TBDY Betonarme Kolon Tasarımı: Minimum Boyut, Sarılma Bölgesi ve Etriye Koşulları

TBDY betonarme kolon tasarımı, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018’in (TBDY 2018) 7. bölümünde süneklik düzeyi yüksek betonarme binalar için tanımlanan kolon kurallarını kapsar. Kolonlar, binanın düşey yüklerini temele aktaran ve deprem sırasında göçmeyi önleyen en kritik taşıyıcı elemanlardır. Bir kolonun kesit boyutları, eksenel yük düzeyi, boyuna donatı oranı, sarılma bölgesi ve etriye detayları doğru seçilmezse; kolon depremde gevrek bir şekilde kırılabilir ve binanın tamamı risk altına girer.

Bu yazıda TBDY 2018’e göre kolon minimum boyutları, eksenel yük sınırı, boyuna donatı koşulları, kolon sarılma bölgesi ve etriye aralıkları, enine donatı hesabı, kesme güvenliği ve güçlü kolon–zayıf kiriş ilkesini sırasıyla ele alıyoruz. Yazının ortasındaki kolon tasarım kontrol hesaplayıcısı ile kendi kolonunuzun bu koşulları sağlayıp sağlamadığını hemen kontrol edebilirsiniz.

Yazı; statik proje hazırlayan inşaat mühendisleri, proje kontrolü yapan yapı denetim personeli, şantiyede kolon imalatını denetleyen şantiye şefleri ve betonarme dersine çalışan öğrenciler için hızlı bir başvuru kaynağı olarak hazırlanmıştır. Her bölümde ilgili TBDY 2018 maddesi ve uygulamada dikkat edilmesi gereken noktalar birlikte verilmiştir.

Kolon Nedir? Betonarme Kolonun Görevi

Kolon, döşeme ve kirişlerden gelen düşey yükleri bir alt kata ve sonunda temele aktaran düşey taşıyıcı elemandır. Deprem sırasında ise kolonlar kat kesme kuvvetlerini ve devrilme momentlerinden kaynaklanan büyük eksenel kuvvetleri taşır. Bu nedenle kolonlar hem eksenel basınç hem de iki eksenli eğilme ve kesme etkisi altında çalışır. Kolon davranışında kullanılan temel kabuller için kolon davranışında temel kabuller yazımıza bakabilirsiniz.

Deprem yönetmeliklerinin kolonlara özel önem vermesinin nedeni basittir: Bir kiriş hasar gördüğünde yalnızca bir açıklık etkilenir, ancak bir kolonun göçmesi üstündeki tüm katların çökmesine yol açabilir. TBDY 2018’in kapasite tasarımı ilkesi de bu nedenle plastik mafsalların kolonlarda değil kirişlerde oluşmasını hedefler.

TBDY 2018’e Göre Kolon Enkesit Koşulları

Kolon minimum boyutları

TBDY 2018 madde 7.3.1.1’e göre dikdörtgen kesitli kolonların en küçük enkesit boyutu 300 mm’den, dairesel kesitli kolonların çapı ise 350 mm’den az olamaz. Bu sınır, eski yönetmeliklerdeki 250 mm sınırına göre artırılmıştır; böylece en küçük dikdörtgen kolon 300×300 mm, yani 90.000 mm² kesit alanına sahip olur. Kolon kesit sınırlarının gelişimini TBDY 2018 en küçük kolon enkesit boyutları yazımızda ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Eksenel yük sınırı: Ndm / (Ac·fck) ≤ 0,40

Kolonlarda eksenel basınç kuvveti arttıkça kesitin sünekliği azalır. Bu nedenle TBDY 2018 madde 7.3.1.2, kolon brüt kesit alanının aşağıdaki koşulu sağlamasını ister:

A_c ≥ N_dm / (0,40 · f_ck)

• N_dm: Düşey yükler ve deprem etkilerinin ortak etkisi altında (TS 498’deki hareketli yük azaltma katsayıları da dikkate alınarak) hesaplanan eksenel basınç kuvvetlerinin en büyüğü,
• A_c: Kolonun brüt enkesit alanı,
• f_ck: Betonun karakteristik silindir basınç dayanımıdır.

