2022 Diploma İş Bitirme Tutarı

İnşaat mühendisi iş bitirme hesaplama – inşaat mühendisi-mimar diploma iş bitirme

808.172 TL

(sekiz yüz sekiz bin yüz yetmiş iki Türk Lirası)

2021 Mimar Mühendis Diploma İş Bitirme- İş Deneyim Tutarı Ne Kadar? Diploma İş Deneyim Hesaplama

• 5 Yıllık diploma iş deneyim tutarı 5 x 808.172 TL=4.040.860 TL
• 10 Yıllık diploma iş bitirme karşılığı ise 8.081.720 TL

Diplomalar ile, mezuniyet üzerinden geçen yıla bağlı olarak 2022 diploma iş bitirme/deneyim bedeli x yıl kadar en fazla iş deneyimi için gösterilebilmektedir.

Önceki yıllara ait diploma iş deneyim tutarları şu şekildeydi:

• 2019 yılında 334.368 TL
• 2020 yılında 358.977 TL
• 2021 yılında 449.257 TL

2022 Mimar-İnşaat Mühendisi Diploma İş Bitirme Hesaplama

 Diploma iş deneyim bedeli 2022, mimarlık diploması için de aynı olup 808.172 TL‘dir.

Diploma İş Bitirme-Deneyim Hesabında 5 Yıl Şartı

İnşaat mühendisi-mimar diplomasının iş deneyim belgesi olarak kullanılabilmesi için tüzel kişiler için diploma sahibi inşaat mühendisi veya mimarın en az beş yıldır şirketin en az % 51 hissesine sahip olması gerekmekte. Her iki ortağı da inşaat mühendisi veya mimar olan tüzel kişilerde ortakların %50’şer hisseye sahip olmaları durumunda da diplomalar iş deneyim belgesi olarak kullanılamamaktadır.

Şahıs firmaları için inşaat mühendisi veya mimar diplomalarının iş deneyim belgesi olarak kullanılabilmesinde en az 5 yıl şartı “aranmamakta” olup mezuniyet itibari ile yıl-ay-gün hesabı  yapılabilmesi mümkün olarak yıllık yukarıda belirtilen tutar üzerinden iş bitim belgesi / iş deneyim belgesi olmadan teklif verilebilmektedir.
(Ay ve gün hesabının yapılabileceğine dair KAMU İHALE KURULU KARARI Karar No : 2016/DK.D-179)

Benzer iş olarak inşaat mühendisi-mimar diploması yıllık deneyim bedeli, 15 yıl için geçerli olup, 15 yıldan sonra sabit olarak devam etmektedir. Yani diploma deneyim belgesi hesabında 15 x  808.172 TL = 12.122.580 TL‘den yüksek bir tutarkullanılamamaktadır. 15 yıl, 16 yıl ya da 20 yıl için bu tutar sabit olup 15 yıllık 12.122.580 TL tutarındadır.

Diploma ve tamamlanan işler sayesinde alınan iş deneyim belgeleri aynı anda kullanılıp birbirleriyle toplanamamaktadır. Bir şirket veya şahıs firması ya iş deneyim belgesi olarak, ya iş bitirme belgesi ya da bunun yerine diplomasını kullanabilmektedir. Ayrıca şirketler için orakların iş deneyim belgeleri de toplanamamakta olup ancak en yüksek tekil bedel kullanılabilmektedir.

Diploma İş Bitirme 2022 Yılı Mühendis-Mimarlar için belirlenen tutarlar 2022 yılı Ocak ayında tekrar açıklanıncaya kadar geçerli olacaktır.

İlgili Diğer Limit ve Eşik Değerlere Aşağıdaki Bağlantılardan Ulaşabilirsiniz;

2022 KİK Payı-On Binde Beş Limiti

2022 Yılı 21 f Pazarlık Usulü İhale Limiti

2022 Doğrudan Temin Limiti

2022 İtirazen Şikayet Bedelleri

Diploma İş Deneyim Belgesi

Diplomayı iş deneyim belgesi olarak sunmanın dışında iş denetleme veya iş yönetme belgesi de iş bitirme-deneyim belgesi olarak sunulabilmektedir.  İş denetleme veya iş yönetme belgesine sahip olmanın ilk koşulu ise mühendis veya mimar diplomasına sahip olmaktır. İş Denetleme ve İş Yönetme belgeleri mesleki ve teknik yeterliliği gösterir belgelerdendir. Bu belgeler, kamu ihale mevzuatına göre, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme veya yönetme görevinde bulunan mimar veya mühendislere düzenlenmesi gerekmektedir.

Diploma iş deneyim hesaplama– diploma iş bitirme hesaplama konusundaki görüş ve sorularınızı yorumlar bölümünden bize ulaştırabilirsiniz.

Görüldüğü üzere bir şantiyede gerçekleştirilen işlere ve organizasyona bağlı olarak farklı şefler ve sorumlular bulunması gerekmektedir. Şantiyede görevli bu sorumlu personeller kimdir, ne iş yapar inceleyelim.

Proje Müdürü Kimdir? Ne iş Yapar?

Mal sahibi ile iletişimi sağlar. İş programım organize eder. Mal sahibi ile beraber nakit akışım sağlar ve mal sahibini bilgilendirir, inşaatta kullanılacak malzemeleri temin eder ve anlaşmasını yapar. Mal sahibini projenin ilerleyişi hakkında bilgilendirir. Yapılacak işleri önceden mal sahibine anlatarak onayını alır ve uygulatır.

Şantiye Şefi Kimdir? Ne İş Yapar?

Şantiyelerin kontrol edilmesi ve inşaat projelerinin yürütülmesi sorumluluğu vardır. Günlük olarak inşaat işlemlerini denetleyerek, işin zamanında, bütçe kapsamında, doğru kalite standartlarında ve güvenli bir biçimde yürütülmesini temin eder. Şantiye şefliğinin kapsamı ve sorumluluğu ayrı bir başlık olarak incelenmesi gerekecek kadar geniştir. Bu konuyla ilgili “Şantiye Şefi Nedir? Ne iş Yapar? Görevleri Nelerdir?” yazımızı inceleyebilirsiniz. Şantiye şefinin  sorumlulukları ile ilgili ise “Şantiye Şefinin Hukuki ve Cezai Sorumlulukları” içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Şantiye Sekreteri

Şantiye binasında şantiye şefine her türlü yardımı sağlayabilen kısmen teknik işlere aşina olabilen ifade ve temsil becerisine sahip personeldir. Gerektiği zaman şantiye şefinden gelen talimatla şantiye şefi namına alt birimlerde çalışan personeli yönlendirecek, gün boyunca şantiye binasında yönetim faaliyetlerini yapabilecek vasıfları olan minimum ön lisans eğitindi kişilerdir.

Saha Şefi Nedir? Ne İş Yapar?

Saha şefi, şantiye şefinin yardımcısı olup uygulamadan sorumlu kişidir. Alanda yapılan bütün üretimlerin idarenin direktifleri ve proje sözleşme şartname şartlarına göre yapılması adına gereken organizasyon, denetim ve çalışmadan sorumludur.

İş Güvenliği Mühendisi -Uzmanı Kimdir? Ne İş Yapar?

6331 sayılı İSG Kanunu’nun 3. Maddesinde iş güvenliği uzmanı  “Usul ve esasları yönetmelikte belirlenen, İSG alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip, Bakanlık ve ilgili kuruluşlannda çalışma hayatını denetleyen müfettişler ile mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunlan ile teknik elemanı” şeklinde tanımlanmaktadır. İş güvenliği uzmanları yukarıda belirtilen tanıma uygun olarak şantiyede iş güvenliği konusunda gerekli önlem ve çalışmaları gerçekleştirirler. İş güvenliği gözetimcisi, iş güvenliği formeni, iş güvenliği süpervizörü, iş güvenliği teknikeri, iş güvenliği uzmanı, işgüvenliği müdürü ve iş güvenliği koordinatörü gibi farklı görevliler de şantiye kapsamına göre bu konuda görev alan diğer sorumlu kişilerdir.

Topograf Kimdir? Ne İş Yapar?

Topograflar projelerin sahaya uygulanmasında yer gösterici temel personellerdir. Aplikasyon işlerinden sorumlu topograflar şantiyedeki her türlü arazi ve ölçüm işlemlerinde görev alırlar. Toporgaflar ve yardımcıları ölçüm için kullanılan özel cihazları ile şantiyenin her alanında bulunarak imalatların konumlandırılmasında sürekli aktiftirler.

Şantiye İdari Grup Şefi Ne İş Yapar?

Şantiye şefi idaresinde şantiyeye ait idari birimler olan sosyal tesisler, personel, muhasebe, depo ve satın alma bölümlerinin diğer birimlerde bulunan personele verdiği hizmetlerin aksaksız biçimde yapılması adına gereken organizasyon ve çalışmayı yerine getirir.

Muhasebe Şefi

Muhasebe şefi, idari grup şefliğine ilave olarak şantiyeye ait muhasebe kayıtlarının genel merkezle irtibatlı şekilde yapılması, şantiye şefinden gelen talimatlarla gereken mal ve para teminlerinin yapılması ve şantiyeye ait harcamaların muhasebeleştirilmesi işlemlerine yerine getirmektedir.

Personel Şefi

Şantiyede iş görecek çalışanların işe alınmalarına ilişkin gereken resmi izleklerin gerçekleştirilmesi işçilerle ilgili şahsi dosyaların iş kanunu doğrultusunda düzenlenmesi, işten ayrılan personelle ilgili dokümantasyonun noksansız yapılması, günlük şantiye personelini puantörleriyle yerinde ve günde minimum iki defa denetleyerek puante etme işlemlerini yerine getirmektedir.

Şantiye Satın Alma Şefi Nedir? Ne iş Yapar?

Şantiye bölgesinden tedarik edilmesi mecburi olan gıda maddeleri, inşaat malzemeleri ve öteki sarf malzemeleri gibi materyallerin tedariki adına gereken piyasa araştırmalarının yapılmasından sorumludur.

Şantiye Sosyal Tesisler Şefi

Şantiyedeki gazino, yatakhane, kantin ve yemekhane gibi çalışanların gereksinimleri amacıyla tesis edilmiş mahallerin işletilmesi, bunlara ilişkin gereken malların talep ve tespit edilmesi, bu mahallerde işgören personelin kontrol edilmesi ve hizmetlerin aksamaması adına işleri gören personeldir.

Depo Şefi Nedir? Ne İş Yapar?

Şantiyede faydalanılacak materyalin depolanması adına tesis edilen kapalı ve açık depoların yönetim kontrolünü yapan, depoya giren ve çıkan materyalin kayıtlarını tutan, devamlı yararlanılan malzemelerin stok vaziyetlerini şantiye şefine rapor eden ve bitmesi öncesinde tedarikini temin eden kimsedir.

Şantiye Güvenlik Şefi

Şantiyeye karşı olası tehlikeler karşısında giriş ve çakışlarının kontrol altına alınması bilhassa gece vakitlerinde şantiyedeki malzeme ve ekipmanların çalınmasına meydan verilmemesinden sorumlu kişidir.

Makine Şefi

Şantiyede imalat ve üretimlerin yapılması amacıyla bulundurulan iş makinelerinin şantiye şefinin talimatlarına göre idaresinin ve şevkinin yapılması, makine verimlilikleri adına gereken personel temini, bakını ve onarım konularının organizasyonunda gereken çalışmaları yapan, iş makineleriyle ilgili tecrübeli kişidir.

Makine Bakım Onarım Birimi

Şantiyedeki iş makineleri arızalarının giderilmesi, iş makinelerinin düzenli bakım ve onarımlarının yapılması, makinelerin çalışma yerlerinde kontrol edilmesi, iş bitiminden sonra makinelerin bir sonraki gün için mesaiye hazırlanmaları konularından sorumlu kışıdır.

Röleve üç boyutlu bir strüktürün iki boyutlu çizimler olan planlar, kesitler, cepheler ve detaylar ile ifade edilebilmesi için yapılan bir ölçü alma işlemidir. Çizimler uygulama projesinin benzeridir, ancak strüktürün inşa edilmesinden yıllar sonra yeniden ölçülerek elde edilirler. Bunun için rölöve yapının ölçüldüğü zamandaki durumunu yansıtır, orijinal yapının değişiklikleri, ilaveleri, yıkılmış kısımları aynen ölçülerek çizimlerde belirtilir.

Bu işlemler sonucu elde edilen ürüne “rölöve projesi” değil “rölöve çalışması” denir. Çünkü proje, Fransızcası “project”, İngilizcesi “design”, bir tasarım olgusunu anlatır. Rölövede tasarım ve fikir ürünü yoktur, bunun için proje değil çalışmadır. Bir proje hazırlamak tümevarım ise, bir röleve hazırlamak tümdengelim olarak tanımlanır.

1.1. Rölöve – Releve – Röleve Ayrımı

Rölöve Fransızca bir kelimedir. Fiil hali “relever”, isim hali “releve“dir. “Re” ön eki Latin kökenlidir ve tekrar anlamındadır. “Lever” ise kaldırmak demektir. Fiil hali olarak “relever” tekrar ayağa kaldırmak anlamına gelse de, mimarlıkta “mevcut bir yapının yeniden ölçülerek çizimlerinin, plan, kesit, görünüş olarak elde edilmesi” anlamına gelir. Her iki halinin de Türkçe okunuşu “rölöve”dir. Bizde karşılığı olmadığı için kelime dilimize aynen girmiştir, ancak Fransızca isim halinin yazılışından dolayı bazı kişilerce “releve” ya da “röleve” olarak okunmaktadır ki bu yanlış telaffuzdur.

