İnşaat Demir Fiyatları Ne Kadar?

Güncel Demir Fiyatı Nedir?

Demir Fiyatı – Günlük Demir Fiyatları

Aşağıda illere göre güncel demir fiyatları paylaşılmıştır. Burada paylaşılan fiyatlar 1 ton demir fiyatıdır ve bu fiyatlara kdv tutarları dahildir. Hasır inşaat demiri fiyatlarında ise kdv dahil değildir. (İnşaat maliyeti hesaplarında kullanılan diğer önemli birim maliyetler; (2022 inşaat maliyetleri) (Güncel çimento fiyatları) (Güncel Beton m3 Fiyatları)

İnşaat demiri, yapı türü ve tasarımına bağlı olarak toplam yapı maliyetlerinde yaklaşık %10’u ile %30’u arasında bir paya sahiptir.

Demirin Tonu Ne Kadar? İnşaat Demiri Fiyat

İnşaat demiri 1 ton fiyatlarına yukarıdaki tablodan ulaşabilirsiniz. “Demirin Kilosu Ne Kadar?” diye hesap yapmak gerekirse de 1 tonun 1000 kg’a eşit olduğunu bildiğimizden, yukarıdaki tabloda paylaşılan demir fiyatlarını 1000 kg olarak kabul edebiliriz.

Güncel inşaat demiri ve çelik hasır fiyatları  anlık olarak sürekli olup fiyatların kırmızı olarak gösterilmesi inşaat demir fiyatının bir önceki döneme göre arttığını yeşil olarak gösterilmesi ise inşaat demiri fiyatının bir önceki döneme düştüğünü ifade etmektedir. Mavi renkli gösterimler ise fiyatların sabit kaldığını ifade etmektedir.

Bir inşaat projesinde ne kadar demir kullanılacağı ile ilgili hesap yapmak için demir metrajı işlemi gerçekleştirilmektedir. Demir metrajının nasıl yapıldığı ile ilgili örnekli ve kapsamlı içeriğimize buradan ulaşabilirsiniz.

Bağ Demir Kaç Tondur?

İnşaat demiri maliyeti hesabında “hangi demir kaç kilo?” ve “bir bağ demirde kaç adet demir bulunur?” gibi sorularla sık sık karşılaşılmaktadır. Bu sorulara yanıt olması açısından aşağıda demir tablosu paylaşılmıştır.

İnşaat demiri genellikle bağlar halinde depolanmakta ve satılmaktadır. İnşaat demiri fiyatları sorgulanırken genel olarak ton üzerinden bahsedilse de kimi zaman bağ fiyatı da sorgulanabilmektedir. Dolayısıyla bilinmelidir ki bir bağ demir 2 tondur. Bu tonaj kimi özel durumlarda farklılık gösterse de, genel olarak bağ demir denince 2 ton anlaşılmaktadır.

Bağ Demir Fiyatı Nedir?

Bağ demir 2 tonluk inşaat demirini ifade ettiğinden “bağ demir fiyatı“, 2 tonluk demirin fiyatını belirtmektedir.

Bir Boy Demir Kaç Metredir? Fiyatı Nedir?

İnşaat demirleri 12 metrelik boy demirler olarak üretilmektedir. Bu demirler, ağırlık üzerinden fiyatlandırıldığından, demir çapına göre bir boy demir ağırlığı değişmektedir. Çaplarına göre demir ağırlıkları listesine buradan ulaşabilirsiniz.

Yaşadığınız bölgede aldığınız demir fiyat tekliflerini aşağıda yorumlar bölümünden bizimle paylaşırsanız seviniriz. Böylelikle ilgililerin inşaat demir fiyatı analizlerinde gerçekçi yaklaşımlarda bulunmasına yardımcı olabiliriz.

İnşaat sektöründeki en önemli birim fiyatlardan olan inşaat metrekare maliyetleri her yıl hesaplanarak analizlerde kullanılmak üzere sunulmaktadır. İnşaat maliyeti hesaplama, farklı malzeme ve işçilikleri içeren detaylı analizleri kapsadığından, inşaat maliyetleri ile ilgili işlemlerde pratik olarak bir fikir elde edilmesi açısından bu birim fiyatlar göz önünde bulundurulmaktadır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından her yıl açıklanan, lüks, 1. sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf, basit inşaatlar ile çelik karkas, betonarme, yığma, gecekondu yapılar ile fabrika, mesken, okul, ticarethane gibi her türlü yapı türüne ait genel ve kapsamlı inşaat maliyet tablosuna (Excel ve PDF) sayfanın sonundaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

2022 inşaat mailyetleri azami, asgari ve ortalama olarak verilmekte olup, genel olarak ortalama değerler göz önüne alınmaktadır. Bu ortalama inşaat birim maliyetlerini önceki yıllara göre değişimi ile beraber paylaşalım.

2022 İnşaat m² Birim Maliyeti Ne Kadar?

Mesken – Konut İnşaat Maliyetleri 2022

Konut maliyetleri 2022 yılı için aşağıdaki tabloda verilmiştir.

1. Sınıf Mesken Yapıların 2022 m² Birim Maliyeti 

Betonarme Yapıların 2022 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 1.582,26 TL,
• 2021 yılında 1 m²  1.330,19 TL,
• 2020 yılında 1 m²  1.190,22 TL,
• 2019 yılında 1 m² 1.083,99 TL idi.

Çelik Yapıların 2022 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 2.765,53 TL,
• 2021 yılında 1 m² 2.324,95 TL,
• 2020 yılında 1 m² 2.080,31 TL,
• 2019 yılında 1 m² 1.894,63 TL idi.

Yığma Yapıların 2022 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 1.288,28 TL,
• 2021 yılında 1 m² 1.083,04 TL,
• 2020 yılında 1 m² 969,08 TL,
• 2019 yılında 1 m² 882,58 TL idi.

Buna göre; 2022 yılı inşaat maliyetleri, 2021 yılına göre yaklaşık %19 artmış oldu, bu artış 2021 yılında %11,7 , 2020 yılında ise %9,8 idi.

Lüks Mesken Yapıların 2022 m² Birim Maliyeti 

Lüks Sınıf Betonarme Yapıların 2022 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 2533,65 TL,
• 2021 yılında 1 m² 2130,01 TL,
• 2020 yılında 1 m² 1.905,88 TL,
• 2019 yılında 1 m² 1.735,77 TL idi.

Lüks Sınıf Çelik Yapıların 2022 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 4.158,84 TL,
• 2021 yılında 1 m² 3.496,29 TL,
• 2020 yılında 1 m² 3.128,39 TL,
• 2019 yılında 1 m² 2.849,17 idi.

Lüks Sınıf Yığma Yapıların 2022 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m²  1.988,78 TL,
• 2021 yılında 1 m²  1.671,95 TL,
• 2020 yılında 1 m² 1.496,02 TL idi.

2. Sınıf Mesken Yapıların 2022 m² Birim Maliyeti 

2. Sınıf Betonarme Yapıların 2022 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 1056,36 TL,
• 2021 yılında 1 m² 888,07 TL,
• 2020 yılında 1 m² 794,63 TL idi.

2. Sınıf  Çelik Yapıların 2022 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 1.855,15 TL,
• 2021 yılında 1 m² 1.559,61 TL,
• 2020 yılında 1 m² 1.395,50 TL idi.

2. Sınıf Yığma Yapıların 2022 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 839,75 TL,
• 2021 yılında 1 m² 705,97 TL,
• 2020 yılında 1 m² 631,69 TL idi.

Ticarethane – İşyeri İnşaat Maliyetleri 2022

Ticarethane ve işyerleri için inşaat maliyeti hesaplamada kullanılacak birim fiyatlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.

İnşaat Maliyeti Hesaplama Tablosu

Tüm yapı türleri için 2022 m² inşaat maliyeti hesaplama tablosuna Excel ve PDF formatlarında buradan ulaşabilirsiniz.

• 2022 inşaat maliyeti Excel tablosu
• 2022 inşaat maliyeti pdf

Önceki yıllara ait maliyetler;

2021 inşaat maliyetlerine buradan,

2020 inşaat maliyetlerine buradan,

2019 inşaat maliyetlerine buradan,

Günlük inşaat demir fiyatlarına ise buradan ulaşabilirsiniz.

Güncel çimeto fiyatlarına buradan ulaşabilirsiniz.

2022 Hazır Beton Fiyatları

2022 Birim İnşaat Maliyetleri Ortalama Tutarlar Özet Tablosu-Tüm Yapı Türleri için

11 AĞUSTOS 2021 BATI KARADENİZ SEL FELAKETİ ÖN DEĞERLENDİRME RAPORU

1. GİRİŞ

11 Ağustos 2021 tarihinde Batı Karadeniz bölgesinde başlayan yağışlar sonucunda meydana gelen sel afetinin ardından, 16-17 Ağustos 2021 tarihlerinde İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri Doç. Dr. M. Kubilay Keleşoğlu ve Doç. Dr. Rasim Temür tarafından saha ziyaretleri yapılarak tek­nik incelemelerde bulunulmuştur. Bu saha ziyaretleri Kastamonu iline bağlı Abana, Bozkurt ve Çatalzeytin ilçeleri ile Sinop iline bağlı Ayancık ilçesini kapsamıştır. Sahadan elde edilen bulgular değerlendirilerek Prof. Dr. Cevza Melek Kazezyılmaz Alhan, Prof. Dr. İlknur Bozbey, Prof. Dr. Nurdan Memişoğlu Apaydın ve Doç. Dr. Sezar Gülbaz’ın da katılımlarıyla hazırlanan ön değerlendirme raporu aşağıda bilgilerinize sunulmuştur.

2. GÖZLEMLER

1. 1. Meteoroloji Genel Müdürlüğü [1] verilerine ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından [2] yapılan açıklamaya göre 11 Ağustos 2021 tarihinde Kastamonu Küre’ye 198 mm, Pınarbaşı’na 167 mm, Azdavay’a 145 mm, İnebolu’ya 123 mm, Abana’ya 122 mm, Bozkurt’a 117 mm yağış düşmüştür. Ölçülen bu yağış değerleri tipik 100 yıllık tekerrür (tek­rarlanma) aralığına sahip yağış miktarının üzerindedir.
      
      
      
   2. Alanın topoğrafyası incelendiğinde, Bozkurt ilçesinde yer alan ve taşkına maruz kalan yer­leşim alanlarının eski dere yatağında ve taşkın yatağında olduğu görülmektedir. (Taşkın Nedir? Taşkın Nedenleri, Türleri ve Oluşumu)
   3. Kastamonu ili Bozkurt ilçesinde meydana gelen sel afeti Ezine Çayı’nın taşması sonucu oluşmuştur. Ezine Çayı, yaklaşık 375 km2 havza alanına sahip olup Abana’dan Karadeniz’e dökülmektedir (Şekil 1). Sel felaketinin en yoğun yaşandığı Bozkurt ilçesi havzanın çıkış nok­tasına yakındır. Bu durum nedeni ile ilçe sınırları içinde kalan yerleşim alanları havza yüzeyinde meydana gelen maksimum akışa maruz kalmıştır.

      

   4. Sinop ili Ayancık ilçesinde meydana gelen sel afeti ise Ayancık Çayı’nın taşması sonucu oluşmuştur. Ayancık Çayı yaklaşık 670 km2 havza alanına sahip olup doğrudan Ayancık sa­hilden Karadeniz’e dökülmektedir (Şekil 2). Sel felaketinin en yoğun yaşandığı yerleşimlerden biri olan Ayancık ilçesi havzanın çıkış noktasında yer almaktadır. Bu durum nedeni ile ilçe sı­nırları içinde kalan yerleşim alanları havza yüzeyinde meydana gelen maksimum akışa maruz kalmıştır.

      

   5. Islah edilen (düzenlenen) Bozkurt Ezine Çayı’nın (yaklaşık 32 m genişliğinde) yeni yatağının şiddetli yağış sonucunda oluşan akışı taşıyamadığı görülmektedir.
   6. Akış ile birlikte sürüklenen ağaç, sediment vb. kaba malzemenin dereler üzerinde yer alan köprü ve menfez gibi tüm sanat yapılarının akış kesit alanını daralttığı, kesitlerde kapasite kayıplarına sebep olduğu görülmektedir (Şekil 3). Ayrıca, sel suları ile ormandan taşınan ağaç parçalarının ve tomrukların, köprü ayaklarındaki hasarı arttırıcı etkisi olduğu görülmektedir. Köprü geçişlerinin (açıklık ve köprü hava payları) tıkanmasının baraj (set) etkisine neden ol­duğu ve köprünün arkasında biriken suyun dere yatağından meskun mahallere doğru taştığı görülmektedir.
   7. Dere kenarlarına inşa edilen yapıların bir kısmında temel taban kotlarının, olası bir taşkın sı­rasında yükselecek su seviyesine göre hesaplanan, dere kret (üst) kotu seviyesinde ve hatta altında olduğu görülmektedir (Şekil 4).

      

      
      
      

3. GÖZLENEN HASARLAR VE OLASI NEDENLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Arazide hasar görmüş olan mühendislik yapıları başlıca aşağıdaki kategoriler halinde sınıf­landırılabilir;

• Binalar,
• Köprüler ve Menfezler,
• İstinat yapıları,
• Yollar

Bu başlıklarla ilgili değerlendirmelerimiz aşağıda sunulmaktadır.

• Binalarda oluşan hasarların seviyesi dere yatağına olan yakınlıklarına göre çoktan daha aza doğru sınıflandırılabilir. Binalarda oluşan hasarların aşağıdaki farklı nedenlerle oluştuğu değerlendirilmektedir.
  • Binalara yönelik saha çalışmamızın amacı, selin oluşumuna ve gelişimine bağlı olarak alan­daki mühendislik yapılarındaki genel hasarları değerlendirmek olduğu için parsel ya da bina bazında hasar çalışmaları kapsamımız dışında bırakılmıştır, incelenen yıkık ve hasarlı yapıların tamamı dere kenarında ve taşkın yatağında olup, iri blok ve çakıl içerikli kumlu dere alüvyonu üzerine inşa edilmiştir. Islah edilen dere hattını belirleyen ve dereyi içine alan istinat yapıları­nın yıkılması ile duvarların hemen arkasındaki binaların oturduğu zemin, yüksek akış nedeni ile hızlı bir şekilde oyularak ortamdan taşınmıştır. Buna bağlı olarak, temel zemininin yapıyı taşıma kapasitesini tamamen ya da kısmen kaybetmesi sonucu üstyapıda göçmeye varan hasarlar oluşmuştur. Şekil 5 ve Şekil 6’da bu mekanizmayı gösteren saha fotoğrafları ve şe­matik bir çizim verilmektedir.

• • Bozkurt ilçesinde sel suyunun debisi ve suyun yüksek hızı nedeniyle hidrolik kuvvetlerin yüksek olması ve ilave olarak sürüklenen ağaç, tomruk, sediment vb. kaba malzeme se­bebiyle ilçenin doğu kesiminde yer alan pek çok binada taşkın seviyesi altında kalan dış duvarların yıkıldığı gözlenmiştir (Şekil 7). Bu tür hasarın doğu kesiminde görece yoğun olma sebebinin ise batı kesimine göre daha düşük zemin kotuna sahip olmasıdır.

• Selin etkilediği Bozkurt ve Ayancık ilçe merkezlerindeki köprü ve menfezlerde önemli ha­sarlar oluşmuştur. Örneğin, Bozkurt ilçe merkezinde bulunan yedi köprüden altısı yıkılmış biri ise çok ağır hasar görmüştür. Bozkurt ilçesine bağlı ilişi Köyünde bulunan üç köprüden ikisi yıkılmıştır. Köprü ayaklarında düşey ve yatay hareketlere ilaveten burulmalar oluşmuştur. Oluşan aşırı deplasmanlar neticesinde köprü tahliyelerinde ayrılmalar, düşmeler ve köprüler­de toptan göçmeler meydana gelmiştir. Gözlemler neticesinde köprülerde oluşan hasarların aşağıdaki farklı nedenlerle oluştuğu değerlendirilmektedir.
  • Sel afeti yaşanan bölgelerin ormanlık olması nedeniyle, çok sayıda ağacın, büyük hacimli bitkilerin ve orman sanayi ürünü olan tomrukların sel suları ile taşınmış olması köprü hasar­larını artırmıştır.
  • Köprülerde oluşan hasarların büyük bölümü, köprü ayaklarının oturduğu zeminin oyulma­sına bağlı olarak, ayaklardaki stabilite kaybı sonucunda oluşmuştur. Sel sırasında (i) akarsu hızının çok yüksek olması ve buna bağlı olarak (ii) köprü ayaklarının oturduğu zeminin kolayca oyulabilir zemin tipi olması (çimentolaşması sınırlı dere alüvyonu; şilt, kum, kil ve çakıldan oluşan) nedeniyle köprü ayak temellerinde ciddi seviyede oyulmalar ve buna bağlı stabilite sorunları oluşmuştur.
  • Taşkın ile birlikte taşınan büyük ağaçların gövdelerinin ve kütüklerin köprü ayaklarına çarp­ması neticesinde yapısal hasarlar oluşmuştur.
  • Köprü geçişlerinin tıkanması ile oluşan baraj etkisi nedeniyle köprüler üzerinde ilave yatay hidrodinamik basınç oluştuğu tahmin edilmektedir.
  • DSİ’nin mevcut mevzuatına [3] göre meskun mahaller içindeki köprüler 500 yıllık taşkın debisine karşılık gelen su yüksekliği dikkate alınarak boyutlandırılmaktadır. Bu selde zarar gören köprülerin büyük çoğunluğunun, daha önceki mevzuata göre, yaklaşık 40 sene önce ve 100 yıllık taşkın verisine göre tasarlandığı göz önüne alındığında ve ilaveten 11 Ağustos 2021 tarihli yağışların 100 yıllık tekerrür aralığına sahip yağış miktarının üzerinde olduğu de­ğerlendirildiğinde, gerçekleşen taşkın debisi için köprülerin hidrolik kesitlerinin yetersiz kaldığı değerlendirilmektedir.
• Sel bölgesinde büyük zarar gören ve binalardaki hasar seviyesinin büyük miktarda artma­sına neden olan istinat yapıları ile ilgili değerlendirmelerimiz de aşağıda verilmektedir.
  • Dere kenarlarında ıslah amacıyla inşa edilen istinat yapıları incelendiğinde, bu tip duvarların T tipi betonarme duvar ya da trapez kesitli ağırlık tipi yığma duvar oldukları görülmektedir. Duvarların temel derinlikleri kesin olarak bilinmemekle birlikte, bütünlüğünü koruyarak devri­len duvarlarda yapılan görsel değerlendirmelere dayanarak, bu yapıların gömme derinlikleri­nin sığ olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sel sularının debisi ve hızı sebebiyle, dere kenarındaki istinat yapı temellerinin oturduğu alüvyon tabakanın kısmen veya tamamen oyulduğu ve bu oyulma neticesinde istinat yapılarının işlevini ve stabilitesini tamamen kaybettiği anlaşılmak­tadır.
  • Saha gözlemleri neticesinde tespit edilen bu durum hem T kesitli betonarme istinat du­varları hem de dere kenarlarının büyük çoğunluğunda tercih edilen ağırlık tipi istinat yapıları için aynı ölçüde geçerlidir. Duvar tipinden bağımsız olmak üzere, gömme derinliğinin düşük olması nedeniyle oyulma etkisinde kalan tüm duvarlarda stabilitenin tamamen yitirildiği tespit edilmiştir.
  • istinat yapılarında yatay stabilite, düşey stabilite ve devrilmeye karşı stabilitenin sağlanması gerekir. Taşkın sebebiyle tüm bu stabilite değerlerinde büyük değişiklikler oluşmuş ve istinat yapıları bazı yerlerde tamamen, bazı yerlerde kısmen işlevini kaybetmiştir. Oyulma etkisi dı­şında sel durumu için istinat yapıları bakımından olumsuz diğer etkiler aşağıda verilmektedir.
  • İstinat yapılarına etkiyen büyük hidrodinamik basınçları sebebiyle yapılar her yönde sta­bilite sorunu yaşamıştır. Özellikle, sel sularının yüksekliği nedeniyle oluşan yüksek kaldırma kuvvetlerine bağlı olarak, istinat yapıları düşeyde stabiiitelerini kaybetmiş ve temel zemin ile temaslarını kaybederek hareket etmişlerdir.
  • Yine yüksek su seviyeleri nedeniyle temel seviyesinde zeminde efektif gerilme değerlerinde büyük miktarda azalma oluştuğu ve bu nedenle temel zemininin mukavemetini ve rijitliğini kaybetmiş olduğu değerlendirilmektedir.
  • Bazı köprü geçişlerinin tıkanması baraj etkisi oluşturmuştur. Bu etki ile sel sularının dere yatağı dışına taşmasına bağlı olarak bazı istinat yapılarının artan hidrolik kuvvetler sebebiyle yıkılmış olması muhtemeldir. Bozkurt ilçesinin kuzey kesiminde bulunan betonarme konsol istinat duvarlarının enkazı bu görüşü desteklemektedir.

Tüm bu mekanizmaların ayrı ayrı etkileri olmakla birlikte, hangi mekanizmanın hasar ya da göçme üzerinde daha çok etkili olduğu bölgesel olarak değişmektedir. Bu durum, ancak daha detaylı tetkiklerle belirlenebilir.

• Şehirlerarası ve şehir içerisindeki yollarda da hasarlar oluşmuştur. Bu hasarların şiddetli yağışlardan dolayı menfezlerin yetersiz kalması neticesinde oluştuğu tahmin edilmektedir. Yollarda, dolgu şevlerindeki oyulmalar nedeniyle stabilite sorunları oluşmuştur. Şehir içerisin­de dere kenarlarında ıslah amacıyla inşa edilen istinat duvarlarının arkasındaki yollarda, istinat yapılarının yıkılması neticesinde tüm yol dolgusunun kaybolduğu görülmektedir.

4. ÖNERİLER

Ülkemizde gerçekleşen önceki sellerin de etkileri göz önünde bulundurularak zararların azal­tılması için aşağıdaki öneriler sunulmuştur:

• Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından Türkiye’deki tüm havzalar için hazırlanmış ve altı yılda bir yenilenecek olan taşkın yönetim planlarına göre özellikle taşkın riski yüksek olan bölgeler için taşkın öncesi, taşkın sırası ve taşkın sonrası alınması gereken önlemlere uygun olarak planlama yapılması ve hayata geçirilmesi büyük önem arz etmektedir.
• Ülkemizde aşırı yağış alan ve taşkın yaşanması muhtemel bölgelerde, özellikle meskun rmahallerdeki mevcut tüm köprülerin hidrolik boyutlarının 500 yıl tekerrürlü taşkın debisine göre gözden geçirilmesi daha sonra karşılaşılacak hasarları azaltması açısından önem arz etmektedir.
• Havzada taşkın debisinin etkisini azaltmaya yönelik yapay gölet ve sel kapanı gibi “En İyi Yönetim Uygulamaları” ve sel ile birlikte taşınan katı maddenin kontrolü için mühendislik ya­pıları planlanmalı ve uygulanmalıdır.
• 500 yıllık tekerrür aralığına sahip yağışlar için Taşkın Tehlike Haritası ve buna bağlı olarak Taşkın Risk Haritası oluşturulmalıdır. Bu haritalar imar çalışmalarının ayrılmaz bir parçası ol­malıdır. Taşkın tehlikesi olan bölgelerde dere ve taşkın yatağındaki tüm yapılar için risk değer­lendirme çalışması ivedilikle başlatılmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır.
• Taşkın riski yüksek olan bölgelerde taşkın erken uyarı sistemi kurulması önem arz etmek­tedir.
• Taşkın konusunda halkın bilinçlendirilmesi ve farkındalığın oluşturulması için ilgili kamu ku­rumu ve yerel belediyeler tarafından taşkın öncesi, sırası ve sonrasında yapılması gerekenler ile ilgili duyuru ve seminerler yapılması önerilmektedir.
• Öncelikle meskun mahallerdeki köprülerden başlamak üzere köprü ayak ve temellerinde oyulmayı önleyici tedbirlerin artırılması gerekmektedir.
• Yine meskun mahallerdeki köprülerden başlamak üzere eski ve yeni yapılacak köprülerin yaklaşım dolgularında, oyulmaya karşı gerekli tüm tahkimat yapılarının tesis edilmesi ve ko­ruma altına alınması sağlanmalıdır.
• Tıkanarak baraj etkisine neden olan köprü ve menfezler yeniden planlanarak yeterli hava payını sağlayacak şekilde açıklıkları ve ayak yükseklikleri arttırılmalıdır. Köprülerin tasarımında belli miktar ve ebattaki sürüklenen katı maddelerin geçirilmesi göz önüne alınmakla beraber orman vasfı yüksek olan bu tip bölgelerde akarsu üzerinde inşa edilecek köprülerin, taşkın sırasında gelecek olan suyu ve suyun beraberinde getirdiği yüzen cisimlerinin güvenli bir şe­kilde altından geçirebilecek şekilde boyutlandırılması sağlanmalıdır.
• Akarsu yataklarına inşa edilecek olan köprülerin üst yapılarının kemer-mütemadi tabiiye gibi hiperstatik sistemlerden seçilmesine, köprü dayanım performansını artırabilmek amacıyla, özen gösterilmelidir.
• Özellikle sel riski yüksek olan bölgelerde, dere yatağı ıslahı amacıyla inşa edilen istinat ya­pılarının temel tasarımlarında derin temellerin tercih edilmesi değerlendirilmelidir.
• Taşkın tehlikesi yüksek olan bölgelerden başlanacak şekilde yol altında kalan menfezlerin boyutlarının yeterliliğinin kontrol edilmesi ve menfez içi temizliklerinin düzenli olarak yapılması gereklidir.

Saygılarımızla kamuoyuna duyurulur.

KAYNAKLAR

• C. Tarım ve Orman Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü, https://mgm.gov.tr/ [Ziyaret Tarihi: 18.08.2021],
• C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, https://www.afad.gov.tr/ bartin-kastamonu-ve-sinopta-meydana-gelen-yagislar [Ziyaret Tarihi: 18.08.2021],
• Devlet Su işleri Genel Müdürlüğü, Taşkın ve Rüsubat Kontrolü Yönetmeliği 2019 https://resmigazete.gov.tr/eskiier/2019/05/20190503-1 .htm[Ziyaret Tarihi: 18.08.2021 ].

“Binaların Ortalama Ömrü Ne Kadar?”
“Bir Binanın-Evin Ömrü Ne Kadar?”

Hizmet (Servis) Ömrü

Bir yapının veya yapı bileşenlerinin herhangi birisinin, bakım veya onarım için beklenmeyen maliyetler veya bozulmalar çıkarmaksızın kullanılabildiği esas süreye hizmet ömrü ya da servis ömrü denmektedir.

Binalar için Servis Hizmet Ömürleri

(BS 7543:2003, TS EN 1991-1-1 ve TS EN 1994-2’e göre yapıların servis ömürleri)

Ancak bu değerlerin optimal değerler olduğu unutulmamalıdır. Örneğin, beton teknolojisi kurallarına uygun şekilde tasarımı yapılarak üretilmiş, sıkıstırılmış, kür edilmiş, geçirimsiz beton daha uzun servis ömrüne sahip olabilecektir.

Esas hizmet (servis) ömrü, kullanılan malzemelere ve maruz kaldıkları çevre şartlarına, bunların yanında tasarım ve inşaat sürecinin uygunluğuna bağlı olmaktadır. Tasarım, yapım ve kullanım süreci yapının servis ömrünü etkiler.Bu süreç aşağıdaki aşamalara ayrılabilir:

1. Gerekli olan performans
2. Kullanılan malzemelerle ilgili strateji
3. Bakım stratejisi
4. Tasarım
5. İnşaat
6. Bakım planı ve
7. Kullanım ve bakım

Hizmet ömrü en azda kabul edilebilir değerlerde makul bir ekonomiyle düzgünce korunmuş bütün gerekli performans özelliklerinin karşılandığı periyod olarak tanımlanabilir. Hizmet ömrü sınırı teknik, ekonomik, fonksiyonel veya estetik bir nedenle belirlenebilir. Doğru bir performans geçmişi olmayan bir malzeme kullanıldığında veya yeni bir dış etkiye maruz kaldığında yeniden hizmet ömrü öngörüsüne ihtiyaç vardır. (Durabilite Nedir?)

Tasarım Ömrü

Beklenen kullanım koşullarına maruz bırakılan ve önceden belirlenmiş olan bir bakım planına göre bakımı yapılan bir yapı bileşeni için tasarımcının belirlemiş olduğu hizmet ömrü tasarım ömrü olarak tanımlanmaktadır.

Binalar için Tasarım Hizmet Ömürleri

Yapı tipine göre tasarım ömrüne bağlı farklı hizmet ömrü tanımları kullanılmaktadır. Aşağıda belirtildiği gibi üç farklı servis ömrü tanımı yapılabilir:

1. Teknik Servis Ömrü: Yapıdaki hasarın kabul edilemeyen bir durumuna kadar serviste geçen süredir.
2. Fonksiyonel Servis Ömrü: Yapının fonksiyonel performansının tüm ilgili taraflar veya yapı sahibinden gelen gereksinimlere yanıt verebildiği sürece hizmette geçirdiği süre olarak tanımlanmaktadır.
3. Ekonomik Servis Ömrü: Yapının mevcut durumunun başka bir işlev için değiştirilinceye kadar hizmette geçirdiği süredir.

