Metretül Nedir? Mtül Hesaplama, m² Çevirme ve Örnekler

Metretül (mtül), genişliği ya da derinliği sabit kabul edilen işlerin yalnızca uzunluk üzerinden ölçülmesidir. 1 metretül, 1 metre uzunluk demektir; tezgah, denizlik, süpürgelik, korkuluk ve PVC doğrama gibi işlerde alan yerine uzunluk ölçülerek fiyat verilir. Toplam metretül, parçaların uzunlukları ile adetlerinin çarpılıp toplanmasıyla bulunur. Aşağıdaki hesaplayıcıyla metretülü ve tutarı hesaplayabilir, metretülü metrekareye çevirebilirsiniz.

Metretül Hesaplayıcı

Metretül Nedir? Mtül Ne Demek?

Metretül, bir ölçüsü önceden belirli olan ya da kararlaştırılan iki boyutlu bir işin tek boyutlu, yani uzunluk birimiyle ölçülmesidir. Kısaca mtül ya da mt olarak yazılır.

Metretül hesabında en önemli nokta, diğer metraj ve hakediş işlemlerinde olduğu gibi ölçüm yönteminin işin başında netleştirilmesidir. Böylece yanlış anlaşılmaların, hak kayıplarının ve hakediş anlaşmazlıklarının önüne geçilir.

Metretül, inşaat sektöründe resmî metraj ve keşif birimlerinden çok uygulamada; usta, işçi ve taşeronlar tarafından fiyat verme ve ölçme kolaylığı nedeniyle kullanılan bir yöntemdir. Örneğin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı birim fiyatlarında alan ve hacim işleri metrekare ve metreküp üzerinden ölçülür; metretül ise yalnızca birkaç iş kaleminde geçer. Bu nedenle metretül, iki tarafın da kabul ettiği durumlarda geçerli bir ölçüdür.

1 Metretül Kaç m²?

Metretül bir uzunluk, metrekare ise alan birimidir. Bu yüzden 1 metretülün kaç m² ettiği, işin sabit kabul edilen genişliğine bağlıdır:

Alan (m²) = Metretül × Genişlik (m)
Metretül = Alan (m²) ÷ Genişlik (m)

Tablodaki genişlikler örnek değerlerdir. Kendi işinizin genişliğini hesaplayıcının “Mtül ↔ m² çevir” sekmesine girerek çevirme yapabilirsiniz. Unutmayın: metretül ile metrekareyi aynı fiyatla karşılaştırmak yanıltıcıdır; 1 mtül tezgah ile 1 m² tezgah aynı miktarda iş değildir.

Metretül Hesabı Nerelerde Kullanılır?

Metretül hesabı, tanımı gereği bir ölçünün sabit olduğu ya da önemsiz kabul edildiği işlerde kullanılır. Uygulamada en sık karşılaşılan işler şunlardır:

• Mermer ve granit tezgah, denizlik, eşik ve harpuşta gibi taş işleri
• Mutfak ve banyo dolapları
• Sıva kırıkları, alçıpan ve asma tavan detayları
• Pencere, kapı, PVC ve alüminyum doğrama profilleri
• Korkuluklar, küpeşteler ve parapetler
• Bordür, çim taşı ve bazı parke taşı uygulamaları
• Merdiven kaplamaları, süpürgelikler ve limonluklar

Bu işlerde metretülle “karşılaşılabilir”; ancak bu, bu işlerin mutlaka metretülle ölçülmesi gerektiği anlamına gelmez. “Bu iş metretülle ölçülür” gibi kesin kabuller yanlıştır; ölçüm yöntemi iki tarafın anlaşmasına bağlıdır.

Metretül Hesabı Nasıl Yapılır?

Metretül hesabında sabit kabul edilen ölçü (genişlik, derinlik ya da yükseklik) hesaba katılmaz; yalnızca uzunluklar ölçülüp toplanır:

Toplam metretül = Σ (parça uzunluğu × adet)
Tutar = Toplam metretül × Birim fiyat (TL/mtül)

Detaylı ölçüm her zaman yapılan işin hakkını vermenin en adil yoludur. Varsayımlar, hesaba katılmayan noktalar ve yuvarlamalar sonucu gerçek değerden uzaklaştırır. Aşağıda en sık kullanılan işlerden örnekler bulabilirsiniz.

Pencere, PVC ve Doğrama Metretül Hesabı

PVC işlerinde maliyet kullanılan profille orantılıdır. Profillerin kesit ve özellikleri farklı olduğu için PVC metrajının asıl birimi kilogramdır; ayrıntılar için PVC ağırlık hesaplama ve PVC metraj hesabı yazımıza bakabilirsiniz. PVC metretül hesabı ise profillerin toplam uzunluğudur.

Yukarıdaki pencerede kanat profilleri (sarı bölüm): 4 adet 1,35 m dikey ve 4 adet 0,70 m yatay profil vardır. Toplam 4 × 1,35 + 4 × 0,70 = 8,20 m. Ana kasa profilleri (pembe bölüm): 2 adet 2,30 m yatay ve 4 adet 1,35 m dikey profil vardır. Toplam 2 × 2,30 + 4 × 1,35 = 10,00 m.

Profillerin farklı kesitlerde olması göz ardı edilirse pencerede toplam 18,20 mtül profil bulunur. Camlar ise metretülle değil, metrekareyle ölçülür.

Mermer ve Tezgah Metretül Hesaplama

Tezgah, denizlik, eşik ve harpuşta gibi mermer işlerinde derinlik sabit kabul edilir ve yalnızca boy ölçülür. Mutfak tezgahlarının derinliği uygulamada genellikle 60–65 cm’dir.

Örnek: L biçimli bir mutfak tezgahının kolları dış ölçüyle 2,40 m ve 1,60 m, derinliği 60 cm olsun. Dış ölçüler toplanırsa 2,40 + 1,60 = 4,00 mtül bulunur. Ancak bu yöntemde köşedeki 60 × 60 cm’lik bölüm iki kez sayılmış olur; köşe tekrarı düşülürse 4,00 − 0,60 = 3,40 mtül elde edilir. Köşelerin, ocak ve evye kesimlerinin, alın ve süpürgelik parçalarının nasıl ölçüleceği iş başlamadan yazılı olarak kararlaştırılmalıdır.

Mutfak Dolabı Metretül Hesaplama

Mutfak dolaplarında metretül, uygulamada dolabın duvar boyunca uzunluğu üzerinden hesaplanır. Alt dolap, üst dolap ve boy dolabı genellikle farklı birim fiyatlarla verilir.

Örnek: 3,20 m duvar boyunca alt dolap ve aynı uzunlukta üst dolap yapılacaksa iş 3,20 mtül alt dolap + 3,20 mtül üst dolap olarak hesaplanır. L ve U biçimli mutfaklarda köşe modüllerinin nasıl sayılacağı, tezgah örneğinde olduğu gibi önceden belirlenmelidir. Dolap ölçüleri için mutfak dolabı ölçüleri yazımıza da bakabilirsiniz.

Merdiven Metretül Hesabı

Merdivenlerde metretül hesabı, basamak ve rıhtların uzun kenarlarının toplanmasıyla yapılır.

Örneğin basamak genişliği 1,20 m, derinliği 0,40 m; rıht genişliği 1,20 m, yüksekliği 0,30 m olsun. Bir basamak ve bir rıhttan oluşan bölüm 1,20 + 1,20 = 2,40 mtül olarak hesaplanır. Sahanlıklar ise genellikle en × boy olarak metrekareyle ölçülür. Basamak derinliği ve rıht yüksekliği farklı merdivenlerde aynı mtül fiyatının uygulanması, iki taraftan biri için haksızlık yaratabilir.

Sıva ve Alçıpan Metretül Hesaplama

Sıva ve alçıpan işlerinde metretül hesabı sıkça karşılaşılan ve sorun yaşanan konulardandır. Örneğin alçıpan tavanlardaki havuz uygulamasını inceleyelim:

Bu tür alçıpan tasarımlarında 1 ve 2 ile gösterilen bölgeler ayrı ayrı A ve B olarak ölçülüp toplanır ve metretül bulunur. Sıvalarda da “kırık” olarak adlandırılan bölümlerde benzer şekilde metretül hesabı yapılabilir. Sıva metrajı için Sıva Metrajı Nasıl Yapılır? yazımızı da okuyabilirsiniz.

Süpürgelik Metretül Hesaplama

Süpürgelik metretülü, odanın çevresinden kapı açıklıkları çıkarılarak bulunur.

Örnek: 4 m × 5 m ölçülerindeki bir odanın çevresi 2 × (4 + 5) = 18 m’dir. Odada 0,90 m genişliğinde bir kapı varsa süpürgelik 18 − 0,90 = 17,10 mtül olur. Fire payı ve köşe birleşimleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Bordür, Çim Taşı ve Parke Taşı Metretül Hesabı

Bordürlerde metretül hesabı, PVC örneğinde olduğu gibi toplam uzunluğun mtül olarak ifade edilmesidir. Ancak çim taşı gibi dikdörtgen elemanlarda metretül hesabı sorun yaratabilir.

Bu tür taş döşemelerde alan hesabı yerine taşların yatay mesafelerinin toplanması şeklinde bir metretül hesabı yapılabilmektedir. Örneğin bir sıra 60 + 60 = 1,20 mtül olarak ölçülüp sıra sayısıyla çarpılır. Bir yürüyüş yolu ya da tüm alanın döşendiği işlerde bu ölçümün mantığı mutlaka sorgulanmalı; alan işleri metrekareyle ölçülmelidir.

Metretül Hesabında Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Detaylı ölçüm daha adildir. En doğru hakediş, en detaylı ölçüm ve en az varsayımla yapılır. Bir tarafın detaylı analiz ve fiyatlandırma yapamaması, teknik eleman ya da danışmanlık desteğiyle aşılabilir.
• İki tarafın onayı gerekir. Metretül hesabı ancak iş veren ve yüklenicinin karşılıklı kabulüyle uygulanabilir. “Bu iş böyle ölçülür” ya da “herkes böyle yapıyor” gibi gerekçeler bağlayıcı değildir.
• Mtül ile m² aynı şey değildir. Mtül uygulanacaksa 1 metretül ile 1 m² arasındaki ilişki, işin genişliğine göre açıkça kurulmalı ve ayrı fiyatlandırılmalıdır.
• Her şeyi yazıya geçirin. İmalata başlamadan ölçüm şekli, birim fiyatlar, köşe ve kesim kuralları, mtül-m² ilişkisi ve özel detay (motif gibi) fiyatları sözleşmede belirlenirse hakediş aşamasında anlaşmazlık yaşanmaz.
• Yevmiye ayrı bir konudur. Metretül hesabının karşılığı yevmiye hesabı değildir; yevmiye de kötüye kullanıma açık, ayrı bir ölçüm yöntemidir.
• Köşegen ve derin bölgelere dikkat. Derinliğin görece büyük olduğu yerlerde köşegen ölçümü gibi yöntemlerle metretül şişirilebilir; ölçüm noktaları önceden belirlenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

1 metretül kaç cm?

1 metretül 1 metre, yani 100 cm uzunluktur. Metretül bir uzunluk ölçüsüdür; genişlik hesaba katılmaz.

Metretül ile metrekare arasındaki fark nedir?

Metretül yalnızca uzunluğu, metrekare ise uzunluk × genişlik ile bulunan alanı ölçer. 60 cm derinliğindeki 1 mtül tezgah 0,60 m² eder.

Metretül nasıl hesaplanır?

Her parçanın uzunluğu adetiyle çarpılır ve sonuçlar toplanır. Toplam metretül birim fiyatla çarpılarak tutar bulunur. Sayfanın başındaki hesaplayıcı bu işlemi otomatik yapar.

Metretül fiyatına neler dahildir?

Bu tamamen sözleşmeye bağlıdır. Malzeme, işçilik, montaj, nakliye, kesim ve fire paylarının metretül fiyatına dahil olup olmadığı iş başlamadan yazılı olarak belirlenmelidir.