Kısa Kolon Nedir? Nasıl Oluşur? Ne Önlem Alınır?


Kısa Kolon Tanımı

Yapılarda normal ya da kısa kolon ayrımı, eleman net yüksekliğinin, kesit deriniliğe oranı ile yapılmaktadır. Kolon net yüksekliğinin, kolon derinliğinin 2 katından uzun olması gerekmektedir. Dolayısıyla kolon net yüksekliğinin, kolon derinliğinin iki katından az olduğu (h0/D≤2) kolonlara kısa kolon adı verilir.

kısa-kolon-etki-img




Kısa Kolon Davranışı

Kolonlarda diğer önemli bir deprem hasarı da, taşıyıcı olmayan rijit elemanlarla kolonun depremdeki şekil değiştirmesinin önlenmesi sebebiyle kısa kolon oluşması şeklinde ortaya çıkar. Rijit bölme duvarı kolonlardan birinin etkili boyunu kısaltırken, kolonun yanal yerdeğiştirme rijitliğini artırır. Depremden oluşan kat kesme kuvveti kolonlara yatay öteleme rijitlikleri ile dağıldığı için, yatay öteleme rijitliği artan kolon, öngörülenden daha fazla yatay kuvvet karşılamak durumunda kalır. Kısa kolonda kesme kuvveti artarken, etkili boyun kısalması sebebiyle eğilme momenti düşük değerde kalır. Böylece kesme kuvveti ile oluşan gevrek güç tükenmesi ortaya çıkabilir. Bu şekilde hiç beklenmeyen güç tükenmesi şekli, taşıyıcı sistemde önemli hasar oluşturabilir.

Özellikle ticari amaçla kullanılam mekanlarda bant pencere adı verilen kıse fakat geniş pencerelerin açılması, açılması, kirişlerdeki süreksizlik durumları ya da herhangi çeşit rijit elemanların kolon etkili boyunu küçültmesi, kolonların deprem sırasında kısa kolon davranışı göstermesine sebep olmaktadır.

Duvarların serbest yükseklikten daha kısa ve düşey taşıyıcı elemanlara sabit şekilde yapıldığında, kolonlar deprem
etkisiyle oluşan kuvvetler altında eğilememekte, yalnız serbest olan kısa yükseklik boyunca eğilmeye zorlanmaktadır. Bu durum da kolonların, bu kısa bölgelerinin çok yüksek kesme kuvvetlerine maruz kalmasına sebep olmaktadır.

Kısa Kolona Karşı Alınacak Önlem

Yapılarda kısa kolon oluşması mümkün olduğunca engellenmeli, bu durumun engellenemediği durumlarda de deprem sırasında meydana gelebilecek kesme kuvvetinin karşılanabileceği tedbirler alınmalıdır.

Burada alınacak tedbir, kısa kolon davranışının oluşmaması için kolonun serbest şekil değiştirmesinin sağlanması veya kısa kolon oluşumunun engellenmediği durumda, donatının pekleşmesi gözönünde tutularak arttırılan uç kesit eğilme momenti kapasiteleri ile hesaplanan kesme kuvveti esas alınarak tasarımının yapılmasıdır. Böylece, sünek olmayan kesme kuvveti güç tükenmesine sünek olan eğilme momenti güç tükenmesinden önce erişilmemesi sağlanmış olur. Burada etriyelerin sıklaştırılması, kısa kolon davranışı beklenen kolonun iki tarafının ezilebilir malzeme ile örülmesi gibi önlemler alınabilir. Ayrıca yapıya perde ilave edilmesi ya da rijitliğin artırılarak kolonların
deplasmanın azaltılması da bir diğer çözüm yöntemi olabilir.




Kaynaklar; TBDY-2018 , TBDY 2018 Eğitim Elkitabı, Zekai Celep Ders Notları,
BİNALARDA KISA KOLONA ETKİ EDEN PARAMETRELERİN İNCELENMESİ, İsmail Hakkı ÇAĞATAY
[Toplam:1    Ortalama:5/5]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Facebook Sayfamızı Beğenip
Yeni İçeriklerimize
Anında Ulaşın!