Tasarım ömrü bir dış duvarda malzemenin, parçanın, montajın veya inşaatın tasarımcı tarafından hayal edildiği amaçlandığı dönem olarak düşünülebilir. Amaçlanan tasarım ömrüne, tasarım aşamasının erken dönemlerinde karar verilmeli ve malzeme seçimine, tasarım detaylandırmaya, uygulama prosedürlerine ve bakım stratejilerine temel oluşturmalıdır. Bir dış duvarın tasarım ömrü bir bütün olarak binanın kategorisine ve ana inşaat sistemine göre belirlenmelidir. Tasarım aşamasından sonra malzemeler, parçalar ve montajlar, kalıcı, yenilenebilir ve sürdürülebilir, bakılabilir parçalar olarak sınıflandırılmalıdır. Ömür boyu, değiştirilebilir ve bakılabilir farklı parçalar belirlendiği zaman bu değiştirme işlemindeki zorluklar ve harcamalar hesaplanmalıdır. Her parça için performans ihtiyaçları listelenmeli ve hedeflenen tasarım için parçalar ve montajlar fonksiyon ihtiyaçları, maliyet ve ulaşılabilirlik tabanlarında sınıflandırılmalıdır.

Betonarme Binaların-Yapıların Ömrü Ne Kadardır?

Dünyada en yaygın kullanılan yapı malzemelerinin basında beton gelmektedir.

BS 7543-2003 ‘te betonarme elemanlar için tasarım ömrü 60+ yıl olarak belirtimişken gerçekleşen servis ömrü 20-30 yıl olarak belirtilmiştir.

Betonarme elemanların bozulmaları için etken olarak donatı korozyonu ve beton örtüsünün dağılması gösterilmiş, betonarme elemanların servis ömrünün artırılması için beton örtüsünün artırılması ve donatının kaplanması önerilmektedir. (BS 7543-2003 Tablo-4)

Su ve nem kimyasal reaksiyonlarda rol oynayan en önemli iki etkendir. Kimyasal reaksiyonlarla bozulmanın ilk aşamasından sonra, donma ve çözülmenin yıkıcı etkileri belirgin olarak karşımıza çıkar. Bu nedenle, betonarme malzemenin bulunduğu ortamdan suyu uzaklaştırmak yapımn servis ömrü açısından yararlı olacaktır.

“Su ve Nemin Yapılarda Neden Olduğu Hasarlar” yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

İnşaat Mühendisleri Odası’ndan online olarak alınabilen belgeler ve ücretleri şu şekildedir;

• ÜYE TANITIM ODA KAYIT BELGESİ (GENEL) (60.00 TL)
• ÜYE TANITIM ODA KAYIT BELGESİ (GENEL) (İNGİLİZCE) (60.00 TL)
• ÜYE TANITIM ODA KAYIT BELGESİ (YAPI DENETİM ÇALIŞANLARI İÇİN) (60.00 TL)
• DENETÇİ MÜHENDİS ODA KAYIT BELGESİ (60.00 TL)
• MÜHENDİS KONTROL ELEMANI ODA KAYIT BELGESİ (60.00 TL)
• ETÜD PROJE VE DAN. HİZM. İÇİN ANAHTAR TEKNİK PERS. ODA KAYIT BELGESİ (60.00 TL)
• YAPIM HIZM. İÇİN TEKNİK PERS. ODA KAYIT BELGESİ (60.00 TL)
• PROJE MÜŞAVİRLİĞİ / MÜELLİFLİĞİ İÇİN ODA KAYIT BELGESİ (60.00 TL)
• RİSKLİ YAPI LİSANS BAŞVURUSU ODA KAYIT BELGESİ (GENEL) (60.00 TL)
• RİSKLİ YAPI LİSANS BAŞVURUSU ODA KAYIT BELGESİ (YAPI DENET. VE LAB ÇALIŞ. İÇİN) (60.00 TL)
• BİLİRKİŞİLİK ODA KAYIT BELGESİ (100.00 TL)
• ENERJİ KİMLİK BELGESİ KURSU ODA KAYIT BELGESİ (60.00 TL)
• LPG OTOGAZ İST./DOL.TES. SOR. MD. EĞİTİMİ ODA KAYIT BELGESİ (60.00 TL)
• ŞANTİYE ŞEFLİĞİ ODA KAYIT BELGESİ (KAMU) (60.0O TL)
• YAPI DENETİMİ KURULUŞU ORTAĞI ODA KAYIT BELGESİ (100.00 TL)
• ŞANTİYE ŞEFLİĞİ ODA KAYIT BELGESİ (RUHSATLI) (60.00 TL)

Belgelerin yanında gösterilen ücretler, güncel 2020 yılı İMO belge ücretleridir.

Nisan 2020 itibarıyla geçilen bu online uygulama ile, örneğin şantiye şefliği belgesi ya da oda kayıt belgesi almak için İnşaat Mühendisleri Odası şube ya da temsilciliklerine gitmek gerekmemektedir.

İMO’dan alınan belgeler dijital imzalı bir pdf belgesi olduğu için herhangi bir şekilde çıktı alınarak her türlü resmi dairede ve işlemde kullanılabilmektedir. Dolayısıyla belgenin belediye ya da ilgili kuruma elden ulaştırılma zorunluluğu da ortadan kalkmıştır.

İMO’dan online belge alma işleminin nasıl yapıldığını şantiye şefliği belgesi üzerinden inceleyelim.

“İMO’dan Online Şantiye Şefliği Belgesi Nasıl Alınır?”

İMO sistemi üzerinden online şantiye şefliği belgesi almak oldukça kolay olmasına rağmen, bu sisteme alışık olmayan kişiler için bu işlem adımlarını resimlerle açıklamak faydalı olacaktır.

Öncelikle İMO internet sitesi ana sayfası üzerinden iligili bölüme tıklayarak (aşağıdaki görselde gösterilen alan) ya da direkt https://imop.imo.org.tr/uyelogin/index.php  adresinden sisteme giriş sayfasına ulaşılır.

Sisteme giriş yapılabilmesi için üyenin önceden oluşturulmuş olduğu bir şifresinin bulunması gerekmektedir. Bu şifre ve oda sicil numarası aracılığı ile sisteme giriş yapılır.

Daha önce şifre oluşturmamış kullanıcılar yine online olarak ve cep telefonlarına gelecek şifre ile giriş işlemlerini gerçekleştirebilmektedir. Bu işlem için istenen bilgiler aşağıdaki şekildedir;

Sisteme giriş yapıldığında aşağıda gösterildiği şekilde bir ekranla karşılaşılır. Bu ekranda sol alt bölümde gösterilen “Oda Belgeleri Başvurusu” sekmesine tıklanır.

Bu sekmeye tıklandığında aşağıdaki şekildeki ekranla karşılaşılır. Buradan yeni belge başvurusu düğmesine basılır. Ancak belge başvurusu yapılabilmesi ve alınabilmesi için başvuru tarihine kadar aidat borcunun bulunmaması varsa da ödenmesi gerekmektedir. (Zorunlu) Aksi takdirde belge alınamamaktadır.

Sayfa başında ücretlerle verilen belge türleri içerisinden istenen belge, ilgili sekmeden seçilir.

Örneğin inşaat ruhsatı için belediyelere verilecek şantiye şefliği oda kayıt belgesi (ruhsatlı) seçilip sonraki adıma devam edilir. Bu sekme seçildiğinde sistem ilgili işlem için uyulması gereken hususlar hakkında bilgi vermektedir. Aynı belge için örneğin;

• 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamında denetçi, kontrol elemanı, firma ortağı olarak çalışanlardan bu mesleki faaliyetlerini sonlandırdığına dair belge istenir.
• Islak imzalı şantiye şefliği hizmet sözleşmesi istenir.
• Şantiye şefi, belge talep edilen iş dahil aynı anda 5 ayrı yapım işini (ruhsatlı/YİBF) üstlenebilir.
• Şantiye şefi, ikamet ettiği il sınırları içerisinde şantiye şefliği görevi üstlenebilir. İkamet ettiği ilin bağlı olduğu Şube/Temsilcilik üyesi olması aranır.

şeklinde bir uyarı görüntülenir.

2. Adımda belge bilgileri girilecek ve dosya yüklenecektir. Sayfanın doldurulma şekli örnek olarak aşağıdaki resimde gösterilmektedir. (Resme tıklayarak büyütebilirsiniz.)

2. aşamada girilen bilgiler doğrultusunda sistem otomatik olarak müteahhit ve şantiye şefinin imzalamasına hazır bir şantiye şefliği sözleşmesi hazırlamaktadır. Bilgileri kaydettikten sonra bu belge indirilip, şantiye şefi ve müteahhit tarafından imzalanıp tekrar sisteme yüklenecektir. Sistemin hazırladığı dosya uzantısız bir şekilde yüklendiğinden, dosya isminin sonuna “.pdf” uzantısı eklendikten sonra, pdf olarak görütülenebilmekte ve çıktı alınabilmektedir.

Sistemin hazırladığı dosya yerine şantiye şefliği hizmet sözleşmesini kendiniz de doldurup sisteme yükleyebilirsiniz. (Şantiye şefliği hizmet sözleşmesine buradan ulaşabilirsiniz.) Zira sistem “ü” gibi bazı Türkçe karakterlerle sorun yaşamakta ve bu harf yerine kutucuk görüntülemektedir. Dolayısıyla sistemden indirilen sözleşmeyi çıktı almadan incelemek faydalı olacaktır.

İmzalanan bu evrak tarandıktan ya da fotoğrafı çekildikten sonra aşağıda gösterildiği alandan sisteme yüklenir.

Sonraki adımda banka kartı ya da kredi kartı ile ödeme gerçekleştirilip belge şube onayına gönderilir.

Mesai saatleri içerisinde istenen belge (genellikle) birkaç saat içerisinde şube görevlisi tarafından onaylanıp sistemden indirilebilir hale getirilir.

Onaylandıktan sonra belge ve ödeme makbuzu aşağıdaki şekilde görülen butonlar aracılığı ile bilgisayara yüklenebilir.

Sistemden online olarak alınan örnek şantiye şefliği belgesi aşağıda görülmektedir.

Her yıl için yeniden hesaplanıp yayınlanan inşaat metrekare maliyetleri inşaat sektörü ile ilişkili herkesin analizlerinde kullandığı temel birim fiyatlardandır. İnşaat maliyeti hesaplama binlerce kalemi bir arada barındıran detaylı bir işlem olduğundan, m² bazlı bu birim fiyat hesabı, inşaat maliyetleri hakkında pratik olarak genel bir fikir edinmek  için sıkça kullanılmakta ve el altında bulundurulmaktadır.

2022 İnşaat Maliyetleri Açıklandı

2022 İnşaat birim maliyetlerine buradan ulaşabilirsiniz…

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından her yıl olduğu gibi bu yıl da açıklanan, lüks, 1. sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf, basit inşaatlar ile çelik karkas, betonarme, yığma, gecekondu yapılar için fabrika, mesken, okul, ticarethane gibi her türlü yapı türüne ait genel ve  kapsamlı inşaat maliyet tablosuna sayfanın sonundaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Azami, asgari ve ortalama olarak üç farklı şekilde verilen bu 2021 inşaat mailyetlerinin en sık kullanılanlarının ortalama tutarlarını, önceki yıllara göre değişimi ile birlikte sırayla paylaşalım.

2021 İnşaat m² Birim Maliyeti Ne Kadar?

Mesken – Konut İnşaat Maliyetleri 2021

Konut maliyetleri ilgili tabloda mesken başlığı altında aşağıdaki şekilde verilmektedir.

1. Sınıf Mesken Yapıların 2021 m² Birim Maliyeti 

Betonarme Yapıların 2021 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 1.330,19 TL,
• 2020 yılında 1 m²  1.190,22 TL,
• 2019 Yılında 1 m² 1.083,99 TL idi.

Çelik Yapıların 2021 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 2.324,95 TL,
• 2020 yılında 1 m² 2.080,31 TL,
• 2019 Yılında 1 m² 1.894,63 TL idi.

Yığma Yapıların 2021 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 1.083,04 TL,
• 2020 yılında 1 m² 969,08 TL,
• 2019 Yılında 1 m² 882,58 TL idi.

Buna göre; 2021 yılı inşaat maliyetleri, 2020 yılına göre yaklaşık %11,7 artmış oldu. 2020 yılında ise 2019’a göre bu artış %9,8 idi.

Lüks Mesken Yapıların 2021 m² Birim Maliyeti 

Lüks Sınıf Betonarme Yapıların 2021 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 2130,01 TL,
• 2020 yılında 1 m² 1.905,88 TL,
• 2019 Yılında 1 m² 1.735,77 TL idi.

Lüks Sınıf Çelik Yapıların 2021 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 3.496,29 TL,
• 2020 yılında 1 m² 3.128,39 TL,
• 2019 Yılında 1 m² 2.849,17 idi.

Lüks Sınıf Yığma Yapıların 2021 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m²  1.671,95 TL,
• 2020 yılında 1 m² 1.496,02 TL idi.

2. Sınıf Mesken Yapıların 2021 m² Birim Maliyeti 

2. Sınıf Betonarme Yapıların 2021 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 888,07 TL,
• 2020 yılında 1 m² 794,63 TL idi.

2. Sınıf  Çelik Yapıların 2021 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 1.559,61 TL,
• 2020 yılında 1 m² 1.395,50 TL idi.

2. Sınıf Yığma Yapıların 2021 Metrekare Birim Maliyeti

• 1 m² 705,97 TL,
• 2020 yılında 1 m² 631,69 TL idi.

Ticarethane – İşyeri İnşaat Maliyetleri 2021

Ticarethane ve işyerleri için inşaat maliyeti hesaplamada kullanılacak birim fiyatlar aşağıdaki şekildedir.

İnşaat Maliyeti Hesaplama Tablosu

Tüm yapı türleri için 2021 m² inşaat maliyeti hesaplama tablosuna Excel ve PDF formatlarında buradan ulaşabilirsiniz.

• 2021 inşaat maliyeti Excel tablosu
• 2021 inşaat maliyeti pdf

Önceki Yıllar için;

2020 inşaat maliyetlerine buradan,

2019 inşaat maliyetlerine buradan,

Günlük inşaat demir fiyatlarına ise buradan ulaşabilirsiniz.

Güncel çimento fiyatlarına buradan ulaşabilirsiniz.

2021 Birim İnşaat Maliyetleri Ortalama Tutarlar Özet Tablosu-Tüm Yapı Türleri için

İlgili odalar ve yönetimleri her ortamdan açıklamalarını yapıyor. Bu konuda peki üyeler neler düşünüyor…

Buradaki amaç bu konudaki problemlerin, üyelerin ya da ilgililerin düşüncelerinin özgürce paylaşılmasıdır.

Aşağıdaki anket üzerinden dilerseniz yalnızca oy verebilir, oya açıklama ve öneri ekleyebilir ya da sayfanın altındaki yorum bölümünden yorumda bulunabilirsiniz.

Yayınlanmasında hukuki bir sakınca olmayan her türlü yorum ya da öneri burada dokunulmadan yayınlanacak ve konunun muhataplarının okuması sağlanılacaktır.

Not; Anket içindeki açıklamalar ve sayfa sonundan girilen yorumlar bir araya getirilip anketin altında birleştirilerek sürekli güncellenecektir. Ve tabii ki tüm bu içerikler “anonim”, “kimliksiz” olarak yayınlanacaktır.

16.09.2020 Tarihi İtibariyla Oluşan Durum

Evet Oyu için Kullanıcıların Yaptığı Açıklamalar

1. Gerekli,
2. İşleri tamamen siyaset yapmak,
3. Meslek sahiplerinin standart ve yeterlilik düzeylerinin sürekli geliştirilmesi/güncellenmesi gerekmekte,
4. Üyelerinden para alıp sadece bünyesinde çalışanlarına faydası olan ve yaptığı organizasyonların hiçbirinde özel sektörde çalışan mühendisleri düşünmeyen kuruluşa maalesef TMMOB denir ve bu kuruluş işlevsizliğe mahkumdur.
5. Üyelerine uyguladığı yaptırımlar, üye aidatı, yaş sınırı vs birbirinden farklı,
6. Çok siyasiler,
7. Mühendisin maaşı,
8. Lazım,
9. SİYASET YAPMAKTAN BAŞKA BİRŞEY YAPMAYAN YÖNETİM,ÖZELLİKLE GENÇ MESLEKTAŞLARININ GÜNBEGÜN ARTAN ÇARESİZLİĞİNE ÇÖZÜM ARAMIYOR!!!!
10. Asli duruşlar yerine siyasi duruş sergiliyor,yaşanabilir mekanlar için çalışsınlar.
11. Değişiklik her zaman iyidir.Eski sistemden iyiler örnek alınıp yenileri yerine zamana yayılarak değişim olmalıdır.
12. Siyasi bir zümre yönetimi eline alarak siyaset yapmak suretiyle meslek odasını amacı dışında kullanıyor.Buna müdahele edilmesi lazım.
13. Ülkemizdeki meslek odaları gerçekten çok pasif ve yetersiz kalmaktadır. Haklarımızı ve meslek saygınlığımızı ve bu mesleklere olan güvenin ayaklar altına alınmasına engel olmayacaksa lütfen bırakın kalsın bu haliyle
14. Hiç bir işe yaramıyorlar.Sadece çıkar için varlar.
15. Siyasi olarak köşeye sıkışmış, marjinalleşmiş ve kendine dönük sistem kurmuş elitist üst yaş gurubun kapalı sistem yürüttüğü grup. Tarafsızlığı ilke edinmesi ve tek amacı mühendislik bilimi ve mühendisler olmalı.
16. Evet. Gelişen teknolojiler ileriye yönelik fikir ve düşüncelerin ele alınması geliştirilmesi gerekli ? Bugün dünya gelelinde gerek ülkeler ve buna bağlı ulusların gelişimleri fikirleri benimsedikleri yöntemler göz önüne getilirmeli ve incelenmeli ? insan olararak kendimiz ve bizden sonrakiler için daha ileri gelişim sistemleri kurmalı yaşam alanlarını daha ileri düzeylere taşımalı yenilikçi disiplinli bilgili çağdaş ilerici bir statüye yükselmeliyiz ilkönce gerek birey gerek toplum gelişimine destek olmalı yaşam standartlarımızı önünü açmalıyız maddi ve manevî yükseltmeliyiz onun içindirki mesleki eğitimlerin önü açılmalı sınıflar statüler sınırlar belirtilmeli engel olunmamalıdır. Engel veya engeller kaldırılmalı birin veya birilerinin düşünce kalıplarıylan sınırladırılmamalıdır.
17. Siyasetten uzak üyelerinin haklarını savunan, onların gelişimine fayda sağlayan ve iş imkanları konusunda üyelerini bilgilendiren bir yapı olmalı.
18. Evet. Meslek odaları yöneticileri seçimle, her siyasi görüşe sahip meslektaşlar tarafından seçilmişlerdir. Bu nedenle de siyasi içerikli hususlarda görüşlerini Oda görüşü olarak sunmaları yasal olmadığı gibi hakkaniyetli de değildir.
19. Evet. Kendi İşlerinden çok siyaset ile uğraşmaları.
20. Kayırmacı anlayış görüyoruz.
21. Çok pasifler.
22. Ülkemizde iş hacmi çok küçüldü ve mezun sayısı oldukça çoğaldı.Bu etkenlere bağlı olarak işsiz sayısı çok fazlalaştı. Sonuç olarak durumlar eskiyle aynı olmadığı için eski yapılanma bu durumu kurtaramaz ve değişikliğe gidilmesi gerekir.
23. Çünkü; odaların mevcut işleyişi mühendis ve mimarların hakkını yeterince savunmamakta ve belirlenen asgari ücretin altında çalışan üyelerini denetlememektedir.
24. Fazlasıyla PASİ.
25. Görevini tam yapmıyor.
26. Güçlendirilmeliler hakkımızı korusunla.
27. Siyaset karıştığı için.
28. Çünkü siyaset istemiyoruz.
29. Komünist baskı.
30. Mühendislerin haklarını savunamadıkları için.
31. Çünkü;yeni mezun iş bulamayan mühendisler için hiçbir adam akıllı çalışmaları yok sadece sosyal medyadan bir afiş paylaşarak ve boş siyaset yaparak oda yönetim kurulu ve çalışanlar ödenen aidatlar ile keyif yapmaktadır.
32. Siyasi örgüt yapılanması olmuş. Aslı görevinden çok uzak.
33. İş değil siyaset odaklı çalışıyorlar,belirli bir zümrenin tekelindeler.
34. Yeterli donanım ve imkan sağlanmıyor.
35. Daha çok aktivite olmalı.
36. Varlık göstermeli.
37. Çok siyasi davranıyorlar.
38. Siyasi.
39. SİYASETE FAZLA GİRİLİYOR.
40. Mühendislerin mimarlardan ayrılması gerekli.
41. Siyasetten arındırılmış.mühendislerin yanında olan problem üreten değil çözüm sunan bir oda istiyorum.
42. Mühendislerin haklarını savunmuyorlar.
43. Meslekten uzak , piyasa uzerinde tavır almıyor, sadece kagıt üzerinde haklar var, uygulma yok. siyasi olarak beli bir kesimin tekelinde.
44. Mühendise faydası olmayan, mühendisi yoran, parasını alan, o parayla ne yaptığı belli olmayan, özerk yapıda kurumlar oldukları için.
45. Siyasetle çok ilgililer.
46. Kıyı mühendisliği ile ilgili daha fazla döküman olursa süper olur.
47. Siyasetle alakası kesilmeli.
48. Siyaseti bırakıp işlerine baksınlar.
49. TA HAKIMIZI SAVUNMUYOR.
50. Meslek odaları sadece siyasi amaçlara hizmet eden kurum durumundadı.
51. Çünkü herhangi bir etkileri yok.
52. İstihdam için çaba yok.
53. İnşaat mühendisliği kontanjanları 1000’e çekilmeli.
54. Görüş siyaset istemiyoruz.
55. Bir yararını göremedim.
56. Asgari ücrete (2324TL) ye çalışan fazlasıyla mühendis, mimar var.
57. Günümüz şartlarına uymakta zorluk çekiyor.
58. Özellikle üyelerinin haklarının savunulmasında hiçbir denetim ve yaptırım kaygısında bulunmamaları.Siyasi muhaliflik rolünü bırakıp mesektaşlarının sorunları ile ilgilenmeleri gerekir.
59. Her zaman aynı yönetim devam ediyor kayıtlı mühendislerden 2 yıda bir dönüşümlü sistem uygulanamaz mı?
60. Mühendislerin haklarına dair hiçbir çalışması olmayan kurumlar.
61. Şuanda mühendislere hiç bir menfaati yok. Ve arada kontak yok.
62. Piyasadaki mühendislerin sorunlarıyla ilgilenmiyor.
63. Üyelerine yönelik işler yapılmalı siyaset olmamal.
64. Yani birçok meslek grubunun içinde bulunduğu bir kurum.
65. Üye’ye yetersiz ilgi. siyasileşme, vs.
66. Yetersizler.
67. PASİFLER.
68. Siyaset üstünden dönmemeli.
69. Siyasetten ve herşeye mualefetten başka bir işe yaramıyorlar. Gereksizleşmiş kurumlardır.
70. Gelisime ve teknolojiye uygun olarak odalarinda kendisini yenilemesi daha iyi olabilir.

Hayır Oyu için Kullanıcıların Yaptığı Açıklamalar

1. Demokratik kitle örgütleri hükümete bağlı yapılanmalar olmamalı
2. Bu ankette evet oyu veren arkadaslar neyi oyladiklaklarini biliyor mu? İcerikte herhangi bir madde goremedim
3. Her ne kadar yetkileri budanmis olsada muhendisin dar gününde gidebilecegi bir yerdir tmmob,etkisizlestirilmesi butun muhendislerin kaybi olur.
4. Mühendis Odalarının yapılarında ve seçim sistemlerinde yapılmak istenen değişiklik, benzeri fikirlerin bulunduğu grupların ve vakıf benzeri yapıların oluşmasına sebep olabilir.
5. Çünkü hükümetin gölgesine girerler ve işlevsizleşir.
6. Gerek yok.
7. Çünkü reis nasıl isterse öyle olur.

Yorumlar

(Henüz bir yorum bulunmuyor)

Kanal İstanbul Güzergahında, bunların dışında Çiftlik ve Boyalık dereleri ile Terkos Gölü’nü besleyen derelerin vadileri de mühendislik faaliyetlerine elverişsiz yerlerin arasında yer almaktadır. Eğim değerleri açısından elverişli olan bu sahalarda zeminin alüvyon olması stabilitenin düşmesine neden olmuştur. Öte yandan bu gibi vadilerde gevşek malzemenin yanı sıra hâlihazırda enerjisi yüksek bir akarsuyun varlığı aşınım bakımından potansiyel risk oluşturmaktadır. Gölün kuzeydoğusundaki yamaç molozu sahası da dış kuvvetlerin etkisiyle meydana gelmiş bir depo olup zemin stabilitesi açısından yetersizdir.

Küçükçekmece Gölü’nün kuzeybatısında, Değirmen Dere Havzası’nın kuzeyinde önemli derecede büyük bir alan ise mühendisliğe elverişli yüzey grubuna girmektedir. Bu saha sahip olduğu eğim değerlerinin ılımlılığı, orta şiddette erozyona sahip olması, yüksek mukavemette kaya ünitesine denk gelmesi ve plato yüzeyine tekabül etmesi gibi nedenlerden dolayı bu gruba dâhil olmuştur. Değirmen Dere vadisi ise zemini alüvyal dolgudan ibaret olmasına karşın eğim değerlerinin düşüklüğü ve erozyon şiddetinin düşük olması dolayısıyla orta derecede elverişli sahaya girer.

Kanal İstanbul Güzergahında Sazlıdere Kanalı’nın yakın çevresi orta elverişlilikte olmasına karşın yamaçlara doğru görünüm değişmektedir. Bu alanda da doğu ve batı yamaçlar arasında farklılık görülmekte olup doğu yamaçların daha elverişsiz olduğu açıktır. Bu ayrımın ana sebebi litolojik kaynaklı olup Sazlıdere’nin doğu yamaçları genellikle kireçtaşından oluşurken batı yamaçları marn, şeyl, kiltaşı ve kumtaşı gibi unsurlardan oluşmaktadır. Bilindiği gibi kireçtaşının dayanımı karstifikasyona maruz kalmamak kaydıyla kiltaşı, marn vb. kayaçlara göre daha yüksektir. Öte yandan jeoloji haritalarında yer almasa da Sazlıdere yatağına yön veren fay veya fayların varlığı zemin için önemli bir sorun teşkil etmekte olup çatlaklardan su sızıntısı olmasına neden olabilir. Böyle bir durum ise Kanal İstanbul Projesi güzergâhında yer alan Sazlıdere Kanalı için ekstra önlemler alınmasını gerektirebilir.

Sazlıdere Barajı’nın doğusunda yer alan Şamlar civarında Trakya formasyonunun yer alması buradaki elverişliliği ciddi anlamda artırmıştır. Zira söz konusu formasyon çevresine oranla daha yaşlı olup mukavemeti de bölgeye nazaran daha yüksektir.

kselmesi durumu ise burada eğim değerlerinin düşmesi ile yakından alakalıdır. Ayrıca bu sahada vadi yoğunluğunun düşük seyretmesi de avantaj sayılabilir.

Kanal İstanbul Güzergahındaki Terkos Gölü çevresi genel anlamda orta derecede elverişli olmasına karşın dere yataklarının elverişsiz olduğu görülür. Bu alanlarda eğimin düşük olmasına karşın vadi yoğunluğunun yüksek olması ve zeminin taşınmış gevşek malzemeden oluşması sahanın stabilite durumunun sorgulanmasına yol açar. Yağış değerlerinin de tedricen arttığı bu sahada güncel flüvyal morfolojik süreçleri de göz önüne almakta fayda vardır. Bu alandan doğuya gidildikçe eğim değerlerinin benzer kalmasına karşılık zeminin litolojik özelliklerinin değişmesi elverişliliğin yükselmesini sağlamıştır.

Terkos Gölü ile Karadeniz kıyıları arasını kapsayan sahanın orta elverişlilik seviyesine sahip olduğunu söylemek mümkündür. Bu kısımda artan yağış değerlerinin yanı sıra litolojinin gevşek çakıltaşı, kiltaşı ve miltaşı gibi unsurlardan oluşması bu sahadaki elverişliliği düşürmüştür. Öte yandan söz konusu saha plato yüzeyine denk gelmekte olup aşınım ve parçalanma şiddet derecesi orta düzeydedir.

Karadeniz kıyı kesimi ise mühendislik faaliyetlerine elverişlilik açısından değerlendirildiğinde elverişliliğin en düşük olduğu bir diğer sahaya denk gelmektedir. Karaburun kıyılarında litoloji ve eğimin etkisi açık bir şekilde görülürken daha doğuda uzanan kıyılarda asıl etkenin kumullar olduğu açıktır. Erozyon şiddetinin yüksek olması da bir sonraki neden olarak gösterilebilir. Ayrıca bu sahada kıyılar boyunca görülen faylar zemin için önemli derecede tehlike arz etmekte olup yamaç dengesinin bozulmasına neden olur. Diğer yandan yağış değerlerinin maksimuma ulaştığı bu sahada akarsuların kolaylıkla denize ulaşmasından dolayı vadi yoğunluğu düşüktür.

