Yapı Malzemeleri

Gazbeton (Ytong) Ölçüleri, Özellikleri ve Duvar Hesabı

Gazbeton (ytong) ölçüleri çoğu üreticide 60 cm uzunluk × 25 cm yükseklik olarak standartlaşmıştır; kalınlık ise duvarın görevine göre genellikle 10, 12,5, 15, 17,5, 20, 25 ve 30 cm seçenekleriyle sunulur. 60 × 25 cm’lik bir bloğun yüzeyi 0,15 m² olduğundan 1 m² duvara yaklaşık 6,67 adet gazbeton girer. Blok adedi, duvar alanı (boşluklar düşülerek) bu sayıyla çarpılıp fire eklenerek; yapıştırma harcı ise kalınlığa göre değişen kg/m² sarfiyatla hesaplanır.

Gazbeton duvar hesap aracı aşağıdadırDuvar ölçülerini ve blok kalınlığını girin; araç blok adedini, m³ miktarını, yapıştırma harcını, duvar ağırlığını ve maliyeti hesaplar.
Hesap aracına git ↓

Bu rehberde gazbetonun ne olduğunu, blok ölçülerini ve yoğunluk sınıflarını, hangi kalınlığın nerede kullanıldığını, gazbeton duvarın nasıl örüldüğünü, avantajlarını ve dikkat edilmesi gereken noktaları anlatıyoruz. Yazıdaki teknik değerler üretici kataloglarından alınmıştır; kullanacağınız ürünün katalog değerlerini mutlaka kontrol edin.

Gazbeton (ytong) ölçüleri: 60 × 25 cm blok ve 10–30 cm kalınlık seçenekleri, kalınlığa göre kullanım yerleri ve duvar hesabı formülleri
Gazbeton blok ölçüleri, kalınlığa göre kullanım ve duvar hesabı

Gazbeton Nedir?

Gazbeton, silisli kum, kireç, çimento ve az miktarda alüminyum tozunun su ile karıştırılması, karışımın içinde oluşan gaz kabarcıklarıyla hacminin büyümesi ve ardından otoklavda yüksek basınçlı buharla sertleştirilmesiyle üretilen hafif bir yapı malzemesidir. Uluslararası literatürde otoklavlı gazbeton (AAC) olarak geçer. İçindeki milyonlarca küçük, kapalı hava gözeneği sayesinde hem hafiftir hem de ısıyı az iletir.

Türkiye’de gazbeton çoğu zaman yaygın bir marka adıyla, “ytong” olarak anılır. Piyasada farklı üreticilerin gazbeton blokları bulunur ve hepsi aynı malzeme ailesine aittir. Gazbeton duvar blokları TS EN 771-4 standardı kapsamında üretilir ve yanmaz (A1) yapı malzemesi sınıfındadır.

Gazbeton Ölçüleri

Gazbeton blokların uzunluk ve yükseklik ölçüleri üreticiler arasında büyük ölçüde aynıdır; farklılık daha çok kalınlık seçeneklerinde ve yoğunluk sınıflarındadır.

Ölçü Yaygın değer Not
Uzunluk 60 cm Bazı ürünlerde farklı boylar da üretilir
Yükseklik 25 cm Yatay derz aralığını belirler
Kalınlık 10 – 12,5 – 15 – 17,5 – 20 – 25 – 30 cm Üreticiye göre 5 cm’den 50 cm’ye kadar seçenek vardır
m² başına blok ≈ 6,67 adet 60 × 25 cm = 0,15 m² yüzey
Profil Düz, tek veya çift geçmeli (lamba-zıvana) Geçmeli bloklarda düşey derz harcı gerekmeyebilir

Kalınlığa göre kullanım yerleri

  • 10 ve 12,5 cm: İç bölme duvarları, banyo ve tuvalet bölmeleri, tesisat şaftları.
  • 15 ve 17,5 cm: Daireler arası ve oda arası duvarlar, ses ve yangın performansı istenen bölmeler.
  • 20 ve 25 cm: Betonarme ve çelik karkas binalarda dış duvarlar (dolgu duvar).
  • 30 cm ve üzeri: Ek yalıtım olmadan yüksek ısı yalıtımı istenen dış duvarlar ve taşıyıcı gazbeton duvarlar.

