Asansör Zorunluluğu Kaç Kat? Apartmanda Asansör Şartları (2026)
Asansör zorunluluğu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 34. maddesine göre belirlenir: Tek bağımsız bölümlü müstakil konutlar hariç, kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılması, kat adedi 4 ve daha fazla olan binalarda ise asansör yapılması zorunludur. Kat adedine, içinde bağımsız bölüm, ortak alan veya eklenti bulunan bodrum katlar da dâhildir. Ayrıca 10 ve daha fazla katlı binalarda veya zemin kat üzerinde 20’den fazla konut bulunan yapılarda en az 2 asansör yapılmalı ve bunlardan biri acil durumda çalışabilecek özellikte olmalıdır. Bu rehberde kat adedinin nasıl sayıldığını, kabin ölçülerini, umumi binalara ilişkin kuralları, mevcut binaya sonradan asansör eklemeyi, asansör giderlerini kimin ödeyeceğini ve 1 Temmuz 2026 değişikliklerini ayrıntılı şekilde ele alıyoruz.
Kaç Katlı Binada Asansör Zorunlu?
| Kat adedi (bodrum dâhil) | Konut binalarında durum |
|---|---|
| 1 – 2 kat | Asansör zorunlu değil (istenirse yapılabilir) |
| 3 kat | Asansör zorunlu değil, ancak projede asansör yeri bırakılması zorunlu |
| 4 kat ve üzeri | Asansör yapılması zorunlu |
| 10 kat ve üzeri veya zemin üstünde 20’den fazla konut | En az 2 asansör, biri acil durum özellikli; 10 kat ve üzerinde ayrıca biri sedye ölçülerinde |
Tek bağımsız bölümlü konutlar, yani müstakil evler, bu zorunluluğun dışındadır. Bu binalarda asansör yapılması sahibinin tercihine bırakılmıştır.
Kat Adedi Nasıl Sayılır? Bodrum Kat Dâhil mi?
Asansör zorunluluğunda en çok yanlış anlaşılan nokta kat adedinin hesabıdır. Yönetmeliğe göre kat adedine; zemin kat, normal katlar ve içinde bağımsız bölüm, ortak alan veya eklenti bulunan bodrum katlar dâhildir. Örneğin:
- Zemin + 2 normal kat + içinde daire bulunan 1 bodrum kat = 4 kat → asansör zorunlu.
- Zemin + 2 normal kat + yalnızca kazan dairesi, su deposu ve elektrik odası bulunan bodrum = 3 kat → asansör yeri bırakılır.
- Zemin + 3 normal kat (bodrum yok) = 4 kat → asansör zorunlu.
Isı merkezi, kazan dairesi, elektrik odası, su deposu gibi yalnızca teknik hacimlerin bulunduğu bodrumlar kat adedine katılmaz. Ancak depo (eklenti), otopark (ortak alan) veya daire bulunan bodrumlar katılır. Bu nedenle bodrumu otopark olarak kullanılan 3 normal katlı bir apartmanda da asansör zorunlu hâle gelir.
“Asansör Yeri Bırakılması” Ne Demek?
3 katlı binalarda yönetmelik asansör yapılmasını değil, asansör yeri bırakılmasını ister. Bu, mimari ve statik projede ileride bir asansörün sığabileceği ölçüde bir kuyu boşluğunun planlanması anlamına gelir. Uygulamada bu alan genellikle merdiven boşluğunun yanında, tüm katlarda üst üste gelecek şekilde ayrılır ve döşemelerde bu bölge ileride kolayca açılabilecek biçimde tasarlanır. Böylece bina sakinleri ileride asansör yapmaya karar verdiğinde taşıyıcı sistemde büyük bir müdahaleye gerek kalmaz. Asansör yeri, asgari kabin ve sahanlık ölçülerini karşılayacak büyüklükte olmalıdır; aksi hâlde ileride yapılacak asansör yönetmeliğe uygun olmayabilir. Merdiven ve kat planlaması için merdivenlerin tasarımına ilişkin genel koşullar yazımıza göz atabilirsiniz.
Asansör yapılmış olması, yönetmelikte belirtilen merdiven ölçüleri şartını ortadan kaldırmaz. Yani asansörlü bir binada da merdiven genişlikleri ve basamak ölçüleri yönetmeliğe uygun olmalıdır.
Asansör Hangi Katlara Hizmet Vermeli?
Asansör zorunluluğu bulunan binalarda asansörün bodrum katlar dâhil tüm katlara hizmet vermesi gerekir (PAİY m.34/8). İçinde bağımsız bölüm, ortak alan veya eklenti bulunmayan bodrum katlara ulaşım zorunlu değildir. Ayrıca asansöre bina girişinden itibaren erişilebilirlik standartlarına uygun, engelsiz bir yol sağlanmalı ve asansör erişilebilirlik standartlarına uygun donanıma sahip olmalıdır.
Asansör Kabin ve Sahanlık Ölçüleri
Tek asansörlü binalarda ve birden fazla asansörlü binalarda asansörlerin en az yarısında aşağıdaki asgari ölçüler sağlanmalıdır:
| Ölçü | Asgari değer |
|---|---|
| Kabin dar kenarı | 1,20 m |
| Kabin alanı | 1,80 m² |
| Kapı net geçiş genişliği | 0,90 m |
| Asansör önü sahanlık genişliği (sürgülü kapı) | 1,20 m |
| Asansör önü sahanlık genişliği (dışa açılan kapı) | 1,50 m |
Birden fazla asansör varsa ve sayı tek ise, bu ölçülerde yapılacak asansör sayısı bir alt tam sayıya yuvarlanır. Taban alanı hakkı 120 m²’nin altındaki parsellerde ve tek bağımsız bölümlü konutlarda, TSE standartlarına uyulup uyulmayacağı konusunda idare yetkilidir.
Sedye (yük) asansörü ölçüleri
10 ve daha fazla katlı binalarda asansörlerden en az birinin; dar kenarı en az 1,20 m, alanı en az 2,52 m² ve kapı net genişliği en az 1,10 m olacak şekilde, sedye taşımaya uygun yapılması gerekir (m.34/5). Bu ölçü, acil durumda bir sedyenin kabine sığabilmesini sağlar.
İki Asansör ve Acil Durum Asansörü Ne Zaman Zorunlu?
PAİY m.34/4’e göre aşağıdaki binalarda en az 2 asansör yapılması zorunludur:
- Kullanılabilir kat alanı 800 m²’den ve kat adedi 3’ten fazla olan umumi binalar,
- Uygulama imar planına göre 10 kat ve üzeri binalar,
- Zemin kat üzerinde 20’den fazla konut kullanımlı bağımsız bölüm bulunan yapılar.
Bu asansörlerden en az biri; herhangi bir tehlike anında, arıza veya elektrik kesintisinde zemin kata ulaşıp kapılarını açacak, yangına dayanıklı malzemeden yapılmış, duman sızdırmaz kuyu içinde ve kesintisiz bir güç kaynağından beslenecek şekilde tesis edilmelidir. Yangın güvenliği açısından bu asansörlerin ayrıca Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerini de sağlaması gerekir.
Umumi Binalarda Asansör Zorunluluğu
AVM, ofis, otel, okul, hastane ve benzeri umumi binalarda kurallar konutlardan daha sıkıdır. Tek katlı binalar hariç olmak üzere, kullanılabilir katlar alanı 800 m²’den fazla olan veya kat adedi birden fazla olan umumi binalarda en az bir asansör zorunludur. Yani iki katlı küçük bir işyeri binasında bile, konutlardan farklı olarak asansör gerekir. Ayrıca idare, kullanım yoğunluğu ve özellik arz eden binalarda asansör sayısını ve asgari ölçülerini artırmaya yetkilidir.
Asansör Zorunluluğu Kontrol Aracı
Aşağıdaki araçta binanın kullanım türünü, zemin dâhil normal kat sayısını, bağımsız bölüm veya ortak alan içeren bodrum kat sayısını ve zemin üstündeki konut sayısını girin. Araç; kat adedini, asansör yeri mi yoksa asansör mü gerektiğini, en az kaç asansör yapılacağını ve asgari kabin ölçülerini gösterir.
Mevcut Binaya Sonradan Asansör Yapılabilir mi?
Evet. Asansörü olmayan eski apartmanlarda sonradan asansör yapılması, hem yaşlı ve engelli sakinler hem de konut değeri açısından sık gündeme gelen bir konudur. Bu süreçte üç ayrı konuya bakılır:
1. Kat malikleri kurulu kararı
Asansör, ortak yerlerin kullanımını kolaylaştıran faydalı bir yenilik sayılır ve Kat Mülkiyeti Kanunu m.42 uyarınca kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla alınacak kararla yapılabilir. Engellilerin yaşamı için zorunluluk göstermesi hâlinde, kat malikleri en geç üç ay içinde toplanıp karar verir; toplantı yapılamaz ya da talep reddedilirse ilgili kat malikinin başvurusu üzerine, bina güvenliğini tehlikeye sokmadığını belirten komisyon raporuna dayanılarak proje değişikliği onaylanabilir.
2. İmar mevzuatı ve proje
Asansör yapılabilmesi için tadilat projesi hazırlanıp idareye onaylatılmalıdır. Mevzuat değişikliği veya kat ilavesi nedeniyle asansör zorunlu hâle gelen mevcut yapılarda, bina içinde asansör yapılamıyorsa panoramik asansör veya mekanik kaldırma iletme platformu yapılabilir; bu durumda parsel sınırına en az 1,50 m mesafe bırakılması gerekir. 1 Temmuz 2026 değişikliğiyle, eski kurallara göre yapılmış ve bodrum hariç en fazla 3 katlı tek bağımsız bölümlü müstakil konutlarda da, idarenin onayı ve mühendislik belgeleriyle bina içinde asansör veya erişilebilirlik standartlarına uygun kaldırma platformu tesis edilmesinin önü açılmıştır.
3. Statik uygunluk
Mevcut binada asansör kuyusu açılması döşemelerde boşluk, yeni yükler ve bazen temel takviyesi gerektirir. Bu nedenle bir inşaat mühendisinin taşıyıcı sistem değerlendirmesi yapması şarttır. Kat ilavesi gibi benzer müdahaleler için mevcut binaya kat eklemek yazımızdaki statik değerlendirme ilkeleri burada da geçerlidir.
Asansör Giderlerini Kim Öder? Zemin Kat Öder mi?
Bu konuda iki ayrı durum vardır ve sıkça karıştırılır:
- Mevcut asansörün bakım, onarım ve işletme giderleri: Kat Mülkiyeti Kanunu m.20’ye göre, aksine bir anlaşma yoksa ortak tesislerin işletme ve bakım giderlerine her kat maliki arsa payı oranında katılır. Kanun, kat malikinin bağımsız bölümünün durumu nedeniyle bu tesisten faydalanmaya ihtiyacı olmadığını ileri sürerek ödemeden kaçınamayacağını açıkça belirtir. Bu nedenle zemin kat malikleri de, yönetim planında farklı bir düzenleme yoksa, asansör giderlerine katılmakla yükümlüdür.
- Sonradan yapılan yeni asansörün kurulum maliyeti: KMK m.42’ye göre faydalı yenilik ve ilavelerin giderleri, yeniliklerden faydalananlar tarafından faydalanma oranına göre ödenir. Bu nedenle yeni bir asansörün yapım maliyetinin paylaşımında, kat malikleri kurulunun alacağı karar ve faydalanma oranı belirleyici olur.
Yönetim planı, bu kuralların uygulanmasında farklı düzenlemeler içerebilir; uyuşmazlık durumunda yönetim planınızı ve gerekiyorsa bir hukukçunun görüşünü esas alın.
Asansör Bakımı ve Periyodik Kontrol
Asansörlerin yapımı ve işletilmesinde Asansör Yönetmeliği ile TSE standartlarına uyulması gerekir. İşletme aşamasında asansörün ayda bir bakımının yetkili bir bakım firmasınca yapılması ve yılda bir yetkili muayene kuruluşlarınca periyodik kontrolünün yaptırılması zorunludur. Periyodik kontrol sonunda asansöre durumunu gösteren renkli etiket asılır:
- Yeşil: Kusursuz.
- Mavi: Hafif kusurlu; eksikler bir sonraki kontrole kadar giderilmelidir.
- Sarı: Kusurlu; eksikler mevzuatta belirtilen kısa süre içinde giderilmeli, aksi hâlde asansör hizmetten men edilebilir.
- Kırmızı: Güvensiz; asansörün kullanılmasına izin verilmez ve ilgili idare tarafından mühürlenebilir.
Bina yöneticisi, periyodik kontrolün zamanında yaptırılmasından ve tespit edilen eksikliklerin giderilmesinden sorumludur.
1 Temmuz 2026 Değişikliği ve Geçiş Hükümleri
1 Temmuz 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikle PAİY m.34’ün birinci ve sekizinci fıkraları güncellenmiş, kat adedinin hesabında bodrum katlarla ilgili kurallar netleştirilmiş ve müstakil konutlara sonradan asansör veya kaldırma platformu yapılabilmesine imkân tanınmıştır. Geçiş hükümlerine göre, değişiklikten önce ruhsat başvurusu yapılmış, noter onaylı inşaat sözleşmesi bulunan veya ihale kararı alınmış yapılarda önceki hükümlerin uygulanması mümkündür. Projeniz bu tarihe yakın bir dönemde başladıysa, hangi hükmün uygulanacağını belediyenizden teyit edin.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaç katlı binada asansör zorunlu?
Kat adedi 4 ve daha fazla olan binalarda asansör yapılması zorunludur. 3 katlı binalarda asansör yeri bırakılmalıdır. Tek bağımsız bölümlü müstakil konutlar bu kuralın dışındadır.
Bodrum kat asansör zorunluluğunda sayılır mı?
İçinde bağımsız bölüm, ortak alan (otopark gibi) veya eklenti (depo gibi) bulunan bodrum katlar kat adedine dâhildir. Yalnızca kazan dairesi, su deposu, elektrik odası gibi teknik hacimler bulunan bodrumlar sayılmaz.
3 katlı binaya asansör zorunlu mu?
Zorunlu değildir; ancak projede ileride asansör yapılabilecek bir kuyu yeri bırakılması zorunludur. Bodrum katında daire, otopark veya depo varsa kat adedi 4’e çıkar ve asansör zorunlu hâle gelir.
Kaç katta iki asansör zorunlu?
10 kat ve üzeri binalarda veya zemin kat üzerinde 20’den fazla konut bulunan yapılarda en az iki asansör zorunludur. Kat alanı 800 m²’den ve kat adedi 3’ten fazla olan umumi binalarda da iki asansör gerekir.
Asansör kabini en az kaç metrekare olmalı?
Kabinin dar kenarı en az 1,20 m, alanı en az 1,80 m² ve kapı net geçiş genişliği en az 0,90 m olmalıdır. 10 kat ve üzeri binalarda en az bir asansörün kabini 2,52 m², kapısı 1,10 m olmalıdır.
Zemin kattaki daire asansör aidatı öder mi?
Kat Mülkiyeti Kanunu m.20’ye göre, yönetim planında aksine bir hüküm yoksa ortak tesislerin işletme giderlerine her kat maliki arsa payı oranında katılır ve faydalanmadığını ileri sürerek ödemeden kaçınamaz.
Eski apartmana asansör yapmak için kaç kişinin onayı gerekir?
Asansör faydalı yenilik sayıldığından, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karar alınması yeterlidir. Ayrıca tadilat projesi onayı ve statik değerlendirme gerekir.
Asansör periyodik kontrolü ne sıklıkla yapılır?
Asansörlerin yılda bir kez yetkili muayene kuruluşlarınca periyodik kontrolü, ayda bir kez de yetkili firmalarca bakımı yapılmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat atıfları, 1 Temmuz 2026 değişikliklerini içeren Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun güncel metinlerine dayanır. Belediyelerin kendi imar yönetmelikleri ek kurallar içerebilir.
İlgili Yazılar
- Merdivenlerin Tasarımına İlişkin Genel Koşullar
- Mevcut Binaya Kat Eklemek
- Kat Mülkiyeti Nedir?
- İskan Nedir, Nasıl Alınır?
- Yüksek Bina Taşıyıcı Sistemleri


