Kolon-Kiriş Birleşim Bölgelerindeki Yük Aktarımı

Paylaş!!!

Betonarme yapılarda, deprem etkileri altında yük aktarımının sağlandığı bölge, en çok zorlanan bölgelerden biri olan kolon birleşim bölgeleridir.
Deprem etkileri söz konusu olduğunda, öncelikle bu etkileri alan, birleşim bölgesindeki kiriş ve kolon boyuna donatılarıdır. Birleşim bölgesinde şeritler şeklinde diyagonal çatlaklar oluşmaya başlar. Deprem etkileri arttığında ise bu çatlaklar genişleyerek, davranışı şerit ve kafes olarak adlandırılan iki mekanizma domine etmektedir (Park ve Paulay, 1975).



yük aktarımı-birleşim-kolom-kiriş-img

(Birleşim bölgesindeki yük aktarımı ve oluşan mekanizmalar (Cosgun, 2013))

Şekilden de görüldüğü üzere, ilk etapta, etki eden kesme kuvvetleri altında birleşim bölgesinde diyagonal bir açı ile basınç bloğu oluşmaktadır. Buna şerit mekanizması denmektedir. Ancak bunda elastik ötesi bir davranış söz konusu olmamakla birlikte yüksek dönmeler ve donatılarda yüksek uzamalar henüz başlamamıştır. Bu mekanizma oluştuğunda kolon ve kiriş boyuna donatılarında sıyrılmanın başladığı söylenebilir. Artan etkiler ile birlikte yük aktarım mekanizması, kafes mekanizmasına dönüşmektedir. Bu mekanizmada donatılarda aderansın yitirilmesi ve elastik ötesi bir davranış söz konusudur. Bu davranışın karşılanabilmesi için bu birleşim bölgesinde
gerekli sargı etkisinin sağlanması, bir diğer deyişle yatay ve düşeyde donatı yerleştirilmesi ile kesme etkilerinin alınması gerekmektedir.

Depremlerde oluşan hasarlar dikkate alındığında, en yüksek hasarın kuşatılmamış (dış) kolon-kiriş birleşimlerde oluştuğu gözlemlenmektedir. (Kuşatılmış Kolon Yetersizliği-TBDY 2018) İç kolon-kiriş birleşimlerinde kirişlerin her yönden bağlanıyor olmasının birleşim bölgesinin kesme kuvveti kapasitesine katkı sağlamaktadır. Dış kolon-kiriş birleşim bölgelerinde bu katkının da olmaması ve ayrıca yukarıda bahsi geçen yetersizliklerin bulunması, aderansın gereken bindirme boylarının artmasına sebep olmaktadır. Dolayısıyla dış birleşim bölgelerinde bindirme boylarına da dikkat edilmediğinden, bu tip birleşimler, depremden dolayı gelen tekrarlı yüklemelerde yetersiz kalmaktadır.


Paylaş!!!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Facebook Sayfamızı Beğenip
Yeni İçeriklerimize
Anında Ulaşın!