Dış duvarda kalınlık seçimi, binanın bulunduğu ısı bölgesinde TS 825’in istediği duvar U değerine göre yapılır. Gazbeton tek başına bu değeri sağlamıyorsa mantolama ile birlikte kullanılır. Isı yalıtımı hesabının mantığını ısı yalıtımı nasıl yapılır yazımızda anlattık.

Gazbeton Yoğunluk ve Dayanım Sınıfları

Gazbeton bloklar, kuru birim hacim ağırlığı ve basınç dayanımına göre sınıflandırılır. Sınıf adı genellikle “G” harfi, dayanım sınıfı ve yoğunlukla yazılır (örneğin G2/400 veya G2/04). Yoğunluk arttıkça dayanım da artar, ancak ısı yalıtım performansı düşer.

Sınıf (bir üreticinin kataloğu) Kuru yoğunluk Basınç dayanımı Isıl iletkenlik λ10,dry
G2/350 340 ± 20 kg/m³ ≥ 22 kgf/cm² 0,084 W/mK
G2/400 380 ± 20 kg/m³ ≥ 25 kgf/cm² 0,086 W/mK
G3/500 480 ± 20 kg/m³ ≥ 35 kgf/cm² 0,15 W/mK
G4/600 580 ± 20 kg/m³ ≥ 50 kgf/cm² 0,19 W/mK

Değerler üreticiye ve ürüne göre değişir; tablodaki satırlar bir gazbeton üreticisinin kataloğundan alınmış örneklerdir. Isı yalıtımı hesabında kataloğun verdiği tasarım ısıl iletkenlik değeri kullanılmalıdır. Hafif sınıflar (G2) dış duvarda ısı yalıtımı için, daha yoğun sınıflar (G4) yük taşıyan veya darbeye açık duvarlar için tercih edilir.

Gazbeton Duvar Hesabı

Gazbeton duvar metrajı üç adımda çıkarılır:

  1. Net duvar alanını bulun: Duvar uzunluğu × duvar yüksekliği hesaplanır, kapı ve pencere boşlukları düşülür. Duvar metrajının ayrıntıları için duvar metrajı yazımıza bakabilirsiniz.
  2. Blok adedini hesaplayın: Net alan × 6,67 adet/m² (60 × 25 cm blok için). Kesim ve kırılmalar için genellikle %3–5 fire eklenir.
  3. Yapıştırma harcını hesaplayın: Net alan × kalınlığa göre harç sarfiyatı (kg/m²). Sonuç torba ağırlığına bölünerek torba sayısı bulunur.

Bir gazbeton üreticisinin kataloğunda örgü (yapıştırma) harcı sarfiyatı kalınlığa göre şöyle verilmektedir:

Duvar kalınlığı Harç sarfiyatı (kg/m²)
10 cm 1,55
12,5 cm 1,90
15 cm 2,40
17,5 cm 2,80
20 cm 3,40
25 cm 3,80
30 cm 4,50

Örnek: 10 m uzunluğunda, 2,80 m yüksekliğinde ve 4 m² pencere boşluğu olan 20 cm’lik bir dış duvarın net alanı 28 − 4 = 24 m²’dir. Blok adedi 24 × 6,67 = 160 adet; %5 fire ile yaklaşık 168 adet bulunur. Blok hacmi 168 × 0,6 × 0,25 × 0,20 ≈ 5,04 m³’tür. Yapıştırma harcı 24 × 3,4 × 1,05 ≈ 86 kg, yani 25 kg’lık 4 torbadır.

Gazbeton genellikle m³ veya palet üzerinden satılır. Blok fiyatınız m³ cinsindense hesap aracındaki “TL/m³” alanını kullanabilirsiniz.

Gazbeton Hesap Aracı

Aşağıdaki araç duvar ölçülerinden net alanı, blok adedini, blok hacmini, yapıştırma harcını ve duvarın kuru ağırlığını hesaplar. Blok kalınlığını seçtiğinizde harç sarfiyatı örnek katalog değeriyle gelir; kullandığınız ürünün değerini girerek değiştirebilirsiniz. Blok, harç ve işçilik fiyatlarını girerseniz toplam maliyeti ve m² maliyetini de görürsünüz.

Gazbeton Duvar Nasıl Örülür?

  1. İlk sıra: İlk sıra, döşeme veya temel üzerine nem yalıtımı serildikten sonra normal çimento harcıyla terazisinde örülür. Bu sıra duvarın düzgünlüğünü belirlediği için en dikkatli yapılması gereken aşamadır.
  2. Yapıştırma harcı: Sonraki sıralar, gazbetona uygun ince yataklı yapıştırma harcıyla örülür. Harç dişli mala ile sürülür ve derz kalınlığı birkaç milimetrede tutulur. Kalın derz hem harç sarfiyatını artırır hem de ısı köprüsü oluşturur.
  3. Şaşırtma: Bloklar, düşey derzler üst üste gelmeyecek şekilde en az çeyrek blok kaydırılarak örülür.
  4. Kesim ve düzeltme: Gazbeton el testeresiyle kolayca kesilir ve rende ile düzeltilir; bu sayede sıra yükseklikleri ve köşeler hassas biçimde ayarlanabilir.
  5. Betonarme ile birleşim: Kolon ve perde ile birleşimlerde üreticinin önerdiği bağlantı elemanları kullanılır; dolgu duvarın üst kenarı ile kiriş arasındaki birleşim deprem davranışı ve çatlak riski açısından proje detayına göre yapılır.
  6. Lento ve hatıl: Kapı ve pencere üstlerinde hazır gazbeton lentolar veya betonarme lentolar kullanılır; uzun ve yüksek duvarlarda hatıl yapılır.
  7. Sıva: Gazbeton yüzey emici olduğu için sıvadan önce uygun astar veya gazbetona özel hazır sıva kullanılır. Dış cephede yağmura karşı mutlaka sıva, mantolama veya kaplama yapılmalıdır.

Gazbetonun Avantajları

  • Hafiflik: Birim hacim ağırlığı düşük olduğu için binaya gelen ölü yükü ve dolayısıyla deprem kuvvetini azaltır.
  • Isı yalıtımı: Gözenekli yapısı sayesinde ısıl iletkenliği düşüktür; uygun kalınlıkta dış duvarda ek yalıtım ihtiyacını azaltabilir.
  • Yangın dayanımı: Yanmaz (A1) malzemedir; yangın duvarlarında sık kullanılır.
  • Hızlı uygulama: Büyük ve hassas ölçülü bloklar sayesinde duvar hızlı örülür, ince derzle düzgün bir yüzey elde edilir.
  • Kolay işlenebilirlik: Kesilebilir, oyulabilir; tesisat kanalları açmak kolaydır.

Gazbetonun Dezavantajları ve Dikkat Edilecekler

  • Su emme: Gözenekli yapısı nedeniyle su emer. Bodrum, ıslak hacim ve dış cephede uygun su yalıtımı ve sıva şarttır.
  • Dübel ve askı: Ağır asma elemanlar için gazbetona uygun özel dübeller kullanılmalıdır.
  • Çatlak riski: Kalın derz, nemli blokla örme, betonarme ile birleşim detayının ihmal edilmesi ve hızlı kuruma kılcal çatlaklara yol açabilir.
  • Ses yalıtımı: Hafif olduğu için aynı kalınlıktaki ağır duvarlara göre hava doğuşlu ses yalıtımı daha düşüktür. Daireler arası duvarlarda ses yalıtımı şartlarını ses yalıtımı rehberimizden kontrol edin.
  • Doğru harç: Normal çimento harcıyla kalın derzli örülen gazbeton duvar, malzemenin avantajlarını büyük ölçüde kaybeder.