Örneğin C30 betonlu, 300×500 mm boyutlu bir kolon için izin verilen en büyük eksenel kuvvet 0,40 × 30 × 150.000 = 1.800 kN’dur. Hareketli yük azaltma katsayıları için sabit yük ve hareketli yük yazımıza, beton dayanım değerleri için fck, fcd, fctk ve fctd yazımıza bakabilirsiniz. TBDY’de kullanılabilecek en düşük beton sınıfı da önemlidir; bu konuyu TBDY 2018 kullanılabilir beton sınıfları yazımızda anlattık.

Kolon Boyuna Donatı Koşulları

TBDY 2018 madde 7.3.2’ye göre kolonlardaki boyuna donatı için şu kurallar geçerlidir:

Koşul	TBDY 2018 sınırı
En az boyuna donatı oranı	%1 (As ≥ 0,01·Ac)
En çok boyuna donatı oranı	%4 (bindirmeli kesitte %6)
En küçük donatı çapı	Ø14
Dairesel kolonda en az çubuk sayısı	6
Bindirme yeri	Kolon serbest yüksekliğinin orta üçte birlik bölgesi
Bindirme boyunca etriye aralığı	bmin/3 ve 150 mm’nin küçüğü

Boyuna donatı oranının %1’in altında olması, kolonun çatlama momentinden sonra ani kırılmasına; %4’ün üzerinde olması ise donatının yerleştirilmesini ve betonun sıkıştırılmasını zorlaştırarak boşluklu beton oluşmasına neden olur. Kolon donatısında kullanılacak çelik sınıfları için TBDY 2018 B420C, B500C ve S420 kullanımı yazımıza bakabilirsiniz.

Kolon donatı bindirmesi orta bölgede yapılmalı

TBDY 2018’in en önemli değişikliklerinden biri, kolon boyuna donatı bindirmelerinin artık kolon alt ucunda değil, kolon serbest yüksekliğinin orta üçte birlik bölgesinde yapılmasıdır. Depremde kolon uçları en çok zorlanan bölgeler olduğundan, bindirmenin bu bölgede yapılması donatının sıyrılmasına yol açabilir. Uygulamada bu kural kalıp ve demir işçiliğini zorlaştırsa da yapı güvenliği açısından vazgeçilmezdir. Ayrıntılar için kolon boyuna donatı bindirmesi orta bölgede yapılacak ve kolonlarda donatı bindirme boyları yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kolon Sarılma Bölgesi ve Etriye Koşulları

Kolonların uç bölgeleri, deprem sırasında en büyük moment ve kesme kuvvetlerinin oluştuğu, plastik şekil değiştirmelerin yoğunlaştığı bölgelerdir. Bu bölgelerde beton çekirdeğin sık etriyelerle sarılması, betonun basınç dayanımını ve şekil değiştirme kapasitesini artırır, boyuna donatının burkulmasını önler. TBDY 2018’de bu bölgeler kolon sarılma bölgesi olarak adlandırılır.

Kolon sarılma bölgesi uzunluğu

Kolonun alt ve üst uçlarında tanımlanan her bir sarılma bölgesinin uzunluğu aşağıdaki üç değerin en büyüğünden az olamaz:

• Kolon kesitinin büyük boyutunun 1,5 katı,
• Kolon serbest yüksekliğinin 1/6’sı,
• 500 mm.

Konsol kolonlarda sarılma bölgesi yalnızca alt uçta tanımlanır ve uzunluğu kolon boyutunun en az iki katıdır. Örneğin 300×500 mm kesitli ve 2,50 m serbest yükseklikli bir kolonda sarılma bölgesi uzunluğu max(750; 417; 500) = 750 mm olur.

Etriye aralıkları

Bölge	En büyük etriye aralığı	En küçük çap
Sarılma bölgesi	bmin/3, 150 mm ve 6·Øl değerlerinin en küçüğü (en az 50 mm)	Ø8
Kolon orta bölgesi	bmin/2 ve 200 mm değerlerinin küçüğü	Ø8
Kolon-kiriş birleşim bölgesi	Sarılma bölgesi koşulları sürdürülür (kuşatılmış birleşimlerde gevşetilebilir)	Ø8

Burada bmin kolonun en küçük kesit boyutu, Øl ise en küçük boyuna donatı çapıdır. Etriye kolları ve/veya çirozlar arasındaki yatay uzaklık, etriye çapının 25 katını geçmemelidir. Kirişlerdeki etriye koşullarıyla karşılaştırmak için kirişlerde etriye koşulu yazımıza bakabilirsiniz.

