havuz, teras ve yollar fonksiyon bakımından normal öl­çülerde olabilirler. Fakat bu üniteler arasındaki ölçü nisbetleri, ya­ni proporsiyon iyi olmayabilir.

Ölçüler arasında uygun ve ahenkli nislbetler bulma sanatı ola­rak tanımlanan proporsiyon’un tesbiti için kesin bir kaide ve for­mül yoktur. İyi ve ahenkli bir proporsiyon her sanatçının tecrübe, his ve duygularını yansıtan orijinal bir buluştur. Peyzaj eseri eği­timle elde edilen prensiplerle birlikte sanatçının iç güdü, seziş ve yaratma gücünün ifade eden orijinal bir tertiptir. Peyzaj çalışma­larının en güç tarafı belli prensip ve kaidelerden sonra sanatçının kendi his ve duyguları ile başbaşa kalması ve nihai karann yaratı­cı gücünde düğümlenmesidir.

5. Denge

Bir çeşit doğa kanunu olan denge veya balans, sağlamlık, emniyet, istirahat ve sükunet hissinin ifadesidir. Dengenin oluşu­munu sağlıyan vasıta eksen (aks) dir. Eksen aynı yöndeki iki veya daha fazla noktalan birleştiren yüzey veya çizgi halindeki plan un­surudur. Peyzaj alanlarında genellikle iki tarafı ağaçlı bir aile, bir su kanalı, bir park veya şehir yolu ekseni teşkil eder. Mevhum bir hat olan eksen aslında mevcut değildir. Yalnız hissedilir.

Tüm plastik sanatlarda olduğu gibi peyzaj mimarlığında da her iki denge kullanılır Fakat tatbiki çok kolay, başarı oranı çok yük­sek olduğu için formal (simetrik) denge daha çok kullanılır. Ge­nellikle mimari tertiplerde kullanılan formal denge, muhteşem, te­sirli, düzenleyici ve yöneticidir. Fakat mekanik bir görünüşe sahip­tir. Ayrıca suni karakterli olduğundan monotonluğu yaratan bir plan elemanıdır.

İnformal (asimetrik) dengenin başarılması çok daha güçtür. Fakat ilham vericidir. Tertip edenin kabiliyet ve yaratıcılığına bağ­lı olarak ilgi çekici, sakin ve sade bir ifade kudretine sahip olur.

6. Dikkati Çekme veya Vurgu

Her tertip ve kompozisyon bir dikkati çekme noktasına sahip olmalıdır. Tertipte vurgu veya dikkati çekme genellikle şekil, hacım, çizgi ve renk bakımından keskin kontrastlar meydana geti­rilerek sağlanır. Bövlece bahçe dizaynı-peyzaj mimarlığında tertibe gözlemcinin dikkatini çekmek için zaman zaman daha kuvvetli ve ilgi çekici elemanlar yerleştirilir.

7.  İfadenin Gücü

Peyzaj çalışmalarında kullanılan malzeme­nin çeşidi eserin şekli ve ifade kudreti üzerinde etkili olur. Kulla­nılan malzemenin çeşidine göre esere özel bir ifade ve şekil kazan­dırılır. Malzemelerin ifade kudretleri arasında büyük farklar var­dır.

Ahşapla demirin, betonla taşın taklit edilmesi ifade kudretini son derece zayıflatır. Bir mermer sütunu ahşapla taklit etmek mümkündür. Fakat ifade kudreti çok zayıf olur. Gene ahşap veya demi­re mahsus ince işlemeli bir şekli taşla yapmak mümkün olabilir. Fakat aynı ifadeyi vermez.

8. Dizi, Ritim ve Tekrar

İçinde yaşadığımız dünya tabiat şartlarının düzenlediği bir seri tertip dizisinden ibarettir. Tabiat içindeki bu tertip dizisi serbest bir düzende oluştuğu için fazla di­siplinli değildir.

İnsan eli ile bilinçli ve disiplinli olarak tertip edilen bir mekan­da objeler o şekilde sıralanmalıdırlar ki, gözlemci bu diziyi sonuna kadar takip etsin ve bir sonuca varsın.