Kanal İstanbul’un yapılacağı zemin ve Kanal İstanbul güzergahındaki yer şekilleri, projenin uygulanması konusunda belirleyici olacak temel faktörlerdendir. Projenin yapımı ve kullanım ömrü süresince karşılaşılacak tüm problemler ile ilgili proje henüz başlamadan şimdiden gerekli çalışmalar yapılıp önlemler alınması gerekecektir.

Kaynak:SALİHA EBRU TURAN-KANAL İSTANBUL MÜCAVİRİNİN MÜHENDİSLİK JEOMORFOLOJİSİ

16 Eylül 2019 saat 13:59’da Silivri açıklarında meydana gelen 5,8 büyüklüğündeki deprem “orta büyüklükte” bir depremdir. Orta büyüklükte, yani 5,5-6,0 büyüklüğündeki depremler Kuzey Anadolu Fay Hatı (KAF) üzerinde geçmişte görülmemiştir. KAF üzerinde geçmişte meydana gelen 7 ve üstü büyüklükteki yıkıcı depremlerin arasında hep 5,0 den daha düşük büyüklükte depremler olmuştur. Bu anlamda bu deprem çok değerlidir, zira can kaybına ve maddi hasara neden olmadan çok önemli bir uyarı yapmıştır, farkındalığı arttırmıştır. Ayrıca etkilediği yerleşim alanlarında (Silivri, Avcılar, Büyük ve Küçük Çekmece, Bakırköy…) özellikle binaların deprem dayanımı konusunda son derece önemli teknik veriler sağlamıştır, adeta bir saha deneyi gerçekleştirmiştir. 5,8’lik deprem, ileride meydana gelmesi kaçınılmaz olan 7,0 ve üzerindeki depremin bir provasını yapmıştır. Büyük depremin öncüsü olduğu, veya onu erkene çektiği konusunda net bir bilgi vermek mümkün değildir, zira bu tür bilgiler veriye dayalı olmalıdır. Henüz bu tür sismolojik ve jeolojik veriler derlenmiş değildir.

KAF üzerinde geçmişte iki büyük deprem olmuştur. 1776 yılında 3 ay arayla meydana gelen iki büyük depremde KAF’ın Marmara içindeki bölümü Saros Körfezine kadar tamamen kırılmıştır. Uzun süren artçı şokların etkisiyle Osmanlı Sarayı uzunca bir süre için Edirne’ye taşınmıştır. 1912 yılında ise KAF’ın Silivri-Ganos Körfezi arasındaki batı bölümü 7,4 büyüklüğünde bir depremle kırılmıştır. 5,8 ve üç gün öncesinde olan 4,6 Silivri depremleri, tam da 1912 kırığının başladığı yerde olmuştur. KAF’ın Silivri’nin doğusundaki kesimi 1776’dan beri kırılmadığı için bu bölgenin daha riskli olacağı ve büyük depreme aday olduğu beklenebilir. Bu bölge Silivri’den Adalaria kadar olan Marmara kıyı bölgelerini kapsamaktadır. Bu bölgenin yüksek riskli olduğu zaten 1999 Marmara depreminden beri bilinmektedir. KAF bu bölgenin 15-20 km güneyinde, kıyıya paralel olarak uzanmaktadır.

Deprem mühendisliğinde, depreme dayanıklı yapı tasarımında depremin büyüklüğü değil yatay yer ivmesi şiddet ölçüsü olarak kullanılır. AFAD’ın Silivri’deki ivme kayıt istasyonunda ölçülen maksimum yer ivmesi 0.08 g (%8 g, g yer çekimi ivmesi) olmuştur. Türkiye Deprem Tehlike Haritasında Silivri için verilen tasarım yer ivmesi ise 0.33 g’dir. Yani 5,8’lik depremin faya en yakın yerleşim bölgesi olan 25 km uzaktaki Silivride binalara olan etkisi, gereken tasanm değerinin ancak dörtte biri kadardır. Deprem geniş bir bölgede dörtte bir sarsıntı şiddeti oranında bir test yapmıştır. Bu test çok değerlidir. Tasarım değerinin dörtte biri seviyesinde yer sarsıntısına maruz kalan binalarda hiç hasar olmaması gerekir. Eğer bazı binalarda çok hafif de olsa hasar olmuşsa, bu binalar büyük depremde ağır hasara uğrayacaktır. Yapılacak saha çalışmalarında riskli olduğunu gösteren binalar hassasiyetle tespit edilmeli ve gerekli önlemler alınmalıdır (güçlendirme, dönüştürme, vb.). Elbette alınacak önlemler önemli büyüklükte kaynak kullanılmasını gerektirebilir. 2002-2003 yıllarında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından ODTÜ’nün de aralarında olduğu dört Üniversiteye hazırlatılan İstanbul Deprem Masterplanı kapsamında Fatih, Zeytinburnu, Küçükçekmece, Bağcılar, Bahçelievler ve Güngören ilçelerinde yaklaşık 150,000 binada risk değerlendirmesi yapılmıştır. Bu veriler Silivri depreminin etkilediği bölgedeki binalarda yapılan teknik değerlendirme sonuçları ile birleştirildiğinde önemli zaman ve tasarruf sağlayacaktır. Şu aşamada önemli olan en yakın gelecekte İstanbul için etkin bir deprem planlama stratejisinin oluşturulmasıdır.

Prof. Dr. Haluk Sucuoğlu ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü 27 Eylül 2019

Kaynak:http://ce.metu.edu.tr/tr/duyuru/istanbul-depremi-ile-ilgili-degerlendirme

Deprem Yönetmeliği’nin yenilenmesi ile “Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar”da kullanılan hesap yöntemlerinin ve değerlerin yenilenmesi, güncellenmesi gerekliliği ortaya çıkmıştı. 16 Şubat 2019 Tarihli ve 30688 Sayılı Resmî Gazete ile Yenilenmiş Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar‘ı yayımlandı.

Yeni Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar’ın PDF formatına sayfanın sonundaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Buna göre yeni Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar‘ın içeriği aşağıdaki şekildedir;

1 Kapsam

2 Deprem Tehlikesi

3 Riskli Bina Tespit Yöntemi

4 Az Katlı Betonarme Binalar için Risk Tespiti

4.1 Rölöve ve Bilgi Toplama

4.2 Bina Modellemesine İlişkin Genel Kurallar

4.3 Hesap Yöntemi

4.4 Riskli Betonarme Binanın Belirlenmesi

5 Orta Katlı Betonarme Binalar için Risk Tespiti

5.1 Rölöve ve Bilgi Toplama

5.2 Bina Modellemesine İlişkin Genel Kurallar

5.3 Hesap Yöntemi

5.4 Riskli Betonarme Binanın Belirlenmesi

6 Yüksek Katlı Betonarme Binalar için Risk Tespiti

6.1 Rölöve ve Bilgi Toplama

6.2 Bina Modellemesine İlişkin Genel Kurallar

6.3 Hesap Yöntemi

6.4 Riskli Betonarme Binanın Belirlenmesi

7 Yığma Binalar için Risk Tespiti

7.1 Rölöve ve Bilgi Toplama

7.2 Bina Modellemesine İlişkin Genel Kurallar

7.3 Hesap Yöntemi

7.4 Riskli Yığma Binanın Belirlenmesi

8 Az Katlı Karma Binalar için Risk Tespiti

8.1 Rölöve ve Bilgi Toplama

8.2 Bina Modellemesine İlişkin Genel Kurallar

8.3 Hesap Yöntemi

8.4 Riskli Karma Binanın Belirlenmesi

EK-A: Binaların Bölgesel Deprem Risk Dağılımını Belirlemek için Kullanılabilecek Basitleştirilmiş Yöntemler

EK-B: Beton Numune Dayanım Hesabı

EK-C: Mod Birleştirme Yöntemi ile Bina Analizi

EK-D: Kolonlarda ve Kirişlerde Ve/Vr Hesabı

EK-E: Perdelerde Ve/Vr Hesabı

EK-F: Orta Katlı Betonarme Binalar için Hesap Yöntemi

EK-G: Yer Değiştirme Eksen Dönmesi

EK-H: Yığma Duvarlar için Eşdeğer Çubuk Modeli

1.1 Bu Esaslar, 16/5/2012 tarihli 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Riskli Binaların tespit edilmesinde kullanılacak kuralları içerir.

1.2 Bulunduğu coğrafi nokta için Bölüm 2’de tanımlanan deprem tehlikesi altında yıkılma veya ağır hasar görme riski yüksek olan bina, Riskli Bina olarak tanımlanır. Riskli Binanın tespiti için uygulanacak değerlendirme kuralları bu esaslarda verilmiştir.

1.3 Bu Esaslarda verilen yöntemler, bina deprem performans değerlendirmesi ve güçlendirmesi amacıyla kullanılamaz. Bu Esaslarda verilen yöntemlere göre riskli bulunmayan binaların, depreme dayanıklı tasarım esaslarını sağladığı sonucu çıkarılamaz.

1.4 6306 sayılı Kanun kapsamında, belirli alanlarda riskli olabilecek binaların bölgesel dağılımının belirlenmesi ve önceliklendirme kararı verilmesi amacıyla kullanılabilecek, bina özelliklerini ve deprem tehlikesini dikkate alan basitleştirilmiş yöntemler EK-A’da verilmiştir.

1.5 Taşıyıcı sistemi betonarme, yığma ve karma (betonarme ve yığma taşıyıcı sistemlerin bir arada bulunduğu) olan binaların risk tespiti bu Esaslara göre yapılacaktır.

1.6 Riskli yapı tespiti için lisanslandırılmış olan kurum ve kuruluşlarca, teknik gerekçeleri belirtilerek, ulusal bir standart veya yönetmelik ile tasarlanmış ahşap yapılar hariç olmak üzere, ahşap kerpiç ve taşıyıcı özelliği olmayan malzeme ile yapılan yapıların riskli olduğu yönünde rapor düzenlenmesi halinde, bu yapılar 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı olarak kabul edilir.

1.7 Bu Esaslarda risk tespit usulü düzenlenmeyen, tasarım esasları yürürlükte olan ulusal bir mevzuat ile tanımlanmış yapılar için ilgili mevzuata göre tasarım şartlarının sağlanmadığının tespit edilmesi halinde, bu yapılar 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı olarak kabul edilir.

Yeni Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar’ın PDF formatına buradan ulaşabilirsiniz

Bilim insanları, atık yönetimi ve geri dönüşüm çalışmaları kapsamında bu biyosolid atık malzemeyi bir inşaat malzemesi olarak kullanmak için birçok çalışma yürüttü ve çeşitli karışım oranlarında yapılan malzemeler ile 35.5 MPa ile 12.04 MPa arasında basınç dayınımlarına sahip tuğlalar ürettiler. Hatta %15 ile %25 arasında oranlarda kurutulmuş dışkı atığı, gerisi ise kilden oluşan bu tuğlalar normal tuğlalara göre daha gözenekli ve yalıtım değeri daha yüksek bir yapıya sahip.

Biyosolid atığın tuğla malzemesi olarak kullanılmasıyla, depo alanlarına bırakılan atıkların %30 azalabileceğini belirten bilim insanları, bu işlemi, dünyadaki tüm biyosolid atıkların geri dönüşümü için pratik ve sürdürülebilir bir prosedür olarak değerlendiriyor.

Alışılageldik tuğla üretiminde, malzemelerin yüksek sıcaklıklarda pişirilmesi gereklililiği doğaya yüksek miktarda  karbon salınımına sebep olurken, dışkıdan üretilen bu malzeme çok daha az enerji ile üretilebilmekte ve hem doğa hem de ekonomik açıdan daha iyimser bir etki yaratmaktadır.

Kaynak: 

https://www.mdpi.com/2075-5309/9/1/14


https://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-6639611/S-bricks-Blocks-dried-human-faeces-used-building-materials-houses.html

https://9gag.com/gag/aLg1Pzv

Bilindiği üzere, inşaat sektörü, gerek kar oranları, gerek vergi-kdv avantajları gibi birçok etken dolayısıyla alakalı-alakasız, bilgili-bilgisiz her sektörden insanın bir şekilde dahil olmaya çalıştıkları bir sektördür. Sanayiden, imalata, pastaneden, bakkala, kuyumcudan, sanatçısına herhangi bir yeterlilik beklenmeden herkes de bu sektöre bir şekilde dahil olmayı başarmaktadır. Fakat kamu yararı ve verimliliğin ön planda tutulduğu kamu sektöründe bu duruma engel olmak açısından belirli deneyim şartları konulmuştur.

İş Deneyim Belgesi Satmak-Kiralamak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “55’inci maddesinin d bendi gereği” yasaktır.

İlgili açıklama şu şekildedir.

“d) (Değişik: 08/06/2004 – 25486 R.G. / 27 md.) İş bitirme, iş durum, iş denetleme veya iş yönetme belgeleri belge sahibi gerçek veya tüzel kişiler dışındaki istekliler tarafından kullanılamaz, belgeler devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz.”

Fakat denetim yetersizlikleri, yürürlüklerdeki eksiklikler ve gecikmeler ya da hukuksal boşuklar her zaman insanların malum suistimal etmekten kaçınmadığı noktalardandır. Bu noktada yüklenicilerin suistimal ettiği bir madde de şu şekildedir;

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’u Madde 10;

(Ek fıkra: 12/6/2002-4761/13 md.) Birinci fıkranın (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen belgelerden, yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde, denetleme veya yönetme görevi nedeniyle alınanlarda gerçek kişinin mühendis veya mimar olma şartı aranır. İş bitirme, yönetim veya denetim suretiyle elde edilecek belgeler, belge sahibi kişi veya kuruluşların dışındaki istekliler tarafından kullanılamaz, belgeler devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişiliklerin ihaleye girebilmesinde en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olmaları, her ihalede bu oranın aranması ve teminat süresince bu oranın muhafaza edilmesi zorunludur.

Bu durumda uyanık yüklenicilerimiz ve işine, mesleğine saygısı olmayan şirketler ve teknik personeller, iş deneyim belgelerinin kullanılması amacıyla geçici ortaklıklar “satmakta,  satın almakta ya da kiralamaktadır “. Ben X ihalesine gireceğim, senin X konusunda iş bitirme-deneyim belgen var, bu şirketi bana xyz bedelle kirala-sat, ben de bu işi yapayım.

Kanun’da belirtilen ortaklıktaki imtiyazın amacı, deneyim gereken işin sorumluluğunun, deneyim sahibi tarafından yerine getirilmesi, diğer şirketin ise bu konuda deneyim kazanmasıdır. Bu nokta özünde her halukarda oldukça adil ve tüm taraflar açısından faydacı bir uygulamadır.

Fakat bu ortaklık kurma uygulamasının ve “İş Deneyim Belgesi Satmak-Kiralamak” işleminin nasıl bir pazar ürünü haline geldiğini ve nasıl suistimal edildiğine bakalım. Bu amaçla arama motorunda “basit” bir arama yaparsak;

“İş Deneyim Belgesi Kiralama”

“Satılık İş Deneyim Belgesi”

“Kiralık İş Deneyim Belgeleri”

Reklamları dahi var…

Mesleğine ve meslektaşlarına saygıdan bahseden değişik bir site;

Bir iş deneyim belgesi kiralama şirketi ve şirketin manifestosu.

Not: İnternet aramaları 28.01.19 tarihinde yapıldı.

İş deneyim belgeleri hakkında Dr. Mustafa Yaşar DEMİRCİOĞLU‘nun hakem incelemesinden geçmiş ve TÜBİTAK–ULAKBİM Veri Tabanında indekslenen makalesinde iş deneyim koşulunun amacı hakkında şu şekilde bilgi verilmiştir;

“İstekliler benzer işe ilişkin yeterliliklerini iş deneyim belgesi ile teyit etmekte olup İş deneyim belgesi; “Adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini” ifade etmektedir.
İhale hukukunda; ihale konusu işi en makul maliyette karşılayacak yetenekte, yeterlilikte isteklilerin seçilmesi esas olup ayrıca ihale konusu iş veya benzer işte tecrübesi, deneyimi olan, bu işleri bitirmekte temayüz etmiş istekliler arasında bir seçim yapılması esastır. İhale konusu iş veya benzer iş alanında geçmiş deneyimi olan isteklilerin seçimi kamu kaynaklarının israfını önleme, işin en nitelikli haliyle kamuya teslim edilmesini sağlama, emekten, zamandan ve kaynaklardan tasarruf etmeye yöneliktir. Belli bir iş alanında profesyonelleşmiş teşebbüsler hiç şüphesiz ihale konusu iş konusunda hiçbir deneyime, birikime, tecrübeye, teknolojiye, insan gücüne sahip olmayan teşebbüslere göre kamu lehine ve kamu yararına tercih edilecek niteliktedir.”

İş deneyim belgesi satmanın veya kiralamanın teknik personeller, yani mühendis ve mimarlar açısından sakıncalarını sıralarsak;

• Bilindiği üzere mühendis mimarlar diplomalarını iş deneyim belgesi olarak sunup ihalelere girebilmektedir. (2019 Yılı İnşaat Mühendisi-Mimar Dipolaması İş Deneyim Tutarı) Bu, mühendis ve mimarlık eğitiminin belirli bir taban deneyimi sağladığını ve mezuniyetin ardından geçen zamanla artan şekilde bu deneyim bedelinin artırarak bu teknik personelleri yapım işlerine teşvik etmektedir. Ayrıca Kanun’la girişilen işlerde belirli şartlara göre %50- %80-%90 gibi oranlarında deneyimler kabul edilmekte ve yapılan her işle, toplam iş deneyim tutarları ya da diploma bedellerinin ve önceki tamamlanan bedellerin üzerine çıkılmasının yolu açılmaktadır. (Hatta bu durumdan istifade etmek isteyenlerle ilgili-İhaleye Girmek İçin Mühendis/Mimara Ortaklık Teklif Edilmesi) Zaten yasak bir uygulama olan iş deneyim belgelerinin satılması ya da kiralanması, bu teknik personellerin yapım işlerine teşviklerine karşı bir durum oluşturup, yeterli yetersiz herkesin bu işlere “parayı basıp” talip olmasını sağlamaktadır.
• Kendilerinin uzmanı oldukları sektörde fakat belirli bir sermayeye sahip olmayan mühendis ve mimarların, sektörle alakasız işverenlerle, saçma ücret ve koşullarda çalışmak durumunda kalmaları ve ekonomik açıdan ilerlemelerinin önünde engel oluşturmaktadır.
• İşin teknik boyutlarına hakim olmadan teklif vermenin ve işe talip olmanın, ihale bedellerinin işin başarılı bir şekilde uygulanmasını imkansız boyutlara indirmesi, işlerin kalitesini düşürmenin yanında, çalışan giderlerinin (mühendis-mimar) minimum tutulması, bunlardan daha da önemlisi doğru analiz ve teklif yapan isteklilerin iş dışı kalmasına sebep olmaktadır.
• Özel inşaat sektöründe günümüzde olduğu gibi kamu sektöründe de, konunun teknik personellerinin sektörden uzaklaşmasına ve her sektörden insanların sektörde hakimiyet kurmasının önü açılmaktadır.

Halbuki, alt yüklenici olarak, ortaklık veya ortak girişim oluşturarak (gerçek ortaklıklar) inşaat şirketleri iş deneyimlerini, zamanla ve deneyim kazanarak artırabilmekte ve gereken rekabet ortamına hakkaniyetli bir şekilde dahil olabilmektedir.

Fakat parayı basıp deneyim satın almak varken beklemeye ya da deneyim kazanmaya kim neden tenezzül etsin ki ??

İşin kamu zararı-yararı, rekabet hukuku, mesleğe sahip çıkma ve saygı, hakkaniyet, etik ve din konularına girmeye gerek bile yok.

“İnsanlığın iki tür ahlâkı vardır: biri, sözünü edip uygulamadığımız, diğeri de uygulayıp sözünü etmediğimiz.”  Bertrand RUSSELL

İş Denetleme ve İş Yönetme Belgeleri Kimlere Verilir?

Yapı Denetimler Nasıl Sıralanacaklar? Neye Göre Puan Alacaklar?

Yapı denetim kuruluşları 01.01.2019 tarihinden itibaren üstlendikleri her bir işin yapı denetim hizmet bedelleri oranında her bir yapı sınıfı için ayrı ayrı sınıflandırılacaktır. Bu konu ile ilgili yayımlanan tebliğ’de bu konuya aşağıdaki şekilde açıklık getirilmiştir:

1. 1/1/2019 tarihinden sonra sorumluluğunu üstlendiği her bir yapının yapı denetimi hizmet sözleşmesinin bedeli kadar puan verilir.
2. Puanlandırmalarda, katma değer vergisi hariç sözleşme bedelleri ve yapı denetimi hizmet sözleşmesi bedelinin kuruşa tekabül eden bölümleri iki basamağa kadar dikkate alınır.
3. Bu puanlandırma her bir yapı grubu için ayrı ayrı yapılır ve o grup için verilen puan diğer grup için yapılan puanlandırmaya eklenmez.
4. Yapı denetim kuruluşları her bir yapı grubu için puanı az olandan çok olana doğru sıralanır.

01.01.2019 yılı itibarıyle puanlama sistemi devreye girecek ve ilk sıralama noter huzurunda çekilecek kura ile belirlenecektir.

Yapı denetim kuruluşlarının o grup için yapılan puanlandırmada puanlarının aynı olması halinde belge numarası küçük olan kuruluş o grup için yapılan sıralamada üstte yer alır.

Yapı denetimle, yapı sahibi arasında yapılan sözleşmenin fesih olması durumunda, ilgili işten alınan puan yapı denetim kuruluşunun hesabında düşülecektir.

Yeni iş alma konusunda bir cezası bulunmayan yapı denetim kuruluşları yukarıda belirtilen koşullar doğrultusunda puanı azdan çoğa doğru sıralanacak ve en düşük puanlıdan başlanmak üzere işleri yüklenebileceklerdir.

Bu uygulama ile yapı sahiplerinin yapı denetim şirketi seçmesinin, yani denetlenecek olanın denetçi seçmesinin önüne geçilerek, yapı denetim süreç ve uygulamalarının tarafsız ve başarılı bir şekilde yürütülmesi sağlanmıştır.

Android İşletim Sistemi İçin Google Play Linki;

7TP Deprem Erken Uyarı Sistemi ve Uygulaması’na (Android) buradan ulaşabilirisiniz.

İOS İşletim Sistemi İçin Google Play Linki;

7TP Deprem Erken Uyarı Sistemi ve Uygulaması’na (İOS) buradan ulaşabilirisiniz.  (Kullanıma sunulur sunulmaz linkler eklenecektir.)

Osmanlı İmparatorluğunun batıda ulaştığı en uç nokta olarak Bosna’da, Osmanlı’nın ve İslam’ın mührünü vurmak için köprüye hilal şekli verilmiş ve üzeri bembeyaz mermerler ile döşenmiştir. Allah’ın (c.c) isimlerini çağrıştırmak için de 99 basamak yapılmıştır.

Bosna-Hersek’te barış, istikrar ve hoşgörünün simgesi olarak 427 yıl kesintisiz hizmet vermiş olan köprü, Yugoslavya iç savaşı sırasında 1993 yılında yıkılmıştır. Mostar Köprüsü’nün yeniden yapımı, Dünya Bankası ve UNESCO iş birliği ile Karayolları Genel Müdürlüğü1nün teknik danışmanlığında bir Türk firması tarafından gerçekleştirilmiştir. Yeniden yapımı 2004 yılında tamamlanan köprü; 2005 yılında UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alınmıştır.

Eski Mostar Köprüsü (Stari Most, 1566-1993)

Mostar Kenti’ne ismini veren Mostar Köprüsü –daha önce aynı yerde bulunan ahşap asma köprünün yerine– taş kemerli olarak Mimar Sinan’ın öğrencisi Mimar Hayreddin tarafından yapıldı.  İmparatorluğun bir ucunda bulunan Bosna’daki XVI. yy. eseri Mostar Köprüsü ile Diyarbakır’daki XII. yy. eseri Malabadi Köprüsü mühendislik ve mimarlık açısından birbirilerine şaşılacak derecede benzemektedir.

Boşnakçada “Most”; “köprü”, ‘Stari Most’; “eski köprü”, ‘Mostar’ ise “köprü tutan” anlamına gelmektedir. Hiçbir köprü, Mostar Köprüsü kadar beğeni, hayret ve hayranlık uyandırmamıştır. Mostar Köprüsü’nü XX. yüzyılda gören ve köprüyü “Taştan dondurulmuş bir hilal.” diye niteleyen bazı Avrupa’lı seyyahlar gibi, XIV. yüzyılda yaşamış ve farklı şehirlerde kadılık yapmış ünlü tezkire yazarlarından Âşık Çelebi köprüyü, “Kudret Kemeri”olarak adlandırmış, XVII. yüzyılın ünlü seyyahlarından Evliya Çelebi ise, “Kavs-i Kuzah (Gökkuşağı)” diyerek başladığı dörtlüğünde, köprünün güzelliğini, görkemini vurgulayarak yapım tarihini M.1566 (H.974) olarak vermiştir.

Ayrıca, genç delikanlıların köprü kemeri üzerinden suya atlama geleneği köprü yapıldığından beri kesintisiz olarak devam etmekte olup, kuşaktan kuşağa aktarılacak gibi görünmektedir.

Mostar Köprüsü fonksiyonelliği ve estetik olgunluğu ile XVI. yy. Klasik Dönem Osmanlı Mimarlığı’nın en nadide eserleri arasında yer almaktadır. Neretva Nehri’nin geçiş sağlanabilecek en dar yerine kurulmuş olan köprünün taşıyıcı kemeri; her iki taraftan sağlam kayalar üzerine mesnetlenmiş, yaklaşık 7.00 m yüksekliğindeki taş kürsülere oturmaktadır. Kemerin 3.95 m olan genişliği, pahlı olarak yapılan alt ve üst kornişlerin birbirilerinin üstüne çıkıntılı olarak yerleştirilmesi neticesinde köprü üstünde dıştan dışa 4.30 m olmaktadır.

Kemer açıklığı, mansap tarafında 28.62 m, memba tarafında 28.71 m olup, kilit taşından itibaren üzengi taşına olan mesafe 12.05 m’dir. 80 cm yüksekliğinde, 111 taş sırasının yan yana dizilmesiyle oluşturulan kemer yayının, enine olan her bir sırasında 2 ile 5 (genelde 3 ve 4) arasında taş blokları bulunmaktadır. 456 adet taş bloğundan oluşan kemerin her iki yakadaki üzengi taşları arasında 12 cm kot farkı bulunmaktadır. Deniz seviyesine göre kilit taşı alt kotu 58.77 olan köprü, 1860 senesinde en yüksek su seviyesi olan 53.20 kotuna yükselen Neretva nehri üzerinden geçişi emniyetli bir şekilde sağlamayı başarmıştır. Şüphesiz köprüye bu özelliği kazandıran eşsiz güzellikteki ve narinlikteki müthiş tasarımıdır.

Taş Köprü kanat ve destek duvarları hariç, 6 ana bölümden oluşmaktadır. Bunlar kemer, alt korniş, tempan (kılıf) duvarları, üst korniş, korkuluklar ve döşemedir. Köprü gövd.esinin giriş ve çıkışlarında, kuzey ve güney tempan duvarları arasında bırakılan boşluklar, kemer vasıtasıyla ayaklara aktarılan yükü büyük ölçüde azaltmaktadır. Köprü gövd.esinin içinde 2.85 m, kemer ortasına doğru 85 cm yüksekliğinde ve her iki tarafta da ikişer adet olmak üzere 80 cm genişliğindeki ve 7.00 m uzunluğundaki boşlukların üzeri, 25 cm kalınlıktaki kreçnyak taşlarıyla kapatılmış olup, döşeme ile arasında su izolasyonunu sağlayan ve yöresel adıyla “terra rossa” denilen ufak çakıl taşlarıyla karıştırılmış boksit içerikli kırmızı toprak tabakası bulunmaktadır. Atların ve insanların yaklaşık % 20 eğime sahip olan köprüye, rahat çıkıp inebilmeleri için döşeme taşlarının aralarına belirli mesafelerde ve döşeme taşlarından daha yüksek olmak üzere bordür taşları konmuştur. Yaklaşık 95 cm yüksekliğindeki korkuluk taşlarının üzerine ise Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Dönemi’nde güvenlik nedeniyle demir korkuluklar ilave edilmiştir.

Köprü kenar ayakları (taş kürsü) sağlam konglomera kaya üzerine oturtulmuştur. Taş köprünün yapımında tenelija adı verilen yöreye has hafif fakat yeterince güçlü bir olitik kireçtaşı, beden duvarlarının inşasında breça denilen ve nehir kıyısı boyunca bol miktarda bulunan bir çeşit yuvarlak çakıllı konglemera, köprü döşemesi üzerinde ise kreçnyak denilen ve âdeta mermer sertliğinde olan kireç taşı kullanılmıştır. Taş blokları arasındaki bağlantılar horasan harcı, kurşunlu kenet ve zıvanalar ile sağlanmıştır.

Köprünün Yıkılışı

Mostar Köprüsü 1992 yılında başlayan Yugoslavya iç savaşı sırasında, 9 Kasım 1993 tarihinde, Hırvat Topçu Milisleri tarafından aralıksız üç gün süren top ateşi sonucu, 54 top atışıyla yıkılmıştır.

Mostar Kenti’nin Rehabilitasyonu ve Köprünün Yeniden Yapımı ile İlgili Pilot Kültürel Miras Projesi

Kentin yeniden yapılandırılmasına yardımcı olmak amacıyla, Avrupa Birliği tarafından 1994-1997 yılları arasında Mostar’da ekonomi, altyapı, ulaşım ve enerji üzerine yatırımlar yapılmıştır. UNESCO ve Bosna-Hersek Hükûmeti arasında, 1995 Aralık ayında yeniden yapım ve rehabilitasyon projelerine hazırlık yapılmasını sağlayan İş Birliği Mutabakatı imzalanmıştır. 1996 yılında Türkiye, Dünya Bankası’na 1 Milyon $ tutarındaki ilk bağışı yaparak, uluslararası kampanyayı başlatmış, ardından Avrupa Bankası ile İtalya, Hollanda, Hırvatistan, Fransa, Macaristan gibi ülkelerin katkılarıyla toplanan 15 Milyon $ tutarındaki bağışlarla Mostar Kenti’nin Rehabilitasyonu ve Köprünün Yeniden Yapımı ile ilgili Pilot Kültürel Miras Projesi hayata geçirilmiştir.

4 Mimar, 2 İnşaat Mühendisi ve 1 Jeoloji Mühendisinden oluşan teknik heyet (3 kişi Türkiye’den, 4 kişi Bosna-Hersek’ten) ve 27 Usta, Türkiye’den olmak üzere, Tercüman, Vinç Operatörü, Kurşuncu, Şoför, Bekçi, Düz İşçi vb.den 17 kişi Türkiye’den, 12 kişi Bosna-Hersek’ten bu yenileme çalışmasında görev almıştır. (Türkiye’den getirtilen taş ustalarının hepsi taş işleme merkezinde UNESCO tarafından sınavdan geçirilmişlerdir.)

Yeni Mostar Köprüsü (2004- ….)

Mostar Köprüsü’nün Rekonstrüksiyonu (2002-2004): Köprünün kalan bölümlerinin restorasyonu, köprünün tahrip olan bölümlerinin yeniden inşası, taş ayakların rehabilitasyonu, takviyesi ve nehir sahillerinde bulunan taş duvarların restorasyonu ile mevcut yaya köprüsünün sökümü ve kaldırılması, konularını kapsayan sözleşmeye göre 2002 yılında başlatılan çalışmalar gerçekleştirilmiş ve 2003 yılı sonunda tamamlanmıştır. 2004 yılında, Bosna-Hersek Federasyonu Fiziksel Planlama ve Çevre Bakanlığı’nca oluşturulan Mostar Köprüsü Teknik Kabul Heyeti Komisyonu’nca teknik kabulünün yapılmasının ardından, uluslararası üst düzey katılımla gerçekleştirilen ve görkemli bir şekilde açılışı yapılan köprü; 2005 yılında yakın çevresiyle birlikte UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesine alınmıştır.

Mostar Köprüsü’nün yerinde daha önceleri ahşap bir köprünün yer aldığı bilinmekteydi. Yapılan arkeolojik kazılarda, sol yakadaki Tara kulesinde 165 m2, sağ yakadaki Halebiya kulesinde 94 m2lik alan kazılmış ve her iki taraftaki kazılar sonucunda, mevcut yolun altında kalmış olan ahşap köprüye ait taş kaplama yol ile ahşap kirişlere ait delik yerleri, ahşap parçaları ve çok büyük çiviler bulunmuştur. Böylece, Prof. M. Gojkoviç’in, ahşap köprünün yeri hakkındaki hipotezi arkeolojik kazılar neticesinde elde edilen buluntulara göre doğrulanmıştır. Halebiya Kulesi tarafında Ortaçağ’dan kalma heykel, taş kase, demir aletler, silah parçaları, makas, çapa vb., Tara kulesi tarafında da dövme demir takozlar vb. ile ahşap su borusu kalıntısı bulunmuştur.

Köprünün ve bağlantılarının en ilgi çekici bölümlerinden biri olan döşeme taşlarının yıkımdan sonraki mevcut durumunun fotoğraflarla tespitinden sonra, numaralandırılma işlemi yapılmış, söküm işleminden sonra, hazırlanan kum şilte üzerine tekrar dizilmiştir. Köprü üstündeki taşların % 30 kadarı ile köprü bağlantılarındaki taşların % 40 kadarının tekrar kullanılabilir durumda olduğu tespit edilmiştir. Hasar gören orjinal tempan (kılıf duvarı) ve korkuluk taşları ile Tara taraf kemer kalıntıları tamamen sökülmüş, sadece Halebiya tarafta 5 sıra kemer taşı yerinde
bırakılmıştır.

Köprü girişlerinde yapılan arkeolojik kazılar ile köprü yaklaşım dolgusunun devamındaki toprak dolgunun alınmasıyla oluşan boşlukların kapatılması ve üzerine gelecek olan taş döşemeyi taşıması için destekleyici betonarme duvarlar yapılmıştır. Kasım ayında yapımına başlanan geçici betonarme ayaklar ile 126 ton ağırlığındaki taşıyıcı iskelenin yapımı 2003 yılının Mart ayında bitirilmiştir. Geçici betonarme ayaklar üzerine, ana taşıyıcı olarak dört adet çelik kafes kiriş yerleştirilmiş, bunun üzerine ise kemer formunda hazırlanmış ahşap kasnakların oturacağı taşıyıcı çelik iskele oturtulmuştur Yan duvarlardaki çalışmalar için iş iskeleleri yapılmış, kemer taşlarının yerine konması için, iskele üstüne seyyar vinç tertibatı kurulmuştur.

Sağlamlaştırma: Köprü kenarlarında bulunan beden duvarları top atışından çok büyük zarar görmüştür. Konglemera olan bu taş dokunun onarımı ile kanat duvarlarında çimento sıvalı yerler elden geçirilmiş, çok hasarlı taşlar çürütülerek onarılması sağlanmıştır. Beden duvarlarındaki çatlakların tamiri ve köprü yaklaşım dolgularının tahkimi; puzolonik esaslı harç malzemesinin, taş dokudaki derz aralarına denk gelecek şekilde ve yaklaşık 60 cm derinliğinde açılmış ȹ25-28 mm çapındaki deliklerden duvar içine enjekte edilmesi şeklinde gerçekleştirilmiştir.

Kemerin bütün ağırlığını taşıyan taş kürsülerin oturduğu konglemera kayaların takviyesi amacıyla, temelde ȹ76-101 mm çapında ve içinde 16 mm 3 adet nervürlü donatı bulunan deliklerde yapılan enjeksiyonda ise sadece çimento
ve su kullanılmıştır.Ayrıca doğu ayağında bulunan ve iç savaş esnasında büyük hasar gören köprü ve kulenin yapım tarihlerini veren kitabesi de yeniden yazılarak orijinal yerine yerleştirilmiş, onarım kitabesi ise aynen korunmuştur.

UNESCO’nun kararlarına göre, kemerdeki deformasyonun aynen uygulanması istendiğinden kemerin 427 yılda yavaş yavaş edindiği deformasyon, taş ustaları eliyle ve her bir kemer taşına ayrı ayrı uygulanmak suretiyle bir defa da verdirilmiştir. Köprü kemerinde bulunan 456 adet yonu taşının, 440 adedi yeni taşlardan yapılmıştır.

Kemeri teşkil edebilmek için, her birinin ve her bir yüzünün ölçüleri birbirinden farklı olan 456 adet kemer taşı yan yana dizilerek, birbirleriyle uyumlandırılması için bilgisayar desteği ile hazırlanan bire bir ölçekli şablonlardan yararlanılmıştır. Her akşam yapılan imalatların topoğrafik ölçümleri alınıp, bu ölçüler bilgisayar ortamına geçirilmiş ve önceki taş sırayla uyumlu olacak şekilde bir sonraki taş sırasına ait şablonlar tekrar hazırlanmıştır. UNESCO’nun kararları ile, köprüde yıllara bağlı olarak meydana gelen bütün deformasyonların aynen kabul edildiği kriterlere göre hazırlanmış olan Uygulama Projesi; Proje Koordinasyon Ünitesi (PCU), Müşavir Firma (Omega, Hırvatistan) ve köprünün yeniden yapımını gerçekleştiren Türk Müteahhit Firması (ER-BU, Türkiye) tarafından büyük bir titizlikle ve aynen uygulanmıştır.

Yeni Kemer Yapım Aşamaları Şöyle Sıralanabilir: Köprünün doğu taraf kenar ayağı üzerinde yer alan hasarlı kemer ve korniş taşları söküldüğünde, kemere ait üzengi taşlarının, ahşap elemanlarla oluşturulmuş esnek bir bağlantı sistemi üzerine oturtulduğu, ayrıca kemer taşlarının birbirine kenet ve zıvanalarla bağlandığı saptanmıştır. Meşe cinsi ahşap elemanlarla oluşturulmuş bu özgün ve esnek bağlantı sistemi, yeniden yapım esnasında aynen uygulanmıştır. Her durumdaki geçerliliği, yıllara meydan okuyan dayanımla kanıtlanmış olan bu yöntemle; temel altında büyük boyutlu bir ‘elastomer mesnet’ teşkil edilmiş olduğu, kısaca zemin ile yapının tabanı arasına esnek enerji sönümleyici elemanlar yerleştirilerek, zeminden yapıya aktarılan deprem kuvvetlerinin azaltılmış olduğu, görülmektedir. Taş bloklar, projede gösterilen yerlerine yerleştirilmeden önce harcın suyunu emmemesi için su havuzlarında bekletilmiş ve suya doymaları sağlanmıştır. Yerine konulmuş olan taşların zıvana delikleri ve bu deliklere kemer sırtından dökülecek kurşun için kanallar açılmış ve derz kalınlıklarının her yerde 5-8 mm arasında olmasını temin etmek için 6 mm’lik kurşun plakalar horasan harcı sürülen taş yüzeyinin 4 köşesine yerleştirilmiştir. Köprüde konulan ilk taş; doğu tarafta (Tara) kornişe kadar sökülmek zorunda kalan kemerin üzengi taşları olmuştur. Batı taraf (Halebiya) tarafta sökülmeyip yerinde bırakılan ilk beş sıranın hizasına gelinceye kadar taşların kurşunlu kenetli olarak yerine konulması işlemine devam edilmiştir. Aynı zamanda yan duvarlar (tempan) ile kemer kaburgasının arka dolgusu yapılmıştır. İlk 5 sırada yer alan kemer taşlarında zıvana kullanılmamıştır. Her iki yakadaki taş sıralarının aynı hizaya geldikleri 5. sıradan sonra bütün sıralar kemer yayı boyunca birbirlerine hem kenetle hem de zıvana ile bağlanmıştır.

Kilit taşı konulduktan sonra, bu defa da kemer sırtından 5 sıra hâlinde kurşunlu kenetleme işlemi yapılmıştır. Kilit
taşı sırasının konmasına 3 taş sırası kaldığında; her biri 8 ton kapasiteli 5 kriko ile kemer taşlarına yay boyunca 340 barlık (346.80 kg/cm2) bir basınç uygulanarak 3 gün süren yükleme testi yapılmıştır. Kilit taşı sırası yerine konmadan önce de uygulanan bu testin sonunda kemer yayında sadece 1.10 cm’lik bir deformasyon olduğu gözlenmiştir. Korniş, Tempan, Döşeme Yapılması: Kemer taşları üzerine alt korniş, üst korniş taşları kenetli olarak yerleştirilmiş, tempanı oluşturan taşların da yerine konması kurşunlu ve kenetli olarak gerçekleştirilmiştir. Köprü gövdesinin her iki tarafında toplam dört adet odacık bulunmaktadır. Kemerin ayaklara aktardığı zati yükü azaltması bakımından çok önemli bir görevi olan bu odacıkların üstü, su izolasyonu uygulandıktan sonra orijinalindeki gibi taşlarla kapatılmıştır. Kemer taşlarının enine bağlantısı ile sırt bağlantıları, korniş ve korkuluk taşlarının ise enine bağlantıları kenetler ile, kemer taşlarının kemer yayı boyunca birbiri ile olan bağlantısı ile, korkulukların kornişlere düşey bağlantıları ise zıvanalar ile sağlanmıştır. Kemer sırtına, ısı ve deformasyon izleme sistemi yerleştirilmiş ve izole edilmiş 17 adet sensör kablolarla bağlanarak veri kütükleri ile ilişkilendirilmiştir. Köprü döşeme taşlarını yerleştirmeden önce; kemer kaburgası üzerine önce horasan tecrit harcı sürülerek su izolasyonu yapılmıştır. Ardından boksit içeren ve yöresel adıyla “terra rossa” denilen kırmızı toprak, kireçle karıştırılarak serilip sıkıştırıldıktan sonra, üzerine sızan suların akması için küçük çakıllardan bir tabaka serilmiştir. Sıkıştırılan bu özgün tabaka üzerine döşeme taşları projesine göre dizilmiş ve derz araları Horasan harcıyla doldurulmuştur.
Köprüye metal korkuluk yapılmış, UNESCO’nun da uygun görmesi neticesinde eski ve yeni taşların yüzeylerini eskitmek için kumlama yapılmış, iskele kurulması için yapılan geçici ayaklar itina ile sökülmüş ve köprü 23 Temmuz 2004’te hizmete açılmıştır.

Mostar Köprüsü,Temmuz 2005 tarihinde Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alınmıştır.

Dünya Kültür Mirası Listesi’nde bulunan 911 eser içinde 6 köprü yer almakta olup, bu köprülerden ikisi Bosna-Hersek’te bulunan ve XVI. yy. Klasik Dönem Osmanlı Mimarlığı içinde önemli bir yere sahip olan Neretva Nehri üzerindeki Mostar Köprüsü ile yine bir Mimar Sinan eseri olan Drina Nehri üzerindeki Sokollu Mehmet Paşa Köprüsü’dür

Mostar Köprüsü Belgeselini de buradan izleyebilirsiniz;

Kaynak: Mimar Halide Sert MOSTAR KÖPRÜSÜ/BOSNA-HERSEK bildirisi. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu-

İstanbul, Beyoğlu, Sütlüce’de Dayanma Yapısı ve Bina Çökmesiyle İlgili Ön Teknik Değerlendirme Raporu-01 Ağustos 2018

1. Raporun Amacı
24.07.2018 tarihinde İstanbul İli, Beyoğlu İlçesi, Sütlüce Mahallesi, İmrahor Caddesi üzerindeki 2753 ada 28 parselde süren kazı işleri için parsel sınırında teşkil edilmiş ve kazı derinleştikçe alt kısmına ek yapılan dayanma yapısı çökmüştür. Dayanma yapısının çökmesinden sonra, dayanma yapısının gerisindeki yamaçta göçme olmuş, 2755 ada 14 parselde yer alan toplam dört katlı binanın altındaki zemin boşalmış ve bir süre sonra da bina 2753 ada 28 parsele doğru devrilerek tamamen yıkılmıştır.

Resim-1 2573 Ada 28 parsel ve komşu parsellerin planda görünüşü

Bu rapor, bir teknik rapor veya bilirkişi raporu değildir. Teknik rapor hazırlayabilmenin koşulları yerine getirilememektedir. Konuyla ilgili tüm engellemelere ve olanaksızlıklara rağmen, toplanabilen bilgiler ışığında, inşaat mühendisliği biliminin kapsamında yapılan ön teknik bir değerlendirme olarak kabul edilmelidir. Teknik rapor hazırlayabilmek için; onaylı projelerin, zemin ve geoteknik raporların elde edilmesi, bu dökümanlar üzerinde hesap ve detay çizimlerin incelenmesi, tasarım hatasının olup olmadığının belirlenmesi, yapı mahallindeki ölçümlerle, yapı geometrisi, boyutları, donatıları vb açısından inşaat imalatının projesine uygun olup olmadığının belirlenmesi, tahribatlı ve tahribatsız testlerle malzeme mukavemetlerinin tespit edilmesi, yapı mahallinde yakın gözlemlerle göçme şeklinin anlaşılması gereklidir.
Bu verilerle İnşaat Mühendisleri Odası’nın gerçek bir teknik rapor hazırlama şansı yoktur. Ancak ilgili kişi veya kurumlar kendi arşivlerinde bulunan bilgi, belge, proje, rapor v.b. dokümanları Şubemizle paylaşırlarsa, bir heyet oluşturarak detaylı teknik raporu hazırlayabileceğimizi de belirtmek isteriz.
Bu raporun amacı, çok net olarak görülen sebep sonuç ilişkisini kamuoyuna bildirmektir. 2755 ada 14 parselde yer alan 4 katlı yapı, esas olarak, kendi taşıyıcı sisteminin eksikleri nedeniyle çökmemiştir. Bu yapının oturduğu yamacı tutan dayanma yapısının, ileriki paragraflarda anlatılacak nedenlerle göçmesi sonucu yamaç zeminindeki heyelan ile temel altının boşalması nedeniyle stabilitesini kaybederek hafriyat çukuruna doğru devrilmiştir.

2. Tasarım, Onay ve Kontrol Süreçleriyle Derin Kazılı İnşaat Problemi
Şehir merkezlerinde, yapılaşma nüfusun yoğunluğuna paralel olmaktadır. Bunun sonucunda da, arsa sınırlarının tamamını kullanan, birden fazla bodrum kat da içeren çok katlı yapılar tercih edilmektedir. Şehir arsalarındaki bitişik yapıların eş zamanlı inşa edilmesi mümkün olamayacağından, yeni yapıların tasarım ve inşası için mevcut yapılara zarar vermeden, kamu yararını da gözeterek önlemler almak ve yöntemler kullanmak zorunlu olmaktadır.
Arsa sınırlarına dayanan ve birden çok bodrum katı olan derin kazı çukurlarının, çevresinde bulunan komşu yapılara, yollara ve alt yapıya da zarar vermemek için geçici veya kalıcı iksa sistemleriyle desteklenerek açılması ve yeni yapının inşası gerekmektedir. Farklı uzmanlığı olan mühendislik disiplinlerinin bir arada çalışmasını gerektiren bu sürecin aşamaları sırasıyla zemin etüdü ve geoteknik rapor, tasarım, onay ve kontrol olarak özetlenebilir. Farklı disiplinlerin çalışmasının herhangi birindeki eksiklik veya aksaklık, işini doğru yapmış olsa bile diğer disiplinlerin de çalışmasını boşa çıkarmaktadır.

Derin kazıların yapılabilmesi için geliştirilen tüm destekleme sistemlerinin başlangıç ayağı, ilgili bölgeye ait zemin etüdü raporu baz alınarak mevcut yapı, yol ve alt yapıyla ilişkiler de incelenip göz önünde bulundurularak inşaat mühendisi kökenli bir uzman tarafından geoteknik raporun hazırlanmasıdır. Ayrıca zemin etüdü raporları oluşturulurken belli noktalarda gözlemler yapılıp arazinin diğer bölgeleri için varsayımlar yapılır.
Uygulama sırasında gerçek zemin durumu gözlemlenip öngörülen zemin profilinde olabilecek değişiklikler konusunda ilgili disiplinler uyarılmalıdır. Geoteknik raporlar, kazı yapılacak bölgenin zemin tabakalarının değişimini gösteren zemin profilini, her bir zemin tabakasının geoteknik tasarım parametrelerini, yeraltı suyu durumunu, bitişik arsalarla entegre olacak şekilde yapılacak kazı için uygun iksa sistemi ve arsa üzerinde yapılması planlanan yapının temel tasarımı için önerileri içerir.
Derin kazı tasarım süreçlerinin en önemli parametrelerinin başında zemin cinsiyle birlikte zemin içerisinde bulunan su muhtevası ve yeraltı su seviyesi gelmektedir. Bu veriler, kazıya ve seçilecek iksa sistemine yön veren unsurlardır. Buna ilave olarak; kazı ve iksa çalışmaları esnasında oluşacak yağışların getireceği ani ve debisi yüksek su akışının da destekleme sistemine ilave yük getirmeden drene edilmesi her koşulda tasarımın bir parçası olmak zorundadır.
O halde; ani bir yaz yağmurunun getirdiği su akışının, doğru mühendislik hizmeti almış bir iksa sistemini alt edebilmesi mümkün değildir. Yapılan tasarım için varsa öngörülen geçerlilik süresinin işin başında belirlenmesi ve bundan tüm disiplinlerin haberdar olması da başka bir önemli konudur.

Derin kazı ve dayanma yapısı işlerinde bu süreçlere uygun yol haritası izlenmezse, benzer vakalar ne yazık ki sıkça yaşanabilecektir. Göçmelerin nedenlerini tüm süreçler ve aktörler açısından şöyle özetleyebiliriz:

– Hazırlanan zemin etüd raporları ve geoteknik değerlendirme raporlarının bir kısmı, yetersiz araştırmalara dayandırılarak, eksik bilgiler veya yanlış değerlendirmelerle basma kalıp olarak hazırlanmaktadır. Yerinde yapılan zemin etüdleriyle, mevcut yapı, yol ve alt yapıyla ilişki de incelenip göz önünde bulundurularak geoteknik rapor hazırlanmalıdır.
– Rapor, zemin tabakalarının değişimini gösteren zemin profilini, her bir zemin tabakasının geoteknik tasarım parametrelerini, yeraltı suyu durumunu, bitişik arsalarla entegre olacak şekilde yapılacak kazı için uygun iksa sistemi ve arsa üzerinde yapılması planlanan yapının temel tasarımı için önerileri içermelidir.

-Dayanma yapılarının tasarımı konusunda uzman ve tecrübeli inşaat mühendisleri tarafından yapılmalıdır.
– Yapı denetim kuruluşları, gerek tasarım denetimine, gerekse inşaat imalatının denetimine gereken önemi vermelidir.
– Tasarım denetimi, onay mercileri tarafından (belediyeler vs) gereken ciddiyette yapılmalıdır.
– Bazı ihalelerde inşaat imalatını yapacak firmalar işi üstlenirken tasarımıyla birlikte üstlendiğinde, yapı güvenliğinden taviz vererek güya ekonomik tasarımları mal sahibine sunmaktadır.
– Proje müellifinin bilgisi dışında inşaat esnasında yapılan değişiklikler (daha derin kazı, yeterli ankraj yapılmaması, yeterli test yapılmaması vb) yapı güvenliğini tehlikeye sokmaktadır. Gelişen durumlardan, birlikte çalışan tüm mühendislik disiplinlerini eş zamanlı bilgilendirip yapılan tasarım ve yük kabullerinin dışına çıkılıp çıkılmadığını kontrol etmek çok önemlidir.
– Herhangi bir sorun işaret verdiğinde, belediyeler gereken tedbirleri almakta gecikmekte, olay vuku bulduktan sonra insani tedbirleri almaktadır. Özellikle derin kazı gerektiren inşaatlarda, kazının her aşamasında düzenli ölçümlerle de destekleyerek, gerekli gözlem ve kontroller yapılıp önlemler başta alınmalıdır.
– Yağışlı havalarda vb uygun olmayan iklim koşullarında zemin kazıları devam etmektedir.

a. Yıkılan İksa Sistemi ve Bina İçin Geçmişe Dönük Araştırma
2753 ada, 28 parselin farklı zaman dilimlerindeki fotoğrafları “Yandex Harita” ve “Google Earth” programlarındaki panoramik görüntü kayıtlarından tespit edilerek 2 ve 3 nolu resimlerde gösterilmiştir.

Resim-2 2753 ada 28 parselin Betonarme dayanma yapısının mevcut olduğu 2014 yılı fotoğrafı Kaynak: Yandex Harita verileri

Resim-3 2753 ada 28 parselin mevcut betonarme dayanma yapısına sol ve arka cephede açılan karot deliklerinden ilave destek çalışmalarına başlandığını gösteren resim
Kaynak: Google Earth verileri

Resimlerden görüleceği üzere 2753 ada 28 parselin; Fuadiye Çıkmazı sokak cephesi ile sınırında ve 2753 ada 6 parsel ile sınırındaki betonarme iksa yapısının yüzeyinde yeşeren fidan dikkate alındığında daha önceki tarihlerde imal edildiği anlaşılmaktadır.
Parsele ait Resim-4’de verilen daha güncel fotoğraflar dikkate alındığında Resim-3’de gösterilen karot deliklerinden zemin çivisi benzeri bir uygulamanın yapıldığı görülmektedir. İki sırada teşkil edilen bu ilave unsurların başlığı ikişer sıra çelik profil vasıtası ile mevcut betonarme dayanma yapısına tespit edilmiştir. Ayrıca dayanma duvarının L köşe kısmında çaprazlamasına çelik destek elemanların atıldığı görünmektedir.

Resim-4 İnşaat Faaliyetleri Öncesi Durum (Derin kazı işleri başlamadan önce)

Bu ilave tahkimatlar, arsa içerisinde daha derin bir kazı faaliyetine girişilmeden önce alınan tedbirler olarak düşünülmektedir. Dayanma yapısı gerisinde yeraltı suyu veya yüzey suları sebebiyle oluşabilecek hidrostatik basıncın azaltılması için barbakanların teşkil edilmediği ise, bu dayanma yapısı için dikkat çeken bir durumdur.
Yıkılan binanın 2005 yılına kadar üç katlı olduğuna ve sonrasında kat ilavesi yapılarak dört kata çıkarıldığına dair fotoğraflar sosyal medyada yayınlanmaktadır

Resim-5 Binanın 3 katlı ve 4 katlı halini gösteren fotoğraf sosyal medyadan elde edilmiştir

Olayın gerçekleştiği ilk andan itibaren binanın iskansız olması vurgulanıp bundan dolayı yıkıldığı ile ilgili basında birtakım haberler yer almıştır. Binanın iskansız olması başka bir denetim sorunudur. Binanın devrilerek yıkılması konusuna doğrudan ilişkilendirilmesi uygun değildir.
Bina 2753 ada 28 parseldeki derin kazı işleri başlayıncaya kadar mevcut hali ile stabilitesini koruyordu. 2753 ada 28 parseldeki derin kazı sebebiyle önce yeterli kapasiteye sahip olamayan dayanma yapısı yıkılmış, Fuadiye Çıkmazı Sokak ile birlikte bina da devrilerek çökmüştür.

b. İksa Sistemi
Yıkımı gerçekleşen iksa sisteminin, geoteknik mühendisliği disiplini içerisinde adı konulmuş hangi türden bir destekleme sistemine dahil olduğunu belirlemek oldukça zordur. İlgili derin kazıyı desteklemesi ve çevre binaların güvenliğini sağlaması beklenen mühendislik yapısının farklı aşama ve farklı zaman dilimleri içerisinde parçalı olarak inşa edilmiş olduğunu belirlemek dışında bir kategoriye dahil edebilmek mümkün görünmemektedir.

c. Üst Yapı Projelerinin Ayrılmaz Bir Parçası Olarak İksa Uygulama Projeleri
Derin kazı ihtiva eden bir üst yapı projesinin ilgili idari makama teslimi ve onay süreçlerinde, iksa sistemine yönelik bir uygulama projesinin de teslim edilmesi zorunluluktur. Bahse konu otel projesinin yapı denetim ve belediyeye teslim edilen proje seti içerisinde, sorumlu mühendis tarafından tasarlanmış bir iksa sistemi projesinin varlığı sorgulanmak durumundadır. Eğer iksa uygulama projesi mevcut ise; sahada inşa edilen ile kağıt üzerindekinin uyumu ve elbette rapor ve çizimler üzerinden ilgili destek yapısının geoteknik ve betonarme yapı tasarımı ilkelerini eksiksiz takip ettiği irdelenmelidir.

3. İksa Yapısı Neden Çöktü? Çökmemesi İçin Ne Yapılmalıydı?

Dayanma yapısı daha önce imal edilmiş betonarme bir yapıdır (Resim-2). İnşaat faaliyetlerine başlanmadan önce bu yapıya zemin çivisi benzeri uygulama ile ilave tahkimat yapıldığı görülmektedir. Anlaşıldığı üzere proje müellifi, yapı denetim firması, müteahhit bu ilave tahkimatın yeterli olduğuna kanaat etmiş ve betonarme dayanma yapısına aşağı doğru ilave yaparak kazı tabanının daha aşağı kotlara indirecek şekilde ilerlenmesinde bir sakınca görmemişlerdir.

24/07/2018 tarihinde yoğun yağış sonrası, aşağıya doğru ilave edilen dayanma yapısıyla birlikte sistemin bütünü, üzerindeki hidrostatik yükü, zeminden aktarılan yükü, sürşarj yükü etkilerini karşılayamamış ve yıkılmıştır. Yani, Resim-2’de stabil halde dururken, zemin çivisi ile tahkimat yapılan ve aşağı doğru benzer bir duvar imalatı ile altı boşta olacak şekilde son şekli verilen dayanma yapısının kapasitesi yetersiz kalmıştır.

Mal sahiplerinin, proje müelliflerinin, yapı denetim firmasının bodrum katlarda daha geniş kullanım alanı elde edilebilmesi için olması gereken iksa yapılarını talep etmek yerine daha narin ve zayıf iksa yapıları ile bu seviyedeki derin kazıları yapabilecek cesareti göstermiş olmaları olayın can sıkıcı başka bir boyutudur. Belediye’nin bu şekilde çalışma yapılmasına göz yummuş olması denetim konusunda çok zayıf kalındığına işaret etmektedir.

