Bugün bilinen anlamıyla teknik resim; Almanca “technisches Zeichnen” Fransızca “dessin industriel” İngilizce “technical drawing” kelimelerinden gelmektedir.

Resim varlıkların doğadaki görünüşlerini kendi algı biçimine göre ölçeksiz, deforme, gerçekçi yada soyut faklı teknikler kullanarak kağıt vb. üzerine kalem fırça vb. gibi araçlarla ifade ederken teknik resim tasarlanan obje, mekan, yapı, tasavvur edilen herhangi bir fikrin üretilebilir, anlatılabilir, hayal edilenin somuta geçirilebilmek için cetvel pergel gönye vb. araçlar kullanılarak teknik, gerçekçi ve ölçekli bir dilde ifade ederken günümüz bilgi ve teknoloji çağının geldiği son noktada CAD programları üç boyutlu görselleştirme ve sanal gerçeklik ile geleneksel yöntemlerin ötesine geçmiş ve bu dil evrim geçirmiştir.

(İnşaat Mühendislerinin Bilmesi – Öğrenmesi Gereken Çizim Programları) yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Geçmişte üçboyutlu anlatım tekniği perspektif ve maket iken bu gün çizimleri bilgisayar ortamından printerlar çıktı alıyorken, maketleri üç boyutlu yazıcılar yapmaktadır. Sanal gerçeklikte tasavvur edilen gerçeklik ile eş değer olmuştur. Çizim; tasarım disiplinlerinden herhangi birinde verilen eğitim içerisinde planlanan bir ürünün anlatımını yapabilmek için kullanılan en temel iletişim aracıdır. Yapı, iç hacim, mobilya, donatı, ekipman veya herhangi başka bir nesne dizayn edilirken ilk düşüncelerin, tasarımların basılı bir düzleme (veya dijital bir ortama) aktarılmasında önceliğin serbest veya kurallı el çizimine verilmesi oldukça önemlidir. Bunun nedeni, insan zihninin çok hızlı çalışması ve bu hıza el çizimi veya eskizler ile yaklaşılabilmekte olmasıdır. Fakat fikir aşamasındaki tasarım düşüncelerinin bazı durumlarda el çiziminin de bir düzleme geçirilmesinde anlık olarak düşünme hızını yakalayamadığı bilinmektedir. Fakat tasarımı karşıya aktarmada iletişim aracı olarak temel bir prensip olan eli çizimini bir düzleme aktarabilme becerisi, teknik çizim, tasarı-geometri ve perspektif dersleri ile edinilebilmektedir.

Teknik resim; belirlenmiş çizim teknikleri perspektifinde istisnai çizgiler, işaretler ve semboller kullanılarak meydana getirilmiş bir lisandır; ayrıca yapı-tasarım temel alanında yer alan mimar, mühendis ve diğer teknik uzmanlar arasındaki komünikasyonu sağlayan evrensel-müşterek bir iletişim aracıdır.

Dünya üzerinde farklı lokasyonlarda bulunan tüm teknik sahibi meslek insanlarının düşüncelerini diğerine iletebildikleri bir olgudur. Bu iletişim olgusu, tasarım sürecinin başından sonuna kadar olan tüm proseste kullanılmaktadır.

Tarihsel süreçte bu yöntem Monge’un bulduğu tasarı geometri ile başlar; başlangıç bir noktanın izdüşümü ile binlerce noktanın izdüşümüne ulaştığında varılan nokta tasarlanan objenin kendisi olmaktadır. Tasarı geometri; matematiğin de alt başlığı olan geometrinin “uzayda hayal edilen nesnelerin izdüşümleriyle beraber ibraz edildiği bir geometri platformu” olarak tanımlanmıştır.  Bu tanım plan kesit görünüşler yani ortografik izdüşüm prensibiyle kurallı perspektifler ile ölçekli olarak ifade edilir.

Teknik resim de tasarı geometri de tasarımcı veya uygulamacının tasavvur ettiği nesneyi kural ve kaideleri ile uluslararası standartlarda dünyanın herhangi bir noktasında herhangi bir dilden ve ülkeden meslek erbabına ifade etme aracıdır.

Çizim yöntemleri ne kadar değişse de kullanılan standart dil aynıdır. Nasıl edebiyat kelimeler, cümleler, noktalama işaretleri ile bize tasavvur ettiği düşünceyi anlatıyorsa teknik resimde ikinci (2D) ve üçüncü boyutu (3D) anlatmanın dilidir. Bu noktada tasarı geometri ve teknik resim birbirinden ayrıştırılamadan matematik altyapısı ile genel tanım “koordinatlar “ ile başlayan süreçte desteklenmelidir. Bu noktadan sonrası teknik anlatım kurallı ve ölçekli iken görsel anlatım teknikleri eskiz çizimler alt başlıkta “görsel” olarak ayrıştırılmalı, görsel iletişim ve perspektif konusu kural ve kaideler dışına çıktığında bizim bağlamımızda olmamalıdır.

Kaynak: 
TDK, 2011. Türkçe Sözlük (Tek Cilt) Kolektif, Türk Dil Kurumu Yayınları, İstanbul, ISBN: 9789751600707
Erten Bilgiç, D., Konak, N., 2016. “Tasarı Geometri – Teknik Resim” ve “Perspektif” Derslerinin, Mimarlık Eğitimi Düşünsel Altyapısına Etkisi ve Prof. Dr. Yılmaz MORÇÖL, Mimarlık ve Yaşam Dergisi, 1(1): 1-11
Aslı Yıldız - İÇ MİMARLIK EĞİTİMİNDE TEKNİK RESİM DERSİNİN ULUSLARARASI DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİNE GÖRE YERİ VE ÖNEMİ

Shop drawing; yükleniciler, taşeronlar, tedarikçiler, üreticiler ya da imalatçıların proje tasarım ekipleri/sorumluları tarafından hazırlanırlar. Herhangi  bir inşaat süreci (betonarme/çelik ya da yığma), asansör, tesisat projeleri, ev gereçleri, kanal-yol-baraj işleri, boru hatları, pencere, dolap, kapı gibi mobilya işleri, elektrik ve data bileşenleri, yangın tesisatları vb her türlü karmaşık işlemin imalat, montaj ya da denetiminde kullanılmak için gereken tüm detayları içeren shop drawing‘ler genellikle dijital çizim olarak hazırlanıp, ihtiyaca göre dijital olarak ya da basılı bir şekilde kullanılır.

Aşağıdaki şekilde örneğin bir merdiven imalatı için hazırlanmış imalat detayı-shop drawing gösterilmektedir.

Aynı zamanda shop drawing‘ler sözleşme ve imalatın uyuşması, sözleşmede yoruma açık nokta kalmaması ya da sözleşmenin detaylarının belirtilmesi için hazırlanıp, şartname olarak işveren ve uygalıyıcı tarafından onaylanıp işleme alınır.

Özellikle karmaşık imalat ve montajlar için kesinlikle gerekli olan shop drawing, her zaman planlama aşamasında hazırlanacak diye bir şart yoktur. Örneğin bir inşaatta uygulanacak asma tavan tasarımın, yapının ilgili bölümünün inşaasının tamamlanmasıyla, temiz ölçü olarak tabir edilen net ölçüler alındıktan sonra dijital ortamda hazırlanması uygun olabilir. Ya da daha önce hazırlanan imalat detayı-shop drawing bu temiz ölçülere göre revize edilebilir.

Statik betonarme-çelik projeler, mimari detay projeleri, mekanik ve elektrik projelerinin her biri birer shop drawing örneğidir.

Tüm bu shop drawing ve imalat detay çizimlerinin okunmasıyla ilgili “statik proje nasıl okunur?“, “mimari proje nasıl okunur?” yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

Kaçışsız perspektif.

Aksonometrik perspektif; izometrik perspektif, dimetrik perspektif ve trimetrik perspektif olarak üçe ayrılır.

Aksonometrik ifadeler, plan kesit ve görünüşün bir arada ifade edildiği çizimlerdir. Günümüzde sık kullanılan ifade araçlarından biridir. Aksonometrik çizimdeki derinlik etkisi yükseklik ile sağlanır . Plan açılı olarak yerleştirilerek aynı aks üzerinden yükseklik eklenir.

Aksonometrik çizim izleyicinin sabit bakış açısından çıkmasını sağlayarak imgenin farklı okumalarını anlamasına yardımcı olur. Farklı açılarla oluşturulan aksonometrik çizim türleri vardır. Bunlardan en yaygın kullanımı eğik aksonometrik çizimdir. Farklı açılarla oluşturulan aksonometrik çizim türleri vardır. Bunlardan en yaygın kullanımı eğik aksonometrik çizimdir.

Aksonometrinin ortaya çıkışı Rönesans dönemi ile birlikte başlamıştır. Maket ve çizimler, yüksek miktarlar ayırılması gereken bütçelere sebep olunca planı ve kesiti birleştiren ve tek çizimde anlaşılmasını sağlayan aksonometri çizimi geliştirilmiştir.

Boydan boya, eksen anlamına gelen aks aynı zamanda bir taşıyıcı sistemde aynı hizadaki yapı elemanlarının merkezinden veya belirli bir noktasından geçen farazi çizgidir.

Akslar, kağıt üzerinde çıktılarda ve çizim programlarında çizilen yapı projelerinde özellikle her kolonun yerini göstermek üzere oluşturulan ölçülendirme ve konumlandırma için de kullanılan yardımcı çizgilerdir. Aksların uçları daire içersine alınmış biçimde çizilerek kolonların bulunduğu biçime göre dikey çizgilere alfabetik harfler, yatay çizgilerin uçlarına ise rakamlar verilir. Eğik veya dairesel olarak da çizilebilen akslar genel olarak projenin binaya oturtulmasında referans noktalar olarak görev yapar.