Özel deprem etriyesi ve çirozlar

Kolonlarda kullanılan etriyeler özel deprem etriyesi olarak düzenlenir: Her iki ucunda 135 derece kıvrımlı kanca bulunur, kanca iç çapı en az 5Ø, kancanın düz kısmı ise nervürlü donatıda en az 6Ø ve 80 mm’dir. Çirozlar da etriye ile aynı çap ve aralıkta olmalı, boyuna donatıyı ve dış etriyeyi birlikte sarmalıdır. Etriyenin işlevini etriye nedir, ne işe yarar, çiroz uygulamasını ise çiroz nedir, nasıl bağlanır ve çirozlar boyuna donatı ve dış etriyeyi saracaktır yazılarımızda bulabilirsiniz.

Sarılma bölgesinde en az enine donatı (Ash)

Kolon eksenel kuvveti N_d > 0,20·A_c·f_ck olduğunda, sarılma bölgesindeki enine donatının toplam alanı her iki doğrultuda aşağıdaki iki bağıntıdan büyük olanı sağlamalıdır:

A_sh ≥ 0,30 · s · b_k · [(A_c / A_ck) − 1] · (f_ck / f_ywk)
A_sh ≥ 0,075 · s · b_k · (f_ck / f_ywk)

Burada s etriye aralığı, b_k göbek (çekirdek) boyutu, A_ck sargı donatısının dış kenarları arasında kalan çekirdek alanı, f_ywk ise enine donatının karakteristik akma dayanımıdır. N_d ≤ 0,20·A_c·f_ck olduğunda bu değerlerin en az 2/3’ü kullanılır.

TBDY Kolon Tasarımı Kontrol Hesaplayıcı

Aşağıdaki hesaplayıcıya kolon kesitini, beton sınıfını, eksenel kuvveti ve donatı bilgilerini girerek TBDY 2018’deki temel kolon koşullarını tek ekranda kontrol edebilirsiniz. Sağlanmayan koşullar kırmızı, sağlananlar yeşil olarak gösterilir.

Kolon Ön Boyutlandırma Nasıl Yapılır? (Örnek)

Statik projenin ilk aşamasında kolon boyutları, kolonun taşıdığı yük alanı ve kat sayısı üzerinden yaklaşık olarak belirlenir. Basit bir örnekle adımları inceleyelim:

1. Yük alanı: Aks aralıkları 5,0 m × 5,0 m olan bir iç kolon yaklaşık 25 m² döşeme alanı taşır.
2. Kat yükü: Konut binalarında sabit ve hareketli yükler birlikte, kat başına yaklaşık 12–14 kN/m² alınabilir. 13 kN/m² ile bir katın kolona aktardığı yük 25 × 13 = 325 kN olur.
3. Toplam yük: 5 katlı bir binada en alt kat kolonuna gelen düşey yük yaklaşık 5 × 325 = 1.625 kN’dur. Deprem etkisiyle kenar ve köşe kolonlarda bu değer artabilir.
4. Gerekli kesit alanı: C30 beton için Ac ≥ 1.625.000 / (0,40 × 30) ≈ 135.400 mm² bulunur.
5. Kesit seçimi: 300 × 500 mm (150.000 mm²) veya 400 × 400 mm (160.000 mm²) kesitli kolon bu koşulu sağlar.
6. Donatı: %1 en az donatı oranı için 300 × 500 mm kesitte As ≥ 1.500 mm² gerekir; 8Ø16 (1.608 mm²) uygun bir başlangıçtır.

Bu yaklaşım yalnızca ön boyutlandırma içindir. Kesin boyutlar, deprem hesabı yapılarak bulunan iç kuvvetlere, göreli kat ötelemesi sınırlarına ve güçlü kolon–zayıf kiriş koşuluna göre belirlenir. Döşeme yüklerinin nasıl hesaplandığını yapıya etkiyen düşey yükler yazımızda bulabilirsiniz.

Kolon Yerleşimi ve Taşıyıcı Sistem Düzeni

İyi bir kolon tasarımı, iyi bir taşıyıcı sistem düzeniyle başlar. Kolonların planda düzenli akslar üzerinde, katlar boyunca süreksizlik olmadan devam etmesi; kolon yönlerinin binanın iki ana doğrultusunda dengeli rijitlik oluşturacak şekilde seçilmesi gerekir. Uzun kenarları hep aynı yöne bakan kolonlar, binanın bir doğrultuda zayıf kalmasına neden olur. Kolonların bir katta kaldırılması veya kirişe oturtulması TBDY 2018’de düzensizlik olarak tanımlanır ve kesinlikle kaçınılması gereken bir durumdur. Taşıyıcı sistemin düzenlenmesine ilişkin kurallar için betonarme taşıyıcı sistemin düzenlenmesinde dikkat edilmesi gerekenler yazımıza bakabilirsiniz.

Kolon ile Perde Arasındaki Fark

TBDY 2018’e göre bir düşey taşıyıcı elemanın kolon mu perde mi sayılacağı kesit boyutlarının oranına bağlıdır. Kesitin uzun kenarının kısa kenarına oranı 6’dan büyük olan elemanlar perde olarak tanımlanır ve perde kurallarına göre tasarlanır. Bu oranın altındaki elemanlar ise kolon kurallarına tabidir. Perdeler kolonlara göre çok daha rijit olduğundan deprem yüklerinin büyük bölümünü üstlenir ve kolonları korur. Perde tanımı için TBDY 2018 perde tanımı ve kesit oranları, perdeli sistemlerin davranışı için perdeli çerçeve betonarme taşıyıcı sistemler yazılarımıza bakabilirsiniz.

Şantiyede Kolon Uygulamasında Dikkat Edilecekler

Statik projede doğru tasarlanan bir kolon, şantiyede yanlış uygulandığında beklenen performansı gösteremez. Kolon imalatında şu noktalar kontrol edilmelidir:

• Paspayı: Etriye dış yüzünden itibaren gerekli beton örtüsü plastik paspayı elemanlarıyla sağlanmalıdır.
• Etriye kancaları: 135 derece kıvrımlı ve yeterli uzunlukta olmalı, etriyeler boyuna donatıya sıkıca bağlanmalıdır.
• Sarılma bölgesi sıklaştırması: Kolon alt ve üst uçlarında projede belirtilen sık etriye bölgesi eksiksiz uygulanmalıdır.
• Kalıp: Kalıp düşeyliği kontrol edilmeli, kalıp birleşimlerinden şerbet kaçışı engellenmelidir.
• Beton dökümü: Beton yüksekten serbest düşürülmemeli, katmanlar halinde dökülüp vibratörle sıkıştırılmalıdır. Betona şantiyede su eklenmemelidir.
• Kür: Kalıp alındıktan sonra kolon yüzeyleri en az 7 gün nemli tutulmalıdır.

Şantiyede betona su eklemenin zararlarını şantiyede betona su eklemek yazımızda anlattık.

Kolonlarda Kesme Güvenliği

Depremde kolonların eğilme kapasitesine ulaşmadan kesme kuvvetiyle gevrek bir şekilde kırılmasını önlemek için TBDY 2018 kapasite tasarımı yaklaşımını uygular. Kolon tasarım kesme kuvveti V_e, kolonun alt ve üst uçlarındaki moment kapasitelerinden (pekleşmeli taşıma gücü momentleri) hesaplanır. Ancak bu değerin, düşey yükler ve deprem etkisi altında hesaplanan kesme kuvvetinin dayanım fazlalığı katsayısı D ile büyütülmüş değerini aşması gerekmez.

Kesitin kesme dayanımı V_r = V_c + V_w bağıntısıyla hesaplanır ve V_e ≤ V_r olmalıdır. Ayrıca kesme kuvvetinin beton ezilmesini önleyen üst sınırı aşmaması gerekir; bu sınır TBDY 2018’de beton basınç dayanımının kareköküne bağlı olarak verilmiştir. Sarılma bölgelerinde, eksenel basınç düşük ve kesme kuvvetinin büyük kısmı deprem kaynaklı olduğunda betonun kesme katkısı V_c ihmal edilir.

Güçlü Kolon – Zayıf Kiriş İlkesi

TBDY 2018’in kolon tasarımındaki en temel ilkelerinden biri güçlü kolon–zayıf kiriş koşuludur. Buna göre bir düğüm noktasına birleşen kolonların moment taşıma kapasitelerinin toplamı, kirişlerin moment kapasitelerinin toplamının en az 1,2 katı olmalıdır:

(M_ra + M_rü) ≥ 1,2 · (M_ri + M_rj)

Bu koşul, deprem enerjisinin kirişlerde oluşan plastik mafsallarla sönümlenmesini ve kolonların ayakta kalmasını sağlar. Koşulun ayrıntılarını güçlü kolon zayıf kiriş koşulu yazımızda inceleyebilirsiniz.

Kolon-Kiriş Birleşim Bölgeleri

Kolon ve kirişlerin kesiştiği bölgeler birleşim bölgesi olarak adlandırılır ve depremde çok büyük kesme kuvvetlerine maruz kalır. Kirişlerin kolona dört taraftan birleştiği ve kiriş genişliklerinin kolon genişliğinin en az 3/4’ü olduğu birleşimler kuşatılmış birleşim, diğerleri kuşatılmamış birleşim olarak sınıflandırılır. Kuşatılmamış birleşimlerde kolon sarılma bölgesi etriyeleri birleşim içinde de devam ettirilmelidir. Birleşim bölgesindeki kesme kuvvetinin, beton basınç dayanımına bağlı sınırları aşmaması gerekir. Konu hakkında daha fazla bilgi için kuşatılmış kolon yetersizliği yazımıza bakabilirsiniz.

Kısa Kolon Etkisi

Bant pencere, merdiven sahanlığı veya bodrum kat duvarları gibi nedenlerle kolon yüksekliğinin bir kısmı serbest kalmadığında, kolonun etkin boyu kısalır ve rijitliği büyük ölçüde artar. Böyle kolonlar depremde beklenenden çok daha büyük kesme kuvveti çeker ve çapraz kesme çatlaklarıyla gevrek bir şekilde kırılır. Bu duruma kısa kolon etkisi denir. Tasarımda kısa kolon oluşumundan kaçınılmalı, kaçınılamıyorsa kesme tasarımı kısa kolon boyuna göre yapılmalı ve sarılma bölgesi etriyeleri kolon boyunca sürdürülmelidir. Ayrıntılı bilgi için kısa kolon nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Dairesel ve Özel Kesitli Kolonlar

Dairesel kolonlar mimari açıdan salon, lobi ve otopark gibi alanlarda tercih edilir. TBDY 2018’e göre dairesel kolonların çapı en az 350 mm olmalı ve en az 6 adet boyuna donatı kullanılmalıdır. Dairesel kolonlarda enine donatı olarak spiral (fret) veya dairesel etriye kullanılır; spiral donatının sargı etkisi dikdörtgen etriyelere göre daha verimlidir. L, T ve artı (+) şeklindeki özel kesitli kolonlarda ise her bir kolun ayrı ayrı sarılması ve köşe donatılarının özel deprem etriyeleriyle tutulması gerekir.

Narinlik ve İkinci Mertebe Etkileri

Kolon boyu arttıkça ve kesit inceldikçe, eksenel yük altında oluşan yanal yer değiştirmeler ek momentler doğurur. Bu duruma ikinci mertebe (P-Δ) etkisi denir. TS 500’e göre kolonun narinlik oranı belirli sınırların üzerindeyse moment büyütme yöntemiyle tasarım momentleri artırılır; narinlik oranı çok yüksek olan kolonlar ise kabul edilmez. Deprem hesabında da TBDY 2018, ikinci mertebe gösterge değeri ile kat bazında P-Δ etkilerinin kontrol edilmesini ister. Konut binalarında 2,8–3,0 m kat yüksekliği ve 300 mm’den büyük kolon boyutlarıyla narinlik genellikle sorun oluşturmaz; ancak yüksek tavanlı sanayi yapıları, galeri boşlukları ve otopark rampalarındaki uzun kolonlarda mutlaka kontrol edilmelidir.

Kolonların yanal rijitliği, binanın göreli kat ötelemesi sınırlarını sağlayıp sağlamadığını doğrudan etkiler. Kolon rijitliğinin nasıl hesaplandığını rijitlik nedir yazımızda inceleyebilirsiniz. Komşu katlar arasındaki rijitlik farkının yol açtığı yumuşak kat düzensizliği için de B2 yumuşak kat düzensizliği yazımıza bakabilirsiniz. Yumuşak kat oluşan binalarda zemin kat kolonları depremde en büyük hasarı gören elemanlardır; bu nedenle ticari zemin katlarda kolon kesitleri ve donatıları üst katlara göre daha dikkatli belirlenmelidir.

TDY 2007 ve TBDY 2018 Kolon Kurallarının Karşılaştırılması

Konu	TDY 2007	TBDY 2018
En küçük kolon boyutu	250 mm (kesit alanı ≥ 75.000 mm²)	300 mm (dairesel kolonda çap ≥ 350 mm)
Eksenel yük sınırı	Ndm ≤ 0,50·fck·Ac	Ndm ≤ 0,40·fck·Ac
Boyuna donatı bindirme yeri	Kolon alt ucunda (koşullu)	Kolon orta üçte birlik bölgesi
Kullanılabilecek en düşük beton	C20	C25
Donatı çeliği	S420	B420C ve B500C

İki yönetmelik arasındaki diğer farkları TDY 2007 ile TBDY 2018 arasındaki farklar yazımızda ele aldık.

Kolon Tasarımında Sık Yapılan Hatalar

1. Mimari projeye uymak için kolonun 300 mm’den ince seçilmesi veya eksenel yük oranının 0,40’ın üzerinde kalması,
2. Boyuna donatı bindirmelerinin kolon alt ucunda yapılması,
3. Sarılma bölgesi uzunluğunun yalnızca 500 mm alınması, 1,5·hmax ve ln/6 koşullarının unutulması,
4. Etriye kancalarının 90 derece bükülmesi veya çirozların yalnızca boyuna donatıyı sarması,
5. Kolon-kiriş birleşim bölgesinde etriye konulmaması,
6. Kısa kolon oluşturan bant pencere ve parapet detaylarının statik projede dikkate alınmaması,
7. Şantiyede beton örtüsünün sağlanmaması ve paspayı elemanlarının kullanılmaması.

Kolon detaylarının şantiyede doğru uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek için statik proje nasıl okunur yazımız da yararlı olacaktır. Kirişler ve perdeler için benzer kuralları TBDY betonarme kiriş tasarımı ve TBDY betonarme perde tasarımı yazılarımızda bulabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

TBDY 2018’e göre en küçük kolon boyutu nedir?

Dikdörtgen kesitli kolonların en küçük boyutu 300 mm, dairesel kesitli kolonların çapı en az 350 mm olmalıdır. Ayrıca kesit alanı Ac ≥ Ndm/(0,40·fck) koşulunu sağlamalıdır.

Kolonda boyuna donatı oranı ne olmalı?

Boyuna donatı oranı brüt kesit alanının %1’inden az, %4’ünden fazla olamaz. Bindirme yapılan kesitlerde toplam oran %6’yı geçmemelidir. En küçük donatı çapı Ø14’tür.

Kolon sarılma bölgesi uzunluğu nasıl hesaplanır?

Kolon kesitinin büyük boyutunun 1,5 katı, kolon serbest yüksekliğinin 1/6’sı ve 500 mm değerlerinin en büyüğü alınır.

Kolonda etriye aralığı kaç cm olmalı?

Sarılma bölgesinde bmin/3, 150 mm ve 6·Øl değerlerinin en küçüğü; orta bölgede ise bmin/2 ve 200 mm’nin küçüğü aşılmamalıdır. Sarılma bölgesinde aralık 50 mm’den az olmamalıdır.

Kolonda en az kaç mm etriye kullanılır?

TBDY 2018’e göre kolon sarılma ve orta bölgelerinde Ø8’den küçük enine donatı kullanılamaz.

Kolon bindirmesi nerede yapılır?

TBDY 2018’e göre kolon boyuna donatı bindirmeleri kolon serbest yüksekliğinin orta üçte birlik bölgesinde yapılmalıdır. Bindirme boyunca etriye aralığı bmin/3 ve 150 mm’nin küçüğünü geçemez.

Kolon tasarımında hangi beton sınıfı kullanılır?

TBDY 2018’e göre deprem bölgelerindeki betonarme binalarda C25’ten düşük beton sınıfı kullanılamaz. Uygulamada kolonlarda genellikle C30 ve üzeri betonlar tercih edilir.

Ndm/Ac·fck ≤ 0,40 sağlanmazsa ne yapılır?

Kolon kesiti büyütülür veya daha yüksek dayanımlı beton sınıfı seçilir. Perde duvar eklenerek kolonlara gelen eksenel yükün azaltılması da bir çözüm olabilir.