Statik Proje Zemin Mekaniği ve Geoteknik

Yapılarda Don Derinliği: Türkiye Don Derinliği Haritası ve İllere Göre Tablo

27 Ekim 2026 Admin

İçerik

Don derinliği (donma derinliği, don seviyesi), kış aylarında zeminin donduğu en büyük derinliktir ve tabii zemin kotundan aşağı doğru ölçülür. İklime, zemin türüne ve zemindeki suya bağlı olarak değişir. Yüzeysel temellerin alt kotu, don kabarması ve çözülme oturmalarından etkilenmemek için don derinliğinin altında seçilir. Türkiye’de kıyı ve güney illerinde don derinliği yaklaşık 0,40 m alınırken, Doğu Anadolu’da gevşek ve yumuşak zeminlerde 3 m’yi aşabilir. Örneğin Ankara için zemin sınıfına göre 0,99–2,73 m, Erzurum için 1,94–3,06 m arasında değerler verilmiştir.

Aşağıdaki hesaplayıcıyla ilinizi ve zemin sınıfınızı seçerek don derinliğini ve önerilen en az temel alt kotunu bulabilirsiniz. Yazının devamında Türkiye don derinliği haritasını ve 81 ilin zemin sınıfına göre don derinliği tablosunu bulacaksınız.

Don Derinliği Hesaplama (İllere Göre)

İl ve TBDY 2018 zemin sınıfını seçin. İsterseniz güvenlik payını, en az temel derinliğini ve projedeki temel alt kotunu da girin. Hesaplayıcı şunları verir:

Seçilen il ve zemin sınıfı için don derinliği (m)
Güvenlik payı eklenmiş, önerilen en az temel alt kotu
Planlanan temel alt kotunun yeterli olup olmadığı
O ilin beş zemin sınıfı için don derinliği değerleri

Hesaplayıcıdaki değerler il merkezlerinin iklim verilerine dayanır ve ön tasarım içindir. Temel derinliğinin kesin olarak belirlenmesi için zemin ve temel etüdü sonuçları esas alınmalıdır.

Don Derinliği Nedir?

Don derinliği, iklime bağlı olarak değişen ve tabii zemin kotundan aşağı ölçülen, toprağın donabildiği en büyük derinliktir. Hava sıcaklığı uzun süre 0 °C’nin altında kaldığında soğuk, zemin yüzeyinden aşağıya doğru ilerler. Zemin boşluklarındaki su donar ve bu donma cephesinin ulaştığı en alt seviyeye don derinliği, donma derinliği veya don seviyesi denir. Literatürde aynı kavram don penetrasyon derinliği olarak da geçer.

Yapıların projelendirilmesinde, zeminde oluşan donma ve çözülmenin yapının zemininde oluşturacağı olumsuz etkiler hesaba katılmalıdır. Donma-çözülme döngüleri yalnızca zemini değil, toprakla temas eden betonarme elemanları da etkiler. Bu nedenle özellikle yüzeysel temellerin derinliği belirlenirken don derinliği mutlaka göz önünde bulundurulur. Zemindeki donma-çözülme olayları temelleri, istinat duvarlarını, köprü ayaklarını ve yol üstyapılarını gerilmelere maruz bırakır.

Don Kabarması Nasıl Oluşur?

Su donduğunda hacmi yaklaşık %9 artar. Ancak zeminde asıl hasarı bu hacim artışı değil, buz mercekleri yapar. Donma cephesinin hemen altındaki zeminden kılcal yolla su emilir ve donma cephesinde katman katman buz mercekleri oluşur. Bu mercekler büyüdükçe zemin yüzeyi yukarı doğru kabarır. Buna don kabarması denir. Bahar aylarında buz mercekleri çözüldüğünde zemin aşırı suya doygun hale gelir, taşıma gücü düşer ve yapı oturur. Bu döngünün her kış tekrarlanması temellerde farklı oturmalara, duvarlarda çatlaklara ve döşemelerde kabarmalara yol açar.

Don kabarmasının oluşması için üç koşulun birlikte bulunması gerekir:

Dona duyarlı zemin: Siltler, siltli ince kumlar ve düşük plastisiteli killer en duyarlı zeminlerdir. Kılcal yükselmeleri yüksektir ve suyu donma cephesine kolayca taşırlar. Casagrande ölçütüne göre 0,02 mm’den ince dane oranı belirli bir sınırı (iyi derecelenmiş zeminlerde yaklaşık %3) aşan zeminler dona duyarlı kabul edilir. Temiz çakıl ve kaba kum ise genellikle dona duyarsızdır.
Uzun süreli donma: Hava sıcaklığının günlerce, haftalarca 0 °C’nin altında kalması gerekir. Bu durum donma indeksi ile ifade edilir.
Su kaynağı: Yeraltı suyu seviyesinin (YASS) donma cephesine yakın olması veya yüzey sularının zemine sızması, buz merceklerini besler.

Bu üç koşuldan biri ortadan kaldırıldığında don kabarması büyük ölçüde önlenir. Dona karşı alınan önlemlerin tamamı bu ilkeye dayanır: temeli donma bölgesinin altına indirmek, dona duyarlı zemini değiştirmek, suyu uzaklaştırmak veya zemini yalıtarak donmayı engellemek.

Temel Don Derinliği Yönetmelikte Var mı?

Ülkemizin güncel yapı yönetmeliklerinde (TBDY 2018, eski DBYBHY 2007 ve TS 500) don derinliği ve bu konuda alınacak önlemler için sayısal bir hüküm bulunmamaktadır. Eski deprem yönetmeliklerinde ise konuya değinilmiştir:

1975 Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik (ABYYHY): “Temel derinliği, yerel don derinliği göz önüne alınarak” belirlenecektir.
1997 ABYYHY: Temel derinliği, don derinliğinin altında olmak üzere en az 80 cm olacaktır.

Bu hükümler olmasına rağmen binalar için yayımlanmış resmî bir don derinliği haritası yoktur ve konu büyük ölçüde tasarımcının mühendislik yargısına bırakılmıştır. Uygulamada temel tasarımında TS EN 1997-1 (Eurokod 7) yaklaşımı benimsenir. Bu standart, temel derinliği seçilirken don etkisinin dikkate alınmasını ister. Bina temellerinin ısıl tasarımı ve don kabarmasının önlenmesi için ise TS EN ISO 13793 standardı kullanılabilir. Pratikte birçok tasarımcı 1997 yönetmeliğindeki 80 cm’yi en az değer olarak kullanmaya devam eder. Hesaplayıcıdaki “en az temel derinliği” alanının varsayılan değeri de bu yüzden 0,80 m’dir.

Türkiye Don Derinliği Haritası

Türkiye’nin bazı bölgeleri kışın uzun süre don etkisine maruz kalır. Ülkemizde bu etkileri hesaba katmak için kullanılan tek harita, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) tarafından esnek yol üstyapılarının tasarımı için sınırlı meteorolojik verilerle hazırlanmış don indeksi ve don penetrasyon derinliği haritasıdır. Aşağıdaki harita üzerinden bölgelere ait don derinlikleri yaklaşık olarak okunabilir.

Haritaya göre Ege, Akdeniz, Marmara ve Karadeniz kıyılarında don derinliği düşüktür. İç Anadolu’da orta, Doğu Anadolu’nun yüksek platolarında ise en yüksek değerler görülür. Erzurum, Kars, Ardahan, Ağrı ve Bayburt Türkiye’de don derinliğinin en fazla olduğu illerdir. Harita yol üstyapıları için hazırlandığından bina temelleri için doğrudan kullanılırken dikkatli olunmalıdır. Yol üstyapısında kar örtüsü kaldırılır ve yüzey açık kalır; binaların çevresinde ise ısıtılan yapının zemine verdiği ısı don derinliğini azaltabilir.

İllere Göre Don Derinliği Tablosu

Yakın tarihli bir çalışmada, zemindeki donma-çözülme olaylarının bina temellerinde oluşturacağı hasarı en aza indirmek amacıyla Türkiye’deki tüm iller için don penetrasyon derinliği belirlenmiştir (Yedek, 2020). Çalışmada değiştirilmiş Berggren (ModBerggren) yöntemi kullanılmış ve illerin son 80 yıllık sıcaklık verileri dikkate alınmıştır. Her il için 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği‘ndeki zemin sınıfları ayrı ayrı ele alınmış, her zemin sınıfına ait parametreler önceki çalışmalardaki değerlere göre yönteme dahil edilmiştir. Elde edilen don derinlikleri aşağıda alfabetik sırayla verilmiştir.

Türkiye’deki tüm illerin zemin sınıflarına göre don derinlikleri (m)

İl	ZA	ZB	ZC	ZD	ZE
Adana*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Adıyaman	0,00	0,00	0,00	0,00	0,00
Afyonkarahisar	1,28	1,35	2,40	2,43	2,50
Ağrı	1,97	2,30	2,96	3,02	3,06
Aksaray	1,02	1,28	2,07	2,63	2,76
Amasya	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Ankara	0,99	1,15	2,04	2,73	2,23
Antalya*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Ardahan	1,61	2,00	2,76	2,86	2,89
Artvin*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Aydın*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Balıkesir*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Bartın*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Batman	1,02	0,99	1,58	1,74	1,91
Bayburt	1,97	2,30	3,00	3,02	3,06
Bilecik*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Bingöl	1,12	1,35	2,33	2,37	2,43
Bitlis	1,25	1,58	2,43	2,50	2,69
Bolu	1,25	1,25	2,46	2,73	2,50
Burdur*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Bursa*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Çanakkale*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Çankırı	1,15	1,41	2,30	2,66	2,50
Çorum	2,40	1,61	2,46	2,53	2,66
Denizli*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Diyarbakır	1,15	0,99	1,51	1,71	1,84
Düzce*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Edirne*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Elazığ	0,99	1,18	2,07	2,17	2,30
Erzincan	1,97	1,61	2,43	2,56	2,69
Erzurum	1,94	2,30	2,96	3,02	3,06
Eskişehir	1,22	1,38	2,23	2,66	2,46
Gaziantep*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Giresun*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Gümüşhane	1,31	1,68	2,43	2,63	2,69
Hakkari	1,18	1,61	2,43	2,56	2,63
Hatay*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Iğdır	1,22	1,61	2,40	2,50	2,60
Isparta	1,84	1,25	1,87	3,15	2,10
İstanbul*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
İzmir*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Kahramanmaraş*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Karabük*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Karaman	1,02	1,28	2,30	2,60	2,79
Kars	1,68	2,10	2,79	2,89	2,92
Kastamonu	1,35	1,64	2,56	2,56	2,63
Kayseri	1,51	1,87	2,66	2,00	2,10
Kırıkkale	1,02	1,02	1,94	2,99	2,14
Kırklareli*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Kırşehir	1,08	1,25	2,17	2,60	2,69
Kilis*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Kocaeli*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Konya	1,25	1,25	2,27	2,56	2,83
Kütahya	2,20	1,31	2,10	2,33	2,33
Malatya	0,99	1,02	1,81	2,00	2,04
Manisa*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Mardin*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Mersin*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Muğla*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Muş	1,41	1,84	2,60	2,69	2,79
Nevşehir	1,12	1,28	2,27	2,60	2,79
Niğde	1,12	1,31	2,27	2,60	2,79
Ordu*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Osmaniye*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Rize*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Sakarya*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Samsun*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Siirt	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Sinop*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Sivas	1,68	1,94	2,66	1,81	1,97
Şanlıurfa*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Şırnak*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Tekirdağ*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Tokat	0,99	1,02	1,74	1,84	2,04
Trabzon*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Tunceli	1,05	1,38	2,20	2,43	2,46
Uşak	1,15	1,30	1,80	1,87	1,90
Van	1,45	1,81	2,63	2,83	2,83
Yalova*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40
Yozgat	1,35	1,77	2,53	2,89	2,73
Zonguldak*	0,40	0,40	0,40	0,40	0,40

* Yıl içinde hava sıcaklığının 0 °C’nin altına inmediği kabul edilen illerde don derinliğinin dikkate alınması söz konusu değildir. Bu illerin değerleri KGM haritası göz önünde bulundurularak 0,40 m kabul edilmiştir. Kaynak: Seda Yedek, Yapılarda Don Derinliğinin İncelenmesi (2020).

Tabloyu kullanırken bazı noktalara dikkat etmek gerekir. Değerler il merkezlerinin iklim verilerine dayanır; aynı ildeki yüksek rakımlı ilçelerde don daha derine inebilir. Kaynak çalışmadaki bazı değerler, zemin sınıfı kötüleştikçe artan beklenen sıralamayı izlemez. Örneğin Erzincan, Kütahya ve Çorum’da ZA değeri ZB’den, Kayseri ve Sivas’ta ZC değeri ZD’den büyüktür. Adıyaman için de 0,00 m verilmiştir. Bu tür durumlarda komşu sınıfların büyük olanını seçmek ve en az 0,40 m’nin altına inmemek güvenli yöndedir. Tablodaki değerler, özellikle İç Anadolu’daki ZC–ZE zeminler için, uygulamadaki alışkanlıklardan daha yüksektir. Bu nedenle tablo bir üst sınır gibi değil, tasarımcının yerel deneyim ve zemin etüdüyle birlikte değerlendireceği bir başlangıç noktası olarak görülmelidir.

Zemin sınıfları ZA–ZE ne anlama gelir?

Tablodaki zemin sınıfları TBDY 2018’e göredir ve zeminin üst 30 metresindeki ortalama kayma dalgası hızına (V_s,30) göre belirlenir. Zemin etüdü raporunda projenizin zemin sınıfı belirtilir.

Zemin sınıfı	Zemin türü	V_s,30 (m/s)
ZA	Sağlam, sert kayalar	> 1500
ZB	Az ayrışmış, orta sağlam kayalar	760 – 1500
ZC	Çok sıkı kum, çakıl ve sert kil tabakaları veya ayrışmış, çok çatlaklı zayıf kayalar	360 – 760
ZD	Orta sıkı – sıkı kum, çakıl veya çok katı kil tabakaları	180 – 360
ZE	Gevşek kum, çakıl veya yumuşak – katı kil tabakaları	< 180

Tablodaki değerler zemin sınıfı kötüleştikçe genel olarak artar. Kaya zeminler (ZA, ZB) çoğunlukla donmaya duyarlı değildir. Don kabarması açısından asıl risk, su tutan ince daneli ZD ve ZE zeminlerdedir.

Don Derinliği Nasıl Hesaplanır?

Don derinliğinin hesabında temel büyüklük donma indeksidir. Donma indeksi, bir kış boyunca 0 °C’nin altındaki günlük ortalama sıcaklıkların toplamıdır ve °C·gün birimiyle ifade edilir. Örneğin 30 gün boyunca ortalama −5 °C sıcaklık, 150 °C·gün donma indeksi demektir. Donma indeksi büyüdükçe don daha derine iner.

En basit yaklaşım Stefan bağıntısıdır:

z = √(2 · k · F / L)

Burada z don derinliği (m), k donmuş zeminin ısı iletkenliği (W/m·K), F donma indeksi (°C·saniye) ve L zeminin hacimsel gizli ısısıdır (J/m³). Gizli ısı, zeminin kuru birim hacim ağırlığı, su içeriği ve suyun donma ısısının (334 kJ/kg) çarpımıyla bulunur. Bağıntıdan görüldüğü gibi su içeriği yüksek zeminlerde gizli ısı büyüdüğü için don daha yavaş ilerler. Isı iletkenliği yüksek, kuru ve yoğun zeminlerde ise don daha derine iner.

Stefan bağıntısı zeminin ısı kapasitesini ihmal ettiği için don derinliğini olduğundan büyük verir. Bu nedenle uygulamada, Stefan sonucunu bir düzeltme katsayısıyla (λ) azaltan değiştirilmiş Berggren yöntemi kullanılır. Bu yöntem ortalama yıllık sıcaklığı, donma süresini ve zeminin ısıl özelliklerini birlikte dikkate alır. Yukarıdaki il tablosu da bu yöntemle elde edilmiştir.

Don derinliğini etkileyen diğer etkenler şunlardır:

Kar örtüsü: Kar iyi bir yalıtkandır. Karla örtülü alanlarda don daha sığ kalırken, kardan temizlenen yol, otopark ve kaldırımlarda daha derine iner.
Bakı ve gölge: Kuzeye bakan ve güneş almayan cephelerde zemin daha uzun süre donmuş kalır.
Yapının ısısı: Isıtılan binaların dış temelleri, binadan zemine geçen ısı sayesinde ısıtılmayan yapılara göre daha az etkilenir. Isıtılmayan depolar, garajlar ve bahçe duvarları ise tam don derinliğine maruz kalır.
Yüzey kaplaması: Asfalt ve beton yüzeyler ısıyı çabuk ilettiğinden altlarında don daha derine inebilir.

Temel Derinliği Belirlenirken Don Derinliği

Temel derinliği seçimi; zemin özellikleri, yeraltı suyu seviyesi ve yerel don derinliği birlikte göz önüne alınarak yapılmalıdır. Don kabarmasının zararlı etkilerini azaltmak için en sık kullanılan yöntem, temeli en az don derinliğinin altına inşa etmektir. Temel alt kotu tabii zemin kotundan ölçülür. Arazide sonradan dolgu yapılacaksa veya kazı ile kot düşürülecekse, don derinliği kış aylarındaki son zemin kotuna göre kontrol edilmelidir.

Temel türüne göre dikkat edilecek noktalar şöyledir:

Tekil ve sürekli temeller: Dış akslardaki temellerin alt kotu don derinliğinin altında olmalıdır. İç akslardaki temeller, bina ısıtıldığı sürece daha az risk taşır. Ancak inşaat bir kış boyunca açıkta kalacaksa iç temeller de dona karşı korunmalıdır.
Radye temeller: Radye temeller genellikle bodrum katlı yapılarda kullanıldığından don derinliğinin altında kalır. Bodrumsuz, sığ radyelerde ise kenar kirişleri don derinliğine kadar indirilir veya radye çevresi yatay yalıtımla korunur.
Kazıklı temeller: Donan zemin kazık gövdesine yapışarak kazığı yukarı çekebilir (don kaldırma kuvveti). Bu nedenle kazık başlıkları ve bağ kirişleri donmaya duyarlı zeminle doğrudan temas etmemelidir.
Bahçe duvarları, istinat duvarları ve ısıtılmayan yapılar: Bu yapılar tam don derinliğine maruz kalır ve en sık hasar gören elemanlardır. Temelleri tablodaki değerin altına indirilmelidir.

Bodrum katlı binalarda temel alt kotu zaten don derinliğinin oldukça altındadır. Bu durumda dikkat edilmesi gereken, bodrum perde duvarlarının arkasındaki dona duyarlı dolgunun kabarmasıyla duvara yanal itki oluşmasıdır. Perde arkasında drenajlı, granüler dolgu kullanılması bu riski azaltır.

Donma ve Çözülmeye Karşı Alınacak Önlemler

TS EN ISO 13793, her zeminin don kabarmasına duyarlı olmadığını kabul eden ve bina temellerinin ısıl tasarımını düzenleyen bir standarttır. Standartta dona karşı üç temel önlem tanımlanır:

Temeli yeterince derine inşa etmek: Temel alt kotunun don derinliğinin altında olması.
Zemini değiştirmek: Dona duyarlı zeminin don derinliğinin altına kadar kazılıp, temeller yapılmadan önce dona duyarsız bir malzemeyle (temiz çakıl, kırma taş) değiştirilmesi.
Temeli yalıtmak: Temel çevresine ve altına yatay ve düşey ısı yalıtımı yerleştirerek zeminin donmasının engellenmesi.

ISO 13793’e göre soğuk iklimlerde yalıtımlı sığ temeller, daha az kazı gerektirdiği için çoğu zaman en ekonomik çözümdür. Bu sistemlerde temelin dış çevresine, zemin altına uzanan yatay XPS levhalar yerleştirilir. Böylece binadan gelen ısı zeminde tutulur ve donma cephesi temelin altına ulaşamaz. Yalıtım malzemelerinin özellikleri için ısı yalıtım malzemeleri ve ısı yalıtımı nasıl yapılır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Mevsimsel donma ve çözülmenin yapı üzerindeki olumsuz etkilerini önlemek veya en aza indirmek için şu önlemler de uygulanabilir:

Temel altındaki zemin dona duyarsız malzemeyle değiştirilebilir veya temel altına donmayı önleyecek şekilde yalıtım yerleştirilebilir.
Yeraltı suyu seviyesi drenaj ile düşürülerek buz merceklerini besleyen su kaynağı kesilebilir. Yüzey sularının temel çevresinden uzaklaştırılması için zemin eğimi ve çevre drenajı yapılabilir.
Temel yan yüzeylerine hidrofobik (su itici) bir tabaka veya kayma tabakası uygulanarak donan zeminin temele yapışıp onu kaldırması önlenebilir.
Temel kazısı, dona duyarlı zeminle değil, granüler ve iyi drene olan bir malzemeyle geri doldurulmalıdır.
Bodrum katlarda yerel ısıtma ile temel çevresindeki zeminin donması önlenebilir.
Dona karşı etkili temel sistemleri seçilebilir: kazıklı temeller, eğimli kenarlı prefabrik veya monolitik beton temeller ve ankrajlı destek elemanları gibi.

Donma yalnızca zemini değil betonu da etkiler. Kış aylarında dökülen temel betonları, priz alıp yeterli dayanıma ulaşmadan donarsa kalıcı hasar görür. Soğuk havada beton dökümünde kullanılabilecek katkılar için priz hızlandırıcı beton katkıları yazımıza bakabilirsiniz. Bir diğer iklimsel yük olan kar yükünün illere göre değerleri için de kar yükü hesabı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Don derinliği nedir?

Don derinliği, kış aylarında zeminin donduğu en büyük derinliktir ve tabii zemin kotundan aşağı doğru ölçülür. Temel alt kotunun bu derinliğin altında seçilmesi, don kabarması ve çözülme oturmalarını önler.

Don seviyesi ne demek?

Don seviyesi, don derinliği ile aynı anlamda kullanılır. Zemindeki donma cephesinin ulaştığı en alt kotu ifade eder.

Temel don derinliği yönetmeliği var mı?

Güncel TBDY 2018 ve TS 500’de don derinliği için sayısal bir hüküm yoktur. 1997 tarihli Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik, temel derinliğinin don derinliğinin altında ve en az 80 cm olmasını öngörüyordu. Uygulamada bu değer hâlâ en az ölçüt olarak kullanılmaktadır.

Ankara’da don derinliği kaç cm?

Yedek (2020) çalışmasına göre Ankara’da don derinliği zemin sınıfına göre ZA’da 0,99 m, ZB’de 1,15 m, ZC’de 2,04 m, ZD’de 2,73 m ve ZE’de 2,23 m’dir. Kesin değer zemin etüdüyle belirlenmelidir.

İstanbul’da don derinliği ne kadar?

İstanbul, yıl içinde sıcaklığın uzun süre 0 °C’nin altında kalmadığı iller arasında kabul edilir ve don derinliği tüm zemin sınıfları için 0,40 m alınır. Temel derinliği ise genellikle en az 0,80 m seçilir.

Türkiye’de don derinliği en fazla olan il hangisi?

Tabloya göre en yüksek değerler Erzurum, Ağrı ve Bayburt’tadır. Bu illerde gevşek ve yumuşak zeminlerde (ZE) don derinliği 3,06 m’ye ulaşır.

Don derinliği haritası nereden bulunur?

Türkiye’de kullanılan don derinliği haritası, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün esnek üstyapı tasarımı için hazırladığı don indeksi ve don penetrasyon derinliği haritasıdır. Haritayı bu yazıda büyütülebilir olarak bulabilirsiniz. İller bazında daha ayrıntılı değerler için yukarıdaki tabloyu kullanabilirsiniz.

Kaynaklar: Seda Yedek, Yapılarda Don Derinliğinin İncelenmesi (2020). Güngör, A.G., Sağlık, A. (2008), Karayolları Esnek Üstyapılar Proje Planlama Kılavuzu, KGM Araştırma Dairesi, Ankara. TS EN ISO 13793 – Binaların ısıl performansı: Buzun genleşme etkisini önlemek için temellerin ısıl tasarımı. TS EN 1997-1 Eurokod 7: Geoteknik tasarım. TBDY 2018, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, AFAD. TS 500 (2000), Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları. ABYYHY (1975, 1997), Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik.