MetrajŞantiye Bilgisi

Duvar Metrajı Nasıl Yapılır? Duvar Metrajı Hesaplama ve Excel Tablosu

Duvar metrajı, bir yapıda örülecek duvarların miktarının metrekare (m²) cinsinden hesaplanmasıdır. Hesap basittir: duvar uzunluğu × net duvar yüksekliği × benzer sayısı ile brüt alan bulunur, kapı, pencere ve menfez gibi boşluklar düşülerek net duvar alanı elde edilir. Malzeme miktarı için net alan, kullanılan bloğun 1 m²’deki adediyle çarpılır. 1 cm derzle 1 m² duvara 19×19 cm tuğladan 25 adet, 39×19 cm bims bloktan (briket) 12,5 adet, 60×25 cm gazbetondan yaklaşık 6,5 adet girer. Malzeme ve kalınlık farklıysa her duvar tipi ayrı metraj cetvelinde toplanır.

Aşağıdaki hesaplayıcıyla duvar metrajınızı çıkarabilir, gereken tuğla, briket, bims veya gazbeton adedini, duvar hacmini ve derz harcını hesaplayabilirsiniz. Yazının sonunda ücretsiz duvar metrajı Excel tablosunu da indirebilirsiniz.

Duvar Metrajı Hesaplama

Önce duvar malzemesini seçin. Blok ölçüleri ve derz kalınlığı otomatik dolar, isterseniz değiştirebilirsiniz. Ardından duvarların uzunluğunu, net yüksekliğini ve benzer adedini, sonra da düşülecek kapı ve pencere boşluklarını girin. Hesaplayıcı şunları verir:

  • Brüt duvar alanı, düşülen boşluk alanı ve net duvar metrajı (m²)
  • 1 m² duvara giren blok sayısı (derz dahil hesap)
  • Fire payı dahil toplam tuğla, briket, bims veya gazbeton adedi
  • Duvar hacmi (m³), gazbeton siparişi ve duvar yükü hesabı için
  • Derz harcı miktarı (m³)

Hesaplayıcı tek tip duvar içindir. Projede 8,5’luk, 13,5’luk ve 19’luk duvarlar gibi farklı kalınlıklar varsa her biri için ayrı hesap yapın. Duvarlar örüldükten sonraki sıva miktarı için sıva metrajı hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.

Duvar Metrajı Nedir, Neden Önemlidir?

Metraj, bir yapıdaki her imalatın miktarını proje üzerinden ölçüp birim fiyat tariflerine uygun cetvellere işleme işidir. Beton m³, donatı ton, kalıp m² ile ölçülürken duvar imalatı m² ile ölçülür. Duvar birim fiyat pozları kalınlık ve malzeme türüne göre ayrıldığı için 8,5 cm tuğla duvar, 13,5 cm tuğla duvar, 20 cm gazbeton duvar gibi her tip ayrı bir kalem olarak hesaplanır.

Doğru bir duvar metrajı üç amaca hizmet eder. Birincisi, maliyet: yaklaşık maliyet, keşif ve teklif hazırlığında duvar kalemi kaba inşaatın önemli bir bölümünü oluşturur. İkincisi, malzeme siparişi: kaç palet tuğla ya da kaç m³ gazbeton alınacağı doğrudan net duvar alanından çıkar. Az sipariş işi durdurur, fazla sipariş şantiyede atıl malzeme ve kırık blok demektir. Üçüncüsü, hakediş: taşeronla yapılan duvar sözleşmeleri genellikle m² birim fiyatlıdır ve ölçüm farkları en sık anlaşmazlık konularından biridir. Kaba inşaattaki duvar işinin toplam iş içindeki payını görmek için inşaat imalat yüzdeleri yazımıza bakabilirsiniz.

Duvar Metrajı İçin Neler Gerekir?

Duvar metrajı yaparken üç temel belgeye ihtiyaç vardır:

  • Mimari proje: Kat planlarından duvarların yerleri, uzunlukları, kalınlıkları ve kapı-pencere boşlukları, kesitlerden kat yükseklikleri okunur. Planları doğru okumak için mimari proje nasıl okunur yazımızdan yararlanabilirsiniz.
  • Statik (betonarme) proje: Kolon, perde, kiriş ve döşeme boyutları buradan alınır. Duvarın net yüksekliği döşeme ve kiriş yüksekliğine bağlı olduğundan statik proje olmadan çıkarılan metrajda hata payı kalır.
  • Metraj cetveli: Proje, blok, kat, aks bilgisi, duvar boyu, yüksekliği, benzer sayısı ve düşümlerin işlendiği tablodur. Bu iş için hazırladığımız Excel tablosunu yazının sonunda bulabilirsiniz.

Statik proje olmadan da duvar metrajı çıkarılabilir. Ancak mimari kesitte gösterilen döşeme kalınlıkları çoğu zaman şematiktir. Kiriş yükseklikleri de mimari projede yer almaz. Bu nedenle yalnızca mimari projeyle yapılan hesap, özellikle dik kirişlerin çok olduğu projelerde fazla çıkar. En yakın sonucu almak için taşıyıcı sistemin, yani kolon, kiriş ve döşeme boyutlarının bilinmesi gerekir. Statik projede nelere bakılacağını statik proje kontrolü yazımızda anlattık.

Duvar Metrajı Nasıl Yapılır? Adım Adım

  1. Duvarları tipe göre ayırın. Malzemesi (tuğla, bims, gazbeton) ya da kalınlığı farklı her duvar için ayrı bir cetvel açın. Dış cephe, daire ayırım ve iç bölme duvarları genellikle farklı kalınlıktadır.
  2. Bir ölçüm sırası belirleyin. Karışıklığı önlemek için önce x-x yönündeki duvarları soldan sağa, sonra y-y yönündeki duvarları aşağıdan yukarıya işleyin. Aks üzerindeki duvarlara aks adını, aks dışındakilere en yakın aksın adını yazın.
  3. Duvar uzunluklarını ölçün. Uzunluk, kolon ve perde gibi betonarme elemanlar arasındaki net mesafedir. Betonarme elemanların önünden geçen duvar parçaları da betonarme boyu düşülerek alınır.
  4. Net yüksekliği bulun. Kat yüksekliğinden duvarın üstündeki döşeme veya kirişin yüksekliği çıkarılır. Aynı katta farklı kiriş yükseklikleri varsa o duvarlar ayrı satıra yazılır.
  5. Benzer sayısını yazın. Aynı ölçüdeki duvarları tek satırda toplayın. Simetrik planlarda bir tarafı ölçüp benzeri 2 almak işi hızlandırır. Tip katlar için benzer sayısını kat adediyle çarpabilirsiniz.
  6. Boşlukları düşün (minha). Kapı, pencere, menfez ve diğer boşlukları aynı cetvele, benzer sütununa negatif değer yazarak işleyin. Böylece tablo artıları ve eksileri ayrı toplar.
  7. Toplayın ve kontrol edin. Her sayfanın sonunda ara toplamı, cetvelin sonunda o tipteki toplam duvar metrajını alın. Son olarak kat alanı ile duvar metrajının oranını benzer projelerle karşılaştırarak kaba bir kontrol yapın.

Net duvar yüksekliği nasıl bulunur?

Duvar metrajındaki en sık hata, kat yüksekliğinin duvar yüksekliği olarak alınmasıdır. Duvar, alttaki döşemenin üstünden üstteki döşemenin veya kirişin altına kadar örülür. Bu nedenle net duvar yüksekliği = kat yüksekliği − üstteki döşeme ya da kiriş yüksekliği olur. Kat yüksekliği kesitten okunur, döşeme ve kiriş yükseklikleri statik projeden alınır.

Duvar metrajı için mimari kesitten kat yüksekliğinin okunması
Mimari kesit: döşeme üstünden döşeme üstüne kat yüksekliği 3,00 m

Örnek projede kat yüksekliği 3,00 m’dir. Statik projede döşeme sistemi 32 cm’lik asmolen döşeme olarak tasarlanmıştır. Asmolen döşemede kirişler döşemeyle aynı yükseklikte (gömme kiriş) olduğundan, bu bölgelerde duvar yüksekliği 300 − 32 = 268 cm olur. Merdiven kovası ve güneyindeki çıkmada ise 60 cm yüksekliğinde iki dik kiriş bulunur. Bu kirişlerin altındaki duvarların yüksekliği 300 − 60 = 240 cm alınır.

Duvar metrajı için statik projeden döşeme ve kiriş yüksekliklerinin okunması
Statik proje: 32 cm asmolen döşeme ve merdiven kovasındaki 60 cm’lik dik kirişler

Kapı, pencere ve boşluk düşümü

Kapı ve pencere boşlukları kasa dış ölçüsüyle, yani duvardaki kaba boşluk ölçüsüyle düşülür. Doğrama listesindeki ölçüler genellikle bu ölçüdür. Yine de pencerelerin denizlik ve lento detaylarına bakarak boşluğun gerçek yüksekliğini kontrol etmek gerekir. Boşlukların üstündeki lentolar betonarme olduğu için lentonun yüksekliği kadar alan da duvardan düşülebilir. Bu ayrıntı, ölçüm kuralları sözleşmede nasıl tanımlandıysa ona göre uygulanmalıdır.

Küçük boşlukların düşülüp düşülmeyeceği, köşe birleşimlerinin nasıl sayılacağı gibi konular sözleşmeden sözleşmeye değişebilir. Bu yüzden taşeronla anlaşmadan önce ölçüm esaslarını yazılı olarak belirlemek, hakediş aşamasındaki anlaşmazlıkları önler.

Örnek: Bir Katın Duvar Metrajı

Yöntemi somutlaştırmak için mimari ve statik projesi bulunan bir konut projesinin bir katının duvar metrajını yapalım. Bu projede dış cephede 24 cm’lik izo tuğla, bağımsız bölüm araları ve merdiven kovası çevresinde 19,5 cm’lik tuğla, diğer iç duvarlarda ise 8,5 cm’lik tuğla kullanılmıştır. Üç farklı duvar tipi olduğu için üç ayrı cetvel hazırlanır.

Duvar metrajı yapılacak normal kat mimari planı
Duvar metrajı yapılacak normal kat planı: 24 cm izo tuğla dış duvarlar, 19,5 cm ve 8,5 cm tuğla iç duvarlar

İlk olarak dış cephedeki 24’lük izo tuğla duvarları cetvele işleyelim. Önce x-x yönündeki duvarları soldan başlayarak, sonra y-y yönündeki duvarları yazıyoruz. Her satırda aks adı, duvar uzunluğu, net yükseklik ve benzer sayısı yer alır. Pencere ve kapı boşlukları ise aynı cetvelde, benzer sütununa negatif sayı yazılarak işlenir. Tablo eksileri ve artıları satır sonunda ayrı sütunlara alır, sayfa sonunda da toplam duvar metrajını verir.

24 cm izo tuğla dış duvar metraj cetveli örneği
24 cm izo tuğla dış duvar metraj cetveli: boşluklar negatif benzerle düşülmüştür

Ardından bağımsız bölüm araları ve merdiven kovası çevresindeki 19,5 cm’lik tuğla duvarları işliyoruz. Merdiven kovasındaki duvarların bir kısmı 60 cm’lik dik kirişlerin altında kaldığından bu satırlarda yükseklik 2,40 m, diğerlerinde 2,68 m alınmıştır.

19,5 cm tuğla duvar metraj cetveli örneği
19,5 cm tuğla duvar metraj cetveli: daire ayırım ve merdiven kovası duvarları

Son olarak metrajın en yüksek olduğu iç bölme duvarlarını, yani 8,5’luk tuğla duvarları işliyoruz. Bina doğu-batı doğrultusunda simetrik olduğu için bir tarafın duvarları ölçülmüş, benzer sayıları 2 katına çıkarılmıştır. Diğer katlar için ayrı ayrı metraj yapılabileceği gibi, benzer katlarda yalnızca benzer sayısı artırılarak toplam miktar elde edilebilir.

8,5 cm tuğla iç bölme duvarı metraj cetveli örneği
8,5 cm tuğla iç bölme duvarı metraj cetveli: simetri nedeniyle benzerler 2 alınmıştır

Duvar metrajı Excel tablosu: Örnekte kullanılan metraj cetvelini buraya tıklayarak indirebilirsiniz. Tablo, negatif benzerle girilen düşümleri ayrı sütunda toplar, satır ve sayfa sonlarında ara toplam ile genel toplamı otomatik verir.

1 m² Duvarda Kaç Adet Tuğla, Briket ve Gazbeton Var?

1 m² duvara giren blok sayısı bloğun duvar yüzüne bakan ölçüsüne (boy × yükseklik) ve derz kalınlığına bağlıdır. Duvar kalınlığı adedi değiştirmez, yalnızca bloğun hangi yüzünün dışta kaldığı önemlidir. Hesap şu bağıntıyla yapılır:

1 m²’deki adet = 1 / [(blok boyu + derz) × (blok yüksekliği + derz)]

Örneğin 19×19 cm yüzlü tuğla için 1 cm derzle: 1 / (0,20 × 0,20) = 25 adet. Aşağıdaki tabloda yaygın duvar malzemeleri için hesaplanmış değerler yer alıyor.