Bu çökmenin meydana gelmemesi için mevcut betonarme dayanma yapısının kesit kalınlığı, donatı yerleşimi, beton kalitesi tahribatlı ve tahribatsız testlerle tespit edilmeliydi. Dayanma yapısının gerisindeki zemin özellikleri, yeraltı su seviyesi durumu tespit edilmeliydi. Mühendislik özellikleri tespit edilen betonarme dayanma yapısı ve zemin dikkate alınarak modelleme yapılarak analizler yapılmalıydı. Mevcut dayanma yapısına zemin ankrajları ve betonarme göğüsleme kirişleri ilave edilerek kazının güvenli şekilde yapılacağı kanaati oluşursa bu imalat ile inşaat faaliyetlerine devam edilmeliydi. Dayanma yapısının yetersiz olduğuna kanaat getirilirse başka destekleme yöntemleri ile yeniden imalatlar yapılarak inşaat faaliyetlerine devam edilmeliydi.

Yağış Sebebiyle İksa Yapısı Arkasında Hidrostatik Basınç Arttı mı? Buna Nasıl Engel Olunabilirdi?

Dayanma yapısında gerideki hidrostatik basıncın azaltılmasını sağlayacak barbakanların olmadığı görülmektedir. Bu durum sebebiyle dayanma yapısı gerisinde su basıncı artmıştır.
Dayanma yapısının analizleri yapılırken yeraltı suyu ve yüzey sularının oluşturacağı hidrostatik basınç en gayri müsait şekilde alınarak gerekli analizler yapılmalıydı. Hidrostatik basıncın düşürülebilmesi için barbakan delikleri açılarak su drene edilmeli ve dayanma yapısı önünde geçici pompa düzeneği ile de yağmur suyu kanalına tahliye edilmeliydi.

4. Sorumlular Zinciri
Fizibilite aşamaları geçilen ve yatırım kararı alınmış bir inşaat projesinin başlangıç noktası olan zemin etüdü, geoteknik rapor ve tasarım süreçleri ile zincirin ilk halkası oluşur. Bu aşamada yatırımcı ve tüm tasarım bileşenleri fen ve sanat kuralları ışığında projelendirme süreçlerini tamamlamak durumundadır. Bir sonraki aşamada inşaat projelerinin Yapı Denetim firması tarafından kontrol edilmesi süreci başlar. Tüm tasarım dokümanları (raporlar, çizimler) yapı denetim firması sorumluluğunda incelenerek onaylanır.

Bu kontrol aşaması eksikler ve yanlışların düzeltilmesi için fırsat niteliğindedir. Daha sonra ilgili belediyede görevli sorumlu teknik kadro tarafından projeler incelenerek inşaatın başlamasına yönelik evraklar düzenlenir. Bu aşamadan sonra müteahhit firma ve onun saha sorumlusu (şantiye şefi) belediye kayıtlarına alınır ve gerekli resmi izinlerin verilmesi ile inşaat süreci başlar. İnşa faaliyeti başladığında tüm saha uygulamaları Yapı Denetim Firması ve Belediyenin sorumlu mühendisleri tarafından kontrol edilir.

O halde başından sonuna kadar zincirin tüm halkalarını sıralarsak; Zemin Etüdü Raporu ve Geoteknik Raporu Hazırlayan Mühendisler, Tasarım Mühendisi, Yapı Denetim Firması, Şantiye Şefi ve yeniden Yapı Denetim Firması dizilimi ile karşılaşıyoruz. Kuşkusuz tüm süreçlerde Belediye veya ilgili idareyi zikrediyor olmalıyız. Bu zincirin zayıf olan halkasının hangisi olduğunu bulmak gereklilikten öte bir zorunluluk olmalıdır. Yukarıdaki temel tespitlerin ışığında yaşanan elim hadise için yakıcı soruları sormalıyız.

a. Yapı Denetim Firmasının Sorumluluğu Nedir? Ne yapmalıydı?
Yapı denetim firması günler öncesinden Fuadiye çıkmazı sokak yüzeyinde ve komşu binalarda oluşan çatlakları ve bu doğrultuda belediyeye yapılan şikayetleri dikkate alarak işi durdurmamış olmasından dolayı yasa ile tanımlanmış görevlerini layıkıyla yerine getirmemiştir. Yapı denetim firmalarının varlığı, devletin kendilerine verdiği yetki ve sorumluluk tam da bu tür olayların yaşanmaması için gerekli denetleme hizmetlerini ihtiva eder.

Yapı denetim firmasının kazı çalışmalarını durdurup, dayanma yapısının topuğuna hafriyat malzemesi ile dolgu yaptırarak dayanma yapısının çökmesine mani olacak önlemleri aldırması gerekirdi. Daha sonra dayanma yapısının yetersiz olan kapasitesinin yeterli hale getirilmesi için ilave tahkimatları proje müellifine yaptırarak kendi onayı sonrasında belediye onayına sunmalıydı.

b. Belediyenin Sorumluluğu Nedir? Ne Yapmalıydı?

Belediye dayanma yapısı çöktükten sonra can kaybı olmaması için komşu binaların tahliyesini yapmış ve olayın olduğu alan çevresinde güvenlik önlemlerini almıştır. Ancak 2753 ada 28 parselde devam eden kazı işleri sebebiyle komşu binalarda ve sokakta çatlak ve ayrılma gibi deformasyonlara dair vatandaşların şikâyeti geldikten sonra 2753 ada 28 parseldeki inşaat faaliyetlerini durdurmalı ve mühürlemeliydi.

Belediye otorite olarak; dayanma yapısının kapasitesinin yeterli olmaması ve deplasman yapması sebebiyle kazı tabanında dayanma yapısının topuğuna hafriyat dolgusu yaptırarak dayanma yapısının göçmesinin önüne geçilecek önlemleri derhal aldırmalıydı. Proje müellifine ve yapı denetim firmasına dayanma yapısının kapasitesinin yeterli olmadığını, deplasman yaptığı uyarısını yaparak mevcut dayanma yapısı projelerini kontrol ettirmeli ve yeniden tasarım süreçlerini başlatmalıydı.

5. Sonuç ve Öneriler

Yaşanan bu olay bir kez daha derin kazılarda gerekli güvenlik önlemleri alınmadan kazı yapıldığı zaman ne kadar vahim sonuçlar yaşanabileceğini gözler önüne sermiştir. Olay sonrası günah keçisi aranır gibi yıkılan bina iskansızdı diyerek bundan böyle yaşanması muhtemel bu tür olayların önüne geçilemez. Bu hadise özelinde proje müellifi, yapı denetim firması, müteahhit ve belediye üzerlerine düşen sorumluluğu yerine getirmek konusunda gerekeni ortaya koymalıdır. Bu olayın sorumlusu son derece doğal olan sağanak yağış değildir. Sorumluluk, 2753 ada 28 parselde derin kazı gerektiren inşaat faaliyetine, mevcut duvarı yeteri kadar güçlendirmeden izin veren proje müellifi, yapı denetim firması, müteahhit ve belediyenindir.

2753 ada 6 parseldeki bir cephesi kırmızı renkte olan yapının yıkılma ihtimalinin devam ettiğini de gözden kaçırmamak gerekir. Dayanma yapısının kalan kısmında meydana gelecek aşırı deplasman veya çökme olayı bu yapı ve hemen komşuluğundaki diğer yapıların yıkılmasına veya hasar görmesine sebep olabilir. Bu nedenle ilgili bölgedeki önlemlerin üst seviyede alınması gereklidir.

Olayda dahli bulunanların sorumluluk üstlenerek özeleştiri vermesi, yanlışların tekrarlanmasını önleyecek bir işleyişi hayata geçirmesi gerekmektedir. Aksi halde bu ve buna benzer olaylar yaşanmaya devam edecektir.

İnşaat Mühendisleri Odası, Sütlüce olayında meslektaşlarının ne derecede sorumluluğu bulunduğunu tespit edecek, sürecin takipçisi olacak, mevzuatının ve kanunun verdiği yetkiyi kullanmaktan imtina etmeyecektir.

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası
İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu

Kaynak; http://istanbul.imo.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=25187&tipi=1&sube=15

Bu yönetmeliğe göre;

5. Madde’nin 27 fıkrası değiştirilmiş ve 28. fıkra eklenmiştir.

“(27) Tek bağımsız bölümlü konutlar hariç kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılması, 4 ve daha fazla olan binalarda ise asansör tesisi zorunludur.”

“(28) Bakanlıkça; kamu alanlarında veya kamu hizmet ve tesislerinin gerçekleştirilmesi amacıyla yapılacak veya uygun görülecek ifraz, tevhit ve parsel sınırı düzeltme işlemleri, bu Yönetmelikteki ifraz ve tevhit şartlarına tabi değildir.”

Yönetmeliğin 5.Madde  27. fıkrasının değiştirilmeden önceki hali ise şu şekildeydi;

“(27) Kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılması, 4 ve daha fazla olanlarda ise asansör tesisi zorunludur.”

Bu durumda bu değişiklikle sadece  tek bağımsız bölümlerin hariç tutulması maddesi eklenmiştir.

Aynı yönetmeliğin 11. Maddesine aşağıdaki 10. fıkra eklenmiştir.

“(10) 40.00 metre ve altında olan bina cephe ve derinliklerinde, talep edilmesi halinde; bu maddedeki hükümlere göre yapılması gerekli olan kademe sayısı kadar bina üst katlarında, binanın kademe yapılması gerekli olan cephelerinden her bir kademe için bir alt kata göre en az 3.00 metre geriye çekilmek suretiyle de kademe uygulaması yapılabilir.”

Burada yapı katlarında uygulanacak kademeler ile ilgili konularda yeni bir koşul eklenmiştir.

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 34 üncü maddesinin 1. ve 4. fıkraları ise değiştirilmiştir;

“(1) Tek bağımsız bölümlü konutlar hariç uygulama imar planına göre kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılması, 4 ve daha fazla olan binalarda ise asansör tesisi zorunludur. İskân edilen ve ortak alan bulunan bodrum katlar dâhil kat adedi 4 ve daha fazla olan binalarda asansör yapılması zorunludur. Daha az katlı yapılarda da asansör yapılabilir.”

“(4) Kullanılabilir katlar alanı tek katlı olan binalar hariç 800 m2’den veya kat adedi birden fazla olan umumi binalarda en az bir adet asansör yapılması zorunludur. Ayrıca; kat alanı 800 m2’den ve kat adedi 3’ten fazla olan umumi binalarda, uygulama imar planına göre 10 kat ve üzeri binalarda ve zemin kat üzerinde 20 den fazla konut kullanımlı bağımsız bölüm bulunan yapılarda ikinci fıkrada belirtilen asgari ölçülere uygun ve en az 2 adet olmak üzere binanın tipi, kullanım yoğunluğu ve ihtiyaçlarına göre belirlenecek sayıda asansör yapılması zorunludur. Bu asansörlerden en az bir tanesinin herhangi bir tehlike anında, arıza veya elektriklerin kesilmesi halinde zemin kata ulaşıp kapılarını açacak, yangına dayanıklı malzemeden yapılmış, kuyu içinde, duman sızdırmaz nitelikte, kesintisiz bir güç kaynağından beslenecek şekilde tesis edilmesi gerekmektedir.”

Yönetmeliğin 34.Madde  1. ve 4. fıkrasının değiştirilmeden önceki hali ise şu şekildeydi;

“(1) Uygulama imar planına göre kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılmak, 4 ve daha fazla olanlarda ise asansör tesis edilmek zorundadır. İskân edilen bodrum katlar dâhil kat adedi 4 ve daha fazla olan binalarda asansör yapılması zorunludur. Daha az katlı yapılarda da asansör yapılabilir.”

“(4) Kullanılabilir katlar alanı tek katlı olan binalar hariç 800 m2’den veya kat adedi birden fazla olan umumi binalarda en az bir adet asansör yapılması zorunludur. Ayrıca, kat alanı 800 m2’den ve kat adedi 3’ten fazla olan umumi binalarla yüksek katlı binalarda ikinci fıkrada belirtilen asgari ölçülere uygun ve en az 2 adet olmak üzere binanın tipi, kullanım yoğunluğu ve ihtiyaçlarına göre belirlenecek sayıda asansör yapılması zorunludur. Bu asansörlerden en az bir tanesinin herhangi bir tehlike anında, arıza veya elektriklerin kesilmesi halinde zemin kata ulaşıp kapılarını açacak, yangına dayanıklı malzemeden yapılmış, kuyu içinde, duman sızdırmaz nitelikte, kesintisiz bir güç kaynağından beslenecek şekilde tesis edilmesi gerekmektedir.”

Burada 1. maddede yine tek bağımsız bölümlü konutların hariç tutulması konusu düzenlenmişken, 4. maddede ise yüksek katlı binalardan kast edilen binanın tanımı net olarak belirtilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin 30 Eylül 2017 tarihinde eklenen geçici 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrası ise aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(4) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce ruhsat alınmış yapılara ilişkin ruhsat süresi içerisinde yapılan tadilat ruhsatı başvuruları; talep edilmesi halinde ruhsatın düzenlendiği Yönetmeliğe göre sonuçlandırılabileceği gibi mevzuatına uygun olarak düzenlenmiş olan ruhsat ve eki projesinde belirlenen emsal harici alanlar toplamı aşılmamak kaydıyla 5 inci maddenin sekizinci fıkrasında belirtilen %30 sınırı ile yirmialtıncı fıkrasında belirtilen kademe şartı olmaksızın, bu Yönetmeliğe göre de sonuçlandırılabilir. Bu durumda 0,00 kotunun altı ve üstü ayrı ayrı değerlendirilerek emsal hesabı yapılır. Ancak tamamen gömülü bodrum katlarda yapılacak ortak alan otoparklar için, ruhsat ve eki projesinde belirlenen emsal harici alanlar toplamı aşılmamak şartı aranmaz.”

-Yönetmeliğin geçici 3.Madde 4. fıkrasının değiştirilmeden önceki hali ise şu şekildeydi;

“(4) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce ruhsat alınmış olup, inşaatı devam eden yapılara ilişkin ruhsat süresi içerisinde yapılan tadilat ruhsatı başvuruları; talep edilmesi halinde ruhsatın düzenlendiği Yönetmeliğe göre sonuçlandırılır.”

Bir yapı, gerekli ruhsat projelerinin ilgili müllifler tarafından çalışılıp, hazırlanıp, projelerin ve imalatın ilgili denetleme kurumlarının kontrolleri, denetimi ve yönetimi eşliğinde hayata geçirilir. Yani gerçekleşmesi gereken süreç bu şekildedir.

Mevcut Binaya Kat Eklemek, Ek Kat Çıkmak, Kaçak Kat Çıkmak birçok farklı durumda söz konusu olabilir. Yapı ruhsatı alınmış, gerekli uygulamalar ve projeleri hazırlanmış fakat ekonomik veya daha farklı sebepler nedeniyle, imalat yarım kalmış, diğer katlar tamamlanmamış ve daha sonra imalata devam edilmek isteniyor olabilir. Usulüne uygun süreçlerden geçmiş, tamamlanmış bir yapının üzerine ek kat çıkmak gibi bir düşünce ortaya çıkabilir. Veya tamamen kayıt ve usül dışı uygulamalarla üretilmiş  mevcut “gecekondu” veya “kaçak” yapıların üzerine kat eklenmek istenebilir.

Mevcut yapıya kat eklemek istendiğinde hesaba katılması gereken faktörler, toplanması gereken bilgiler vardır. Öncelikle mevcut yapının bulunduğu haliyleki durumu hakkında bilgi edinmek gerekir.

Ruhsatlı ve ilgili yönetmeliklerin yayımlanmasından sonra inşa edilmiş yapıların ruhsat projelerine ilgili belediyelerden veya müdürlüklerden büyük ihtimalle ulaşılabilmektedir.  Bu projelere ulaşılamaması durumunda da yerinde yapılan röleve çalışmaları, ölçümler, karot ve röntgen çalışmalarıyla bina hakkında bilgi toplanabilmektedir. Bu çalışmaların amacı öncelikle yapının mevcut durumunun analizinin yapılması, performansının belirlenmesidir. Yalnız “performans analizi” yapılırken ilgili yönetmelkler (TDY 2007, TBDY vs) projesi bulunmayıp, binadan toplanan bilgilerle yapılan analizlerde, binaları hesap yöntemleriyle cezalandırmakta, daha güvenli tarafta kalınması açısından binanın sağlamlığını daha düşük olarak kabul etmemizi zorunlu kılmaktadır. Bu faktörden dolayı projelere ulaşmak, yapının mevcut durumu ve planlanan kat ekleme işlemi sonrasında oluşacak durumu hakkında yapılacak analizler için oldukça önemlidir.

Ruhsatsız, gecekondu, kaçak vs şekillerde imal edilen yapılarda ise yerinde yapılan incelemelerle toplanan bilgilerden başka bilgi edinme imkanı bulunmamaktadır. Buralarda mevcut binanın bir “inşaat mühendisi” tarafından kapsamlı bir şekilde incelenmesi, araştırılması gerekmektedir.

Mevcut yapının, kat eklenmemiş haliyle mevcut halinin performansı belirlendikten sonra yapının hem mevcut durumuyla ilgili hem de üzerine yapılacak yeni kat ile ilgili geliştirme, güçlendirme ve tasarım çalışmalarına geçilir.

Öncelikle bilmek gerekir ki usulüne uygun yapılan bir değerlendirme ve performans analizi sonucunda mevcut yapı stoğunun, hatta bir çok yeni yapının bile bir takım zayıflıklar göstermesi, güçlendirme gerektirmesi söz konusudur. Bu kabaca, yönetmeliklerin gelişen teknolijler ve deneyimler sonucunda geliştirilmesi ve haklı olarak imalata güvenilmemesinden kaynaklanmaktadır. Yani binaya ek kat yapılması, ekstra kat çıkılması durumunda eski imalatın olduğu gibi kalacağı, güçlendirme gerektirmeyeceği gibi bir durum çok büyük olasılıkla söz konusu veya güvenli olmayacaktır. Ve bu durum maliyet çalışmalarında mutlaka gözönüne alınmalıdır.

Mevcut yapının üzerine kat çıkmak istendiğinde, yeni çıkılacak katın toplam ağırlığının minimum düzeyde tutulması beklenir. Alt kata, taşıyıcı elemanlara, temele ve zemine büyük ek ağırlıklar, etkiler yaratmak çözümü pratiklik, ekonomiklik ve güvenilirlikten uzaklaştırır. Bu nedenle yeni eklenecek katlarda kullanılacak malzemelerin hafif malzemelerden seçilmesi önemlidir. Gazbeton, betopan, alçıpan levhalar, paneller, hafif çelik ve betonarmeye nazaran çelik imalatlar öncelikli olarak değerlendirilmelidir. Bu konuda da yine maliyet faktörü göz önüne alınır.

Buraya kadar Mevcut Binaya Kat Eklemek, Ek Kat Çıkmak, Kaçak Kat Çıkmak için yapılacak işlemleri özetlersek;

-Mevcut yapı hakkında bilgiler toplanır,

-Mevcut yapının dayanımı anlaşılır,

-Ek olarak yapılacak kat planlanır,

-Ortaya çıkacak yeni durum için gerekli güçlendirmeler ve yeni çıkılacak katın taşıyıcı sistemi projelendirilir,

-Güçlendirme ve yeni kat için ortaya çıkacak maliyet ile yapının sıfırdan inşaasının maliyeti karşılaştırılır, imar affı, kentsel dönüşüm gibi seçenekler değerlendirilir,

-Seçilen yol doğrultusunda uygulamaya geçilir.

İnşaat işlerinde “yaptım oldu”, “yaparım olur” anlayışları direkt can ve mal güvenliği ile ilgili olsa da malesef oldukça yaygındır. Hele ki eğitimli, eğitimsiz herkesin hakkında kendisini uzman olarak gördüğü “inşaat sektöründe” güvenilir kişiler bulmak, uygulamalar yapmak için oldukça seçici davranmak gerekmektedir. Usulüne uygun herhangi bir analiz, hesaplama yapılmadan mevcut bir binaya ek kat çıkmak insanların hayatıyla kumar oynamaktan farksızdır.

Mevcut Binaya Kat Eklemenin, Ek Kat Çıkmanın maliyeti kısmına gelirsek, gerekli analizler, projeler ve planlamalar yapılmadan bu konuda net konuşmak, net metrajlar, rakamlar veya fiyatlar vermek imkansıza yakındır. Maliyet, mevcut yapının taşıyıcı sistemine, kullanılan malzemelere, ek olarak yapılacak bölümün alanına, taşıyıcı sistemine, kullanılacak malzemeye ve daha bir çok faktöre bağlıdır. Kabaca bir yaklaşımda bulunmak için dahi  kabaca metrajlar oluşturup, işçilik ve diğer masrafları irdeleyip her iş kalemini ayrı ayrı hesaplayıp bir maliyet çıkarmak gerekir. Ek kat çıkma maliyet m2’de A Türk Lirası‘dır gibi bir ifade hiçbir koşulda söz konusu değildir.

Burada Ek Kat Çıkmak konusunda sadece yapı güvenliği ve uygulama maliyeti konularına değinilmiştir. Kaçak Kat Çıkmak konusunda İmar Kanunları, hukuki boyutları, cezai tarafları ve usülleri konuları da oldukça önemli olup, kesinlikle gözardı edilmemesi gerekmektedir.

Arsanı temin edilmesi, alt yapı giderleri, proje maliyeti, finansman maliyeti konutun bulunduğu bölge ve konutun çevresiyle olan bağlantısı konut fiyatlarını belirleyen ve artıran başlıca nedenler arasındadır. Konutlara uygun arsa temini diğer kullanım amaçlarına kıyasla güçtür.

Arsa fiyatları, arsanın bulunduğu bölgeye göre değişiklik göstermektedir. Aynı kalite ve büyüklükte bir konut için bazı bölgelerde konut fiyatları yüksek olurken bazılarında ise daha düşük olması söz konusudur. Alt-yapı maliyet ve giderleri konut alanlarında önemli bir yer tutmaktadır ve konut fiyatını etkileyen önemli etkenlerden biridir. Şehir merkezi veya şehir merkezine yakın bölgelerde alt yapı giderleri şehir dışındaki yerlere göre daha az olabilir. Konutun bulunduğu bölgenin genel görünümü, ulaşım olanakları, alışveriş merkezlerine olan uzaklıkları vb. fiyatı etkileyen diğer nedenlerdendir.

Konutun ve konut çevresinin manzarası, sosyal ve kültürel alanların oluşturulması (okul, sinema, spor tesisleri v.s.) oto park, yeşil alanlar, eğlence alanları konut fiyatlarını belirleyen ve artıran unsurlar arasındadır. Arsa değerlerindeki yüksek artış, merkezi ve değerli arsa bulma zorlukları gibi faktörler konut üreticilerinin planladıkları projelere, bölge koşullarını iyileştirmeye, projelere sosyal tesisler, ulaşım alternatifleri, eğitim merkezleri gibi olanakları entegre etme gereği ortaya çıkarmıştır. Bir deyişle, müteahhit konutu şehir merkezine yapamıyorsa, konutun etrafını merkezileştirme çalışmaları yürütmeye başlamıştır.  Proje maliyeti, kullanılan malzeme kalitesi, konutun büyüklüğü, inşaat ve işçilik maliyetlerindeki artışlar, yapım sistemleri v.b. konut fiyatını etkileyen diğer faktörlerdendir. Ayrıca; ülkenin ekonomik durumu, ülke enflasyon oranları, deprem ve tahmin edilemeyen diğer tüm girdiler konut sektörünü ve konut fiyatlarını önemli ölçüde etkilemektedir.

Yaklaşık 13 milyondan fazla insanı ilgilendiren ve imar şartlarıyla sorunları olan yapıyı ilgilendiren imar barışı başvuruları bilindiği üzere başladı.  Vatandaşların İmar barışı için yapı kayıt belgesi alması gerekmekte. Yapı kayıt belgesi için 31 Ekim’e kadar başvurunun yapılması ve  Yapı Kayıt Belgesi Ücreti’nin ödenmesi gerekiyor.

Yapı Kayıt Belgesi başvuruları e-devlet üzerinde yapılabiliyor. Peki yapı kayıt belgesi ücreti ne kadar? Vatandaş devletle barışmak için ne kadar ödeyecek?

Vatandaş yapı kayıt bedeli için ortalama 2 bin 800 TL ödeyecek.

Yapı kayıt belgesi ücreti hesaplanırken binalar için kullanılacak birim m2 bedelleri şu şekildedir;
Tarımsal amaçlı basit binalara yapı kayıt belgesi için; 200 TL/m2
1-2 katlı binalar ve basit sanayi yapıları yapı kayıt belgesi için; 600 TL/m2
3-7 katlı binalar ve entegre sanayi yapıları yapı kayıt belgesi için; 1000 TL/m2
8 ve daha yüksek katlı binalar için 1600 TL/m2
Lüks binalar, villa, alışveriş kompleksi, hastane, otel ve benzeri yapılar için 2000 TL/m2
Güneş Enerjisi Santralleri (GES) 100.000 TL/MW esas alınacaktır.

Yapı Kayıt Belgesi Bedelini Hesaplamak İçin Oluşturulmuş Excel Programını Buradan İndirebilirsiniz…

Yapı kayıt belgesi ücreti hesaplama programında gerekli bilgileri kendi yapınıza uygun şekilde doldurup, yapınız için ödemeniz gereken Yapı kayıt belgesi bedelini kolayca hesaplayabilirsiniz.

Deprem yönetmeliği gibi can ve mal güvenliğini 1. dereceden ilgilendiren konularda yapılan değişikliklerin yarattığı etki ise diğer konulardan daha etkili olmaktadır. Yenilenen deprem yönetmeliği ile yapının can ve mal güvenliğinin korunabilirliğinin bir önceki yönetmeliğe göre artması direkt olarak can ve mal güvenliği konusunda yapıya sınıf atlattırmış olmaktadır. Buna göre yeni yönetmeliğin kural ve kabullerine göre inşa edilen yapı 1. kalite olarak kabul edilirken eski yönetmeliğe göre inşa edilmiş yapılar 2. kalite durumuna düşmektedir.

Örneğin 1997 deprem yönetmeliğinin Türkiye’deki binalar için milad olarak görülüp, 1997 öncesinde yapılan binaların can güvenliği açısından oldukça sıkıntılı binalar olduğunu herkes kabul etmektedir. Bu kabul yapıların mimari ve alansal özelliklerinin sabit olduğu koşullarda ekonomik değerlerine de büyük ölçüde etki etmiştir. Yine bu fiyat farkında gelişen yönetmeliğin genellikle katılaşmasından kaynaklanan maliyet etkisi de bulunmaktadır. Daha sonra 2001 yılında uygulanmaya başlayan yapı denetim kanunu yine yapı can güvenliği kalitesini ve inşaat maliyetini artırmış dolayısıyla yapıların ekonomik değerlerinin önceki koşullardaki yapılara göre artmasıyla sonuçlanmıştır.

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’nin 1 Ocak 2019 tarihinde devreye girmesiyle inşaat sektöründe yine yeni bir devir açılmış oluyor. Özellikle yenileneceği açıklanan Yapı Denetim Kanunu’nun da bu tarihe yakın zamanda uygulamaya gireceği kabul edilirse TBDY ile atılan adımın boyu bu kanunun da etkisiyle yüksekliğini artıracaktır.

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ile bir çok konuda değişikliğe gidildiğini görüyoruz. Bunların bir kısmının etkisi yok denecek kadar az olsa da bir kısım yenilikler büyük fark yaratmaktadır. Örneğin TDY 2007 yönetmeliği C20 beton sınıfına ve bir kenarının uzunluğu 25 cm olan kolonlara izin verse de uygulamada bu minimum koşullar kullanılmamakta bunun yerine TBDY 2018 ile belirtilen minimum koşullar, minimum koşullarmış gibi tercih edilmekteydi. Fakat son yıllarda üretilen binaların taşıyıcı sistemlerinin büyük çoğunluğunu oluşturan asmolen-dişli döşeme sistemleri bu yönetmelikle ağır şekilde cezalandırılmakta hatta bir çok koşulda uygulanması yasaklanmaktadır. Yine yüksek binalar için getirilen yeni hesap yöntemleri, eski yöntemlerle kıyaslandığında büyük farklılıklar ortaya çıkmaktadır. Kaldı ki bunlar sadece birer örnektir. Dolayısıyla yeni yönetmelik ve beklenen yapı denetim kanunu çerçevesinde yaratılacak binaların maliyetleri ve dolayısıyla satış değerleri artmasına rağmen tercih edilirliği de artacaktır.

Son yıllarda İmar Yönetmeliklerinin değişimi, Kentsel Dönüşüm Kanunu, ekonomik beklentiler vb. faktörlerle yaşanan yapı üretimi miktarındaki ciddi artış ve bunun sonucu oluşan davasa yapı stoğu özellikle can güvenliği kalitesi açısından Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ile 2. sınıf yapı kategorisine düşürülmüştür. Uygulamada her ne kadar mimari tasarımlar, malzeme faktörü, görsel estetik ve arsa konumun değeri bina/daire değerlerinde asıl etkili faktör gibi dursa da yaşanılan çağın bir sonucu olarak insanların bilinçlenmesi, yapı ve can güvenliği konusunda bilgilerinin artması bu karar mekanizmalarını önemli ölçüde değiştirmiştir.

Binalarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca her yıl yayımlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabına esas olan yapı yaklaşık birim maliyetleri ön proje, ihtiyaç programı, tapu, çap gibi ilgili belgelerden hesaplanan yaklaşık yapı alanı ile çarpılarak yapı yaklaşık maliyetinin hesaplanabilmesine olanak verir.

Mimarlık ve Mühendislik hizmetlerinin fiyatlandırılmasının hesabında kullanılacak 2018 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri hakkında tebliğe göre;

16/7/1985 tarihli ve 85/9707 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Mimarlık ve Mühendislik Hizmetleri Şartnamesi’nin 3.2 maddesi gereğince, mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabında kullanılacak 2018 yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri, yapının mimarlık hizmetlerine esas olan sınıfı dikkate alınarak; KDV hariç, genel giderler (%15) ile yüklenici kârı (%10) dâhil edilerek aşağıda gösterilmiştir.

                                                                                                                                     Yapının Birim

                                                                                                                                          Maliyeti

YAPININ MİMARLIK HİZMETLERİNE ESAS OLAN SINIFI                      (BM) TL/m2

1. SINIF YAPILAR

A GRUBU YAPILAR……………………………………………………………               153,00 TL/m2

. Kâgir veya betonarme ihata duvarı (3 metre yüksekliğe kadar)

. Basit kümes ve basit tarım yapıları

. Plastik örtülü seralar

. Mevcut yapılar arası bağlantı-geçiş yapıları

. Geçici kullanımı olan küçük yapılar

. Kalıcı kullanımı olan yardımcı yapılar

. Gölgelikler-çardaklar

. Üstü kapalı yanları açık dinlenme, oyun ve gösteri alanları

. Depo amaçlı kayadan oyma yapılar

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

B GRUBU YAPILAR…………………………………………………………………………                 228,00 TL/m2

. Cam örtülü seralar

. Basit padok, büyük ve küçük baş hayvan ağılları

. Kâgir ve betonarme su depoları

. İş yeri depoları

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

1. SINIF YAPILAR

A GRUBU YAPILAR……………………………………………………………               369,00 TL/m2

. Kuleler, ayaklı su depoları

. Palplanj ve ankrajlı perde ve istinat duvarları

. Kayıkhane

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

B GRUBU YAPILAR……………………………………………………………                483,00 TL/m2

. Şişirme (Pnömatik) yapılar

. Tek katlı ofisler, dükkân ve basit atölyeler

. Semt sahaları, küçük semt parkları, çocuk oyun alanları ve eklentileri

. Tarımsal endüstri yapıları (Tek katlı, prefabrik beton, betonarme veya çelik depo ve atölyeler, tesisat ağırlıklı ağıllar, fidan yetiştirme ve bekletme tesisleri)

. Yat bakım ve onarım atölyeleri, çekek yerleri

. Jeoloji, botanik ve tema parkları

. Mezbahalar

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

C GRUBU YAPILAR……………………………………………………………               578,00 TL/m2

. Hangar yapıları (Uçak bakım ve onarım amaçlı)

. Sanayi yapıları (Tek katlı, bodrum ve asma katı da olabilen prefabrik beton, betonarme ve çelik yapılar)

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

III. SINIF YAPILAR

A     GRUBU YAPILAR…………………………………………………………….             800,00 TL/m2

. Okul ve mahalle spor tesisleri (Temel eğitim okullarının veya işletme

ve tesislerin spor salonları, jimnastik salonları, semt salonları)

. Katlı garajlar

. Ticari amaçlı binalar (üç kata kadar üç kat dâhil – asansörsüz- 2/11/1985 tarihli ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 45 inci maddesine göre asansör yeri bırakılacak)

. Alışveriş merkezleri (semt pazarları, küçük ve büyük hal binaları, marketler, v.b.)

. Basımevleri, matbaalar

. Soğuk hava depoları

. Konutlar (üç kata kadar- üç kat dâhil- asansörsüz – 2/11/1985 tarihli ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 45 inci maddesine göre asansör yeri bırakılacak)

. Akaryakıt ve gaz istasyonları

. Kampingler

. Küçük sanayi tesisleri (Donanımlı atölyeler, imalathane, dökümhane)

. Semt postaneleri

. Kreş ve Gündüz bakımevleri, Hobi ve Oyun salonları

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

B GRUBU YAPILAR……………………………………………………………….           966,00 TL/m2

. Entegre tarımsal endüstri yapıları, Büyük çiftlik yapıları

. Gençlik Merkezleri, Halk evleri

. Lokanta, kafeterya ve yemekhaneler

. Temel eğitim okulları

. Küçük kitaplık ve benzeri kültür tesisleri

. Jandarma ve emniyet karakol binaları

. Sağlık ocakları, kamu sağlık dispanserleri

. Ticari amaçlı binalar (Yapı yüksekliği 21,50 m’ye kadar olan)

. 150 kişiye kadar cezaevleri

. Fuarlar

. Sergi salonları

. Konutlar (Yapı yüksekliği 21,50 m’den az yapılar)

. Marinalar

. Gece kulübü, diskotekler

. Misafirhaneler, Pansiyonlar

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

1. SINIF YAPILAR

A     GRUBU YAPILAR……………………………………………………………           1.016,00 TL/m2

. Özelliği olan büyük okul yapıları (Spor salonu, konferans salonu ve

ek tesisleri olan eğitim yapıları)

. Poliklinikler

. Liman binaları

. İdari binalar (ilçe tipi hükümet konakları, vergi daireleri, vb.)

. İlçe Belediyeleri

. 150 kişiyi geçen cezaevleri

. Kaplıcalar, şifa evleri vb. termal tesisleri

. İbadethaneler (1500 kişiye kadar)

. Entegre sanayi tesisleri

. Aqua parklar

. Müstakil spor köyleri (Yüzme havuzları, spor salonları ve statları bulunan)

. Yaşlılar Huzurevi, kimsesiz çocuk yuvaları, yetiştirme yurtları

. Büyük alışveriş merkezleri

. Yüksekokullar ve eğitim enstitüleri

. Apartman tipi konutlar (Yapı yüksekliği 30,50 m.’den az yapılar)

. Oteller (1 ve 2 yıldızlı)

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

B GRUBU YAPILAR……………………………………………………………             1.177,00 TL/m2

. Araştırma binaları, laboratuvarlar ve sağlık merkezleri

. İl tipi belediyeler

. İl tipi idari kamu binaları

. Metro istasyonları

. Stadyum, spor salonları ve yüzme havuzları

. Büyük postaneler (merkez postaneleri)

. Otobüs terminalleri

. Eğlence amaçlı yapılar (çok amaçlı toplantı, eğlence ve düğün salonları)

. Banka binaları

. Normal radyo ve televizyon binaları

. Özelliği olan genel sığınaklar

. Müstakil veya ikiz konutlar (Bağımsız bölüm brüt alanı 151 m2 ~ 600 m2 villalar, teras     evleri, dağ evleri, kaymakam evi vb.)

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

C GRUBU YAPILAR…………………………………………………………….           1.308,00 TL/m2

. Büyük kütüphaneler ve kültür yapıları

. Bakanlık binaları

. Yüksek öğrenim yurtları

. Arşiv binaları

. Radyoaktif korumalı depolar

. Büyük Adliye Sarayları

. Otel (3 yıldızlı) ve moteller

. Rehabilitasyon ve tedavi merkezleri

. İl tipi hükümet konakları ve büyükşehir belediye binaları

. İş merkezleri (Yapı yüksekliği 21,50 m ile 30,50 m arası -30,50 m dâhil yapılar)

. Konutlar (Yapı yüksekliği 30,50 m ile 51,50 m arası -51,50 m dâhil yapılar)

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

1. SINIF YAPILAR

A GRUBU YAPILAR……………………………………………………………            1.642,00 TL/m2

. Televizyon, Radyo İstasyonları, binaları

. Orduevleri

. Büyükelçilik yapıları, vali konakları ve brüt alanı 600 m2 üzerindeki özel konutlar

. Borsa binaları

. Üniversite kampüsleri

. İş merkezleri (Yapı yüksekliği 30,50 m aşan yapılar)

. Yapı yüksekliği 51,50 metreyi aşan yapılar

. Alışveriş kompleksleri (İçerisinde sinema, tiyatro, sergi salonu, kafe, restoran, market, v.b. bulunan)

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

B GRUBU YAPILAR…………………………………………………………………………….        2.033,00 TL/m2

. Kongre merkezleri

. Olimpik spor tesisleri – hipodromlar

. Bilimsel araştırma merkezleri, AR-GE binaları

. Hastaneler

. Havalimanları

. İbadethaneler (1500 kişinin üzerinde)

. Oteller (4 yıldızlı)

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

C GRUBU YAPILAR……………………………………………………………            2.331,00 TL/m2

. Oteller ve tatil köyleri (5 yıldızlı)

. Müze ve kütüphane kompleksleri

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

D GRUBU YAPILAR……………………………………………………………            2.746,00 TL/m2

. Opera, tiyatro ve bale yapıları, konser salonları ve kompleksleri

. Tarihi eser niteliğinde olup restore edilerek veya yıkılarak aslına uygun olarak yapılan yapılar

. Bu gruptakilere benzer yapılar.

Yayımlanan Yeni Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ve Türkiye Deprem Tehlike Haritası ve Parametre Değerleri 1.1.2019 tarihinde yürürlüğe giriyor.

Türkiye Deprem Tehlike Haritası ve Parametre Değerleri

Yeni deprem haritası ve parametre değerlerinin yayımlanmasıyla Eski Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasında belirtilen yerlerin depreme maruz bölgeler olarak tespit olunması hakkındaki 18/04/1996 tarihli ve 96/8109 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı yürürlülükten kaldırılmıştır.

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinin 2.3 Deprem Hareketleri Spektrumları bölümünde açıklandığı üzere;

“Deprem yer hareketi spektrumları, belirli bir deprem yer hareketi düzeyi için referans zemin koşulları esas alınarak %5 sönüm oranı için, 2.3.2 – 2.3.5’te açıklandığı üzere harita spektral ivme katsayıları’na, faya yakınlık katsayısı’na ve yerel zemin etki katsayıları’na bağlı olarak standart biçimde veya 2.4.1’e göre sahaya özel deprem tehlikesi analizleri ile özel olarak tanımlanırlar.”

2.3.2. Harita Spektral İvme Katsayıları ve Tasarım Spektral İvme Katsayıları‘nı açıklarken 2.3.5. Yatay Elastik Tasarım Spektrumunu tanımlar.

2.4. Sahaya Özel Deprem Yer Hareketi Spektrumu ise yeni tanımlanan ZF sınıfı zeminlerde zorunlu olarak ve istenildiği taktirde diğer tüm zemin türlerinde sahaya özel zemin davranış analizi yapılmasını açıklıyor.

Yenilenen Türkiye Deprem Tehlike Haritaları

https://testtdth.afad.gov.tr/

Yeni Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ne zaman yürürlüğe giriyor?

Daha önce taslak halinde yayımlanan ve AFAD tarafından onaylanıp Resmi Gazete’ye gönderilen Yeni Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 1.1.2019 tarihinde yürürlüğe giriyor.

Bu Yönetmeliğin amacı; yeniden yapılacak, değiştirilecek, büyütülecek resmi ve özel tüm binaların ve bina türü yapıların tamamının veya bölümlerinin deprem etkisi altında tasarımı ve yapımı ile mevcut binaların deprem etkisi altındaki performanslarının değerlendirilmesi ve güçlendirilmesi için gerekli kuralları ve minimum koşulları belirlemektir.

Yeni Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğini indirmek için aşağıdaki bağlantıya tıklayabilirsiniz.

Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Bakanlığı tarafından Kasım 2017 tarihinde “Bilirkişiliğe Kabule ve Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyurusu”nda yapılan açıklamada “aranan nitelikler” arasında “Üniversitelerin lisans eğitimi veren ilgili mühendislik-mimarlık fakültelerinden mezun olmak” maddesi bulunmuyordu. İnşaat Mühendisleri odasının yaptığı başvuru sonucunda gerekli değişiklikler yapıldı ve “üniversitelerin lisans eğitimi veren inşaat mühendisliği veya mimarlık bölümlerinden mezun olanlar da bilirkişilik başvurusunda bulunabilir” ibaresi eklendi.

“Gayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Uzmanlığı İçin Aranan Nitelikler Bölümü”nde;
• 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve Bilirkişilik Yönetmeliğinin 38 inci maddesindeki bilirkişiliğe kabul şartlarını taşımak.
• Taşınmaz (gayrimenkul) geliştirme konusunda lisans, yüksek lisans ya da doktora yapmış olmak.
• Arazi ve arsa değerleme ile yapı değerleme uzmanlık alanları için Taşınmaz (gayrimenkul) geliştirme konusunda lisans, yüksek lisans ya da doktora yapmış olmak ya da 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre gayrimenkul değerleme uzmanı olarak yetkilendirilmiş olmak.

ibareleri bulunuyordu. Ancak ilgili mühendislik mimarlık bölümleri ile ilgili bir ibare bulunmaması üzerine İnşaat Mühendisleri Odası mühendis ve mimarların kendi mesleki uzmanlık alanları dışında bırakılmaması ve ilgili meslek gruplarının bir mağduriyet yaşamaması için “Üniversitelerin lisans eğitimi veren ilgili mühendislik-mimarlık fakültelerinden mezun olmak” ibaresinin eklenmesi önerisi kabul edilerek Daire Başkanlığının son yayınladığı duyuruda ilan edildi.

SimCity

Özgünlüğü ve oyun dünyasında yarattığı tarz ile kült haline gelmiş Simcity oyununu neredeyse bilmeyen duymayan yoktur. Sıfırdan bir medeniyet kurma yolunda ilerleyen oyuncular şehrin ve halkın ihtiyaçlarını karşılamaya çalışıp kenti her geçen gün büyütmeye ve idare etmeye çalışıyor. Attıkları her adımda stratejik düşünmek zorunda olan bu oyuncuların en iyileri inşaat sektöründen çıksa gerek.

Cities: Skylines

Son zamanlarda en çok oynanan oyunlardan biri. Simcity’ye göre zengin içeriği daha kolay oynanışı ve harita genişliği olarak daha büyük olan oyun, oyun konusunda iyi olmayan oyuncuları da kendisine çekebiliyor. Tabii ki en çok da inşaatçıları.

Aven Colony

Bilim-kurgu türü bir şehir kurma oyunu olan Aven Colony’de oyunda yeni keşfedilen bir gezegeni koloniniz haline getiriyor ve onu geliştiriyorsunuz. Sosyo-politik kararlar uygulama, referandumlar/siyasi seçimler gerçekleştirmek; kolonistlerinizin meslekleri, beslenmeleri, eğlenceleri, besinlerinin kalitesinden sorumlu olmak vs. gibi birçok detay da içeren oyun hem kamu yönetimi meslek gruplarına hem de medeniyet mühendisleri olan inşaatçılara hitap ediyor.

Tropico 5

Şehir kurma oyunları içerisinde en ilginçlerinden bir tanesi olan Tropico 5’te amaç sadece şehir kurmak olmayıp, aynı zamanda “El Presidente” adı verilen bir diktatör rolünde başarılı olup halkı yönetmek. Bu şehir kurma oyununda gelişmiş ticaret ilişkileri, teknolojiler, bilimsel araştırmalar ve benzeri bir çok detay ile karşı karşıya kalan oyuncu diktatörlüğü elinden kaptırmamak için çabalamakta. Şehir kurma yeteneğinin yanında insan yönetme özelliğine de sahip olunması gereken oyun tam inşaat sektörü mensuplarına göre.

Banished

Ortaçağ döneminde geçen bir diğer şehir kurma oyunu. Aslında oyundaki asıl hedef sadece şehir kurmak değil, dengeli kaynak yönetimi ile mümkün olabildiğince yüksek popülasyona ulaşıp; köylülerin temel ihtiyaçlarına çözüm bularak onları hayatta tutmaya çalışmaktır. Sade fakat bir o kadar da karmaşık yapıya sahip bir oyundur.

Eiffel Kulesi 1889 yılından 1930 yılına kadar dünyanın en uzun yapısı ünvanını korudu.

Eiffel Kulesi ismini Gustave Eiffel adındaki mühendis ve aynı isimli şirketten alıyor. Aynı şirket Özgürlük anıtının konstrüksiyonunda da görev aldı.

Gustave Eiffel (Alttaki)

Ocak 1887’de başlayan inşaatta 2.5 milyon perçin çivisi ve 18.038 parça çelik eleman kullanıldı.

Yaklaşık 300 işçi bu karmaşık yapının inşaatında görev aldı.

Koruma rayları gibi güvenlik önlemleri sayesinde inşaat sürecinde yalnız 1 işçi hayatını kaybetti.

İki yıl gibi kısa bir süre içerisinde inşa edilmesi bir acelenin sonucuydu. Bu acele Fransız Devriminin 100. Yılı Evrensel Sergisine yetiştirilmesi içindi.

Fransa Hükümetinin tasarım çağrısı sonucu 100 firma tasarımlarını sunarken Eiffel Kulesi oybirliğiyle seçildi. Reddedilen tasarımlar arasında fener, su kulesi ve devasa bir giyotin de bulunuyordu.

New York’taki Chrysler Binası 1930 yılında dünyanın en yüksek yapısı ünvanını 986 feet (300.5328m) yüksekliğindeki Eiffel Kulesinin elinden aldı.

Kule planlandığı zamanda ve planlanan bütçenin altında bir tutarla 15 Mart 1889’da tamamlandı. Büyük açılışın hazırlıkları ise tam 3 ay sürdü.

Tabii ki ziyaretçiler bu devasa metal yapıya hayran kaldılar.

Kule her biri 2 kabinden oluşan 5 hidrolik asansörü sayesinde rahatça ziyaret edildi.

Havanın açık olduğu bir günde kulenin 4 tarafından da 42 millik (67.6 km) bir manzara izlenebiliyor. Fotoğrafta 1889 yılında kulenin balkonlarından birisini ziyaret eden misafirler görülüyor.

Tamamlanmasından kısa süre sonra kule aşağıdaki 1890 yılına ait fotoğrafta da görüldüğü üzere cam küreler içerisine yerleştirilmiş bir kaç lamba ile aydınlatıldı. Sergi sırasında ise 5000 elektrik lambasıyla kule komple aydınlatıldı.

1937’de kulenin ampulleri değiştirilirken;

Kulenin tepesine 1898 yılında 20 metre yüksekliğinde radyo anteni yerleştirildi.

Dünyaca ünlü kule günümüzde yılda 7 milyondan fazla turist ağırlıyor.

Parisin sembolü ünlü Eiffel Kulesi bu yıl 129. yaşını kutluyor.

1-Çalışması tamamlanan “Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinin” onaylanarak yayımlanmak üzere Resmi Gazete’ye gönderilmesine,

2-Çalışması tamamlanan “Türkiye Deprem Tehlike Haritasının” uygun görüşle Bakanlar Kurulunun onayına sunulmasına karar verilmiştir.

Bu durumda 2016 yılında taslak olarak yayımlanan ve çalışmaları tamamlanan “Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği” onaylanmış olup yayımlanmak üzere Resmi Gazete’ye gönderilmiştir. Bu kararın hemen ardından Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği Resimi Gazete’de yayımlandı ve 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girmiş olacaktır.

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği Resmi Gazete’de Yayımlandı

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ile ilgili tüm bilgilere, eski yönetmelikle karşılaştırmalara ve açıklamalara aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

https://insapedia.com/tag/turkiye-bina-deprem-yonetmeligi/

TDY 2007 ile TBDY 2018 Arasındaki Farklar

TÜRKİYE BİNA DEPREM YÖNETMELİĞİ (TBDY)- ***Genel Kapsam ve İlkeler

Yeni Türkiye Deprem yönetmeliğinin yürürlüğe girmesiyle eski Trükiye Deprem Bölgesi Haritaları da yürürlükten kalmış oldu.

Türkiye Deprem Tehlike Haritaları

TÜRKİYE BİNA DEPREM YÖNETMELİĞİ (TBDY)- ***Deprem Yer Hareketi Düzeyleri ve Spektrumları

TÜRKİYE BİNA DEPREM YÖNETMELİĞİ (TBDY)- ***Zaman Tanım Alanında Deprem Yer Hareketi

TÜRKİYE BİNA DEPREM YÖNETMELİĞİ (TBDY)- *** Bina Kullanım Sınıfları ve Bina Önem Katsayıları

TÜRKİYE BİNA DEPREM YÖNETMELİĞİ (TBDY)- ***Deprem Tasarım Sınıfları

TÜRKİYE BİNA DEPREM YÖNETMELİĞİ (TBDY)- ***Bina yüksekliği ve Bina Yükseklik Sınıfları

TDY 2007 ile TBDY Zaman Tanım Alanında Analizde Kullanılan İvme Kaydı Setleri Karşılaştırması

TDY 2007 VE TBDY İLE UYUMLU ZAMAN TANIM ALANINDA MAKSİMUM ÖTELENME TALEPLERİ KARŞILAŞTIRILMASI

Deprem etkisi altında yerinde dökme ve önüretimli betonarme, çelik, hafif çelik, yığma ve ahşap malzemeden yapılan binaların deprem etkisi altında tasarımı ile mevcut binaların değerlendirilmesi ve güçlendirme tasarımı için Yeni Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği hükümleri uygulanacaktır.

ODTÜ, Boğaziçi, Akdeniz, Çukurova, Sakarya Üniversitesi, Maden Teknik Arama Genel Müdürlüğü ve AFAD yetkililerinin çalışmalarıyla hazırlanan Yeni Türkiye Deprem Tehlike Haritası Bakanlar Kurulu’na sunuldu. Deprem tehlikesini mahalle mahalle gösteren Yeni Türkiye Deprem Tehlike Haritası haritasında eski haritadan  farklı olarak artık derece uygulaması bulunmuyor. Yeni çalışma fay hatlarından sismik kaynaklara yaklaştıkça deprem tehlikesinin arttığını, uzaklaştıkça azaldığının kabulüdür ve bu doğrultuda alınan katsayılara göre Deprem Etkisi altında bina tasarımları yapılacaktır.

28 Şubat 2018 Tarihli ve 30346 Sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan Afet ve Acil Durum Yüksek Kurulunun 29/12/2017 Tarihli ve 2017/1 Sayılı Kararı uyarınca açıklanan diğer kararlar da şu şekildedir;

-2015 yılı Afet ve Acil Durum Yüksek Kurulunda alınan kararlarla ilgili ilerleme raporunun hazırlanarak AFAD Başkanlığı tarafından kurum üyelerine takdim edilmesine,

-AFAD Başkanlığınca işletilen bölgesel lojistik depolara destek olacak il depolarının oluşturulmasına,

-Toplumun afete hazırlanması konusundaki eğitimlerin etkin biçimde devamı ile birlikte eğitimler öncesi ve sonrası farkındalık ve davranış ölçümlerinin yapılmasına,

-Deprem sigortasının yaygınlaştırılmasını sağlayacak mevzuat ve çalışmaların gerçekleştirilmesine,

-Afet ve Acil Durumlar ile Sivil Savunmaya ilişkin hizmetler için ihtiyaç duyulacak sertifikalandırılmış gönüllü sayısının ve ilk yardım eğitimi almış kişi sayısının artırılmasına,

-Yerel yönetimlerin afet yönetimi kapasitesini geliştirecek eğitim programlarının düzenlenmesine,

-2018 yılı içinde farklı afet konularını da ele alan ye da bölgesel amaçlı Afet ve Acil Durum Yüksek Kurulu toplantılarının yapılmasına; bunlara ilişkin alt çalışma gruplarının oluşturularak bu toplantılara ait rapor ve sunumların hazırlanmasına,

-Depremdehasar ve can kaybına yol açabilecek riskli alanlarda, riski azaltacak yapı stoku dönüşümünün gerçekleştirilmesi için mevzuatın güçlendirilmesi ve gerekli finansman kaynaklarının oluşturulmasına,

-AFAD Başkanlığı koordinesinde yürütülen ve illerimizde uygulanan Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarımız ile sivil toplum kuruluşlarımızın müdahale kapasitesinin geliştirilmesinde gerekli olan kaynağın sağlanması için Maliye Bakanlığı ve Kalkınma Bakanlığının bütçelendirme çalışmalarında ilgili paydaşlara öncelik sağlanmasına,

-Afetlere müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi çerçevesinde her bir hizmet grubu için kapasite planlamalarının nicelik ve nitelik olarak netleştirilmesine ve yıllık olarak gözden geçirmelerle güncellenmesine,

-5902 sayılı Kanunun Ek madde 1’in 5. fıkrası gereğince İl Özel İdareleri ve Büyükşehir Belediyelerince ayrılması gereken bütçelerin “AFAD Başkanlığınca uygun görülen Afet ve Acil Durumlar ile Sivil Savunmaya ilişkin hizmetler kapsamındaki yatırım projeleri” için kullanılması hususunda gerekli hassasiyetin gösterilmesine,

-Afet yönetiminin etkinliğinin sağlanmasına katkıda bulunması için Jandarma Entegre Muhabere ve Bilgi Sistemi altyapısının AFAD Başkanlığının kullanımına ücretsiz açılmasına,

-İlgili kamu kurum ve kuruluşlarının katılımıyla AFAD Başkanlığının koordinasyonunda 2018-2023 afet yönetimi strateji be eylem planının hazırlanmasına ve Yüksek Kurul tarafından onaylanmasına,

-AFAD Başkanlığı koordinasyonunda, Orman ve Su İşleri Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından yangınlar veözellikle kırsal alanlarda gözlenen yangınlar için yeni bir strateji ve eylem planının oluşturulmasına karar verilmiştir.

Bir yahudi efsanesi, insanların günahkarlıkları yüzünden, Sodom ve Gomorrah isimli iki şehrin İbrani tanrısı tarafından nası yok edildiğinin hikayesini anlatır. Efsaneye göre her iki şehirde de Lot ismindeki adamdan başka iyi insan yoktur. Tanrı Lot’u hala şansı varken Sodon’dan kaçması için uyarmak üzere iki melek gönderir. Lot ve ailesi Sodom’un üzerine cehennem ateşi yağdırmaya başlamadan hemen önce tepelere doğru yola konulur. Dönüp geriye bakmamaları konusunda kesin emir almışlardır. Ancak malesef Lot’un karısı bu emre uymaz. Şöyle bir bakmak için arkasına döner. Tanrı onu derhal tuzdan bir sütuna dönüştürür; kimileri bu sütunun bugün bile görebileceğimizi söyler.

Kazıbilimciler Sodon ve Gomorrah’ın 4000 yıl önce bulunduğuna inanılan bölgenin büyük bir depremle sarsılmış olduğuna dair kanıtlar bulduklarını iddia ediyorlar.

Eğer bu doğruysa bu yok olma hikayesi deprem söylenceleri listemizde yerini alabilir.

Belli bir depremden kaynak almış olabilecek diğer bir incil söylencesi de Eriha’nın yıkılışıdır. Eriha İsraildeki Ölüdenizin biraz kuzeyince kalan dünyanın en eski şehirlerinden biridir. Günümüze kadar depremlerden çekmediği kalmamıştır. 1927 yılında tüm bölgeyi sallayan ve 25km uzaklıktaki Kudüs’te bile yüzlerce kişinin ölümünce yol açan ciddi bir depremin merkez üssüne yakındı.

Bu eski İbrani hikayesi, binlerce yıl önce Eriha’yı fethetmek isteyen Yeşu isimli efsanevi kahramanın öyküsünü anlatır. Eriha, kalın surlarla çevriliymiş ve insanlar kendilerini içeri kilitlemişler ki saldırıya uğramasınlar. Yeşu’nun adamları duvarları yıkıp geçememişler, bunun üzerine Yeşu, rahiplerine koç boynuzundan borularını öttürmelerini ve tüm adamlarından avazları çıktığı kadar bağırmalarını istemiş.

Gürültü o kadar güçlüymüş ki duvarlar sarsılmış ve dümdüz olmuş. Yeşu’nun askerleri içeri dolmuşlar ve kadınlarla çocuklar ve hatta tüm inekler, koyunlar ve eşekler dahil olmak üzere şehirdeki herkesi kılıçtan geçirmişler. Ayrıca tanrıları tarafından emredildiği üzere kendisine vermek için gümüş ve altın hariç her şeyi yakmışlar. Hikayenin aktarılışına göre bu iyi bir şey: Yeşu’nun insanlarının tanrısı bunun böyle olmasını istiyor ki böylece onun kulları daha önce Eriha’nın insanlarına ait olan toprakları ele geçirebilsinler. Eriha deprem bölgesinde olduğu için bugün insanlar Yeşu ve Eriha efsanesinin, duvarlarını yıkacak kadar şiddetle şehri sallayan bir deprem sonrasında ortaya çıkmış olabileceğini düşünüyorlar. Eski bir folklorik hatıranın, okuma yazma bilmeyen insan nesilleri boyunca ağızdan ağıza geçerken nasıl da abartılıp saptırılmış olabileceğini ve bu hatıranın sonunda büyük kahraman Yeşu’nun bağırış çağırışlı ve boru üflemeli duvar yıkmaların bir efsanesi haline gelebileceğini kolayca hayal edebilirsiniz.

Az önce anlatılan bu iki söylence tarihteki belirli depremler sonrasında ortaya çıkmış olabilirler. Dünyanın dört bir yanından gelen genel olarak insanların depremleri açıklamaya çalışmalarıyla ortaya çıkmış olabilecek başka söylenceler de var.

Japonya çok sayıda deprem tecrübe ettiği için, Japonların oldukça renkli deprem söylenceleri olması hiç de şaşırtıcı değildir. Bunlardan birine göre; yerküre Namazu ismindeki dev bir kedibalığının sırtında yüzermiş. Namazu ne zaman kuyruğunu sallasa dünya sallanırmış.

Birkaç bin kilometre güneydeki Yeni Zelandaya Avrupalı denizciler gelmeden birkaç yüzyıl önce kanolarla gelip yerleşmiş Maori yerlileri, toprak ananın tanrı Ru’ya hamile olduğuna inanıyorlardı. Bebek Ru ne zaman tekmelese yada annesinin rahminde gerinse bir deprem olduğunu düşünüyorlardı.

Kuzeyde, Sibirya kabileleri ise dünyanın, tanrı Tull tarafından yönlendirilen ve bir köpek tarafından çekilen bir kızağın üzerinde olduğuna inanıyorlardı. Zavallı köpeğin pireleri vardı. Ne zaman kaşınsa bir deprem olurdu.

Bir Batı Afrika efsanesine göre ise dünya bir disk şeklinde idi, bir ucu bir dağ tarafından desteklenirken, öbür ucunu da haşmetli bir dev tutuyordu. Ve bu devin karısı da gökyüzünü kaldırıyordu. Zaman zaman dev ve karısı kucaklaşıyorlardı. Ve tahmin edebileceğiniz üzere dünya sallanıyordu.

Başka Batı Afrika kabileleri ise bir devin kafasında yaşadıklarına inanıyorlardı. Ormanları saçları, insanlar ve hayvanları da kafasında dolaşan bitler olarak düşünüyorlardı. Dev ne zaman hapşırsa depremler oluyordu. Buna gerçekten inandıklarından her ne kadar şüphe duyulsa da en azından söylenceye göre inanmaları gereken şey buydu.

Öğrencilerin hem kişisel hem de mesleki açıdan kendilerini geliştirmeleri için önemli bir fırsat olan bu program dahilinde University of Illinois at Urbana -Champaign (UIUC) öğrencileri de SDÜ İnşaat Mühendisliği Bölümünde eğitim alacak.

Eğitimlerini başarıyla tamamlayan öğrenciler her iki üniversiteden de diploma alarak lisans ve yüksek lisans eğitimlerini tamamlamış olacak. 1867 yılında kurulan UIUC’nin yaklaşık 100 ülkeden 41.000’den fazla öğrencisi bulunuyor. lTeorik ve uygulamalı alanda önemli araştırmaların yürütüldüğü UIUC İnşaat Mühendisliği Bölümü, U.S. News and World Report’un 2018’de yayınladığı ‘‘2018 America’s Best Colleges’’ adlı araştırmasında en başarılı  inşaat mühendisliği lisans eğitimi konusunda ABD’de üçüncü, en başarılı yüksek lisans eğitimi konusunda ise ABD’de ikinci sırada yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 17.4.1 ve 17.4.3 numaralı maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, 17.4.4 numaralı maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

Önceki tebliğe göre “motorlu taşıtlar, şans oyunları, damga” vergileri ve  “geçici vergilerin asılları” yerine “tamamı” bu 5.000 TL’lik sınıra dahil edilmiş.

“17.4.1. Yıllık gelir, yıllık kurumlar, katma değer, özel tüketim, özel iletişim, motorlu taşıtlar, şans oyunları, damga, banka ve sigorta muameleleri vergileri, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiler ile harçlar ve bu alacaklara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme zammı ve faizleri bağlamında toplam 5.000 TL’yi aşan tutarlardaki borçlar vergi borcu olarak kabul edilecektir.”

Önceki tebliğe göre yukarıdaki değişikliklere istinaden alınacak borcu yoktur belgesinin kapsamı düzenlenmiş ve bu belgenin Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden de alınabileceği eklenmiştir.

“17.4.3. İsteklilerin vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, başvuracakları herhangi bir vergi dairesinden veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden almaları mümkündür. Bu belgenin; ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi ve isteklinin 17.4.1. numaralı alt maddede belirtilen alacak türlerinden olan borçları dikkate alınarak ilgili vergi dairelerinden temin edilen bilgiler kapsamında düzenlenmesi gerekmektedir.”

Aşağıdaki madde ise yürürlükten kaldırılmıştır.

“17.4.4. İsteklinin ilgili vergi dairesinden aldığı vergi borcu olmadığına dair belgede, nakil olduğunun belirtilmesi durumunda kayıtlı olduğu bir önceki vergi dairesinden de vergi borcu olmadığına dair belge alınarak idareye ibraz edilmesi gerekmektedir.”

Bu tebliğe göre isteklinin İhale tarihinde 5.000 TL üzeri vegi borcu bulunmaması koşuldaki vergi borçlarına  “motorlu taşıtlar, şans oyunları, damga” vergileri eklenmiş ve  “geçici vergilerin asılları” yerine “tamamı”nın hasaplanan tutar içerisine dahil edileceği belirtilmiştir.

Tebliğde yapılan tüm değişikliklere aşağıdaki sayfadan ulaşabilirsiniz.

6 Şubat 2018 Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik

İstanbul, Ankara ve İzmir’de için kira yardımları 860 TL‘den 960 TL‘ye yükseldi.

31 Aralık 2012’de çıkarılan 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında, hak sahiplerine yapılacak kira yardımları TÜFE oranında yeniden ele aldı.

Arama kutusunaa yaşadığınız ilin adını yazarak 2018 yılı için kentsel dönüşüm kira yardımı tutarını, 18 ayda alınacak toplam kira yardımı tutarını, kiracı olan hak sahiplerinin ve sınırlıayni hak sahiplerinin 1 sefere mahsus alacakları kira yardımı bedellerini öğrenebilirsiniz.

İllere göre 2018 kira yardımları en düşük 595 TL, en yüksek 960 TL olarak belirlendi.

Afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu alanlarda, standartlara uygun, sağlıklı ve güvenli yaşam çevrelerini sağlamak üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemeler için çıkarılan 16/5/2012 Tarihinde kabul edilen ve 31/5/2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun  kısaca KENTSEL DÖNÜŞÜM KANUNU  olarak anılmaktadır.

Kentsel Dönüşüm Kanunu sayesinde deprem riski altında yapı güvenliğini dolayısıyla can güvenliğini riske atan uygun olmayan, dayanıksız, ve ekonomik ömrünü tamamlayan yapılar, kentsel dönüşüm yasasının avantajlarıyla yenilenebilmektedir.

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un 5. maddesi ve bu Kanunun Uygulama Yönetmeliği’nin 16. maddesi hükümlerince “riskli yapı” olarak tespit edilen binalardaki hak sahiplerine kira yardımı yapılacaktır. Buna göre kira yani taşınma yardımından yararlanabilecek kişiler şunlardır;

• Riskli Olarak Tespit Edilen Konutta İkamet Eden Malikler,
• Riskli Olarak Tespit Edilen Yapıda İşyeri İşleten Malikler,
• Riskli Olarak Tespit Edilen Konutta İkamet Eden Kiracılar,
• Riskli Olarak Tespit Edilen Yapıda İşyeri Bulunan Kiracılar,
• Riskli Olarak Tespit Edilen Konutta İkamet Eden Sınırlı Ayni Hak Sahipleri,
• Riskli Olarak Tespit Edilen Yapıda İşyeri İşleten Sınırlı Ayni Hak Sahipleri,
• Riskli Olarak Tespit Edilen Kamu Lojmanında İkamet Eden Kiracılar,

28 Temmuz 2017’de yapılan vergi indirimi  inşaat demir fiyatarına kısa vadede etki yaratsa da devamındaki 5 ayda demir fiyatları tekrar %25 artış gösterdi. Temmuzda 2017’de tonu 2100 TL’ye düşen inşaat demiri fiyatı Aralık 2017 itibariyle 2650 TL’yi buldu.

1 Ocak 2018 tarihinde inşaat demirindeki gümrük vergisi kaldırıldıktan sonra kademe kademe düşüşler yaşansa da inşaat demir fiyatı Ocak ayını 2500 TL dolaylarında kapatıyor.

SteelData kaynağından aktarılan verilerine göre, Türkiye’de dışarıdan inşaat demiri alımı, 2017’nin Ocak-Kasım döneminde 52 bin ton oldu.

2017 yılında Türkiye’de yapılan toplam ham çelik üretimi 36 milyon tonu geçerek %13.1 oranında arttı ve 2016 yılında gerçekleşen 33.2 milyon ton üretimden 37.5 milyon tona çıktı. 2017 yılının tamamında dünya ham çelik üretimi ise % 5.3 oranında artışla 1.69 milyar tona yükseldi. 2017 Yılının Ocak-Kasım döneminde ihracatın ithalatı karşılama oranı %107’ye yükselidi.

Geleneksel minareler ve zambak çiçeğinden esinlilen devasa yapı, daha önce dünyanın şahit olmadığı türden bir modern mimari eseri olarak dünya literatürüne girecek.

Dubai Creek Tower tamamlanmasıyla beraber dünyanın en ikonik gökdelenlerden birisi olacak ve Dubai‘nin ünlü siluetine büyük katkı sağlayacak. Kentin dünya çapında önde gelen metropolleri arasında konumunu yükseltecek olan yapı, muhteşem bir vizyon, yenilik ve inşaat sanatının ürünü olacak.

Dubai Uluslararası Havaalanı‘ndan birkaç dakika uzaklıkta inşa edilecek olan Dubai Creek Tower, Dubai Körfezi Limanı’nın ve kentin ötesinde 360 derecelik bir manzara sunacak. Süper yapı bir yandan Ras Al Khor Vahşi Hayatı Koruma Bölgesine bakarken diğer yandan dünyanın en hareketli alışveriş alanlarıyla bağlantılı olacak.

Dünyanın en ünlü mimarlarının rekabetine sahne olan Dubai Creek Tower için ünlü İspanyol-İsviçreli mimar Santiago Calatrava Valls tasarımın arkasındaki beyin olarak seçildi.

928 m / 3,045 ft yükseklikte inşa edilecek kule şu an dünyanın en yüksek gökdeleni olan Burj Khalifa’dan (828m) 100 m daha yüksek olacak. Toplam 109 km‘lik çelik halatlarla desteklenecek olan yapı 360 derecelik bir gözlem güvertesine sahip olacak. 2020’de düzenlenecek Dubai Expo’ya yetişmesi beklenen yapıda herhangi bir ofis düzeyi veya yaşanabilir alan bulunmuyor.

Çelik kablo ağları tarafından desteklenen merkezi bir beton sütunundan oluşacak yerkimine meydan okuyan yapının ağırlığına ve mukavemetine zemin hazırlamak için jeoteknik şirketi Fugro çalışmalarını tamamladı.

70 metre derinlikte kazık temeller için 45.000 m3 beton harcanarak bu konuda da bir rekora imza atılmış oluyor. Yüksekliği ve tasarımı sebebiyle özel bir konuma sahip olan yapı için Fugro bölgedeki en kapsamlı jeoteknik araştırmalardan birisini gerçekleştirdi.

Atılan ilk adım, zeminin jeoteknik özelliklerini saptamak ve derin temellerin ayrıntılı tasarımını yapmak için ön yükleme deneneyleri yapılmasıydı. Tek bir palette 36.300 ton derin temel test yüklemesi de bir dünya rekoru oldu. Fugro ayrıca kulenin nihai temellerini yapı bütünlüğüyle uyumundan emin olmak için 250km’den fazla sonik okuma gerçekleştirdi.

Tabi inşaat sürecinde bir çok problemle karşılaşıldı. Öncelikle parçalar her ne kadar sağlam görünse de yüksek ağırlıklarda eziliyordu, hatta bunu herhangi bir ek konstrüksiyon olmadan yapmaya çalışan bir mühendis de daha önce başarısız olmuştu.

Hem binanın tamamlanabilmesi için hem de oluşabilecek kazalara karşı herhangi bir sigorta şirketinin sorumluluğu almaması yüzünden ahşap konstrüksüyon ilave edildi.

Ayrıca lego parçalarıyla suyu sızdırmadan ıslak zeminlerden tahliye edemeyen ekip bunun için de gerçek borular kullanmak zorunda kaldı. En çok zorlandıkları konulardan birisi de herhangi bir parçayı değiştirmenin gerçekten zor olmasıydı. Hatta bina tamamlandığında gönüllülerden birisinin yaptığı şaka da fark edildi. (just another brick in the wall)

Ahşap konstrüksiyonun ağırlık etkisiyle eğilmesi, hiç esnek olmayan parçaların kusursuz bir şekilde birleştirilmesini zorlaştırdı.

Parçası 0.1 $ olmak üzere 3.3 milyon parça için 330.000$ dolar sadece Lego’ların maliyetiydi. Tabi böylesine yüklü bir miktar ve reklam amacıyla iyi bir indirim alınmış olsa gerek.

Başta 20 fit (6,1 m) yüksekliğindeki binanın Legoland’a taşınması planlanıyordu. Binanın kısmen sökülüp taşınması ve tekrar kurulması için £50,000 gibi bir maliyet çıkarılınca bu el emeği eser ortada kalmış oldu. Sahip çıkan ve maliyeti yüklenmeyi kabul eden kimse olmayınca bina yıkılmak zorunda kaldı.

Eğilen binalar içerisinde en ünlüsü ve en genci olan 58 katlı Millennium Tower San Francisco’da (ABD) 2009 yılında inşa edildi. En son yapılan analiz sonuçlarına göre ömrü boyunca 15 inç oturma yapması beklenen binanın şimdiden toplam 26 inç (66 cm) oturduğu ve kuzey-batı yönünde 5 cm eğildiği ortaya çıktı. Uzmanlar bu oturmanın nedenini maliyetten kaçmak amacıyla temel kazıklarının 200 feet (61 m) derinlikteki sağlam zemine oturtulmayıp 80 (24,4m) feet derinlikte kum zeminde bırakılması olduğunu belirtiyor. Binayı yapan inşaat şirketi ise binaya çok yakın bir yerde 60 feet derindeki metro tünelini suçluyor.

2-Big Ben-Londra-İngiltere

1858 yılında Londra’da inşa edilen Big Ben-Parlemento Saat Kulesi 26º kuzey-batıya doğru yatmış durumda. Son yıllarda yer altındaki inşaat çalışmalarından kaynaklandığı düşünülen bu eğilmenin daha da artacağı öngörülüyor.

3-Suurhusen Kilisesi  – Suurhusen, Almanya

Kasti olarak eğik olarak inşa edilmeyip en fazla eğilen bina olarak Guinness Dünya Rekorlar Kitabına giren kilise bataklık alan üzerine meşe tomrukları üzerine inşa edilmiş. Uzun süre sağlam şekilde duran yapı 18. yüzyıldan itibaren eğilmeye başlamış.

4-The Two Towers Of Bologna – Bologna, İtalya

“Due Torri” olarak anılan kuleler 12. yüzyılın başlarında Asinelli ve Garisenda aileleri tarafından statülerinin göstergesi olarak inşa ettirildi. Birbirlerine yakın yüksekliklerde inşa edilen kulelerden Garisenda ailesine ait olan kule 14. yüzyılda oturmaların artması ve kulenin eğilmeye başlaması nedeniyle kısaltılmak zorunda kalmış. Dante’nin İlahi Komedya’sında da adı geçen kulelerle ilgili romantizm ve sersemlik hakkında birçok efsane bulunuyor.

5-Our Dear Lady At The Mountain Kilisesi – Frankenhausen, Almanya

Oberkirche (üst kilise) olarak bilinen kilise 1382 yılında inşa edilmiştir. 17. yüzyıla kadar herhangi eğilme yaşamayan binanın Granit kulesi, yakındaki tuz madenlerinin oluşturduğu etkiyle Pisa Kulesinin eğikliğinden daha büyük bir açıyla eğilmiş durumda.

6-Tiger Hill Pagoda – Souzhou, Çin

Çin’deki en tanınmış kulelerden biri olan Tiger Hill Pagoda yaklaşık 3.6 derece eğilmiş durumda. MS 960 yılında Souzhou, Çin’in Tiger tepesinde 148 fit (45 m) yüksekliğinde inşa edilen kule iki kolunun çatlamasından dolayı eğilmiş ve bu kolonların tamir edilmesiyle eğik ama güvenli şekilde ayakta durmaya devam ediyor.

7-Nevyansk Eğik Kulesi- Sverdlovsk Oblast, Russia

Demidov ailesinin 18. yüzyılda inşa ettirdiği kulenin kesin yapım tarihi ve inşa edilme nedeni net olarak bilinmiyor. Bir çan da içeren kulenin taşıyıcı sistem hatası kaynaklı eğildiği söyleniyor.

8-Milis Kulesi- Roma, İtaly

13. yüzyılın başlarında inşa edilen Milis Kulesi (Torre delle Milizie), Roma’daki Trajan pazarıyla S. Caterina Kilisesi arasında bulunuyor. Eskiden kalenin bir parçası olan kulenin 1348 yılında yaşanan depremde 3. katı yıkılmış ve komple eğilmesine neden olmuştur.

9-Oede Kerk – Delft, Hollanda

1246 yılında Roma Katolik Kilisesi olarak inşa edilen Oede Kerek (Eski Kilise) daha sonra Prtotestanların kullanımına geçmiştir. 14. Yüzyılda kulesi inşa edilen yapı yanındaki kanal ve zayıf zemini yüzünden eğildi.

10-St. Mary ve All Saints Kilisesi- Chesterfield, Birleşik Krallık

St. Mary ve All Saints Kilisesi’nin benzeri bulunmayan eğilmesi hakkında birçok efsane bulunmakta.  Bu garip asimetrinin asıl sebebi 15. yüzyılda kulenin ahşap taşıyıcılarının acemi işçiler tarafından yapılması ve üzerine ağır metaller yüklenen ahşapların gelişi güzel eğilip bükülmesi.

Bu sigorta ile satıcı yükümlülüklerini yerine getiremezse, sigorta şirketi proje sürecinde devreye giriyor. Sigorta şirketi ya projeyi tamamlayıp hak sahiplerine dairelerini teslim ediyor, ya da faizi ile birlikte yapılan tüm ödemelerin iadesini sağlıyor.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun ilgili bölümü şu şekildedir;

Ön ödemeli konut satış sözleşmeleri

MADDE 40 – (1) Ön ödemeli konut satış sözleşmesi, tüketicinin konut amaçlı bir taşınmazın satış bedelini önceden peşin veya taksitle ödemeyi, satıcının da bedelin tamamen veya kısmen ödenmesinden sonra taşınmazı tüketiciye devir veya teslim etmeyi üstlendiği sözleşmedir.

(2) Tüketicilere sözleşmenin kurulmasından en az bir gün önce, Bakanlıkça belirlenen hususları içeren ön bilgilendirme formu verilmek zorundadır.

(3) Yapı ruhsatı alınmadan, tüketicilerle ön ödemeli konut satış sözleşmesi yapılamaz.

Şekil şartı

MADDE 41 – (1) Ön ödemeli konut satışının tapu siciline tescil edilmesi, satış vaadi sözleşmesinin ise noterde düzenleme şeklinde yapılması zorunludur. Aksi hâlde satıcı, sonradan sözleşmenin geçersizliğini tüketicinin aleyhine olacak şekilde ileri süremez.

(2) Satıcı, geçerli bir sözleşme yapılmış olmadıkça tüketiciden herhangi bir isim altında ödeme yapmasını veya tüketiciyi borç altına sokan herhangi bir belge vermesini isteyemez.

Teminat

MADDE 42 – (1) Bakanlıkça projedeki konut adedi ya da projenin toplam bedeli kriterine göre belirlenecek büyüklüğün üzerindeki projeler için satıcının ön ödemeli konut satışına başlamadan önce; kapsamı, koşulları ve uygulama esasları Hazine Müsteşarlığınca belirlenen bina tamamlama sigortası yaptırması veya Bakanlıkça belirlenen diğer teminat ve şartları sağlaması zorunludur.

(2) Bina tamamlama sigortası kapsamında sağlanan tazminat, teminat ve benzeri güvenceler iflas veya tasfiye masasına dâhil edilemez, haczolunamaz, üzerlerine ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz konulamaz.

Kanunun yayımlanmasının ardından yaklaşık 3 yıl süren çalışmaların sonunda Türkiye’de ilk bina tamamlama sigortası poliçesi düzenlendi. Bina Tamamlama Sigortası’nın Türkiye’deki ilk poliçesi, Rosenberg&Parker Türkiye’nin aracılığında bir sigorta şirketi tarafından hazırlandı. Böylece ilgili projeden konut sahibi olmak isteyenler konutları teslim alıp alamama endişesi yaşamadan rahatlıkla önödemeli konut sözleşmesi yapabilecekler.

Rosenberg&Parker Türkiye CEO’su Meltem Gezen, 3 yılı aşkın bir süredir mevzuatın hazırlanmasında Bakanlık ile karşılıklı poliçe metinlerinin yazılmasında çalışmalar içerisinde bulunduklarını belirterek, “Şu anda 3-4 poliçe görüşmemiz daha başladı. Bina tamamlama sigortası için 2 yeni sigorta şirketi de hazırlanıyor” dedi.

Bina tamamlama sigortası Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun tüketicileri koruma altına aldığı bir sistemdir. Kentsel dönüşüm projelerinde ise hak sahipleri müteahhit firma ile kat karşılığı anlaşma yapmakta ve bu  ticari bir işleme girdiği için evi kentsel dönüşüme giren vatandaş kanundaki tüketici tanımına uymuyor. Dolayısıyla kentsel dönüşüm projelerinde bina tamamlama sigortasının zorunluluğu bulunmuyor.  Ancak kentsel dönüşüm kapsamında yapılan projede yeni konutlar ortaya çıkıyorsa, bu konutlara talip olanlar yeni tüketici olduklarından sigorta uygulanması gerekiyor.

Çocukluk yaşlarındayken “dahi çocuk” olarak ün salan ve daha sonra adı “arızalı deha“ya çıkan Kim Ung-Yong.

1962 yılında doğan Kim 210’un üzerinde bir IQ’ya sahip. Ve 200 IQ‘nun üzerinde belgelendirilmiş ilk sertifikalı insandır. Guinness Dünya Rekorları Kitabına en yüksek IQ’ya sahip insan ünvanıyla girdiğinde henüz daha bir çocuk olan Kim Ung-Yong henüz 1 yaşındayken Kore alfabesini ve 1000 Çince karakteri öğrenmişti bile. Üç yaşındayken matematiği çözmeyi başarmış, beş yaşına geldiğinde gayet akıcı bir şekilde Korece, İngilizce, Fransızca, Almanca ve Japonca konuşabiliyordu.

Bunu yaparak sadece New York‘un ünlü binasını değil aynı zamanda yerden 1000 feet yükseklikte herhangi bir iş güvenliği ekipmanına sahip olmadan çalışan işçilerin cesaretini de fotoğraflamıştır. Hine’nın bu fotoğrafları New York‘un en meşhur tarihi fotoğrafları arasına girmiştir.

1-Brooklyn Köprüsü, 1883-ABD – New York

East River üzerinde Brooklyn ile Manhattan’ı birbirine bağlayan köprü, 1870-1883 yılları arasında inşa edildi.

Günümüzde hala ayakta olup görkemli duruşunu devam ettirmekte;

2-Golden Gate Köprüsü, 1935-ABD-Kaliforniya

Hala dünyadaki en uzun yedinci asma köprüsü ünvanını taşıyan Golden Gate Köprüsü, Kaliforniya’daki San Francisco Körfezi’nin girişinde, Golden Gate Boğazı üzerinde bir asma köprüdür;

Amerika’nın Özgürlük Heykeli ile beraber en önemli sembollerinden olan köprünün ismi “Altın kapı” anlamına gelse de kırmızı renk tercih edilmiştir. Amerikan donanması, köprünün renginin gemileri tarafından fark edilebilmesi için siyah üzerine sarı çizgili olmasını istemesine rağmen mimarı Edwin Morrow bunun yerine doğaya olan uyumu göz önünde bulundurarak köprüyü kırmızıya çalan turuncu rengine boyamayı tercih etmiş. Böylelikle hem denize ve gökyüzüne uyumu yakalamış, hem de Amerikan donanmasını memnun etmiş. İsmini geçmişte altın arayıcılarının bölgeyi istilası ile alakalı aldığı düşünülen köprü için diğer bir görüş de köprünün mimarı John Fremont’un İstanbul’daki meşhur  “Golden Horn” olarak anılan Haliç’ten esinlendiği de söylenmektedir.

3-Eiffel Kulesi-1888-Fransa-Paris

İsmini, inşa ettiren firma ve İnşaat Mühendisi Gustave Eiffel‘den alır. Paris‘teki demir kule, aynı zamanda tüm Fransa‘nın da sembolü halini almıştır.

7 yılda bir; 60 ton boya kullanılarak yeniden boyanan kule, her yıl milyonlarca turisti ağırlıyor.

4-Dünya Ticaret Merkezi-1970-ABD-New York

1973’te inşa edildikten sonra Manhattan‘ın çehresini değiştiren İkiz Kuleler 110 kat ve 412m yüksekliğinde bir kompleks-idi-.

11 Eylül 2001‘de  2 uçakla düzenlenen terör saldırısı sonucu yaklaşık yıkılan kulelerde 3 bin kişi hayatını kaybetti.

5-Özgürlük Heykeli, 1885

1886 yılında Fransa’nın bir armağanı olarak Amerika’ya getirilen heykelde Roma Tanrıçası Libertas model alınmıştır. Eyfel Kulesi‘nin de tasarımcısı olan Gustave Eiffel, aynı zamanda Özgürlük Anıtı‘nı tasarlayan isimlerden biridir. Heykelin tasarımcılarından Frederic Auguste Bartholdi’nin heykelin yüzünü yaparken (resimde görülen) annesinden ilham aldığı iddia edilmektedir.

Anıt her yıl yaklaşık 3 milyon insan tarafından ziyaret edilmektedir.

6-Tower Bridge, Londra-İngiltere-1892

Birleşik Krallık’ın Londra şehrinde Thames Nehri üzerinde yer alan Tower Bridge iki katlı açılır kapanır bir köprüdür. Yapılacağı tarihte yuksek maliyeti nedeniyle halk tarafindan eleştirilere maruz kalan koprü şu an mimarisiyle Londra’nin sembollerinden biri haline gelmiştir.

Müzesi ve makine odası ziyaretçilere açık olan köprü yılda milyonlarca misafiri ağırlamakta ve iki kuleyi birleştiren üst koridordan eşsiz Londra manzarasını izleme ayrıcalığı yaşatmaktadır.

7-Empire State, New York-ABD-1930

ABD‘nin en yüksek  binalarından Empire State 102 katlı olup, 1576 merdiven basamağına sahiptir. Bugüne kadar 35 kişinin intaharına tanık olmuş binanın  6550 penceresi ve 73 tane asansörü bulunmaktadır.

Kendisine özel posta kodu olan binanın üstü zeplinlerie demirleme yeri olarak tasarlanmış ama bu amaçla hiç kullanılmamıştır.

8-St. Louis Gateway Arch, St. Louis Kemeri, 1965-ABD

Yaklaşık 100 ila 150 kişinin aynı anda St. Louis’i izlemesine olanak veren kemer tamamen paslanmaz çelik konstrüksiyondan imal edilmiştir.

9-Rushmore Dağı Anıtı, (Resimdeki Washington’ın Yüzü)-Güney Dakota-ABD

Güney Dakota eyaleti sınırları içerisinde bulunan anıtın Gutzon Borglum adlı heykeltraş liderliğindeki bir ekip tarafından 1927 yılında yapımına başlanmış ve 1941 yılında tamamlanmıştır.

Dört Amerikan Başkanının yaklaşık 20 metre yükseklikteki kabartma yüzleri dağa işlenmiştir. Bu başkanlar George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt ve Abraham Lincoln‘e aittir.

10-Kurtarıcı İsa Heykeli, 1930-Rio de Janeiro-Brezilya

30 metre boyundaki  heykel, Polonyalı heykeltraş Paul Landowski tarafindan uzun yıllar Portekiz sömürgesi olan Brezilya‘nın, özgürlügünü ilan etmesinin 100. yılı kutlamaları için yapılmıştır.

İki kol açıklığı arası 30 metre olan heykel 8 metrelik beton bir blok üzerinde durmaktadır.

11-CN Tower – Toronto-Kanada 1973

Kanada Ulusal Demiryolu Şirketinin Toronto’da yaptırdığı 553 metre yüksekliğindeki televizyon kulesi 1975 yılında tamamlanmıştır.

12-Manhattan Köprüsü, 1908-ABD-New York

Yapımına 1901 yılında başlanan köprü 1909 yılında tamamlanmıştır. Tarihinin mühendislik harikası olan köprünün 4 üstte 3 altta olmak üzere 2 katında toplam 7 şerit karayolu ve 4 şerit demiryolu bulunmaktadır.

1978 yılına kadar tamir görmeyen köprü bu tarihte korozyon nedeni ile tadilata alınmıştır.

13- Sydney Opera Binası, 1966 Sidney-Avustralya

20 Ekim 1973 tarihinde Kraliçe İkinci Elizabeth tarafından yaptırılan muhteşem bina devasa bir yelkenli gemiyi andırmaktadır. Mimarın önünde duran tabaktaki kesilmiş portakal dilimleri görüntüsünden ilham aldığı söylenmektedir.