2. Rölöve Neden Yapılır?

Röleve eski  bir yapının, arkeolojik kalıntının, kent dokusunun incelenmesi, belgelenmesi, araştırılması, arşivlenmesi, restitüsyon veya restorasyon projesinin hazırlanması için kişi ya da kurumun isteği üzerine yapılır ve genellikle Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurumu’na, tescil veya onay amacıyla takdim edilir. Bunun için röleve bir amaç değil daima bir araçtır. Ayrıca mimari restorasyon konusu dışında, yapıların mevcut durumlarında farklı amaçlar için bilgi toplanması işlemleri de rölöve olarak adlandırılır. (Örneğin statik rölöve-Tarihi Yığma Yapıların Performans Analizi)

3. Rölöve Çeşitleri

Alınan ölçüler, ölçü alma şekli ve kullanım amacına göre 3 çeşit rölöve vardır. Bunlar;

1. Yalnız plan şeması ve kaba ölçüleri bilmek açısından çok hızlı yapılmak durumunda olan rölöve: bu türde ölçüm, adım, ayak ve hatta karış ile yapılabilir. Bu rölöve arşivlemek veya üzerinde çalışmak amacıyla kullanılabilir. Kurula takdim edilemez.
2. Binanın bakımı, onarımı, belgelemek veya arşivlemek için yapılan rölöve, plan, kesit ve görünüş rölövelerini kapsar. Oldukça hassas bir çalışma gereklidir. Ancak yalnız onarımda kullanılacağı veya arşivleneceği ve plan şeması başka bir işte kullanılmayacağı için hızlı bir şekilde yapılan rölövedir. Kurula ancak tescil amacıyla takdim edilebilir.
3. Bir eski eserin yıkılarak yeniden yapılması projesinde veya yıkılmadan restitüsyon verestorasyon projesi hazırlanması işinde kullanılacak rölövenin çok hassas ve dikkatli ölçülerek yapılması ve ayrıca detay ölçülerinin de alınması gereklidir. Bu rölöve detaylarıyla beraber kurula takdim edilecek çalışmadır.

4. Rölöve Ön Araştırması

Bir rölöve çalışmasına başlamadan önce o bina, bölge ve çevre ile ilgili ön araştırma yaparak faydalı olabilecek bilgilerin toplanması gereklidir. Yapılması gereken araştırmalar şunlardır.

4.1. Mevcut Durumun İncelenmesi

Mevcut durumun incelenmesi, tüm binayı ve çevresini gezerek yapılır. Bu incelemede mevcut veriler toplanır ve değerlendirilir. Örneğin sıvalı duvardaki düzgün çatlaklar, örülmüş bir pencere veya kapı açıklığı, silemlerde değişme veya kesilmeler, hacimlerin bölünmüş olduğunu, toprak altında kalmış temeller, daha önce burada başka bir binanın varolduğunu, düzgün olmayan tuğla ve taş derzleri veya değişik tuğla rengi ve boyutu bu duvarların sonradan yapıldığını, döşemenin durumu, binanın yaşını belirleyebilir. Gereksiz delikler, duvarlardaki yazılari boyalardaki değişiklikler veya döküntülerin hepsi bina hakkında birer ipucu olabilir. Bu ve benzeri tüm veriler toplanır, not edilir, gerekiyorsa fotoğraf ile tespit edilir. Bu inceleme aynı zamanda binanın statik açıdan sağlam, çürük, tamire muhtaç olup olmadığını, tesisat sistemini, pis su bağlantısını, elektrik sisteminin durumunu da kapsar.

Bundan başka rölöve çalışması esnasında hangi ölçüm aletlerinin kullanılacağı, yüksekliklerin nasıl ve ne tür aletle alınacağı, ne tür fotoğraf malzemesi gerektiği, ışık ve güneş durumu, ulaşım olanakları, trafik durumu, otopark sorunu vb. incelenerek çözümleri bulunur ve ancak bundan sonra çalışmaya başlanabilir.

4.2. Tarihi Kaynak Araştırması

Rölövesi yapılacak binaya ait, kitap, eski kitap, mimarlık tarihi kitapları, eski dergi, gazete, film, eski fotoğraflar, minyatür, gravür, eskizler, suluboya resimler, eski harita, vaziyet planı, daha önce yapılmış mimari çizimler, krokiler, tapu, çap, röpreli kroki, kot-kesit, yazılı kaynak, satış belgeleri, koruma kurulu kararları vb. olup olmadığı araştırılır. Bu tür dökümanların bazılar doğrudan kullanılamazlar. Ölçekleri yanlış olabilir, çizimler yanlış veya hatalı olabilir, bu bakımdan daima doruluklarını kontrol etmek gereklidir. Çizimler, başlamak için kroki olarak çok faydalıdır.

Bina veya bina grupları hakkında ilk yapım, sonraki değişmeler, ilk ve sonraki sahipleri, yapılan ondarımlar, orijinal malzemeler, muhdes kısımlar vb hakkında bilgi edinilir. Bu bilgiler daha sonra restitüsyon projesinin hazırlanmasında çok yararlı ve şarttır.

Tarih araştırması daha çok bir arşiv araştırmasıdır ve bilgi toplanabilecek kaynaklar şunlardır;

• Osmanlı arşivleri,
• Bakanlık arşivleri
• Vakıf arşivleri,
• Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu arşivi,
• Rölöve bürosu arşivi,
• Yerel belediyeler,
• Müzeler,
• Mimar-Mühendis Odaları,
• Yazma ve fotoğraf kütüphaneleri,
• Özel kütüphaneler,
• Kişisel özel koleksiyonlar,
• Tapu kayıtları,
• Eski haritalar,
• Özel kişiler (Bu özel kişiler, bina sahibi, mimar, müteahhit, kalfa, ustabaşı, mahalle sakini olabilir.)

5. Rölöve Çalışmasının Kapsamı

Bir kişi veya kurumun isteği üzerine yapılan Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu’na tescil ve onay amacıyla sunulacak bir rölöve çiziminde şunlar bulunur.

5.1. Belgeler

Yapı ile ilgili tapu, çap, imar durumu, röperli kroki, kot kesit, inşaat istikamet rölövesi, imar planı örneği, kadastral pafta, ağaç revizyon paftası vb. resmi belgelerdir.

5.2. Çizimler

5.2.1. Tanıtım Paftası

Binanın ismi, yeri, ölçenlerin ve çizenlerin kimler olduğu, pafta, ada, parsel numaraları ve genel bilgiler bulunur.

5.2.2. Yerleşim Paftası

Mevcut durumun belgelenmesi olarak parsel sınırları, bahçe duvarları, bina veya binaların parsel içindeki konumları, önemli komşu yapılar, kuyu, çeşme, müştemilat, avlu, bahçe girişleri, trafik yolları, yaya yolları, topografyai ağaçlar ve türleri, bitkiler ve türleri, yol, arazi ve köşe kotları, kuzey yönü planda belirtilir. Ayrıca bina sokak ilişkisini gösteren arazi kesiti ve sokak silüeti çevre binalarla beraber çizilir. Ölçek genelde 1/200, çevre büyükse 1/500 olur.

5.2.3. Kat Planları

1/50 ölçeğinde tüm kat planları ölçülü olarak çizilir.

5.2.4. Tavan Planları

1/50 Ölçeğinde tavanlardaki süslemeler çizilir, en-boy ölçüsü verilir.

5.2.5. Çatı Planı

1/50 Ölçeğinde ölçülü olarak çizilir. (Çatı çeşitleri ile ilgili yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.)

5.2.6. Kesitler

1/50 ölçeğinde binanın 3. boyutunu ifade eden, katlar arası ilişkiyi gösteren, biri merdivenden geçen en az iki kesit çizilir.

5.2.7. Cepheler

1/50 ölçeğinde, binanın tüm cepheleri çizilir, nivolar verilir.

5.2.8. Sistem Detayı

Binanın sistemini ifade eden en az 2 sistem detayı, plan, kesit ve görünüş olarak çizilir. Ayrıca gerekirse başka sistem detayları da çizilir. Ölçek 1/20 olur.

5.2.9. Detaylar

Bina içinde bulunan kapı, pencere, balkon korkuluğu, çeşme gibi özelliği olan mimari elemanların nokta detayları çizilir. Ölçek 1/5, 1/2, 1/1 olabilir.

5.3. Fotoğraf Albümü

Binayı ve bina gruplarını dışarıdan ve içeriden tanıtmaya yarayacak fotoğraflardan yapılacak albümdür.

5.4. Rölöve Analiz Raporu

Bu raporda binanın tarihsel, kültürel, sosyal, mimari vb tanımı yapılır; yapıya ait fiziksel sorunlar, yapısal bozulmalar değerlendirilir ve müdahale biçimleri önerilir.

Bu sette yer alan resmi belgeler genellikle mal sahibi tarafında temin edilir. Diğerleri mimar tarafından hazırlanır. Çizimlerin, fotoğraf albümünün ve raporun hazılanabilmesi mimarın iki türlü çalışma yapmasını gerektirir; alan çalışması ve masa çalşıması

5.4.1. Alan Çalışması

Alan çalışması kroki yapmak, fotoğraf çekmek ve ölçü almak aşamalarını kapsar

5.4.2. Masa Çalışması

Masa çalışması kurşun kalem ön çizim yapmak, temiz çizim yapmak ve ölçülendirmek, fotoğraf albümü hazırlamak ve rölöve raporu hazırlama aşamalarını kapsar.

Rölöve mevcut fakat çizimleri bulunmayan bir binanın planlar, kesitler, cepheler ve detaylar ile ifade edilebilmesi için yapılan bir ölçü alma işlemi olduğuna göre öncelikle binanın katlarının kesitlerinin, görünüşlerinin ve detaylarının krokisini yaparak bu kroki üzerine ölçülerin yazılması ve bu işlemin fotoğraflarla desteklenmesi gerekir. Bu bakımdan rölöve alan çalışması “kroki yapmak”, “fotoğraf çekmek” ve ölçü almak aşamalarını kapsar.

6. Rölövede Kullanılan Aletler

Rölöve yaparken kullanılan aletler son derece çeşitlidir. Bir kısmı, kalem, kağıt, metre gibi bilinen aletlerdir, bir kısmı rölövecinin o anda aklına gelir, çünkü rölövecilik yaratıcılık gerektirir. Rölövede kullanılan aletler;

1. Çizim Aletleri
2. Ölçüm Aletler
3. Yardımcı Aletler

olarak sınıflandırılabilir.

6.1. Çizim Aletleri

Kalem: Yumuşak ve ince uçlu (b kalem, 0,5 uç kalınlığı) bir kalem eskiz krokileri yapmak, not almak için gereklidir,

Silgi: Yumuşak, doğal ve leke bırakmayan bir silgi daima elde bulundurulmalı, yanlış yazılanlar karalanmadan silinerek doğrusu yazılmalıdır.

Altlık: Üzerinde çalışılan ve eskiz yapılan altlık A4’ten büyük ve sert olmalıdır. En basiti 25×35 cm kesilmiş bir düralit olabileceği gibi daha iyisi süt beyaz renginde ışık geçiren pleksi glass bir parçadır. Bununla ışığa tutarak benzer katların plan krokilerinin ve kesit krokilerini kopyalama olanağı vardır; veya daha iyisi bunun için ince bir ışıklı kutu yapılabilir ve kopya yapılacağı zaman ışığı yakılarak, eskiz yapılacağı zaman ışıksız kullanılabilir.

Gönye: +5 derecelik ve 30/60 derecelik iki gönye çizim yapmak dışında dik açı kontrolünde kullanılır. Bundan başka 22,5/67,5 ve 15/75 derece gönyeler de geometrik desen çiiminde çok yararlıdır.

Desimetre: Ölçekli çizim yaparken bilinen şekilde kullanılır

Pergel: Çizim yaparken köşegenleri, daireleri ve kemerleri çizmek için kullanılır.

Nokta pergeli: Çizim yaparken küçük daireleri çizmek için kullanılır.

T cetveli: Yapılmış olan krokiyi çizmek için gereklidir.

6.2. Ölçüm Aletleri

Katlanır tahta metre (2 metrelik): Planda tek tek, kesitte yükseklik ölçüsü almaya yarar. Kolunu kaldırmış bir insan tahta metre ile 4 metre yüksekliğe kadar ölçü alabilir. Düğüm noktalarının her biri 20 cm olduğundan uzaktan okuma yapılabilir. 20 cm, 40 cm veya en fazla 60 cm kırılıp L haline getirilerek planda uzanılamayan ölçüler, kesitte erişilemeyen çıkıntı veya girinti ölçüleri alınabilir. (Uzunluk Ölçme Araçları)

5 Metre Şerit: Tektek plan ölçüleri veya devamlı okuma plan ölçülerinde kullanılır. Şerit metrenin çabuk kırılmasından ötürü en fazla 3,5-4 metreye kadar yükseklik ölçüsü alınabilir. Ayrıca merdiven boşluğundan uzatılarak kat yüksekliği alınabilir.

20 Metre Şerit: Devamlı okuma plan ölçülerinde ve köşegen ölçülerinde, dış cephe devamlı ölçülerinde, yukarıdan sarkıtmak üzere iç yükseklik ölçülerinde kullanılır veya aynı şekilde dış cephe yükseklik ölçülerinde kullanılır. Eski 20 metre şeritler çelikten yapılmıştır. Bunlar hem ağırdır hem de dış cephe yükseklik ölçülerinde bazı durumlarda çok tehlikelidir. Metrenin sarkıtılacağı yerde elektrik teli olmamasına çok dikkat etmek gerekir. Yeni metreler iletken olmamaları için plastikten ya da teflondan yapılmıştır.

Teleskopik Metre: Birbiri içinden çıkan ve boyu 10 metreye kadar uzanan teleskobik metreler çok lüzumlu ve faydalıdır. Bu metreler de iletken olmayan fiberden yapılmıştır. Özellikle kubbe yüksekliklerinin ölçülmesinde çok gerekli ve faydalıdır.

Elektronik Metre: Bu aletler planda erişilemeyen noktaları, kesitte ise erişilemeyen yükseklikleri ölçmede yararlıdır. Ancak çok dikkatli kullanılmalı, doğruluklarından emin olmak için birkaç ölçü alınmalıdır. Metre ile ölçmenin olanaksız olduğu yerde tercih edilmelidir.

Nivo: Sehpa üzerine takılıp kot ölçümleri ile yatay açıları ölçmeye yarar, teodolit nivonun da işini yapabilir.

El Nivosu: Sehpa üzerine takılmadan elde kullanılır. Üzerine monte edilmiş açıölçer sayesinde açı değerleri verir. Esas nivo kadar hassas değildir.

Lazerli Gönye: 45 derecelik gönyeye monte edilmiş oynar bir lazer ışınıdır. Bir noktaya nişanlanarak o noktanın yatay düzlem ile yaptığı açının bulunmasını sağlar. Yükseklik, çatı eğimi gibi ölçümlerde yararlıdır. Hassasiyeti el nivosu kadardır.