Gazbeton Lento, Söve ve Tamamlayıcı Elemanlar

Gazbeton üreticileri duvar bloklarının yanında, aynı malzemeden donatılı tamamlayıcı elemanlar da üretir. Kapı ve pencere boşluklarının üstünde kullanılan gazbeton lentolar ve boşluk kenarlarındaki söveler, duvarla aynı ısı yalıtım performansını sağladığı için betonarme lentoya göre ısı köprüsünü azaltır. Bir üreticinin kataloğunda lento ve sövelerin TS EN 12602 standardına göre, hafif asmolen bloklarının ise ulusal teknik onaya göre üretildiği belirtilmektedir. Donatılı gazbeton döşeme, çatı ve duvar panelleri de bulunur; bunlar taşıyıcı eleman olduğu için seçimleri statik projeye göre yapılır. Lento uzunluğu, boşluk genişliğine her iki yandan yeterli oturma payı eklenerek seçilmelidir; oturma payı ve taşıma değerleri için üreticinin tablosuna bakın.

Gazbeton mu, Tuğla mı?

Gazbeton ve tuğla, dolgu duvarda en sık karşılaştırılan iki malzemedir. Gazbeton daha hafiftir, ısıl iletkenliği genellikle daha düşüktür ve büyük blok ölçüsü sayesinde daha hızlı örülür. Tuğla ise yaygın bulunur, işçiliği alışılmıştır ve su emme davranışı farklıdır. Seçim; duvarın görevine, istenen ısı ve ses performansına, işçilik deneyimine ve bütçeye göre yapılmalıdır. Tuğla duvar uygulamasında dikkat edilecekleri tuğla duvar örerken dikkat edilmesi gerekenler yazımızda bulabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Gazbeton ölçüleri nedir?

Gazbeton blokların uzunluğu genellikle 60 cm, yüksekliği 25 cm’dir. Kalınlık 10, 12,5, 15, 17,5, 20, 25 ve 30 cm gibi seçeneklerle sunulur; bazı üreticiler 5–50 cm arasında üretim yapar.

1 m² duvara kaç gazbeton gider?

60 × 25 cm’lik bloklarla 1 m² duvara yaklaşık 6,67 adet blok gider. Kesim ve kırılmalar için %3–5 fire eklenmesi önerilir.

Ytong ile gazbeton aynı şey mi?

Evet, aynı malzeme ailesidir. Ytong, otoklavlı gazbeton ürünlerinin bir markasıdır; günlük dilde gazbeton yerine de kullanılır.

Dış duvarda kaç cm gazbeton kullanılır?

Betonarme binaların dış dolgu duvarlarında genellikle 20 veya 25 cm kullanılır. Kesin kalınlık, binanın ısı bölgesine göre TS 825 hesabıyla ve mantolama yapılıp yapılmayacağına göre belirlenir.

Gazbeton duvar için ne kadar harç gerekir?

İnce yataklı yapıştırma harcı kullanıldığında sarfiyat duvar kalınlığına göre değişir; bir üreticinin kataloğuna göre 10 cm duvarda yaklaşık 1,55 kg/m², 20 cm duvarda yaklaşık 3,40 kg/m²’dir. Kullandığınız harcın torbasındaki değeri esas alın.

Gazbeton su emer mi?

Evet, gözenekli yapısı nedeniyle su emer. Bu yüzden dış cephede ve ıslak hacimlerde uygun sıva, su yalıtımı veya kaplama ile korunmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Blok ölçüleri, yoğunluk sınıfları, ısıl iletkenlik ve harç sarfiyatı ürüne göre değişir; kullanacağınız ürünün teknik föyünü ve projenin ısı yalıtımı hesabını esas alın.

İlgili Yazılar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir