Alüminyumun Binalarda Kullanım Alanları-Yüzey Çeşitleri
Çevre dostu olan bir malzeme olan alüminyumun binalarda geniş kullanım alanları mevcuttur.
Alüminyumun binalarda kullanım alanlarını şu şekilde sıralayabiliriz;
Çatı Kaplaması
Alüminyum malzemesi, plaka veya oluklu levhaya da poliüretan levha olarak gerek çatıda gerekse cephede kaplama olarak kullanılmaktadır.
Doğrama
Alüminyum; pencere, kapı doğraması olarak eskiden yoğun olarak kullanılmaktaydı. Ancak sıcak-soğuk farkından çok rutubet yapmasından ötürü yerini giderek plastik doğramaya bırakmaktadır.
Tesisat İşleri
Alüminyum; kolay dökülebilmesinden ve hafifliğinden ötürü radyatör yapımı, asansör kabini yapımı ve elektrik tesisatında kullanılmaktadır.
Döküm işleri
Alüminyum hafifliğinden ve korozyona dayanıklılığından ötürü demir ve dökümün kullanıldığı her yerde bu malzemelere tercih edilmektedir. Hafif taşıyıcı olarak yürüyen merdivenlerde kullanılmaktadır.
Taşıyıcı eleman
Alüminyum yumuşak bir metal olmasından ötürü ağır yük taşıyıcı değil hafif taşıyıcılar olarak giydirme cephe, asma tavan, yürüyen merdiven olarak kullanılmaktadır.
Duvar işleri
İyi yalıtım sağlayan hafif gazbeton tuğlaları veya blokları alüminyum tozu kullanılarak çeşitli markalar altında imal edilmekte ve inşaatta iç ve dış duvar teşkilinde kullanılmaktadır. Ateş tuğlası da alüminyum tozu ile imal edilmektedir.
İnce yapı
Alüminyum ve alaşımları küpeşte, kapı kolları, kilit, menteşe akşamı olarak kullanılmaktadır.
Alüminyum Yüzey Uygulama Çeşitleri
Binalarda kullanılan alüminyumların, tabii doku, anodize, boyalı veya lamine gibi çok değişik yüzey uygulamaları ve bitişleri vardır.
Tabii Dokulu Alüminyum
Açık hava ile temasa geçince üzeri koruyucu bir oksit tabakasıyla korunan doğal patinalı alüminyum en çok kullanılan alüminyum yüzey türüdür. Doğal patina filmi ince, şeffaf ve serttir. Metalin korozyona uğramasını büyük ölçüde engeller. Bu tip yüzey genellikle içerde ve dışarda, görünümün çok önemli olmadığı durumlarda kullanılır. Bitmemiş çıplak alüminyum olarak adlandırılmasına rağmen cilalı veya mat olabilir.
Eloksal Dokulu Alüminyum
Elektro-kimyasal yolla yapılmış şok kalın oksit tabakalarıdır. Bu uygulama bir asit banyosunda alüminyumdan cereyan geçirilerek yapılır. Anodize kaplamanın kalitesi asit banyosunun sıcaklığına bağlıdır. Isı yükseldikçe kalite düşer. Elektrik akımı sıcaklığı yükselttiğinden en iyi anodize alüminyum elektrolit asiti soğutarak elde edilir. Kaplama şeffaf veya banyoya pigment veya boya ilavesiyle renklendirilebilır. Anodize kaplama nakliye sırasında çizilip bozulabileceğınden çok iyi korunmalı ve metal üzerinde her türlü işlem anodize işleminden önce yapılmış olmalıdır. Kimyasal olarak yapılmış renk kaplamalar anodizeden daha ince ve bozulmaya açıktır.
Mineleme
Fabrikada yapılan ve alüminyum üzerce uygulanan mineleme daha çok tarihi binalarda kullanılır.
Lamıne
Yeni uygulanan lamine kaplamalar alüminyumun üzerine çeşitli desenleri içeren plastik filmlerin kaplanmasıdır.
Alüminyumun Bozulma Nedenleri
Alüminyum, sülfür bileşenleri dahil birçok tür korozyona karşı dayanıklıdır. Çıplak halde oksijen ile hemen birleşerek şeffaf, yüzeye yapışan bir film oluşturur ve bu film korozyonun içeri işlemesine engel olur. Alüminyum aynı zamanda atmosfer gazlanna, rutubet ve toprak korozyonuna dayanıklıdır. Alüminyuma tesir eden korozif elemanlar, alkaliler, hidroklorik asit, kurşun esaslı boyalar, bazı ahşap koruyucular ve kloridlerdir. Kireç harcı, portland çimentosu, sıva ve beton alüminyumda yüzey korozyonuna sebebiyet verirler, ancak kolay onanlırlar. Alüminyum rutubetli ortamda tuğla duvar ve taş duvar ile temas edince korozyona uğrar. Havalandırılmış ve kuru kereste tesir etmezken yeni kesilmiş yaş meşe, sedir ve karaağaç alüminyumu bozacak asit üretirler.
Alüminyum elektrolitik ortamda bakır ile galvanik reaksiyona girer, çinko, kadmiyum ve magnezyum ile girmez. Alüminyum çatıların korozyonu, altta rutubet olursa veya su alüminyum yüzeyinde göllenme yaparsa daha çabuk olur. Eğer yağmur asidik ise galvanik korozyon daha hızlanır.
Alüminyum korozyona dayanıklı olmasına karşın mekanik bozulmaya açıktır. Alüminyum ısı genleşmesi sırasında bakırdan sonra ikinci gelir, bu bakımdan alüminyum çatı kaplamaları ısısal genleşmeden yorulur ve bozulur. Alüminyumun diğer bir sorunu da yumuşak olmasıdır, bunun neticesi olarak sürtünme ile hem koruyucu tabaka hem de metal aşınır.