Rusya’nın başkenti Moskova’da 2015 yılında inşa edilen South Tower 373 metre yüksekliğinde ve 95 kata sahip. (1227ft)

2-OKO-South Tower

Rusya’nın başkenti Moskova’da 2015 yılında inşa edilen South Tower 354 metre yüksekliğinde ve 85 kata sahip. (1154ft)

3-Mercury City Tower

Rusya’nın başkenti Moskova’da 2013 yılında inşa edilen Mercury City Tower 339 metre yüksekliğinde ve 75 kata sahip. (1112ft)

4-The Shard

İngiltere’nin başkenti Londra’da 2012 yılında 87 kat olarak inşa edilen The Shard tam 309 metre yüksekliğinde. (1015ft)

5-Eurasia Tower

Moskova’da inşa edilen Eurasia Tower 2014 yılında tamamlandı. 72 kata sahip bina 308 metre yüksekliğinde. (1013ft)

6-City of Capitals Moscow

Moskova’da inşa edilen City of Capitals 2010 yılında tamamlandı. 76 kata sahip bina 302 metre yüksekliğinde. (990ft)

7-Naberezhnaya Tower

Moskova’da inşa edilen Naberezhnaya Tower 2007 yılında tamamlandı. 59 kata sahip bina 268 metre yüksekliğinde. (881ft)

8-Triumph Palace

Moskova’da bulunan Triumph Palace 2005 yılında tamamlandı. 57 kata sahip bina 264 metre yüksekliğinde. (867ft)

9-İstanbul Sapphire

2012 yılında İstanbul’da yapılan İstanbul Saphire 54 kat ve 260 metre. (856ft)

10-Commerzbank Tower

Almanyanın Frankfurt şehrinde 1997 yılında inşa edilen Commerzbank Tower 56 kata sahip ve 258 metre yüksekliğinde. (849ft)

11-City of Capitals Saint Petersburg Tower

Moskova’da bulunan City of Capitals Saint Petersburg Tower 2010 yılında tamamlandı. 65 kata sahip bina 256 metre yüksekliğinde. (843ft)

12-Messeturm

Almanyanın Frankfurt şehrinde 1990 yılında inşa edilen Messeturm 55 kata sahip ve 256 metre yüksekliğinde. (842ft)

13-Evolution Tower

Rusya’nın başkenti Moskova’da 2014 yılında inşa edilen Evolution Tower 53 kata sahip ve 255 metre yüksekliğinde. (837ft)

Tabi bu dünya devi, binalarında ve kapsamındaki alanlarda da fark yaratmaktan kendisini geri çekmiyor. Mevcut yapı ve alanlarının yanında devasa projeleri ve planları da bulunan Google bu konuda da sürekli kendisini geliştirip kapasitesinin hakkını veriyor.

İstanbul’da emsallerinin yanında mütevazı kalacak bir ofisi bulunan Google’ın GOOGLEPLEX adını verdiği asıl merkezi Mountain View, Kaliforniya’da (ABD) bulunuyor.

Detaylarıyla, yaşam ve çalışma alanlarıyla  komplex olarak eşine az rastlanır bir yapı olsa da bir bütün olarak mimarisi şirketin merkezine yakışır nitelikte değil. Bjarke Ingels Group (BIG) ve Heatherwick Studio‘nun Google’a tasarladıkları genişletme projesi ile Googleplex içerisine 55000m2’lik yeni bir yapı da dahil edilip alan komple kanopi şeklinde kaplanacak. Devasa çadır görünümündeki bu yapı doğal güneş ışığının içeri girmesine imkan verirken, dünyanın en büyük güneş paneli ile kaplı alanlarından birisi olacak.

Önceleri yapılarını marka yüzü olarak önemsemeyen Google, Apple‘ın uzay gemisi görünümlü Apple Park’ı ve ünlü mimar Frank Gehry imzalı Facebook merkezinden sonra mimari alanda da kendisini öne çıkarmaya özen gösterir oldu.

Applepark

Facebook;

Google yine Silikon Vadisinde (Sunnyvale’de), Bjarke Ingels Group (BIG)’e Silikon Vadisi imajını da vermesi amacıyla zigzag şekilde 2 devasa çalışma alanı projesini emanet etti.  2021 yılında bu ofislerin bulunduğu alanı çalışanlarının da içerisinde ikamet edebileceği bir hale getirmeyi planladığı söyleniyor.

Zigzag şekline yeşillikler içerisinde ofislere yokuşlarla tırmanırken açık ve kapalı alanlarda yaratılacak sosyal alanlarla çalışanlarını şımartmayı planlıyor. Yaklaşık 45000m2 ve 50000m2‘lik alanlara sahip olacak bu 2 vadi şeklinde bina, alan, parkta -artık siz ne derseniz- yeşil ağırlık öne çıkıyor.

Londra;

Google, yeni Londra kampüsünü tasarlamak üzere Bjarke Ingels ve Thomas Heatherwick‘i davet edip büyük bir yeşil terası, koşu pisti ve yüzme havuzu içeren bir proje daha hazırlattı. Her birinde 7000 kadar çalışan barındırabilecek 3 bina içeren toplam 93000m2‘lik kampüs için gerekli izinler de alındı.

En önemli özelliği, bina boyunca uzanacak geniş terasa sahip olması olan yapıda personelin formda kalmasını sağlamak amacıyla yapılmış yeşiller içerisinde koşu pisti yer alacak. Sağlanacak diğer olanaklar arasında gösteri merkezi, yüzme havuzu, spor kulübü, spor salonu ve bir dizi kafe de yer alacak. Binada ayrıca yer seviyesinde dükkanlar barındırılacak.

Yeni tamamladığı Teksas Austindeki gökdeleni anlatma çalışmıyoruz bile,

Dünya devi olmanın verdiği imajı, ofis ve kampüslerine de aktarmaya başlayan Google’ın Amerika dışında da dünyanın birçok yerinde mimari sanat eserlerine sahip olacağı kesin.

Sahibinden.com ilanlarına buradan göz atabilirsiniz.

Şehir hayatının ortasında hektar başına binlerce insanın düştüğü bu yaşam alanları yerine tercih edilebilecek çok farklı seçenekler mevcut. Şaşırtıcı gibi gelse de ufak araştırmalarla bu dairelerin fiyatlarına “kale” alınabildiğini görüyoruz.

Fransa, Rodez’de 1232m2 27 odalı 5 kuleli 1705 yapımı bir kale;

€ 1,155,000

Fransa, Châtellerault’de 7 yatak odalı 19. yüzyıl yapımı bir kale;

€1,090,000

Fransa, Touraine’de 170.000 m2’lik arsa üzerinde 1200m2 12 yatak odalı 6 banyolu bir kale, şato aslında;

€2,400,000

Fransa, Midi-Pyrénées bölgesinde 100.000 m2’lik arsa üzerinde 1300m2 yaşam alanlı içerisinde bir de şapel bulunan kale gibi şato;

$1,621,200 (yalnız ne yazık ki satılmış)

Fransa, Aquitaine’ de 1870’lerde inşa edilmiş 363,160 m2’lik arsa üzerinde 1,500m2 yaşam alanlı içerisinde bir de göl bulunan şatocuk;

€3,600,000’dan €2,281,000’ya düşmüş durumda

Fransa, Midi-Pyrénées bölgesinde 5200m2 yaşam alanlı 60 odalı 320 kişi kapasiteli kale;

€ 2,500,000

Gözlerden ırak köşenizde 18. yüzyıl kraliyet aileleri temalı süper partiler verip misafirlerinizi kulelerinizden el sallayarak karşılayabilir, 5 çaylarınızı kendinize ait gölün kenarında ikram edebilirsiniz. Yalnız kılıç ve kalkanları girişte almak lazım. Veya İstanbul’da balkonu dahi olmayan müthiş rezidans dairenizde komşuları rahatsız etmeden ufak ev partilerini tercih edebilirsiniz. Karar sizin.

Usame Bin Ladin

El-Kaide Terör örgütünün öldürülen ele başı Suudi Arabistan’ın Cidde şehrindeki Kral Abdülaziz Üniversitesinden mezundur. Ailesinin inşaat şirketi bulunduğu için aile şirketiyle çalışmak adına okumuş. 11 Eylül saldırılarında binaları hedef alması bu nedenle çok da şaşırtıcı olmamıştır.

Yaser Arafat

Filistin Kurtuluş Örgütü’nün lideri ve Filistin Ulusal Yönetimi’nin ilk başkanı. Kahire Üniversitesi’nde öğrenim gördü.

Mahmut Ahmedinejad

İran’ın akademisyen kökenli muhafazakâr cumhurbaşkanı. 1976 yılında İran Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nin inşaat mühendisliği bölümünde öğrenim görmeye başlayan Ahmedinejad’ın, aynı üniversiteden trafik ve ulaşım alanında doktora derecesi de bulunuyor.

Konrad Zuse

Alman inşaat mühendisi, mucit ve meşhur bir iş adamıdır. 1936 yılında ilk bilgisayarı geliştirmiştir.

Alexandre Gustave Eiffel

Fransız inşaat mühendisi ve mimardır. Fransa’nın en prestijli okullarından École Centrale Paris’ten mezun olmuştur. Amerika’nın meşhur özgürlük heykeli’nde çalışan inşaat mühendisinin ölümü üzerine bu işe çağırılmış ve heykelin taşıyıcı sistemini baştan tasarlamıştır. Anıtı inşa etmiş daha sonra söküp New York’a taşımış ve orada yeniden bir araya getirmiştir.  Ayrıca isminden de anlaşıldığı üzere Fransa’nın sembolü Eiffel Kulesini inşa eden kişidir.

George Washington Gale Ferris, Jr

Dönme dolabın mucidi olan George Washington Gale Ferris, Jr İlk dönme dolabı 21 Haziran 1893 tarihinde Chicago Dünya Fuarı’nda açmıştır. Bu ilk dönme dolap 250 metre boyunda, 25 katlı bir binanın yüksekliğindeydi ve bir seferde toplam 2000 kişi binebiliyordu.

Juan de la Cierva

İspanya`da ilk üç motorlu uçağı yapan (1917) İspanyol İnşaat mühendisi Juan de la Cierva (y Codorniu), ertesi yıl bir uçak kazası geçirince, uçuş güvenliği için  düşey yükselmelere ve alçalmalara olanak verecek döner kanat tasarımları gerektirdiğine inanarak, bu yolda çalışmaya başladı. 1923`te başarıyla, ileri doğru hareket için her zaman kullanılan bir uçuş pervanesi ve yerden yükselmeyi sağlayan serbest dönüşlü bir motor taşıyan iİk otojiri yaptı. Daha sonra bu aracı geliştirerek, 1934`te düşey kalkışı başlattı. Bir uçak kazasında öldü.

James Buchanan Eads

1820-1887 yılları arasında yaşamış olan Amerikalı inşaat mühendisi ve mucittir. Mississippi nehri üzerine inşa ettiği köprü ile ünlüdür. 50’den fazla icatın patendini elinde bulunduran James Buchanan Eads  savaş zamanı (1861) devlet başkanı Lincoln`a buharlı zırhlı gambotlardan oluşan bir filo yapmayı önerdi. 65 günde silahsız olarak 600 tonluk gambotlar yapmak için anlaş­tı. Bir bölümünü 45 günde, geri kalanlarıysa gene kısa süre içinde teslim etti



 

Florentino Pérez

Real Madrid‘in sahibi ve dünyaca ünlü bir müteahhit olan Florentino Pérez de bir inşaat mühendisidir.

Carlos Slim

c (d. 28 ocak 1940 meksika) Süryani asıllı, telekomünikasyon sektöründe telmex ve américa móvil firmalarıyla bulunan meksikalı inşaat mühendisi işadamı. 2007 senesinde, dünyanın en zengin insanı olmuştur. amerikan forbes dergisinin en zenginler listesinde, 74 milyar dolarlık servetiyle 2010 ve 2011 yıllarında da birinciliği elde etmiştir.

Alexis Tsipras

Atina Teknik Üniversitesi’nden inşaat mühendisi olarak diplomasını alan Yunanistanın lideri Alexis Tsipras siyaset  yanı mesleğinden ağır basanlardan.

Süleyman Demirel

1949 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesinden yüksek inşaat mühendisi olarak mezun olan Türkiye Cumhuriyeti’nin 9. Cumhurbaşkanıdır.  Türkiye’nin çok partili sisteme geçtiği 1946’dan sonraki dönemde, kurduğu 7 hükûmetle en çok hükûmet kuran siyasetçi, Türk siyasi tarihinde İsmet İnönü ve Recep Tayyip Erdoğan’dan sonra en uzun süre görev yapan başbakan, 41 yaşında başbakanlık koltuğuna oturan en genç başbakan, 40 yaşında parti genel başkanı olan en genç politikacı ve 30 yaşında bir kamu kurumuna atanan en genç genel müdür rekorlarını kırdı. Boğaziçi Köprüsü’nün ilk projesini (1954) hazırlayan, ABD’nin uluslararası mühendislik ve müteahhitlik firması Morrison Knudsen Inc.in Türkiye temsilciliğini üstlendi.

 Oğuz Atay

1951′de bugünkü adı Ankara Koleji olan Ankara Maarif Koleji‘ni, 1957′de de İTÜ İnşaat Fakültesi’ni bitirdi. Üç yıl sonra İDMMA İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi (şimdiki Yıldız Teknik Üniversitesi) İnşaat Bölümü’nde öğretim üyesi oldu. 1975′te doçent olan Atay, Topografya adlı bir de mesleki kitap yazdı. Çeşitli dergi ve gazetelerde makale ve söyleşileri yayınlandı. Oğuz Atay, Tutunamayanlar‘ın 1971-72′de yayınlanmasından sonra, önemli bir tartışmanın odak noktası oldu. Bu romanıyla 1970 TRT Roman Ödülü‘nü kazandı.

Aziz Yıldırım

Ankara Devlet Mühendislik Mimarlık Akademisi’nden (şimdiki adıyla Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi) inşaat mühendisi olarak mezun olan Aziz Yıldırım Fenerbahçe Spor Klubünün başkanıdır. NATO Altyapı ihalelerine de katılan Maktaş Mühendislik firmasının sahibidir.

İkiz Kuleler’in yıkılışı, Prof. Mete Sözen ve arkadaşları  tarafından incelendi. Bu konuda ortaya çıkan asıl sorunun, çeliğin yüksek ısıya dayanıklı olmaması olduğu ortaya çıktı. Yapılan incelemelere ve oluşturulan modellemelere göre uçağın çarpmasının ardından çarpışmanın etkisiyle etrafa yayılan parçacıklar taşıyıcı sistemlere çarpıp ısı yalıtımlarını işlevsiz hale getirdi. Yalıtımsız kalan çelik elemanlar da yangında oluşan ısıya dayanamamayıp binanın göçmesine engel olamıyor. Bu nedenle, yapı betonarme olsaydı, çok farklı senaryolar yaşanabilir büyük ihtimalle de o tarz bir göçme yaşanmazdı.

Bunu konunun başka ilginç bir örneği de Pentagon’a çarpan uçak hadisesidir. Pentagon’da fretli betonarme kolonların yoğun şekilde bulunması bu olayda büyük bir şans olmuştur. Yüksek sünekliğe sahip bu fretli kolonlar uçak binaya çarpıp bir çok kolonu kırmasına karşın binanın uçağın çarptığı bölümünün göçmesi 15 dk’yı bulmuştur. Bu nedenle insanlar o bölümden kaçarak kendilerini kurtaracak zamanı kazandılar. Hatta uçağın çarptığı bölüm göçtükten sonra da göçme yerel oluyor, yani sadece o kısım göçüyor.

Tüm bunlardan daha ilginci bu saldırıların sorumlusu El-Kaide Terör Örgütünün başı Usame Bin Ladin‘in de bir İnşaat Mühendisi olması.

Dünya Ticaret Merkezi (WTC) kulelerinin 11 Eylül 2001’deki çöküşü dramatik olduğu kadar ani bir şekilde gerçekleşti;bu devasa kulelerin tamamen göçmesi oldukça şaşırtıcı bir durumdu.
Olayın hemen ardından ve hatta bugün bile bu yapıların yapısal olarak yetersiz olduğu, çelik kolonların eridiği veya yangın söndürme ekipmanının çalışmadığı konusunda birçok spekülasyon konuşulmaya devam ediyor.

Olay 3 adımda şu şekilde gerçekleşiyor;

1-Uçak, çarpışmayla beraber kolonlara zarar veriyor, ama ayakta kalıyor,

2-Yangın nedeniyle oluşan sıcaklıkta çelik elemanların mukavemetleri düşüyor,

3- Devrilme olmaksızın içe doğru bir çökme yaşanıyor,

Kulelerin genel tasarımını gözden geçirecek olursak;

Kompleksin Bulunduğu Toplan Arsa Alanı: 290 x 215

1WTC Dünya Ticaret Merkezi- Kuzey Kulesi
Yapım Yılı: 1970
Kat Sayısı: 110
Yükseklik: (9 – 105) 4200-4600m2
Asansörler: 97 yolcu, 6 yük

2WTC Dünya Ticaret Merkezi- Güney Kulesi
Yapım Yılı: 1972
Kat Sayısı: 110
Yükseklik (2 – 109) 4200-4600m2
Asansörler: 97 yolcu, 6 yük

4WTC Dünya Ticaret Merkezi- Güney Doğu Plaza
Yapım Yılı: 1977
Kat Sayısı: 9
Yükseklik: (2 – 9) 7850m2
Asansörler: 12 yolcu, 1 yük

5WTC Dünya Ticaret Merkezi- Kuzey Doğu Plaza
Yapım Yılı: 1972
Kat Sayısı: 9
Yükseklik: (2 – 9) 10.050m2
Asansörler: 9 yolcu

6. Dünya Ticaret Merkezi- Gümrük
Yapım Yılı: 1975
Kat Sayısı: 8
Yükseklik: (2- 8) 7450m2

Yapı Malzemesi: Çelik, Alüminyum, Beton ve Cam

Yükseklik: WTC1: 417m (Anten ile 521), WTC2: 415 m

Yapı Alanı:Yaklaşık olarak 1.115.000m2

Kulerin Alanı: Her bir kule brüt olarak 445.000m2

Kullanılan Çelik:200.000 tondan fazla

Beton:425.000 m3

Pencere & Cam:43.600 pencere, 55.000m2 cam yüzeyi

Asansörler: 23 tanesi ekspres olmak üzere 99 asansör

Kulelerin yükseklik-genişlik oranı 6.8’dir. Yapının toplam ağırlığı yaklaşık olarak 500.000 ton idi. Binanın 225 km/s’lik bir kasırgaya direnmesi gerektiğinden tasarımda düşey yüklerden çok rüzgar yükleri ön plandaydı.

Bu, 2 kPa’lık (m²’de 0.203 ton) bir rüzgar yüküne karşı 5.000 ton toplam yanal yüke direnecek şekilde tasarlandı.

Her bir kulenin taşıyıcı sisteminde, merkezde 27 m × 40 m’lik bir çekirdek alan ve bunun dışında 244 dış kolondan oluşan düşey taşıyıcı elemanlar bulunuyordu. Asansörler, merdiven boşluklarını ve mekanik tesisat elemanları bu çekirdekte bulunuyordu. Aslında bu devasa binanın, yaklaşık yüzde 95’ini hava oluşturuyordu, göçme sonrası oluşan molozun sadece birkaç kat yüksekliğinde yükselmesinin sebebi de budur.

Çarpma Etkisi

Başta, kulelerin uçağın ilk çarpma etkisine gayet iyi dayandığı gözlendi. Bu, binanın kütlesinin uçağın kütlesinin 1.000 katından fazla olması ve binanın uçağın ağırlığının 30 katından fazla rüzgar yüküne direnecek şekilde tasarlandığı gözönüne alındığında binanın ilk çarpışmaya dayanması çok da şaşırtıcı değildi. Ayrıca, 11 Eylül günü belirgin bir rüzgarda bulunmuyordu.

Uçağın, kulelerin’nin çevre kolonlarıyla karşılaştırılabilecek tek metal bileşeni, uçak gövdesinin alt kısmındaki omurga kirişidir. Çarpma etkisi, kuşkusuz, dış çeperdeki birkaç kolonu tahrip etse de, ilk darbede kaybolan kolon sayısı çok fazla değildi ve buradaki yükler, fazlasıyla yedekli yapıda diğer kolonlar tarafından karşılanabiliyordu. Bu çarpma etkisinden daha önemli etki, uçakların ağırlığının neredeyse 1/3’ünü oluşturan 90.000 L galon jet yakıtının  patlamasıyla oluştu. Ortaya çıkan alev, açıkça çöküşün başlıca nedeniydi.

Yangın

Yakıtın alev almasından oluşan sıcaklığın çelik elemanları eritip eritmediği konusu hala tartışılmasına rağmen net olan iki şey, yangın sıcaklığından dolayı mukavemet kaybının gerçekleştiği ve yangında yapının farklı bölgelerinde farklı sıcaklıklardan kaynaklanan çeliğin şekil değiştirmeleri nedeniyle yapısal bütünlüğün kaybolduğudur. 18m genişliğindeki çelik kirişlere sahip olan yapıda, bu kirişlerin görevini yapamayacak duruma gelip bağlantılarının dağılması kaçınılmaz oldu.

Göçme

Neredeyse her büyük bina, bir kaç kolon kaybına izin veren fazladan dayanıma sahip şekilde tasarlanır. Çarpma etkisinden birkaç dış kolonun kaybederek ayakta kalan kulelerde, ortaya çıkan yangın birçok çelik elemanda hasara yol açtı. Bu konuda birçok uzman hasarın asıl sebebinin zayıf birleşim noktaları olduğunu savunmaktadır.
Kabul edilmesi gereken  iki net nokta bulunuyor. Birincisi, bina yeterince sağlam değildi, ikincisi, ağırlık merkezini bina planının dışına çıkarıp binanın devrilmesine neden olabilecek bir uçakla çarpma etkisi mümkün olamazdı. En yüksek sıcaklığın oluştuğu zeminlerin birinde veya ikisinde kirişlerin eğilmeye başlaması ve katların hızlı bir şekilde üst üste düşmesi binaların on saniye içinde çökmesine neden olan domino etkisini başlattı.

Her ne kadar inşaat aşaması hakkında herkesin kulaktan dolma bir takım bilgileri olsa da özellikle sürecin kaba inşaat olarak tabir edilen kısmında büyük eksiklikler bulunmaktadır. Ayrıca art niyet ve ekonomikliğin ötesinde meydana gelen kısmalar bu bölümde daha fark edilmez ve saklanabilir olduğundan yapı sahiplerinin suistimale en çok uğradığı ve lüksten öte insanların can güvenliğini birebir ilgilendiren bir süreçtir. Kaba inşaat sürecinde detaya inmeden imalatın niteliği hakkında herkesin önemli fikirler edinebileceği bazı bariz noktalar vardır. İşte “İnşaatta nelere dikkat etmeliyiz?” sorusunun cevapları;

1-Temel

Temelin yapının en önemli unsurlarından birisi olduğunu herkes bilir. Temel inşaatı hakkında detaylı bilgisi olmayan kişiler için 2 önemli kontrol önerebiliriz.

Birincisi temelin doğal zeminle temasını engellemesi için temel kalıp ve donatılarının hazırlanmasından önce doğal zemin üzerine dökülen grobeton/ örtü betonudur. Grobetonun temeli kapsayacak alan dahilinde ve zemini tamamen örtecek (yaklaşık 10cm) düz bir şekilde uygulandığından emin olunması gerekir.

İkincisi ise en çok suistimal edilen konulardan birisi olan temel derinliğidir. Temel derinliği proje üzerinden kolayca okunabilecek bir şeydir. Anlaşılamayan veya çözülemeyen durumlarda yapı denetimden projede bu derinliğin size gösterilmesini isteyebilir veya proje müellifinden telefonla bile olsa bu konuda bilgi edinebilirsinz.

2-Kolonlar

Kolon boyutlarını projeden tek tek kontrol etmenin teknik bir konu olması ve kolon sayıları ve boyutlarının bir çok kez kontrolden geçmesinden dolayı bu kontrollere hakim olmanızı beklemek bir az abartı kaçabilir. Ama kolonların birbirleriyle yatay ve özellikle katlar arasındaki düşey hizalarını , kolonun tabanından en üst noktasına kadar düşeyde eğimin, dönmelerin veya şekil bozukluklarının olmamasının kontrolü son derece önemlidir. Ayrıca kolonlarda elektrik tesisat borusu, su borusu, buat vb. herhangi bir yabancı nesne kesinlikle bulunmamalı veya kolonlardan geçmemeli ve betonda beton yerleşiminde bir ayrışma olmamalıdır. Fark edilen garipliklerin üzerine kesinlikle gidilmelidir.

3-Kirişler ve Döşemeler

Kirişler ve döşemeler yükleri yatayda iletmek için tasarlanır. Birtakım mimari, görsel veya işlevsel nedenlerden ötürü kolonların aralarındaki mesafeler olması gerekenden fazla olabilir. Bu durumda kiriş uzunlukları artarken döşeme alanları da genişler. 4 metreyi geçmeyen aralıklar yapı için ideal  açıklıklardır. Bundan daha büyük açıklıklar için ekstra güvenlik tedbirleri alınmalıdır. Bu tedbirlerden en önemlileri döşeme ve kiriş yüksekliklerinin (derinliklerinin) projesine uygun olarak imal edilmesi ve yeni imalatı yapılan bu elemanların betonun gerekli dayanımı kazanması için gereken zaman geçene kadar kalıp dikmelerinin/desteklerinin sökülmemesi gerekliliğidir. Ayrıca kolonlarda olduğu gibi kirişlerden de herhangi bir tesisat borusu veya yabancı bir elemanın geçmemesi gerekmektedir.

Beton dökümünden itibaren;

Kiriş yan kalıpları ile kolonların kalıpları ve destekleri  3 gün,
Kiriş alt ve döşeme kalıpları ile dikmeleri ise 21 günden önce sökülmemelidir.

Özellikle 4 metre açıklıktan fazla açıklıklar için  açıklıkların orta bölümlerine gelen dikmeler 30. güne kadar korunmalıdır. Aksi uygulamalarda kesinlikle itiraz edip gerekli mercilere şikayette bulunmalısınız ve hataların giderilmesini sağlatmalısınız.

4-Kolon-Kiriş Birleşimleri

Kolon kiriş birleşimleri yapının en kritik noktalarıdır. Kalıbı sökülmüş çıplak görünür haldeki elemanların herhangi bir yerinde gözle görülür beton yerleşimi sıkıntısı/ayrışma/segregasyon olmamalıdır. Özellikle kolon ve kirişlerin birleşim bölgelerinde bu tip hatalar yapıda büyük hasarlara neden olabilir.

Alu-form İnşaat- Alüminyum Kalıp Sistemleri

Bu teknik  iç ve dış beton duvarların, kolonların, kirişlerin, döşemlerin, merdivenlerin ve yapının diğer betonarme bölümlerinin hızlı, doğru ve son derece tutarlı biçimde döşenmesini sağlayan devrim niteliğindeki bir yeniliktir. Duvar ve döşeme panellerini kesintisiz bir şekilde birleştiren entegre bir sistemdir. Bu kalıplar binanın mimari ve statik planını bir kılavuz olarak kullanarak, son derece esnek alüminyum paneller ile binanın üst yapısının tüm beton elemanları için önceden tasarlanmaktadır.

Bu teknolji elektrik ve sıhhi tesisatın, yüksek düzeyde bir tasarım verimliliği ve genel bina planının bir parçası olarak kullanılmasına kolaylık sağlar. Bu faktör, elektrik ve sıhhi tesisat arızalarının olasılığını azaltırken, bu gibi sorunlar nadir durumlarda ortaya çıktıklarında da, hızla düzeltilebilmektedir. Bu teknoloji sahada meydana gelen beklenmedik farklılıkları büyük ölçüde engellerken inşaat yapımı için en güvenli sistemlerden biri haline geliyor.

Alu-Form inşaat teknolojisinde kullanılan ekipmanlar, kullanılan diğer eski malzemelere oranla 100’lerce kat daha fazla tekrar kullanılabiliyor.

3D Yazıcılar

Bir yazıcı, 3D tasarımları işlemek için bir bilgisayar arabirimine bağlanır. Bir sıvı malzeme ile dolu bir ekstrüder, tasarım katmanını katman katman 3 boyutlu bir şekilde basar.
Uygulanaması zor tasarımların inşaasına imkan sağlayan bu sistem aynı zamanda sağlık ve iş güvenliği risklerini de azaltır. Bu teknoloji inşaat sektörünün geleceğinde mutlaka yer edinecektir.

Yeşil Yapılar-İnşaatlar

Doğa kirliliği yaratan teknoloji ve gelişmeler aynı zamanda bu kirlilikler hakkında daha fazla bilgi edinmemizi ve bilinçlenmemizi de sağlamıyor değil. Gelişen bilinç sayesinde artık insanlar nihayet yeşil ve çevre dostu proseslere yönelme eğilimi gösteriyor. Yüksek kaliteli üretim ile düşük çevresel etki arasındaki dengeyi yakalamak buradaki asıl yönelimdir.

Malum günümüz inşaat sektöründe ekonomik verimliliği en üst düzeye çıkararak rekabet ortamında tutunulabiliyor. Bu ortam da genelde sektörü doğa konusunda ihmalkarlığa sürüklüyor. Yalnız bazı teknojilerin hem cüzdanımız hem de dünyamız için faydalı olduğunun farkına varılması ve bu konuda daha hassas davranılması gerekiyor.

Güneş ışığı ve yer altı ısı kaynaklarının aktif kullanılması, yeşil çatı özelliğiyle yağmur suları ve çatıda kış aylarında eriyen kar sularının değerlendirilmesi ve kullanılması, kendi elektrik enerjisini üreten uygulamaların geliştirilmesi ve aktif şekilde kullanılması gibi uygulamaların yanında geri dönüştürülmüş uçucu kül (kömür yanmasının atık yan ürünü) hem çevre dostu hem de maliyet açısından verimli alternatifler olarak tercih edilmelidir.