Ritim bir hareket ifadesidir. Herhangi bir tertipte göz ilk defa ana görüş noktasına cezdebilir. Sonra normal bir tekrarla ha­reket sağlanarak tertibin tümü ile kavranması sağlanır. Peyzaj tan­ziminde ritim aşağıdaki usullerle sağlanır.

1. Aynı şekildeki materyallerin tekrarı ile
2. Materyal büyüklüğünün tedricen artırılması veya azaltıl­ması ile.
3. Ağaç, Çalı ve çiçek renklerinin çizgi halinde devamlı hare­keti ile.

Peyzaj mimarlığı tertip ve kompozisyonda monotonluk şekil, renk ve hacım ba­kımından bir veya daha çok elemanların tekran ile elemine edilir.

Tekrar; ölçüyü kaçırmamak ve tesiri kaybetmemek şartı ile vurgu, ritim, harmoni ve denge elde etme metodudur.

9. Renk ve renk hormonisi

Peyzaj sanatında yapı elemanla­rının, bahçe bitkilerinin tertip ve kompozisyonunda en önemli unsurlarından biride renktir. Renk ve renk harmonisi titizlikle incelenmesi ve değerlen­dirilmesi gereken önemli bir faktördür. Tertipte renklerin uygun olarak seçilmesi kompozisyonun tümüne büyük bir değer ve ifade kazandırır. Renk, bir hat veya çizgiye vurgu yaparak tertip’in merkezine dikkati çeker ve ona şahsiyet kazandırır. Renk hayata canlılık ve gerçeklik getirir. Renksiz hayat soluk ve kasvetli olur.

10. Ölçü ve fonksiyon

Peyzaj mimarisi planlamasının gayesi bugünkü yaşama ihtiyaçlarımıza en iyi şekilde cevap veren, zevklerimize en iyi hitap eden çözüm yollarını bulmaktır, insan yaşantısı bir me­kân içinde cereyan eder. Dolayısı ile peyzaj planlaması bir mekan organizasyonudur. Bu mekan yalnız estetik güzellikleri ile his ve duygulara hitap eden bir ortam olmayıp aynı zamanda bir yaşama ve kullanma ortamıdır.

Bu sebeple güzellik + fonksiyon peyzaj planlamasının iki ana unsurudur. Peyzaj alanları güzel olduğu kadar kullanışlı ve mak­sada elverişli olmalıdır. Fonksiyon, kullanışlılık, maksada elveriş­lilik ve işe yararlılık demektir. Her peyzaj tesisinin bir işe yarama gayesi vardır

Sonuç olarak, peyzaj alanları tüm ünite ve objelerin insan ölçüsünde maksada elverişli ve kullanışlı olması fonksiyon icabı­dır.

11 Birlik veya kompozisyon

Birlik veya kompozisyon, bir eserin unsurlarını ve parçalarını belli bir ahenk ve nizam içinde bir araya getirme sanatıdır. Herhangi bir tertipte yer alan objelerin birbirlerini tamamlıyacak şekilde organize edilmeleridir. Çeşitli objeleri bir araya getirerek onları bir gayeye hizmet edecek ve ihtiyaca cevap verecek şekle sokmaktır. Kompozisyon, uygunluk, ahenk işbirliği ve müşterek çalışma ile bir eser yaratma metodudur.

Peyzaj mimarlığında iyi bir kompozisyon hazırlamak için, estetik ve teknik prensipleri, fonksiyon, statik ve konstrüksiyon esasları­nı, bitki kompozisyonunu çok iyi bilmek lâzımdır, iyi bir kompo­zisyon için yeşil yapı elemanları, bahçe bitkileri ile mimari yapı elemanları arasın­da, iç mekanla dış mekan arasında ahenk ve işbirliğinin sağlanma­sı lâzımdır. Bu kadar farklı ve dağınık unsurları güzel ölçüler ve iyi nisbetler içinde tertip ederek iyi bir kompozisyon yaratmak oldukça güçtür. Bundan dolayı kompozisyon peyzaj tanziminde tat­biki en güç ve önemli olan bir prensiptir.