Teodolit: Sehpa üzerine takılıp yatay açı, düşey açı ve bu doğrultuda yükseklik ölçüsü almaya yarayan bir alettir. Makinadan binaya olan uzaklığın ölçülmesi ve yüksekliğin yaptığ açının okunması ile yükseklik %1 hata ile bulunabilir. Teodolit, devamlı değil, gerektiği aman götürülüp bütün yüksekliklerin birden alınmasını sağlar. Ayrıca çatı eğimlerinin ve baca yüksekliklerinin ölçülmesinde kullanılabilir. Artık elektronik olanları da vardır. Bu aletleri kullanmak için ölçümün planlanması ve gerektiğinde yerine götürülüp bütün ölçülerin bir seferde alınması gerekmektedir.

Su Terazisi: Su terazisi bir yüzeyin dikliğini veya yataylığını saptamakta kullanılır. Düz tutarak üzerinden okuma yapmaya veya uzak mesafede metre üzerinde işaretleme yapmaya yarar.

Lazer Işın Lambası: Lazer tüpü, ışığı hiç sapmadan ve dağılmadan çok uzaklara (100m) ulaştırabilir. Bunun için su terazisi ile beraber kullanılıp bir mekanı teraziye alma, ip çekme, terazi hattını bir mekandan öbürüne taşıma gibi işlerde çok gereklidir. Su terazisinin yaptığı işi çok daha hassas şekilde yapar.

Hortum Terazi: Hortum terazi 1 cm çapına ince, şeffaf plastik, 10-12 metre uzunluğunda bir hortumdur. İçine su doldurulup, bileşik kaplar prensibinden yararlanılarak 2, 3, 5 veya daha fazla noktaya teraziye alma işinde kullanılır. Taban döşemesi düz olmayan mekanlarda yükseklik ölçüsü almak için çok yararlıdır.

Lazer Terazisi: Bir kutu üzerine monte edilmiş, dönerek lazer ışınını gönderen alettir. Yatay ve düşeyde bir mekanı teraziye almak için kullanılır.

Şakül: Dikey hat elde etmek veya duvarların düşeyliğini kontrol etmek veya üç ayak sehpanın istenilen noktaya konulduğunu kontrol etmek için kullanılır.

Lazerli Şakül: Şakül dikeyde, yukarıdan aşağıya sarkıtılarak kullanılır. Lazerli şakül, aşağıdan yukarıya dikey lazer ışını göndererek yukarıda erişilemeyen elemanların ölçüsünü almakta kullanılır.

Balık Oltası: İğneleri çıkarılmış, yalnızca ucunda kurşunu bulunan ince misinalı olta ve mekanizması uzanamadığımız yerlerden şakül indirerek ölçü almamıza yarar. Örneğin saçak genişliği almak için son kat penceresinden saçak ucuna dayayıp aşağı sarkıtacağımız kurşunlu misina, yer seviyesinde saçak genişliği almamızı sağlar.

Pusula: Binanın yön durumunu tespit etmeye yarar.

Kanallı Gönye: Bu alete “ayarlı gönye” veya “falso gönye” de denir. İç ve dış duvarların birbirine yaptıkları açıları ölçmeye yarar.

Profil Tarağı: 1/1 profil ölçüsü almak için kullanılır.

6.3. Yardımcı Aletler

Çırpı İpi: Çırpı ipi çok esneyen bir ip olmamalıdır. Teraziye alınan yerlerde, terazi hattını belirlemek, boşlukta geçen ve rölöve için bize gerekli olan çizgileri belirlemek için kullanılır. Duvarda bir iz bırakmak için istenilen iki nokta arasında ip gerilir. Renkli bir tebeşirle ip tozlandırılır. Sonra gergin ip çekilip bırakılınca duvarda iz bırakır.

Çivi: Terazi hattı belirlenen yerde ip çekebilmek için kullanılır. Binaya zarar vermeyecek 3’lük veya 4’lük çivi yeterlidir.

Çekiç: Çivileri çakabilmek için 250 gr’lık hafif bir çekiç yeterlidir.

El Feneri: Karanlık yerlerde çalışabilmek, görünmeyen bir bölgeyi aydınlatmak veya son anda hava kararırken eksik kalan birkaç ölçüyü alabilmek için kullanılır. Bir de pleksi glass altlık kullanıldığında tekrar eden plan veya kesit eskizlerinin kopya edilebilmesi için yeterli ışık yoksa bu işlem el feneriyle alttan aydınlatılarak yapılabilir.

Tebeşir: Gerekli noktaların işaretlenmesi ve çırpı ipinin tozlandırılmasında kullanılır.

Karbon Kağıdı: Karbon kağıdını rölief yapan bir elemanın (rozet, yazı, şebeke vb) 1/1 ölçüsüne almak istendiğinde kullanılır. Bu eleman üzerine konulacak bir temiz kağıdın üzerine bastırarak karbon kağıdını söktüğümüzde elemanın kontürlerini belirgin olarak kağıda çıkarır. Eğer karbon kağıdı yoksa herhangi  bir kağıdı toprak ile çamurlandırarak veya kirli bir yerde tozlandırarak aynı amaçla karbon kağıdı yerine kullanabiliriz.

Çakı: Kalem açmak, malzeme yüzeyi kazımak için gereklidir.

Kıskaç: Kroki yaparken kağıdı altlığa tespit etmek için kullanılır.

Sehpa: Üç ayaklı yüksekliği ayarlanabilen seviye düzeçli bir sehpa fotoğrah makinası, lazer düzeneği, nivo, teodolit takmak için gerekli bir alettir.

Fotoğraf Malzemesi: Fotoğraf bir rölöve çalışmasının ayrılma parçasıdır. Fotoğraf olmadan bir rölövenin tamamlanması düşünülemez. Rölöve için gerekli fotoğraf aksamı şunlardır; kamera, geniş açı objektif, tele objektif, flaş.

Bir röleve işinde kullanılan malzemeler yukarıda sayılardan daha değişik olabilir. Gerekli olacak malzeme rölöve sırasında rölövecinin yaratıcı düşüncesine bağlıdır.

Mimarlar hangi çalışmaları yapar hangi projeleri çizer?

Bir arsaya bina yapılması, eklenmesi, mevcut binanın büyütülmesi için mimari taslak-ön projenin hazırlanması, satın alınacak ya da yatırım yapılacak bir arsaya yapılacak binanın sınır ve özelliklerinin belirtilmesi/raporlanması gibi hizmetler temel olarak mimarların çalışma alanlarıdır.

Mimari proje konusunda Mimarlık Hizmetleri Sözleşmesinde, mimari proje ve mesleki uygulama hizmetleri aşağıdaki şekilde sıralanmıştır;

• Hazırlık ve Ön Etüd Çalışmaları
• Ön Proje Çalışmaları
• Kesin Proje Çalışmaları
• Uygulama Proje Çalışmaları
• Uygulama Projeleri
• Sistem ve Montaj Detayları
• İmalat Detayları

Bu hizmetlerin detaylarına MİMARLAR ODASI MİMARLIK HİZMETLERİ ŞARTNAMESİ VE EN AZ BEDEL TARİFESİ‘nden ulaşabilirsiniz.

Ayrıca mimari tasarım hakkında bilgi almak için “Mimari Tasarım Nedir? Yaratıcı Bir Mimari Nasıl Tasarlanır?” yazımızı inceleyebilirsiniz.

Mimari Proje Çizdirmek için Gerekli Evrak ve Bilgiler

Bir mimara proje çizdirmek için başvurulduğunda bu çalışmaların detayına da bağlı olarak ilgili hizmetin alınabilmesi için arsa, planlanan yapı ve sahiplik durumları gibi çeşitli bilgilerin mimara sağlanması gerekmektedir. Bir mimari projenin çizilebilmesi için gereken temel evraklar ;

• İmar Durum Belgesi-(İmar Çapı),
• Ölçü Krokisi,
• Arsa Aplikasyonu,
• Tapu Kaydı

şeklindedir.  Ayrıca planlanan yapının temel özelliklerini belirleyecek en önemli faktörün bu işe harcanacak bütçe olması sebebiyle, yatırım bütçesinin ve sınırlarının mimara bildirilmesi gereklidir. Ancak ilgili kurumlardan ön onay alınması, diğer proje aşamalarına geçilmesi ve inşaat ruhsatının alınması için sahiplik ve uygunluk ile ilgili hukuki belgeleri de içeren birçok belge gerekmektedir. Bu kapsamlı evraklarla ilgili  “Yapı İnşaat Ruhsatı Almak İçin Gerekli Belgeler” içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Taslak-Ön Proje Aşaması

Gerekli bilgi ve evraklar sağlandıktan sonra mimari taslak-ön proje aşamasına geçilir. Bu aşamada mimarlar, planlanan yapı türü, özellikleri ve tasarım fikirlerine göre çeşitli taslaklar hazırlayıp bu alternatifleri yapı sahibine sunar. Diğer proje müelliflerinin de (İnş. müh, Mak. Müh, Elk. Müh. vb.) görüşü alınıp uygulanacak proje yapı sahibinin onayı ile kararlaştırılır. Ayrıca bu aşamada hazırlanan ön proje ilgili kurumlara (belediye, itfaiye vs.) da incelettirilip kurumlardan ön onay alınır.

Kesin Proje- Uygulama Projesi Aşaması

Taslak projesine karar verilen ve ön onayı alınan projenin uygulama projesine dönüştürülmesi, statik, mekanik, elektrik gibi diğer projelerle paralel şekilde yürütülür. Yapının temel özellikleri ve sınırlarının mimari proje ile belirlenmesi sebebiyle, mimari projenin diğer projelerden bir kaç adım önde ilerlemesi gerekmektedir. Ancak diğer projeler ile ilgili geri bildirimler sonucu mimari projenin sık sık revize edilmesi de gerekecektir. (Örnek mimari ve statik projeler)  Bu çalışmaların tamamlanması ile mimari uygulama projesi netleşip, yapı inşaat ruhsatına başvuru yapılarak imalat aşamasına başlanır. (Mimari Proje Nasıl Okunur? Bölümleri ve Detayları Nelerdir?)

Mimari Proje Çizdirilmesi ve Mimari Hizmetler ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Mimari danışmanlık, mimari tasarım hizmeti ile yapı projelendirme süreçlerinin işleyişi ile ilgili sıkça karşılaşılan sorulara ve belirtilmesi gereken hususlara değinmek gerekmektedir.

Mimara danışmak, taslak çizdirmek, arsa ve yapı hakkında bilgi almak ücretli/paralı midir?

Yukarıda bahsedilen çalışmaların tamamı ve bu konulardaki her türlü danışmanlık konuları, avukatlık, doktorluk, mühendislik, kuaförlük ya da finans yönetimi hizmetlerinde olduğu gibi ücrete bağlıdır. Bu konu her ne kadar arsa/yapı sahipleri ya da yatırımcılar tarafından garipsense de, kimi mimar ya da mimari bilgiye sahip kişiler tarafından uygulanmasa da bu hizmetlerin bir bilgi birikimi, deneyim gerektirmesi ve bu süreçte bir emek harcanması, bir bedelinin olması gerekliliği için yeterlidir.

Mimari taslak, ön proje, avan proje, uygulama projesi ve diğer hizmetlerin fiyatları-bedelleri nedir?

Mimari proje bedelleri her yıl belirlenen “Mühendislik Mimarlık Hizmet Bedellerinde Kullanılan Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri”ne göre yenilenmektedir. Hizmet detayı ve yapı bilgilerine bağlı olarak Mimarlar Odası’nın hazırladığı güncel mimari proje bedeli hesaplama aracına şuradan ulaşabilirsiniz; http://www.mimarlarodasi.org.tr/enazbedel/index.cfm

Rastgele bir mimarın kapısını çaldığımda ücret ödeyerek çizim aldığımda onu beğenmezsem ne olacak?

Bir mimardan alınacak hizmetin büyüklüğü ve önemi ile mimar seçimi ile ilgili harcanacak zaman ve emek tabii ki orantılı olmalıdır. İmar yönetmelikleri ya da belediyelerin belirli bölgelerdeki uygulamaları ile ilgili konularda hemen hemen her mimar eşdeğer bilgiler verebilecekken (çoğu doktora başvurulduğundaki gibi), detaylı taslak çizimleri, tasarım fikirleri, özel tasarım konuları (otel, iş merkezi, müze vb.), detaylı görselleştirme çalışmaları vb. hizmetler için (hayati öneme sahip konularda doktorların araştırıldığı gibi) mimarlar ve daha önce yaptığı çalışmalar araştırılmalı, referanslarla görüşülmeli, mimarlarla yüz yüze görüşme yapılıp teklif ve çalışmaları ile ilgili sunum istenmesi gibi yollara gidilebilir.

“Sen çiz ben beğenirsem ücretini ödeyeyim” gibi, araştırarak kendi emek vermek yerine başkasının emeklerini değersiz gören yaklaşımlar ne etik ne de hakkaniyetli olacaktır. Ancak bu, belirtildiği şekilde çalışan mimarların bulunamayacağı anlamına da gelmemektedir. Emeğini değerli görmeyen mimarlar olduğu gibi, “istediğinizi çizdirin beğendiğinizi satın alın” tarzı özel olarak hazırlanmış web siteleriyle bile karşılaşılmaktadır. Fakat, alınacak hizmetin kalitesi ve yapılacak işe mimarın vereceği dikkat ve önemin bu işe ödenen bedel ile orantılı olacağı unutulmamalıdır.

Bir mimara ücretli/ücretsiz taslak/ön proje çizdirdim. Bu projeye başka bir mimar devam edebilir mi? projeyi tamamlayabilir mi?

Tasarım ve fikir eserleri diğer alanlarda olduğu gibi mimari proje konusunda de eser sahibinin hakları, ilgili kanun ve telif hakları ile korunmaktadır. Dolayısıyla uygulanmış ya da uygulanmamış herhangi bir proje ile ilgili her türlü işlem, tasarım sahibinin iznine bağlıdır. Hak sahibinin izni olmadan değiştirilemez, kullanılamaz.

Dalgalı, akışkan, organik formları ustalıkla kullanan Hadid, 1988 yılında MoMA-New York’ta düzenlenen Dekonstrüktivist Mimarlar Sergisi ile mimarlık dünyasına adım atmıştır. O yıllarda inşa edilmiş hiçbir projesi olmayan Hadid, sergide 1983 yılında katıldığı yarışma projesi “The Peak” ile yer bulmuştur. Hong Kong’da Kowloon tepelerinde özel bir sağlık klübü için tasarlanan projede, topoğrafya ve yapı ilişkisine yeni bir yorum getirilmiştir.

Yatay bir gökdeleni andıran tasarım hiçbir zaman inşa edilmemiş olmasına karşın, Zaha Hadid’in mimarlık dünyasına girişinin simgesi olmuştur 1993 yılında, inşa edilen ilk yapısı olan Vitra Yangın İstasyonu’nda parçalanma, soyutlanma, yapısızlık, tekrarlama, kitle üretimi gibi dekonstrüktivizm teknikleri göze çarpmaktadır.

Zaha Hadid Architects’in İç Mimarlık Direktörü olan Kar-HwaHo, Zaha Hadid’in modeller ve çizimlerle denemeler yaparak, sürekli projenin sınırlarını zorlamaya teşvik ettiğini ve eserlerinin Hadid’den ayrı değerlendirilemeyeceğini, ona özgü olduğunu söylemektedir. Küratör Hans Ulricht Obrist, Hadid’in eskiz yaparken yaptığı hataların kendisine yeni şeyler görmesini sağladığını ve bu yüzden eskizi, bir tasarım yöntemi olarak kullandığını açıklamaktadır.

Dünya çapında birçok ikonik işe imza atan Hadid, 2004 yılında Pritzker Ödülünü, 2016’da RIBA (Royal Institute of British Architects) altın madalyasını kazanmıştır. Pritzker ödülünü kazanan ilk ve tek kadın mimar olan Hadid, Forbes’in “Dünyanın En Güçlü Kadınları” listesinde yer almıştır

Dinamik temsil araçlarının binalarda kullanılması gerektiğine inanan Zaha Hadid, karmaşık geometrileri birbirine bağlamakta konstrüktivizm ilkelerinden yararlanmıştır. MoMA sergisinden sonra, çok sayıda proje siparişi alan mimarın, kullandığı formları sadeleştirdiği bilinmektedir. 1980 sonrasında inşa edilen birçok yapısında pruva formunu kullandığı görülmektedir. İlk yapılarında kullandığı keskin köşeler, farklı açılar ve asimetrik düzlemler ile beklenmedik mekânlar yaratan Hadid’in son projelerinde geometrik formları azalttığı, organik formlara yöneldiği dikkat çekmektedir

Zaha Hadid gerek yapım gerek dijital teknoloji ve olanaklarını tasarımlarında sonuna kadar kullanmaktadır. Autodesk Maya, 3ds Max, Revit gibi üç boyutlu modelleme programları ile Zaha Hadid’in projelerinde kullandığı formlar değişebilmiş, parametrik tasarımlarının hayata geçirilmesinde etkili olmuştur. Teknolojide yaşanan devrim Hadid’e yer çekimine karşı koyan yapılar tasarlayabilme imkânı vermiştir.

Zaha Hadid’in tasarımlarında mekânların yatay olarak genişletilmeye çalışıldığı, yatay bir gökdelen formunun mimarlık dünyasına kazandırıldığı göze çarpmaktadır. İlkesel olarak yatay gelişen mimarinin daha az ikonik karaktere sahip olacağı düşünülse de Hadid’in elinden çıkan bu yeni form, 21.yüzyıl mimarlık ortamına sayısız ikonik karakterli proje kazandırmıştır. Hadid’in mimarisi, arazide ortaya çıkan kuvvetlerin serbest bırakılmasına dayanmaktadır

Zaha Hadid, mimarlık dışında birçok alanda sahip olduğu tasarım yeteneğini sergilemiştir. Endüstriyel tasarım, şehir planlama, iç mekân tasarımı gibi alanlarda da ikonik işlere imza atan Hadid’in bu alanlarda da malzemenin sınırlarını zorladığı, alışılagelmedik formları hayatımıza soktuğu görülmektedir. Küresel tanınırlığı olan birçok markayla iş birliği yapmayı benimsemiş, bu markaların reklam yüzü olarak kullanılmak, kendi markasını daha da tanınır kılmıştır.

Mimarlığın solo bir hareket olmadığını, dünyayı etkileyen işlerinin arkasında mükemmel bir takım çalışması olduğunu söyleyen Zaha Hadid’in Londra ve Pekin ofislerinde, 55 farklı ulustan 400 personel çalışmaktadır. Uzun yıllar boyunca kuruluş ofisleri olan Londra’dan hizmet veren ofis, yakın zamanda Pekin şubesini açmıştır ve açılışından bugüne kadar dünyanın farklı bölgelerindeki 44 ülkeye 950 farklı proje tasarlamıştır.

Dünyaca ünlü diğer mimarlık ofislerinden farklı olarak Zaha Hadid Architects’in sadece Londra ve Pekin’de ofisi bulunmaktadır. İncelenen diğer küresel marka mimarlık ofislerinin aksine ofis sayısını arttırmayan Zaha Hadid Architects‘in, dünya çapında çok fazla uluslararası projeye sahip olması küresel şirketler tarafından öncelikli olarak tercih edilen bir mimarlık markası olduğu göstermektedir. Zaha Hadid’in yaratmış olduğu marka değeri, bu çekimi açıklamaktadır.

Kaynaklar;
Zaha Hadid Architects- https://www.zaha-hadid.com/
Emine OĞUZ-KÜRESELLEŞME MİMARLIK İLİŞKİSİ VE UZAKDOĞU UYGULAMALARI
DUYGU MERVE BULUT-PATRIK SCHUMACHER’İN PARAMETRİSİZM MANİFESTOSUNUN ZAHA HADID ESERLERİ ÜZERİNDEN İRDELENMESİ

Şantiye şefinin üstlendiği görevi ve sorumlulukları ile işverenin sorumluluklarını imza altına aldıkları bu sözleşme yapı ruhsatı aşamasında da belediye ya da meslek odası gibi ilgili kuruluşlar tarafından da talep edilmektedir.

İnşaat mühendisleri, mimarlar ya da ilgili diğer mühendisler ile yapı müteahhitleri arasında imzalanacak 2 farklı boş şantiye şefliği sözleşmesine PDF ve WORD formatlarında sayfa sonundaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Sözleşmeyi doldururken rehber ve örnek olması açısından aşağıda doldurulmuş örnek şantiye şefliği sözleşmesini inceleyebilirsiniz. (Görsele tıklayarak büyütebilirsiniz.)

İki farklı sözleşme alternatifi ile ayrı ayrı PDF-WORD formatlarında sözleşmeler;

Şantiye Şefliği Sözleşmesi İnşaat Mühendisi, Mimar için

Şantiye Şefliği Hizmet Sözleşmesi – 1 (PDF)

Şantiye Şefliği Hizmet Sözleşmesi – 1 (Word)

Şantiye Şefliği Hizmet Sözleşmesi – 2 (PDF)

Şantiye Şefliği Hizmet Sözleşmesi – 2 (Word)

Sözleşmenin yanında ilgili idarelere verilmek üzere şantiye şefliği taahhütnamesi de hazırlanmaktadır. bu taahhütnameye aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:

Şantiye Şefliği Taahhütnamesi

İnşaat Mühendisleri Odası ya da Mimarlar Odası’ndan Şantiye Şefliği Oda Kayıt Belgesi alırken de bu hizmet sözleşmesi kullanılmaktadır. Online olarak oda kayıt belgesi düzenlenirken meslek odası sistemine girilen bilgiler doğrultusunda sistem şantiye şefliği sözleşmesini otomatik olarak doldurup imzaya hazır çıktı alınacak şekilde de verebilmektedir. Fakat sistemde yaşanan karakter uyumsuzlukları ve sözleşmenin sisteme giriş yapılmadan önce hazırlanması gerekliliği gibi nedenlerle yukarıda verilen sözleşmeler hazırlanıp sisteme yüklenebilmektedir. (İMO’dan Online Belge Nasıl Alınır? Şantiye Şefliği-Oda Kayıt Belgesi vd.)

Restorasyon; kültürel değerleri taşıyan ve yansıtan tarihi yapılara, en az müdahale ile en iyi bakımı yapak adına gerçekleştirilen geniş kapsamlı, detaylı ve hassas çalışmaların bütünüdür.

Restorasyon; malzemenin, taşıyıcı sistem olarak da adlandırılan strüktürün ve yapının bulunduğu zeminin iyileştirilmesi, yapı elemanlarının eksilen kısımların bütünlenmesi, eskimiş, işlevini yitirmiş elemanların yenilenmesi ile, ortadan kalkmış kısımların ya da artık işlevini gerçekleştiremez duruma gelmiş yapıların yeniden inşaasına kadar farklı düzeylerde gerçekleştirilen yeniden değerlendirme yöntemidir.

2.Restitüsyon Nedir?

Restitüsyon; zaman içerisinde görünüş ya da işlevleri farklılaşmış, bir bölümü ya da tamamı yıkılmış yapıların, inşa edildikleri dönemdeki biçimleri ile daha sonra yaşadıkları değişiklikleri göstermek amacıyla hazırlanan, yapı planı, kesiti, görünüş ve perspektiflerini içeren rapor ve projelerin bütünüdür.

Restitüsyon rapor ve çizimleri yapının mevcut durumunda taşıdığı özellikler, elemanlar, izler ve malzemeler ile yapı yakınında bulunan diğer benzer dönem yapılarının özelliklerinden faydalanılabilir. Restitüsyon çalışmalarında benzer dönem yapıları ile ilgili daha önce hazırlanmış çalışmalar da göz önünde bulundurulur. Güvenilir kaynaklardan elde edilen sözlü kaynaklar da değerlendirilir. Yapılan tüm bu çalışmaların hassasiyeti ve güvenilirlik derecesi ilgili raporlarda belirtilerek kayıt altına alınır.

3.Rölöve Nedir?

Rölöve; tarihi yapıların mevcut hallerinin plan, kesit ve görünüşleriyle sanal ortam ya da kağıt üzerine geçirilmesi işlemidir. Bu işlem kaba elle ölçüm işlemlerinden özel lazer tarama işlemlerine kadar farklı hassasiyetlerde gerçekleştirilebilir. Tarihi yapının mevcut durumunun proje düzlemine aktarılması 1/50, 1/10, 1/5, 1/2, 1/1 gibi farklı ölçeklerde uygulanabilmektedir. Analitik rölöve ise rölövenin detaylandırılmış versiyonlarıdır. Yapıda kullanılan malzemeler ve özellikleri, kullanım ömrü boyunca yaşadığı değişiklikler, aldığı hasarlar, yapım süreçleri ve teknikleri gibi detaylı analizlerin işlendiği analitik rölöve işleminde detaylı inceleme yapının özelliği ve durumuna bağlı olarak derinleştirilir.

Örnek restorasyon raporu ve projesi ile örnek restitüsyon raporu ve projesine sayfanın sonundaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.

Tarihsel bir dokunun bakımı, onun en iyi şekilde korunması ve hasar görmesini engellemek ile sağlanır. Onarım ve restorasyon çalışmaları ise tarihsel bir yapının bakımının iyi yapılmamasıyla karşılaştırılmamalıdır. Çürüyen ve derin hasar görmüş çatılarda yapılan onarımlar, temizlik çalışmaları, yerinden çıkmış parçaların tamiratı, yapılan restorasyon ve bakım işlemlerinden birkaçıdır. Çatı olukları ele alınarak açıklanırsa; bakım; periyodik kontrol ve oluk temizliğini içerir. Restorasyon içeren onarım yerinden çıkmış olukların takılmasıdır. Rekonstrüksiyon içeren onarım ise; bozulmuş olukların yenileri ile değiştirilmesidir.

Restorasyon terimi yalnız tarihi yapı ve sanat eserleri için değil ormanlık alanlar için de kullanılmaktadır. İnsanın doğaya yaptığı etkilerin anlaşılması ve buna göre gerekli planlama önlemlerinin alınmasını kapsayan restorasyon çalışmalarının disiplinlerarası bir konu olduğu kabul edilerek, ormanlardaki restorasyon çalışmaları günümüzde peyzaj düzeyinde bir boyut kazanmıştır. Peyzaj mimarlığı alanında ve orman alanları için restorasyon; orijinal ormanın strüktür özelliği, verimliliği ve tür çeşitliliğinin geri kazandırılmasıdır.

4.Mimari Restorasyon Neden Yapılır?

Restorasyonun amacı öncelikle; tarihi mirasları, en az müdahale ile ayakta tutmak, özgün tasarımları korumak, ayrıntıları bozmamak, olabildiğince dönemin özelliklerini yansıtır şekilde devamlılığını sağlamaktır.

Zamanla aşınmış, yıpranmış belki de terk edilmiş yapıların restorasyonunun yapılarak, yeni işlevlerin yüklenmesiyle gerek ülkemizde gerek Dünya’da bir çok tarihi değer günümüze kazandırılmaktadır. Bunların bir kısmı başarısız olurken bir kısmı son derece başarılı olup kentin ve kentlinin yaşamını pozitif etkilemektedir

5.Restoratör Nedir? Kimdir? Ne iş Yapar?

Restoratör gerçek anlamda eski eser doktorudur. Sanat eserine mimari elemanlara veya ayağa kaldırılan yapılara uygulanan olumlu, olumsuz çalışmaların sonuçları, restoratörün eğitiminde görmüş olduğu ve benimsediği pratik bilgi ve teorilerin doğruluğuna bağlıdır. Her eserin oluşumunda kullanılan malzemenin kalitesine göre uzun veya kısa bir süre sonra bulunduğu ortamın şartlarına bağlı olarak yok olması önlenemez. Fakat sürenin azlığı ve çokluğu, restoratörün kullanmış olduğu malzemeye, tatbik ettiği uygulamaların doğruluğuna ve değer vermesine bağlıdır.

6.Restorasyon Teknikleri Nelerdir?

Restorasyon teknikleri;

• Sağlamlaştırma,
• Bütünleme (reintegrasyon),
• Yenileme-Yeniden İşlevlendirme (Renovasyon),
• Tarihi ve Çağdaş Ekler,
• Yeniden Yapım,
• Temizleme -(Liberasyon)
• Taşıma olarak sıralanabilir.

6.1.Sağlamlaştırma

Sağlamlaştırma etkinliği bir restorasyon türünden ziyade bilimsel bir müdahale, minimum restorasyonun kendisidir. Yapıya yapılan en az müdahale şekli olduğu için yapı elverdiği sürece en doğru ve bilimsel yöntem sağlamlaştırmadır.

Çok iyi korunmuş, işlevini koruyan yapılar içinde restorasyon sağlamlaştırmadan ibarettir. Restorasyon kararı sağlamlaştırma ile sınırlanırsa, rölöve ile restorasyon projesi arasında büyük bir fark kalmaz, iyi bir analitik rölöve, uygulamayı yönlendirecek projeye temel oluşturur. Bozulma nedenleri iyi saptandığı zaman, strüktüre müdahale gerektirdiği zaman sağlamlaştırma malzemenin korunmasını, güçlendirilmesini, bozulma nedenlerini yok etmeyi amaçlamaktadır.

6.2.Bütünleme-Reintegrasyon

Reintegrasyon, bütünleme; bir parçası hasar görmüş ya da tamamen ortadan kalmış tarihi bir eserin, dönem ve diğer tüm özellikleri korunarak tasarlandığı günkü haline tamamlanması işlemidir.

6.3.Yenileme-Yeniden İşlevlendirme-Renovasyon

Yenileme, yeniden işlevlendirme, tarihi yapıların tasarlandıkları işlevlerinden farklı şekillerde kullanılması amacıyla yeniden uyarlanmasıdır. Günümüzde işlevi kalmamış ya da kısmen çok az kullanılır hale gelmiş, kervansaray, tekke, manastır gibi yapıların kullanımdan uzaklaşarak, yıpranmasının önlenmesi ve yıkımdan kurtarılması için yeniden işlevlendirme önemli bir araçtır.

6.4.Tarihi ve Çağdaş Ekler

Değişmenin bir gerçek tavır olduğunu düşünenler için yeni ek de olasıdır. Tarihi bir harap yapının yeni bir işlev için yenilenmesi ve yeni öğeler eklenmesi, tıpkı yeni bir yapı yapılması gibi her zaman tartışılacak bir sorundur. Tarihi verilere saygılı davranmak ve onları vurgulamak ortak bir tavır olsa bile, eski ile yeni arasında kurulacak görsel ilişki boyut, mekân, renk, tekstür, biçim armonileri ve tarihe karşı duyarlık kapsamında daima özneldir. Burada kararlar, tek yapı boyutuna inmeden önce kentsel boyutta verilmek zorundadır. Bu genel ilkeyi zorlayan olgu, sanatsal ve tarihi statüsü yüksek, yasal statüsü kesinleşmiş yapı ya da yapıların müdahale edilen kentsel bölgede olmasıdır. Yapıldığı dönem sonrasından bugüne kadar geçen değişmelere ilişkin karar, karşıt iki ilkeye göre olur; ekler kaldırılır, özgün dönem esas alınır (Arkeolojik restorasyon, anastiloz temelde budur) ya da ekler kendi başlarına anlamlı olarak korunurlar, üslup bütünlüğü aranmaz, çağdaş restorasyon bu tutumu yeğler. Çağdaş restorasyon ilkeleri, tarihi eklerin kaldırılmasını kabul etmez. Fakat uygulamada yapının durumuna göre, restoratörler daha cesur hareket etmektedirler. Bunun nedeni, tarihi belge niteliği kesinlikle var olan birçok eski müdahalenin tümüyle, işlevsel, estetik duyarlıktan yoksun yapılmış olmasıdır. Eğer, ekler kaldırıldığı zaman özgün bütünlük ya da özgün yapının estetik bütünlüğü sağlanabiliyorsa, estetik ağırlıklı bir restorasyon kuramında eklerin kalkması gerekir.

Özgün yapıyı değiştirmeden yapılan bir dış ek, çözülmesi kolay bir sorundur. Bir tarihi süreç ifadesi olarak saklanması istenir. Fakat tarihi ve estetik ölçütlere simgesel ölçüt de karışınca karar ve çözüm zorlaşır.

6.5.Yeniden yapım- Rekonstrüksiyon

6.5.1.Rekonstrüksiyon Nedir?

Rekonstrüksiyon; tümüyle yıkılmış, yok olmuş ya da çok büyük oranda harap olan bir anıtın ya da sitin temin edilen belgelere dayanılarak özel durumlarda yeniden yapılması işlemidir.

Yeniden yapım–rekonstrüksiyon, restorasyonun kabul edilebilir bir etkinlik olması için, ne zamanı geriye çevirmeli ne de tarihi yeniden yazmaya kalkmalıdır. Restorasyon bir tarihi birikimi ileriye uzatan bi etkinliktir ve her restorasyon içerdiği bu karmaşık bileşenler nedeniyle, kendine özgüdür. Restorasyona karar verildikten sonra, restoratör için belirli teknikleri uygulamak söz konusudur.

Kent ve ülke için simge değeri taşıyan önemli anıtların savaş, deprem vb. felaketler sırasında yitirilmesi rekonstrüksiyon için uygun bir zemin hazırlar.  Yeni yapı, yerine yapıldığı anıtın tarihi dokusuna, özgün malzeme ve işçiliğine sahip değildir. Bir kopya, tarihi yapının kütle ve mekânlarını ancak biçimsel olarak canlandırabilir, anıtın yerini alması olanaksızdır; kısaca tarihi değer taşımaz.

Türkiye’de Kültür Bakanlığı, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca, “Taşınmaz Kültür Varlıklarının Gruplandırılması, Bakım ve Onarımları” mevzuatında “660 nolu ilke kararı” ile yeniden yapma (rekonstrüksiyon) sınırlıkları belirlenmiştir. Bu karara göre;

Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmesine ilişkin gerekli özellikleri taşımasına rağmen elde olmayan sebeplerle tescili yapılmamış ve/veya herhangi bir  nedenle yitirilmiş olan yapının, gerek kültür varlığı niteliği, gerekse kültürel çevreye olan tarihsel katkıları açısından, eldeki mevcut belgelerden (yapı kalıntısı, rölöve, fotoğraf, her türlü özgün yazılı- sözlü, görsel arşiv belgesi vb.) yararlanmak suretiyle kendi parsellerinde daha önce bulunduğu yapı oturum alanında, eski cephe özelliğinde, aynı kitle ve gabaride, özgün plan şeması, malzeme ve yapım tekniği kullanılarak, kapsamlı restitüsyon etüdüne dayalı rekonstrüksiyon uygulamasının koşulsuz sağlanmasına, ancak uygulama gerçekleşinceye kadar parsellerde her türlü inşai ve fiziki müdahalenin yasaklanmasına, (otopark, fuar, sergileme vb.) yeni işlev ile kullanma ve aynı parselde tescilli yapı yerinde veya diğer boş alanlarda başka bir yeni yapılaşmaya izin verilmeyeceğine, tüm bu uygulamalar için koruma kurulu kararının alınması gerektiğine karar verilmiştir denilmektedir.

6.6.Temizleme-Liberasyon

Tarihi yapıların, yapısını, görünüşünü ve sağlığını bozan, tarihi özellik taşımayan eklenti ve değişikliklerin temizlenmesi işlemidir. Temizlenen elemanların estetik değer taşıyıp taşımadığı da önemli bir kriterdir. Tarihi yapılardan kaldırılacak eklerl ve temizleme işlemi ile ilgili karar verme yetkisi, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurullarına aittir.

Restorasyonun ilk aşamasında malzeme ve yapı olarak yaşamını uzatacak fiziksel ve kimyasal müdahale yapılır. Bu aşamada sağlamlaştırmadan önce temizleme adı altında bir ayıklama yapılır. Fakat bu, yapıyı özgün haline getirmek, eklerinden temizlemek anlamına gelmez. Genellikle terk edilmiş yapıların başına gelen ve geçici amaçlarla yapılmış, bölme, uydurma tavan, pencere dolgusu gibi sanat değeri olmayan her türlü kısa ömürlü düzmece inşaat kalıntılarının temizlenmesidir.

6.7.Taşıma

Venedik Tüzüğü’nün 7. maddesinde anıtların taşınmasına “Anıtın korunması bunu gerektirdiği, ya da çok önemli ulusal ya da uluslararası çıkarların bulunduğu durumlar dışında izin verilmemelidir.” denilmiştir. Yapının bulunduğu alandaki trafiğin artması, bu alanların gelişmesi ve değişmesi sonucu yeni ulaşım, enerji, sulama hatların inşa edilmesi ya da bayındırlık faaliyetlerinin gerçekleşmesi gerektiği durumlarda mevcut durumunu muhafaza edemeyecek durumdaki tarihi yapılar, özelliklerine göre, parça parça ya da mümkünse bütün halinde yeni bir konuma taşınabilmektedir. Eser taşıma işlemleri ile ilgili projeler Koruma Bölge Kurulunca onaylanmaktadır.

7.Restorasyon Projesi ve Raporu Örneği- Restitüsyon Projesi ve Raporu Örneği

7.1.Örnek Restorasyon Raporu

7.2.Örnek Restorasyon Projesi

7.3.Örnek Restitüsyon Raporu

7.4.Örnek Restitüsyon Projesi

Kaynaklar;
TARİHİ YAPILAR İÇİN DEPREM RİSKLERİNİN YÖNETİMİ KILAVUZU-İstanbul ValiliğiAnıl Süvari-RESTORASYON SÜRECİNDE YERİN RUHU KAVRAMI VE İÇ MİMARLIK İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME – ESKİŞEHİR KURŞUNLU KÜLLİYESİ KERVANSARAYI
Özer AKTİMUR-SANAT ESERLERİNİN RESTORASYONUNDA GELENEKSEL VE ÇAĞDAŞ TEKNİKLERİN KULLANIMI
Derya SÖYLEMEZ ÖZKÖSE-AHŞAP YAPI RESTORASYONUNDA UYGULAMA SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
ICOMOS Arkeolojik Mirasın Korunması ve Yönetimi Tüzüğü 1990

İnşaat sektörü, diğer beşerî faaliyetlere oranla, dünya üzerinde üretilen kaynakların büyük bölümünü tüketmekte, küresel ısınma, asit yağmurları, atıkların yoğun birikmesi gibi konularda dolaylı olarak büyük bir etki yaratmaktadır.
Sürdürülebilir tasarım, ekolojik tasarım olarak da adlandırılabilir. Ekolojik, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik üçgeni içinde mimarlık mesleği yeniden yorumlanarak, çevreyi kirletmeyen, doğayla ve iklimle uyumlu, temiz ve yenilenebilir enerjilere yönelerek enerjiyi akılcı kullanan ekolojik yaklaşımlar benimsenmiştir.

Bir yapının sürdürülebilir yapı olarak tanımlanabilmesi için üç önemli kriter dikkate alınır. Bunlar;

• Ekolojik,
• Ekonomik,
• Sosyal sürdürülebilirliktir.

Sürdürülebilir mimarlık, “içinde bulunduğu koşullarda ve varlığının her döneminde, gelecek nesilleri de dikkate alarak, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımına öncelik veren, çevreye duyarlı, enerjiyi, suyu, malzemeyi ve bulunduğu alanı etkin şekilde kullanan, insanların sağlık ve konforunu koruyan yapılar ortaya koyma faaliyetlerinin tümü” olarak belirtilmiştir.

ACE sürdürülebilirlik hakkında bildirgesinde sürdürülebilir mimari tasarımın, insanların doğal çevre üzerindeki yan etkilerini önemli ölçüde azalttığı, yaşam kalitesini ve ekonomik refahı yükseltmesine olanak sağladığını belirtmiştir. Yapı inşaatına ait sürdürülebilirlik kültürü, binaların tasarımı, inşaatı ve kullanımına bağlı çevresel etkilerinin düşünülmesi gerekliliği üzerinde durur. Bildirgeye göre enerji, sürdürülebilirlik konusunun en önemli parçasıdır.

Doğal çevre verilerini dikkate alan bir mimari yapı tasarlamak, mimarlığın belleğinde yer alan bir konudur. Sürdürülebilir mimarlık, sanayileşme kaynaklı hızlı nüfus artışı ile unutulan ilkeleri, teknolojiden destek alarak yeniden mimarlık ortamına ve mimarlara hatırlatmaktadır.

Ekonomik Sürdürülebilirlik

Sürdürülebilir yapı kriterleri göz önüne alındığında; yapının inşaası, işletimi ve yapının kullanım ömrü sonrası oluşan maliyetlerin minimalize edildiği ekonomik yaklaşımlar benimsenmelidir. Tasarım aşamasında alınacak kararlar eşliğinde yapının yaşamı boyunca oluşturacağı maliyetler indirgenebilir. Özellikle işletim evresi yapının yaşam döngüsünde en uzun süreyi kapsayan evredir. Bu evrede oluşan maliyetlerin indirgenmesine yönelik adımların atıldığı tasarım yapıda ekonomiklik sağlar. Örneğin; fazla bakım gerektirmeyen uzun ömürlü malzeme ve yapı ürünlerin tercih edilmesi kaynakların uzun vadeli verimliliğinin artmasına olanak sağlayarak yapının işletim giderlerini düşürür.

Ekolojik Sürdürülebilirlik

Gelecek kuşakların dünya üzerinde sürdürülebilir yaşam standartlarının sağlanabilmesi amacıyla gerek endüstrileşmeden doğan etkiler sonucunda ortaya çıkan gelişmeleri, gerekse de yapılaşma alanlarını çevresel etkiler kapsamında yeniden ele alınarak, çevresel etki değerlendirmeleri yapılmalı ve bu bağlamda önlemler alınarak çözümler üretilmelidir.

Sosyal Sürdürülebilirlik

Sürdürülebilirliğin sosyal boyutu insan odaklıdır. Toplumlararası eşitliğin sağlanması (gelir dağılımı adaletsizliğinin azaltılması), çoğulculuk, kültürel çeşitliliğin korunması sosyal boyutun önemli gerekleridir. Sürdürülebilir gelişmenin toplumsal açıdan yansıtan hedefleri arasında eğitim, sağlık, rekreasyon gibi tesislerin, sosyal boyutta yeterli ve erişilebilir özellik taşıyan insan yerleşimlerinin oluşturulması, insanlar arasında ayırımcılık ve dışlayıcı politika ve uygulamalarla mücadele edilmesi, toplumun kadınlar, çocuklar, yaşlılar, engelliler, yoksullar gibi hassas grupları öncelikli olmak üzere tüm insanların haklarının tanınması ve bu haklara saygı gösterilmesi yer almaktadır.

Sürdürülebilir Yapı Tasarımı

Sürdürülebilir açıdan yapım sistemlerinin tasarımına yönelik öneriler şu şekildedir;

• Çevrenin korunumu için yapısal güvenirliliğinden emin olunan mevcut yapıların işlevleri değiştirilerek yeniden kullanımı sağlanmalıdır.
• Sürdürülebilir tasarım ilkeleri gereği minimum enerji harcanması ve kaynak tüketimi göz önüne alınmalıdır.
• Hammaddenin elde edilmesi, yapı ürününün üretimi, yapının inşası sırasında taşıma kaynaklı fosil yakıt tüketimi göz ardı edilmemelidir.
• Fosil kaynakların kullanımı yerine yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımına yönelinmelidir.
• Tasarımlarda geri dönüştürülmüş ve/veya geri dönüşüme uygun, dayanıklı ve az bakım gerektiren malzemeler tercih edilmeli, malzemelerin ekolojik etkilerinin azaltılması hedeflenmelidir.
• Depremin etkili olduğu bölgelerde taşıyıcı sistem ağırlığı hafif olan yapım sistemi tercih edilmelidir. Yapının üst ağırlığına bağlı olarak temel kalınlığı, hammadde tüketimi ve hafriyat miktarı artmaktadır.
• Çelik yapım sistemi en çok enerji gerektiren yapım sistemi olduğu görülmektedir. Hurdaların tekrar tekrar kullanılması mukavemetini kaybettirmezken, birincil kaynaklardan üretilen çeliğe oranla üretim sırasında gereken enerji miktarını azaltmaktadır.
• Betonarme yapının çimento içeriğinden dolayı diğer yapı türlerine oranla doğaya daha fazla karbondioksit salınımına yol açtığı görülmektedir. Sanayi artıkları olan yapay puzolanların beton üretiminde kullanılması CO2 salınımını azaltırken, atık malzemelerin değerlendirilmesine de olanak sağlar.
• Ahşap yapı elemanı üretiminde harcanan enerji, strüktürel çelik eleman üretiminde harcanan enerjiden çok daha azdır. Ahşap elemanların üretiminde harcanan enerji miktarında olduğu gibi, açığa çıkan CO2 miktarı da çelik ürünlere göre daha azdır.
• Ahşap yapım sisteminde karbondioksit salınımının az olmasından kaynaklı, Türkiye’de yapı strüktüründe kullanımı arttırılmalıdır.
• Çeliğin birim fiyatı diğer ürünlere göre daha yüksek olduğundan maliyeti en yüksek yapım sistemi çelik yapım sistemi olduğu görülmektedir; ancak diğer yapım sistemlerine göre daha kısa sürede üretilebilmektedir.
• Yapı malzemelerinin mukavemetleri ile maliyetleri karşılaştırıldığında, masif ahşabın birim dayanımı diğer yapısal ürünlere kıyasla daha maliyetli olduğu; çelik ürünlerin ise, birim dayanımlarına oranla maliyetleri en uygun yapı malzemeleri olduğu görülmektedir.

Kaynak: MİYASE EZGİ GÜNER-YAPIM SİSTEMLERİNDE TAŞIYICI ELEMAN OLARAK KULLANILAN ÇELİK, BETONARME VE AHŞAP MALZEMELERİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK AÇISINDAN KARŞILAŞTIRILMASI

Mühendis, mimar ve şehir plancıları için Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği bilindiği üzere her sene asgari bir maaş tutarı belirlemektedir.

(2021 Yılı Mühendis Mimar Asgari Maaşı 5.750 TL olarak açıklandı. Detaylara buradan ulaşabilirsiniz)

“2020 Mühendis Asgari Maaşı Ne Kadardır?”

“2020 Mimar Asgari Maaşı Ne Kadardır?”

“Asgari Mühendis, Mimar Maaşı Ne Kadardır?”

“İnşaat mühendisi, Mimar en az maaşı 2020”

2020 yılı için TMMOB Yönetim Kurulu tarafından alınan karar uyarınca Mühendis, Mimar ve Şehir Plancıları Asgari Ücreti  5000 TL olarak belirlendi.

6235 Sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Kanunu hükümlerine dayanarak, Mühendis, Mimar ve Şehir Plancıları Asgari Ücreti tespit edilmektedir. (Brüt maaş=kesinti yapılmamış, kesintisiz toplam tutardır.)

TMMOB Yönetim Kurulu’nun 22 Kasım 2019 tarihli toplantısında “Ücretli çalışan mühendis, mimar ve şehir plancıları için 2020 yılı ilk işe giriş bildirgesinde baz alınacak asgari brüt ücretin 5000 TL olarak belirlenmesine; Odalarınca belgeli çalışmanın koşul olduğu uzmanlık alanlarında, mesleki deneyimin arandığı alanlarda, şantiye şefliği, sorumlu müdürlük, iş güvenliği uzmanlığı, yapı denetim elemanı, daimi nezaretçi, uzak yol kaptanlığı vb. hizmetlerde asgari ücret uygulanmayacağını, bu durumda olan mühendis, mimar, şehir plancılarının ücretlerinin alınan sorumluluk gereği belirlenen asgari ücretinin üzerinde olmasına” karar verildi

Geçen Yıl “Mühendis-Mimar Asgari Ücreti Ne kadardı?”

2018 yılında bu tutar 3750 TL iken bu tutar 2019 yılında 4500TL olarak açıklanmıştı, 2020 yılı için açıklanan tutar olan 5000 TL ile yaklaşık %11’lik bir artış yapılmış oldu.

Mühendis ve mimarların asgari mühendis-mimar maaşının altında çalışmaması, meslektaşlarını bu konularda bilgilendirmesi ve uyarması meslekleri adına gerçekleştirecekleri önemli görevdir.

Aşağıda Şantiyede Çalışan İnşaat Mühendisi ve Mimarları Demotive Eden Faktörler sıralanmıştır;

• Zayıf örgütsel kültür, kötü çalışma koşulları ve ulaşım problemleri
• Çalışanlar arası etik değerlere önem verilmemesi ve aşırı iş yükü
• Ödemelerdeki adaletsizlik ve yetersizlik
• Yöneticilerin olumsuz tavırları ve proje kaynaklı stres
• Organizasyondaki iş tanımı ve sorumluluk eksikliği
• Zayıf iş ilişkileri ve yönetimsel organizasyon eksikliği
• Organizasyon ve yönetici arasındaki sinerji eksikliği ve müşteri faktörü
• Dengeli olmayan iş yükü ve farklı özelliklerdeki ekip üyeleri
• Ulaşım ve seyahat problemleri
• Cinsiyet ayrımı ve çalışma arkadaşları arasındaki dinamizm eksikliği
• Proje paydaşlarının olumsuz davranışları ve kültürel farklılıklar
• Firmadaki sosyal uğraş yetersizliği ve aşırı rekabet
• Tasarım kararlarında önceliklerin müşteri ihtiyaçlarından sapması
• Kariyer gelişimi imkânlarının yetersizliği ve zayıf örgütsel kültür
• Proje kaynaklı stres ve müşteri faktörü
• Yönetici ve çalışma ekibi arasındaki yönetimsel organizasyon eksikliği
• Çalışma ekibi arasındaki yönetimsel organizasyon eksikliği
• Ödemelerdeki adaletsizlik ve sosyal güvenlik eksikliği
• Ulaşım ve seyahat problemleri ve yasal mevzuat kısıtlamaları
• Kötü çalışma koşulları ve aidiyet hissi eksikliği
• Aşırı iş yükü ve örgütsel adaletsizlik
• Farklı özelliklerdeki ekip üyeleri

Kaynak:İnş.Müh. Fatma ARSLAN-TÜRK İNŞAAT SEKTÖRÜNDE ÇALIŞAN MİMAR VE İNŞAAT MÜHENDİSLERİNİ DEMOTİVE EDEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ

Özel Sektörde Çalışan İnşaat Mühendislerinin Sorunları

“2019 En Düşük Mühendis Maaşı Ne Kadardır?”

“TMMOB’un Belirlediği Asgari Mühendis, Mimar Maaşı Ne Kadardır?”

“İnşaat mühendisi, Mimar en az maaşı 2019 için kaç TL’dir?”

Bu yıl da TMMOB Yönetim Kurulu tarafından alınan karar uyarınca Mühendis, Mimar ve Şehir Plancıları Asgari Ücreti 2019 yılı için brüt 4500 TL olarak tespit edildi.

6235 Sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Kanunu hükümlerine dayanarak, Mühendis, Mimar ve Şehir Plancıları Asgari Ücreti tespit edilmektedir. (Brüt=kesinti yapılmamış, kesintisiz toplam tutar.)

TMMOB Yönetim Kurulu`nun 24 Kasım 2018 tarihli toplantısında “Ücretli çalışan mühendis, mimar ve şehir plancıları için 2019 yılı ilk işe giriş bildirgesinde baz alınacak asgari brüt ücretin 4500 TL olarak belirlenmesine; Odalarınca belgeli çalışmanın koşul olduğu uzmanlık alanlarında, mesleki deneyimin arandığı alanlarda, şantiye
şefliği, sorumlu müdürlük, iş güvenliği uzmanlığı, yapı denetim elemanı, teknik nezaretçi, uzak yol kaptanlığı vb. hizmetlerde asgari ücret uygulanmayacağını, bu durumda olan mühendis, mimar, şehir plancılarının ücretlerinin alınan sorumluluk gereği belirlenen asgari ücretinin üzerinde olmasına” karar verildi.

Geçen Yıl “Mühendis-Mimar Asgari Ücreti Ne kadardı?”

2018 yılında bu tutar 3750 TL olarak belirlenmişti. Bu durumda 2019 yılı için 20 %’lik bir artış yapılmış oldu.

Mühendis ve mimarların TMOBB’un belirttiği en düşük maaş tutarı altında çalışmaması, meslektaşlarını bu konularda bilgilendirmesi ve uyarması meslekleri adına yapacakları en önemli davranışların başında gelecektir. Her ne kadar artan üniversite sayısı, diğer bölümlerden verilen haklar ve geçişler ile meslek mensubu kişilerin sayısındaki yüksek artış koordine hareket etmeyi zorlaştırsa da bu konuda ortaya konulacak kesin prensiplerin tüm meslek paydaşlarının faydasına olacağı unutulmamalıdır.

Mimarların çalışma alanlarını sıralayacak olursak:

a) Kamu Kurumları’nda (devlet memuru olarak)

b) Tasarımcı olarak,

c) Yapı denetimi amacı ile, o Yasa ve yönetmeliklerin hazırlanmasında,

d) Özel sektör’de

e) Serbest çalışan mimarların bürolarında tasarımcı ve/veya uygulamacı olarak,

f) Şirketler. Bankalar vb. kuruluşlarda sürekli görevli mimar olarak,

g) Şantiyelerde görev alarak,

h) Yapı Sektörü ne ilişkin malzemelerin tasarımında, üretim sürecinde, pazarlamasında ve satış noktalarında,

i) Sergi vb. organizasyonların hazırlanmasında,

j) Mimarlık ve ilgili alanlarda dergi yayıncılığında,

k) Serbest mimar olarak

l) Akademisyen olarak çalışabilmektedirler.

Mimarlıkla ilgili yapılabilecek olan benzetmelere bakacak olursak;

“Kötü mimarlık sıkan ayakkabı gibidir”.

Bir yapının ömrü ortalama 70-90 yıl olduğu düşünülürse (yaklaşık bir insanın ömrü kadar) kötü tasarlanmış bir yapıda barınıyor veya çalışıyorsanız bina içinde geçirdiğiniz süre boyunca (hayatınız boyunca) bu olumsuzlukla yaşayacaksınız demektir. Çevre ölçeğinde düşünüldüğünde de sokağınızdaki kötü mimari yapılar hem görsel hem de fiziksel birçok açıdan kişi üzerinde olumsuzluklar oluşturacaktır.

Mimarlık ve tasarım her zaman özel bir yetenek, derin ve karmaşık bir eylem olarak sunulur. Tasarımcı birbirinden çok farklı birçok etkeni bir araya getirip, ortaya benzersiz bir ürün çıkarmalıdır diye düşünülür. “Büyük tasarımcının zihninde neler olup bittiği ise bilinemez. Yılların deneyim ve birikimi yetenekle birleşerek o özel anda tasarım birden ortaya çıkar. Bu görüş belki bir yere kadar doğrudur, değildir tartışılır ama belki de tasarım denilen şey basit, gündelik hayatımızın içinde olan sıradan bir şeydir de biz farkında değilizdir. Belki de mimarlık koşmak kadar sıradan bir şeydir.

İşte iyi koşmanın ve iyi mimarlığın beş kuralı:

1. Koşacağınız zeminin koşmaya uygun olması Arnavut kaldırımları, parke taş döşenmiş yerlerde koşmayın, düşebilirsiniz. (Zemin ve malzeme bilgisi)

2. Eğime ters yöne koşmayın daha çok yorulursunuz. (Topoğrafyanın kullanımı)

3. Rüzgara karşı koşmayın terlemişseniz hasta olabilirsiniz. (Hakim rüzgar bilgisi)

4. Güneşe karşı koşmayın önünüzü göremezsiniz. (Yönlenme bilgisi)

5. Ulu orta her yerde koşamazsınız. Kamuya açık, park alanlarındaki koşu-yürüme yollarında koşabilirsiniz. (Mahremiyet kuralı)

Görüldüğü gibi tasarım sıradan, basit, gündelik hayatın içinden ve hiç de özel bir şey olmayabilir.

Mimarlık kapsamına bakacak olursak; mimari ürünün;

a) Doğa içinde yer alması ve doğal kaynakların bir değerlendirme biçimi olması nedeniyle doğal ortamın tüm olanak ve sınırlamalarını,

• iklim
• Topografya
• Yönlenme

b) Oluşumuna insanın katıldığı bir etkinlik olması nedeni ile insan kavramı ve bütün boyutlarını.

• Antropometri
• Ergonomi
• Ölçü (insan ölçüsü)

c) Yapı üreten bir uğraş olarak da üretim olgusunun bütün verilerini.

• Maliyet
• Ekonomi
• işletme

d) Sosyal nitelikleri içermesi nedeni ile de toplum yapısının bütün özelliklerini.

• Demografik
• Etnisite

e) Tasarlayıcı ve kullanıcı arasında bir bilgi alışveriş süreci olarak da toplumun kültür düzeyinin göstergesi olan değerleri içerir.

Kaynak: MÜHENDİSLİK-MİMARLIK ÖĞRENCİLERİ İÇİN MİMARLIK BİLGİSİ-Yrd. Doç. Dr. HAŞAN BEGEÇ

Şantiye şefinin gerçek kişi olması zorunluluğu, ilgili mesleklerden birinin mensubu olması gibi şartlara haiz olması gerekmektedir. Mesleki faaliyetlerini yürütürken en fazla 5 iş alabilmekte ve bu 5 işin toplamının 30.000,00 m2’den fazla olmaması gerekmektedir. Eğer tek işte 30.000,00 m2 sınırı aşılmakta ise tek istisnası gereği bunda sakınca bulunmamaktadır. Üstlendikleri görevler gereği çoğu durumda iş sahibi ya da müteahhitten daha önemli konumdadır.

Şantiye şefinin görevleri ve yaptığı işin öneminden dolayı şantiye şefinin öncelikle ergin bir birey olması gerekmektedir. Yabancı şantiye şefleri için erginlik kendi ülkesine göre değerlendirilmektedir. Örneğin erginlik yaşının 21 olduğu bir ülke vatandaşı, Türkiye’de erginde olsa kendi ülkesine göre değerlendirilecektir. Bununla birlikte kısıtlılığının olmaması gerekmektedir. Kısıtlılık hem medeni hakları kullanma yönünden hem de mesleki yönden kısıtlılıktır. Mesleki nitelik olarak da Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik Md. 6 ve devamı maddelerde belirtildiği üzere ‘’ a) Mimar, inşaat mühendisi, makine mühendisi veya elektrik mühendisi, b) Yükseköğrenim kurumunca elektrik mühendisliğine eşdeğerliği bulunduğu kabul edilen elektrik-elektronik mühendisi, c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen mesleklere ilişkin inşaat, makine, elektrik, yapı denetim teknikeri veya bunlara ilişkin teknik öğretmen,’’ branşlarından birisinin yeterliliğine haiz olmaları gerekmektedir. Ancak bu özelliklere sahip olsalar da tam zamanlı olarak başka bir işte çalışanlar şantiye şefi olamayacaklardır.

Özet olarak şantiyedeki teknik, idari, İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili tedbir ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi, çalışanların mesleki yeterliliği, kullanılan malzemelerin standartlara uygunluğu, ilgili tüm defter, kayıt ve tutanakların tutulması, Yapı Denetim firmaları ve görevlileri ile ilişkiler gibi birçok konuda sorumluluk sahibidirler. Bu sorumluluklar da aşağıda irdeleneceği üzere teknik, idari, hukuki ve cezai birçok yaptırıma konu edilebilmektedir.

Ayrıca, taşeronların, işçilerin malzemelerin, ekipmanların, tedariklerin, gürültünün, güvenliğin, emniyetin ve kalitenin organize, kontrol ve koordinasyonu sağlamalıdır.

Bir şantiyeyi gözlemlediğimizde ilk bakışta şantiye içerisinde bir kaosun hüküm sürdüğü kanısına kapılabiliriz. Gerçekte ise şantiyelerin şantiye şeflerinin kontrolünde tam bir orkestra gibi yönetilmeleri gerekmektedir.

Bu maddeleri ayrı ayrı başlıklar halinde incelersek;

Taşeron Koordinasyonu

• —Başarılı şantiye yönetimin en önemli unsurlarından biri düzgün taşeron koordinasyonudur.
• —Düzgün planlama, hazırlanma ve iş programı taşeron koordinasyonun temel parçalarıdır.
• Taşeronlar kendileri için her şey hazır olmadan şantiyeye getirilmemelidir.
• Şantiyeye getirildikten sonra ihtiyacı olan her şey kendilerine verilmelidir.
• Ödemeleri iş bitiminden sonra zamanında ödenmelidir.
• —Haftalık yapılacak toplantılar taşeron koordinasyonu için çok önemlidir.

Malzeme ve Ekipman Tedariği

• —Buradaki temel amaç malzemeye ihtiyaç olduğu zaman malzemenin şantiyede bulunmasıdır.
• —Ayrıca, malzeme şantiyeye ulaştığı zaman, görevli birinin malzemeyi karşılaması ve mümkün olduğunca imalatın yapıldığı yerin yakınına dökümünü sağlaması gerekmektedir.
• —Eğer gelen malzeme istenen standartların altındaysa malzeme ret edilmelidir ve geri yollanmalıdır. Düzgün yapılan denetim ileri de ortaya çıkabilecek sorunların engellenmesi için çok önemlidir.

Verimlilik

Şantiye şefi şantiyedeki verimliliği sürekli olarak takip etmeli ve gerekli durumlarda şantiye şartlarını optimize edecek  önlemleri alarak verimlilik artırmalıdır.

—Verimliliği etkileyen bazı faktörler

• Kalabalık iş alanları
• Aktiviteler arasında koordinasyonsuzluk
• Vasat ve yetersiz denetim
• Deneyimsiz veya eğitimsiz personel
• Yeterli donanıma sahip olmamak
• Olumsuz hava koşulları
• Karışık plan ve spesifikasyonlar
• İş planındaki değişiklikler
• Verimsiz şantiye yerleşimi

Şantiye şefi bu etkenleri iyi planlama, organizasyon yetenekleri ve efektif iletişimle kontrol altında tutabilir.

Yerel Yönetimlerle Koordinasyon

—Proje sürecini sadece şantiyede çalışan paydaşlar etkilemez, ayrıca bu sürece dolaylı yoldan etkisi olan kurumlar bulunmaktadır. Örneğin, yapı denetim firmaları, sosyal güvenlik müfettişleri, iş sağlığı ve güvenliği müfettişleri, belediyeler vb.

—En önemli problemlerden biri bu kurumlarla iş aktiviteleri arasındaki koordinasyonu sağlamaktır.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği

—Kötü yapılan taşeron yönetimi, düşük verimlilik veya malzemelerin geç tedariki sadece maliyet aşımına veya süre uzatımına neden olmaktayken, işçi sağlığı ve iş güvenliğinde yapılacak savsaklamalar bir işçinin sakat kalmasına hatta ölmesine bile neden olabilir.

Şantiye şefleri meydana gelecek her türlü kazayı önlemek ve işçileri ve çevredeki insanları her türlü tehlikeden korumakla sorumludurlar.

—Şantiye operasyonlarını yönetirken en önemli öncelik işçi sağlığı ve iş güvenliği olmalıdır.

Kalite Kontrol

—Uzun süreli proje başarısı için kalite kontrolün önemli bir etkisi vardır.

—Kalitesiz olarak yapılan imalatlar hem kısa dönemli iş programını ve bütçeyi etkileyeceği gibi aynı zamanda uzun dönemli ek hasarlara ve hukuksal sorumluluklara da neden olacaktır. Bu da daha yüksek miktarda kayıpları beraberinde getirir.

—En etkili kalite yönetimi hazırlanacak kapsamlı bir planla problemlerin ve sorunların ortaya çıkmadan engellenmesidir.

Gayrimenkul değerleme uzmanı, bir gayrimenkule ve gayrimenkule bağlı hak ile faydalara yönelik değerleme sürecini yürütecek şirketler tarafından istihdam edilen ve değerleme süreçlerine yönelik uzmanlığa ve lisansa sahip bireylerdir.

Gayrimenkul değerleme uzmanlığı ülkelerin yasal mevzuatları kapsamında düzenlenen ve belirli gerekliliklere haiz olunması durumunda elde edilen bir unvandır. Gayrimenkul değerleme uzmanlığına ilişkin Türkiye’deki  üzenlemeler Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yürütülmektedir. Sermaye Piyasası Kurulu, Türkiye’de gayrimenkul değerleme uzmanlığına yönelik tek düzenleyici kuruldur.

Gayrimenkul Değerleme; bir gayrimenkulün, gayrimenkul projesinin veya bir gayrimenkule bağlı hak ve faydaların belli bir tarihteki muhtemel değerinin bağımsız ve tarafsız olarak takdirini, ifade eder. Bu değer maliyet karşılığı olabileceği gibi pazar fiyatı, satış fiyatı da olabilmekte ve çeşitli yöntemler kullanılarak bulunmaktadır.

Bir gayrimenkul değerleme uzmanının asli görevi, bir gayrimenkul değerinin güvenilir ve uygun yakınlıkta bir tahmin ile belirlenmesini sağlamak olup, tahmin edilen bu değer üzerinden işle ilgili işlemleri yapacak olan tarafların iyi niyetli ve itimatlı bir şekilde hareket etmelerini temin etmektir. Gayrimenkulün değeri genellikle onun alım-satım işlemindeki değeri ile doğrudan bağlantılıdır. Bu kıymet ise para ile ölçülür ve değer, “gayrimenkulün malikinden, kiracılara veya yatırımcılara kadar uzanan süreçte ortaya çıkan gelecekteki getirilerin o andaki değeri” olarak tanımlanır.

Gayrimenkul Değerleme Uzmanı: “Bir gayrimenkulün, gayrimenkul projesinin veya bir gayrimenkule bağlı hak ve faydaların değerlemesini yapacak gayrimenkul değerleme şirketleri tarafından istihdam edilen, şirketin faaliyet konusunu yakından ilgilendiren inşaat mühendisliği, harita ve kadastro mühendisliği, işletme, ekonomi, mimarlık ve şehir ve bölge planlaması gibi alanlarda asgari 4 yıllık üniversite mezunu ve gayrimenkul değerlemesi alanında en az 3 yıl tecrübesi olan ve Kurulun lisanslamaya ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde kendilerine Değerleme Uzmanlığı Lisansı verilen kişileri ifade eder.” (Resmi Gazete, 2001)

Değerleme Uzmanı ve Değerleme Uzmanlığı konularında Türkiye’deki tek düzenleyici kurul olan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) konuyla ilgili tebliğine göre, Değerleme Uzmanı, bir gayrimenkulün, gayrimenkul projesinin veya bir gayrimenkule bağlı hak ve faydaların değerlemesini yapacak olan, Gayrimenkul Değerleme Şirketleri tarafından istihdam edilen, şirketin faaliyet konusunu yakından ilgilendiren;

1.  İnşaat mühendisliği,
2.  Harita ve kadastro mühendisliği,
3.  İşletme-ekonomi,
4.  Mimarlık,
5. Şehir ve bölge planlama,

gibi alanlarda asgari 4 yıllık üniversite mezunu olan kişilerdir.

Ayrıca uzmanların gayrimenkul değerlemesi alanında da en az 3 yıl tecrübesine ve Sermaye Piyasası; Kurulunun lisanslamaya ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde Değerleme Uzmanlığı Lisansına sahip olan kişi olarak tanımlanmıştır.

Değerleme Uzmanı; gayrimenkul, şirket ve makine-ekipman gibi konularda değerle ilgili kanaati ortaya koyma bilgisine, becerisine ve ehliyetine sahip olan kişidir. Bu çalışmalarda; sınaî tesis ekipmanı, antika, takı-mücevher gibi taşınabilir mülkler ve boş arazi, bina ve ilgili diğer hak ve faydalar gibi taşınmaz mülkler ele alınabilir. Ülkemizde yaygın olarak gayrimenkul, makine-ekipman ve şirket değerlemeleri yapılmakta ancak kişilerin meslekleri farklı uzmanlık dalları altında ifade edilmektedir. Ayrıca, Değerleme Uzmanlığı için ekspertiz, değerlendirme gibi kavramlar da kullanıla gelmiştir.

Lisanslama ve Sicil Tutmaya İlişkin Esaslar Tebliğinde Değerleme Uzmanı; “Gayrimenkul değerleme şirketlerinde gayrimenkulun, gayrimenkul projesinin veya gayrimenkule bağlı hak ve faydaların rayiç değerini bağımsız ve tarafsız olarak takdir etmekle görevli personel” olarak tanımlanmıştır. Gayrimenkul Değerleme Hizmeti Verecek Şirketlere İlişkin Esaslar Tebliğinde ise Değerleme Uzmanlarının bahsi geçen lisansı alabilmeleri ve SPK tarafından “Gayrimenkul Değerleme Uzmanı” olarak tanınabilmeleri için konuyla ilgili 4 yıllık üniversitelerden mezun olmaları, en az 3 yıllık iş tecrübesine sahip olmaları, birden fazla gayrimenkul değerleme şirketinde çalışmamaları, emlak komisyonculuğu faaliyetinde bulunmamaları, bağımsız ve objektif olmaları, meslekleri ve meslek onurlarıyla bağdaşmayan davranışlarda bulunmamaları gibi prensipler belirlenmiştir.

Gayrimenkul değerleme işlemine birçok ticari işlemde ihtiyaç duyulabilmektedir. Genel olarak, ilgili gayrimenkule ilişkin alım, satım, ipotek, vergi, sigorta veya inşaat durumu söz konusu olduğunda gayrimenkulün değer tespitinin yapılması gündeme gelmektedir.

Gayrimenkul değerlemenin gerekli olabileceği durumlar şu şekilde sıralanabilir:

• İleride olması muhtemel bir satın alma, satış veya kiraya verme,
• Gayrimenkul karşılığı teminat altına alınan uzun vadeli bir kredi,
• Açık artırma, tasfiye satışları, hurda değer tespiti,
• Sigorta, vergi ve kamu yararı için bir devlet kuruluşu tarafından yapılan istimlâk,
• Şirket birleşme, devir ve ele geçirmelerde şirket aktifinde bulunan gayrimenkullerin değerlerinin belirlenmesi,
• Kiralama ve leasing işlemlerine konu olan gayrimenkullerin değerinin belirlenmesi,
• Gayrimenkule dayalı menkul kıymet ihraçlarında ve gayrimenkul portföyü yöneten kolektif yatırım kuruluşlarında portföyde bulunan gayrimenkullerin değerlerinin belirlenmesi,
• Gayrimenkullere ilişkin vergi matrahlarının tespitidir.

Değerleme Uzmanına İlişkin Tanımlar

Değerleme Uzmanı

Gayrimenkulün, gayrimenkul projesinin ya da gayrimenkule ilişkin hak ve faydaların değerlemesini gerçekleştirecek gayrimenkul değerleme şirketlerinde tam zamanlı çalışan ya da sözleşmeli olarak değerleme şirketlerine hizmet veren, Kurul tarafından yapılan lisanslama sınavını başarı ile tamamlamış, asgari dört yıllık üniversitemezunu ve alanında en az üç yıllık tecrübe sahibi bireylere verilen unvandır.

Sorumlu Değerleme Uzmanı

Gayrimenkul değerleme Ģirketinin asgari oranda %10 sermayesine sahip olan ve gayrimenkul değerleme konusunda asgari beş yıl tecrübeli, gayrimenkul değerleme uzmanı olarak gerekli tüm şartlara haiz, gayrimenkul değerleme şirketi adına değerleme raporlarına münferiden imza atmaya yetkili olan bireylere verilen unvandır.

Konut Değerleme Uzmanı

Kurul mevzuatı kapsamında, konut değerlemesi yapan, değerleme şirketleri tarafından tam zamanlı olarak istihdam edilen ya da değerleme şirketlerinde tam zamanlı istihdam edilmeden sözleşmeli olarak değerleme şirketinin adına hizmet  veren, konut lisanslama sınavını başarı ile tamamlamış, asgari dört yıllık üniversite mezunu, 1 yıllık tecrübe sahibi olan bireylere verilen unvandır.

Değerleme Uzman Yardımcısı

Lisanslamaya ilişkin düzenlemeler kapsamında asgari olarak dört yıllık üniversite mezunu olan, gayrimenkul değerleme uzmanlığı lisanslama sınavını başarı ile tamamlamş ancak gayrimenkul değerleme uzmanın sahip olması şart olan tecrübe şartını henüz tamamlamamış olan bireyler için kullanılan unvandır.

Konut Değerleme Uzman Yardımcısı

Lisanslamaya ilişkin düzenlemeler kapsamında asgari olarak dört yıllık üniversite mezunu olan, konut değerleme uzmanlığı lisanslama sınavını başarı ile tamamlamış ancak konut değerleme uzmanın sahip olması şart olan tecrübe şartını henüz tamamlamamış olan bireyler için kullanılan unvandır.

Turkiye.gov.tr web adresi altındaki kurumlar bölümünden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Şantiye Şefi Yapı Ruhsatı Bilgileri Sorgulama sekmesi altından sorgulama ekranına ulaşılabilmektedir.

E-devlet şantiye şefliği sorgulama ekranına direkt buraya tıklayarak da ulaşabilirsiniz.

Mühendis ve mimarlar T.C. Kimlik numarası ve E-Devlet giriş şifresi ile şantiye şefliği bilgilerine ulaşabilmektedir.

Özellikle yapı ruhsat ve iskan belgelerinde şantiye şeflerinin imzalarının kaldırılması ile mühendis ve mimarların sık sık sorumlulukları altındaki şantiyeleri ve bu şantiyelerin bilgilerini kontrol etmesi gerekmektedir. Mevcut durumda bir mühendis veya mimarın adına sahte şantiye şefliği taahhütnamesi, ikametgah belgesi düzenlenmesi durumunda, bunu denetleyen bir mekanizma bulunmaması nedeniyle mühendis ve mimarların kendi Şantiye Şefliği Sorgulamalarını e-devlet üzerinden kendileri yapmak durumundadır.

Daha önce Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü’ne veya Belediyelere dilekçe ile başvuru sonucu kontrol edilebilen şantiye şefliği bilgilerine Şantiye Şefi Yapı Ruhsatı Bilgileri Sorgulama aracı ile artık kolayca erişilebilmekte.

Şantiye şefliği sorgulama ekranından aşağıdaki resimden de görülebileceği üzere mühendis-mimarın taahhütü altında bulunan şantiyelerin il, ilçe, yapı alanı, yapı pafta, ada ve parsel bilgileri, blok, toplu yapı adı ve diğer tüm detaylara ulaşılabilmektedir.

Örnek Şantiye Şefliği Sorgulama Ekranı ve Detay Ekranı

Bilgilerin güncelliği ve karşılıklı sağlamasının yapılması açısından isim soyisim veya sadece sicil numarası ile yapı denetim sisteminden de şantiye şeflik bilgileri kontrol edilmelidir.

Yapı Denetim Sisteminden Şantiye Şefliği Sorgulama Sayfasına Buraya Tıklayarak Ulaşabilirsiniz.

Yukarıda sorgulaması yapılan mühendisin aynı tarihte yapı denetim sisteminden yapılan şantiye şefliği sorgulama sonucu ise aşağıdaki resimde görülmektedir. Görüldüğü gibi yapı denetim sistemi ile e-devlet sistemi üzerinden alınan sonuçlarda farklılık bulunmaktadır. (Toplam m2 farklı)

Mevcut işlerin inşaat seviyelerinin yüzdelerini de belediye yapı kontrolden öğrenebilirsiniz.

 İş Denetleme Belgesi;

1) İş deneyim belgesi düzenleme konusunda yetkili kurum ve kuruluşlara, ilgili mevzuat gereğince denetledikleri işlerde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak koşuluyla, kontrol mühendisi, şantiye mühendisi ve kontrol şefine,

2) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yüklenici bünyesinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, şantiye mühendisi ve şantiye şefine,

3) Özel sektöre taahhütte bulunulan işlerde, yüklenici bünyesinde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, şantiye mühendisi ve şantiye şefine tek sözleşme ile ilişkili olarak düzenlenir ve verilir. Kamu kuruluşlarının ihale ettikleri işlerde, yurt içinde veya yurt dışında idare adına danışmanlık hizmeti veren kontrol teşkilatında görev yapan kontrol mühendisi, kontrol şefi ve kontrol amirine iş denetleme belgesi düzenlenmemektedir.

İş Yönetme Belgesi;

1) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarda; bir görevlendirme yazısına veya idari düzenlemeye dayalı olarak, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, yapım ve/veya teknik işlerden sorumlu olan; şube müdürü, proje müdürü, kontrol amiri, inşaat ve tesisat müdürü ve yardımcıları ve bunlarla aynı teknik seviyede görev yapanlar, il müdürü ve yardımcıları, bölge müdürü ve yardımcıları ile yapım ve/veya teknik işler daire başkanı ve yardımcıları, yapım ve/ veya teknik işlerden sorumlu genel müdür yardımcıları ve genel müdür olarak görev yapanlara,

2) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan; anonim şirketlerde genel müdür, murahhas müdür, yönetim kurulu üyesi ve yönetim kurulu başkanı, limited şirketlerde şirket müdürü görevlerini aralıksız en az beş yıldır sürdüren ve ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapan, en az beş yıllık mühendis veya mimarlara,

3) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yüklenicilerde; idareye bildirilmesi kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında sözleşme konusu işte proje müdürü olarak görev yapan en az beş yıllık mühendis veya mimarlara,

4) Özel sektöre taahhütte bulunulan işlerde; işin sözleşmesinde proje müdürü olarak belirtilmiş ve ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak kaydıyla en az beş yıllık mühendis veya mimarlara tek sözleşme ile ilişkili olarak düzenlenir ve verilir. Yapım ve/veya teknik işlerden sorumlu müsteşar yardımcısı ve müsteşar olarak görev yapanlara iş yönetme belgesi düzenlenirken yapılan değişiklikle artık iş yönetme belgesi düzenlenmemektedir.

İş deneyim belgeleri kamu kurum ve kuruluşlarına gerçekleştirilen işler sonucunda alınabileceği gibi gerçek ya da tüzel kişilerle gerçekleştirilen işler sonucunda da elde edilebilir.

Kamu İhale Kanunu, yapım işlerini hem taahhüt edilen zamanında hem de fen ve sanat kurallarına uygun olarak tamamlanması için yüklenicilerin mali ve ekonomik kriterlere ek olarak mesleki ve teknik yeterlilik kriterleri aranmasını öngörmüştür. Mesleki ve teknik yeterliliğin belirlenmesi amacıyla isteklilerden talep edilen belgelerin başında “iş deneyim belgeleri” gelmektdir. İşin yaklaşık maliyetine bakılmaksızın aday veya isteklinin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler ile iş deneyim belgesinin her ihalede istenilmesi ve yüklenicinin bu belgeleri sunması zorunludur.

Kamu ihalelerinde yeterlik kriteri olarak iş deneyim belgesi bütün mal alımı ihalelerinde ve hizmet alım işlerinin yaklaşık maliyeti Kanunun 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarı ile eşik değer arasında olan işlerin ihalelerinde istenip istenmeyeceği tercihe bırakılmışken yapım işlerinin bütün ihalelerinde yaklaşık maliyeti ne olursa olsun iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

Yapım işleri ihalelerinde yeterlik kriteri olarak istenecek ve idarelerce belirlenecek olan İş deneyim belge tutarlarının;
a) Kanunun 19 uncu maddesi ile 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin ;
1) İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,
2) İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

b) Kanunun 20 nci maddesi ile 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;
1) İki katına kadar olan ihalelerde, yaklaşık maliyetin % 50’sinden az ve % 100’ünden
fazla,
2) İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, yaklaşık maliyetin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla, olmamak üzere idarece belirlenecek tutardan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranacağı hüküm altına alınmıştır.

Yapım işlerinde iş deneyim belgesi, belge sahibinin katılabileceği işin konusunu ve büyüklüğünü belirlediğinden, ihaleye katılımda istekli hakkında temel referans belge olarak görülmesi ve yapım işlerinde bütün ihalelerde istenilmesi zorunlu olması sebebiyle iş deneyim belgesinin düzenlenmesi ve değerlendirilmesinde mevzuat hükümlerine uyulması son derece önemlidir.

Mimarlar Odasına kayıt olmak zorunlu mudur?

Mimarlar Odasına kayıt olmadan mimarlık yapılır mı?

Mimarlar Odasına kayıt olmak zorunda mıyım?

soruları geçmektedir. Bu soruların cevabını Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan her Mimarın tabi olduğu kanun ve yönetmelikler dahilinde açıklayalım.

Mimarlar Odası “6235 Sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu”na tabi olarak kurulan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’nin meslek odalarından birisidir.

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) ve bu birlik çatısı altında olan tüm odalar; 6235 Sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu ve 3458 Sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun’a tabidir.

Ayrıca TMMOB’a ait Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Ana Yönetmeliği ve Mimarlar Odasına ait Mimarlar Odası Ana Yönetmeliği ile bunların alt yönetmelikleri bulunmaktadır.

6235 Sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu Madde 33‘e göre:

Madde 33 – Türkiye’de mühendislik ve mimarlık meslekleri mensupları mesleklerinin icrasını iktiza ettiren işlerle meşgul olabilmeleri ve mesleki tedrisat yapabilmeleri için ihdisasına uygun bir odaya kaydolmak ve azalık vasfını muhafaza etmek mecburiyetindedirler.

             (Ek: 19/4/1983 – KHK – 66/10 md.) Kamu Kurumu ve Kuruluşları ile İktisadi Devlet Teşekkülleri ve Kamu İktisadi Kuruluşlarında asli ve sürekli olarak çalışan mühendislik ve mimarlık meslekleri mensuplarının meslek ve ihtisaslarıyla ilgili odaya girmeleri isteklerine bağlıdır. Ancak bunlar görevlerinin gereği olan işleri yaparken, mesleki bakımdan, Odaya kayıtlı meslekdaşlarının yetkileriyle haklarına sahip ve onların ödevleriyle yükümlüdürler. Bu konuda Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları ile ilgili hükümler saklıdır.

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Ana Yönetmeliği Madde 49′a göre:

Mühendislik-mimarlık mesleği mensupları, Birlik Genel Kurulu kararı ile belirlenen Odaya kaydolurlar. Oda kayıtlarında ve mesleği yapmada lisans eğitim esastır. Bir lisans diplomasıyla ancak TMMOB Genel Kurulunun onayladığı bir Odaya kaydolunabilinir. Lisansüstü eğitim ile alınan unvan, ikinci bir lisans diploması olarak değerlendirilemez, buna bağlı olarak mesleki çalışma yapılamayacağı gibi ilgili Odaya da kayıt yapılamaz. Odaya kayıtlı tüm üyelerin meslek ve sanatları aynı değilse, bunların meslek ve sanatlarını uygulamadaki yetkileri de aynı olamaz. Oda, bu ayırımı sağlamak için, üyesine vereceği her türlü belgede meslek ve sanatını belirtmek zorundadır.

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Ana Yönetmeliği Madde 7′ye göre:

Madde 7 — Odaya asil üyelik için aşağıdaki esasların yerine getirilmesi gerekir:

a) (Değişik:RG-24/12/2013-28861) Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda olup, yurt içinde mimarlık eğitimi veren eğitim kurumlarından mezun olanlar Odaya üye olmak için diploma, yurt dışındaki mimarlık eğitimi veren kurumlardan mezun olanlar ise Odaya üye olmak için diploma, denklik belgesi ve not dökümü (transcript) ile başvuru yapmak zorundadırlar. Üyelik başvurusu reddedilen ilgiliye Oda Yönetim Kurulu kararı, en geç 60 gün içinde bildirilir. Yasal olarak mimarlık mesleğini uygulamaya hak kazanmış her mimar, mesleki etkinlikte bulunabilmek için üyelik niteliğini korumak zorundadır. Üyelik kaydında lisans diploması esastır.

İlgili kanun ve yönetmeliklere göre Türkiye’de Mimarlık mesleğinde çalışabilmek için, mimarlık bölümünü bitirmiş mimarların, Mimarlar Odasına üye olması zorunludur. Ancak kamu kurum ve kuruluşlarında, asli ve sürekli görevlerde çalışan veya Silahlı Kuvvetler mensubu inşaat mühendisleri ve inşaat yüksek mühendislerinin Oda’ya üye olmaları isteklerine bağlıdır.

3458 Sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun

 Madde  9 – Devlet daire ve müesseselerile belediye hizmetlerinde bulunan Yüksek mühendis, Yüksek mimar, mühendis, mimar ve fen memurları çalışma saatleri dışında bile olsa ücretli veya ücretsiz hususi surette sanatlarını icra edemezler. Ancak serbest meslek erbabı bulunmayan ve mahallin belediye veya Nafıa idarelerinin müracaatı ve en büyük mülkiye amirinin muvafakatile zaruret bulunduğu tahakkuk eden yerlerde tasdik ve murakabesi kendilerine veya mensub oldukları mahalli idarelere aid olmıyan memleketin umranile alakalı hususi mesleki işleri devamlı olmamak ve hariçte bir yazıhane açmamak ve asıl vazifelerinin çalışma saatleri dışında yapmak şartile birinci fıkrada yazılı memurlar iş kabul edebilirler.

          Profesörlük, öğretmenlik ve doçentlik birinci fıkrada yazılı memnuiyet hükmünden müstesnadır.

Buna göre devlette, devlet dairelerinde, kamu kurum ve kuruluşlarında, belediyelerde çalışan inşaat mühendisleri ve mimarların şantiye şefliği veya meslekleri ile ilgili herhangi başka bir işte görev almaları mümkün olmamaktadır.