Malzeme Blok ölçüsü (boy × yükseklik × kalınlık) Derz 1 m²’deki adet
8,5’luk yatay delikli tuğla 19 × 19 × 8,5 cm 1 cm 25
13,5’luk tuğla (dik örgü) 19 × 19 × 13,5 cm 1 cm 25
13,5’luk tuğla (yatık örgü, 19 cm duvar) 19 × 13,5 yüz 1 cm 34,5
19’luk yatay delikli tuğla 19 × 19 × 19 cm 1 cm 25
Bims blok / briket 39 × 19 × 10–30 cm 1 cm 12,5
Beton (agregalı) briket 40 × 20 × 20 cm 1 cm 11,6 (≈ 12)
Gazbeton blok 60 × 25 × 7,5–30 cm 3 mm (yapıştırıcı) 6,55
Gazbeton blok 60 × 20 × 10–30 cm 3 mm (yapıştırıcı) 8,17

Kaynaklarda 8,5’luk tuğla için 26, gazbeton için 6,7, bims için 13,9 adet gibi değerlere de rastlanır. Bu değerler derz kalınlığı ihmal edilerek ya da yalnız bir yönde hesaba katılarak bulunmuştur ve biraz fazla sipariş vermenize yol açar. Fark küçük görünse de büyük bir projede yüzlerce bloğa karşılık gelir. Doğrusu, derzi her iki yönde hesaba katmak ve kırılma payını ayrı bir fire oranı olarak eklemektir.

Briket ve bims blok ölçüleri

Türkiye’de bims bloklar (briket) büyük çoğunlukla 39 cm boy ve 19 cm yükseklikte üretilir. Derzle birlikte modül 40 × 20 cm olur. Kalınlık ise 10, 13,5, 15, 19 (20’lik), 25 ve 30 cm seçenekleriyle değişir. 10 ve 13,5’luk bloklar iç bölme duvarlarında, 19 cm ve üstü dış ve daire ayırım duvarlarında kullanılır. Kalınlık değişse de yüz ölçüsü aynı kaldığı için 1 m²’ye her zaman 12,5 adet briket girer. Ölçü, ağırlık ve çeşitlerin ayrıntılı tablosu için briket ölçüleri ve briket çeşitleri yazımıza bakabilirsiniz.

Gazbeton bloklar ise 60 cm boyunda, 20 veya 25 cm yüksekliğinde ve 7,5 cm’den 30 cm’e kadar kalınlıklarda üretilir. İnce yapıştırıcı harçla örüldüğünden derz payı yaklaşık 2–3 mm’dir. Gazbetonun avantajlarını gazbeton kullanımı ve avantajları yazımızda anlattık.

Duvar Malzemesi Hesabı: Adet, Fire, Harç ve Hacim

Net duvar alanı bulunduktan sonra malzeme hesabı birkaç adımda yapılır. Hesaplayıcının varsayılan değerleri üzerinden ilerleyelim: 12,40 m ve iki adet 8,60 m uzunluğunda, 2,68 m yüksekliğinde 8,5’luk tuğla duvar ile üç kapı (0,90 × 2,10 m) ve iki pencere (1,50 × 1,40 m).

  • Brüt alan: (12,40 × 1 + 8,60 × 2) × 2,68 = 79,33 m²
  • Boşluklar: 0,90 × 2,10 × 3 + 1,50 × 1,40 × 2 = 9,87 m²
  • Net duvar metrajı: 79,33 − 9,87 = 69,46 m²
  • Tuğla adedi: 69,46 × 25 = 1.737 adet, %5 fire ile yaklaşık 1.824 adet
  • Duvar hacmi: 69,46 × 0,085 = 5,90 m³
  • Derz harcı: derz hacmi ve %20 kayıp payıyla yaklaşık 0,69 m³

Fire payı taşıma, kesim ve kırılmadan kaynaklanır. Tuğla ve bims için genellikle %3–5, çok köşeli ve bol boşluklu planlarda %5–8 alınır. Gazbeton testereyle kesilebildiği ve parçaları değerlendirilebildiği için fire daha düşüktür. Tuğla ve bims çoğunlukla adet ya da palet, gazbeton ise m³ olarak satılır. Bu yüzden gazbeton siparişinde hesaplayıcının verdiği duvar hacmi esas alınır.

Derz harcı, bloklar arasındaki boşluğun hacmidir. Hesaplayıcı bunu, 1 m² duvar hacminden blokların kapladığı hacmi çıkararak bulur. Delikli tuğlada harcın deliklere bir miktar girmesi ve şantiye kayıpları nedeniyle gerçek tüketim daha yüksektir; bu nedenle kayıp payı eklenir. Duvarlardaki harç ve çimento ihtiyacını sıva harcıyla birlikte planlamak için iç ve dış sıva malzeme hesabı yazımıza da göz atabilirsiniz.

Duvar Metrajında Sık Yapılan Hatalar

  • Kat yüksekliğini duvar yüksekliği almak: Döşeme ve kiriş yüksekliği düşülmezse metraj her katta %10–20 fazla çıkar.
  • Köşeleri iki kez saymak: Birbirini kesen duvarlarda kesişim bölgesi bir duvara dahil edilip diğerinden düşülmelidir.
  • Betonarmeyi düşmemek: Kolon, perde ve lento gibi betonarme elemanların alanı duvar metrajına girmez.
  • Farklı duvar tiplerini aynı cetvelde toplamak: 8,5’luk ve 13,5’luk duvarların birim fiyatları farklıdır. Bunlar tek kalemde toplanırsa maliyet ve hakediş hatalı çıkar.
  • Boşlukları unutmak: Özellikle cephe duvarlarında pencere düşümü büyük yer tutar. Doğrama listesiyle karşılaştırarak tüm boşlukların işlendiğini kontrol edin.
  • Fireyi adet hesabına gömmek: 1 m² için 26–27 adet gibi yuvarlanmış değerler kullanmak yerine net adedi bulup fireyi ayrı eklemek, siparişi daha şeffaf ve kontrol edilebilir yapar.

Duvar Tipine Göre Dikkat Edilecekler

Duvar metrajı yalnızca miktar hesabı değildir. Duvar tipi seçimi, yapının ısı yalıtımını, deprem davranışını ve yükünü de etkiler. Dış duvarlarda yalıtım ihtiyacına göre çift sıra sandviç duvar ya da tek sıra duvar üzerine mantolama tercih edilebilir. Sandviç duvarda iki duvar ayrı ayrı metraja girer. Yüksek ve uzun duvarlarda yatay derzlere murfor konur. TBDY 2018’e göre dolgu duvarların taşıyıcı sistemden ayrılması için esnek derz uygulaması da metraj ve keşifte ayrı bir kalem olarak düşünülmelidir.

Duvar türlerinin genel sınıflandırması için duvar tipleri, malzemeleri ve işlevleri, örgü sırasında dikkat edilecek kurallar için tuğla duvar örerken dikkat edilmesi gerekenler yazılarımızı okuyabilirsiniz. Kaba inşaatın diğer kalemleri için beton metrajı ve donatı (demir) metrajı rehberlerimizde de Excel tabloları ve hesaplayıcılar bulunuyor.

Sık Sorulan Sorular

Duvar metrajı nasıl hesaplanır?

Her duvarın uzunluğu net yüksekliğiyle ve benzer sayısıyla çarpılarak brüt alan bulunur. Kapı, pencere ve diğer boşlukların alanı çıkarılarak net duvar metrajı m² olarak elde edilir. Farklı malzeme ve kalınlıktaki duvarlar ayrı hesaplanır.

1 m² duvara kaç tuğla gider?

19×19 cm yüzlü 8,5’luk, 13,5’luk (dik) ve 19’luk tuğlalardan 1 cm derzle 1 m²’ye 25 adet gider. 13,5’luk tuğla yatık örülürse (19 cm duvar) bu sayı yaklaşık 34,5 adettir. Fire payı ayrıca eklenmelidir.

1 m² duvara kaç briket gider?

39×19 cm yüzlü bims blok (briket) için 1 cm derzle 1 m²’ye 12,5 adet gider. Blok kalınlığı (10, 13,5, 15, 20, 25 veya 30 cm) bu sayıyı değiştirmez.

1 m² duvara kaç gazbeton gider?

60×25 cm gazbeton bloktan ince yapıştırıcı harçla yaklaşık 6,55 adet, 60×20 cm bloktan yaklaşık 8,2 adet gider. Gazbeton genellikle m³ olarak satıldığından sipariş için duvar alanı duvar kalınlığıyla çarpılır.

Briket ölçüleri nelerdir?

En yaygın briket (bims blok) ölçüsü 39 × 19 cm yüzlüdür; kalınlıklar 10, 13,5, 15, 19, 25 ve 30 cm’dir. Agregalı beton briketler 40 × 20 × 20 cm ölçüsünde de üretilir.

Duvar metrajında kapı ve pencere düşülür mü?

Evet. Kapı, pencere ve menfez boşlukları kaba boşluk ölçüsüyle duvar alanından düşülür. Küçük boşluklar ve lento alanları için sözleşmede tanımlanan ölçüm esasları uygulanır.

Duvar metrajı Excel tablosu nereden indirilir?

Bu yazıdaki örnekte kullanılan duvar metraj tablosunu yukarıdaki indirme bağlantısından ücretsiz alabilirsiniz. Tablo, aks bazında duvar boyu, yüksekliği, benzer ve düşümleri girerek toplam duvar metrajını otomatik hesaplar.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir