İnşaat Mühendislerinin Bilmesi Gereken Bilgisayar Programları

İnşaat mühendislerinin bilmesi, öğrenmesi gereken programlar, temelde mühendislerin yoğunlaştıkları alan ile doğrudan ilişkilidir. Fakat temel mühendislik problemleri, raporlamalar, analizler ve teknik çizimler konusunda belirli bir seviyede de olsa her inşaat mühendisinin hakim olması gereken programlar vardır. Ayrıca mühendislikten bağımsız olarak iş hayatının çoğu alanında işverenler tarafından, çalışanlardan bazı temel bilgisayar programlarına hakim olmaları beklenmektedir. Tüm bu gereklilikler karşısında ve günümüz teknoloji seviyesinde, özellikle inşaat mühendisliği gibi kapsamı geniş, teknik ve büyük problemlerle boğuşulan bir alanda bilgisayar programları olmadan başarılı olabilmek neredeyse imkansızdır.

Örneğin günümüz yönetmelikleriyle statik analizin elle yapılmasının mümkün olmayacağı gibi 200 küsür iş kalemini içeren bir süreci bilgisayarsız yürütmek bir inşaat mühendisi ya da mimar için imkansıza yakındır.

İnşaat mühendisi olmayan fakat bu mesleği seçmeyi düşünen mühendis adayları için inşaat mühendisliği ve alanları ile ilgili yazımıza buradan ulaşabilirsiniz…

Konumuz direkt bilgisayar programları olduğu için temel bilgisayar, donanım ve işletim sistemleri ile ilgili konulara girmiyoruz. Fakat bu konularda ihtiyaçların karşılanabileceği ve karşılaşılan problemleri çözebilecek kadar bir hakimiyet gerekliliği tabii ki tartışılmazdır.

Genel iş hayatı için gerekli olan programlardan, daha spesifik alanlara doğru inşaat mühendislerinin bilmesi gereken programları inceleye başlayalım.

1.Genel İş Hayatı için Bilinmesi Gereken Programlar ve Temel Bilgiler

Günümüzde internetin neredeyse elimiz ayağımız durumuna gelmesi, internet ortamında arananların bulunması, arama motoru kullanım teknikleri ve güvenlik konularında bazı çalışmalar yapılmasını gerektirmektedir. Bilgisayar programlarına geçmeden önce bu konulara da bir göz atılmasını tavsiye ederiz.

Google’da arama nasıl yapılır?

Web aramalarını hassaslaştırma

İnternet güvenliği

Genel iş hayatı için gerekli olan programlara bakmaya başlayalım.

1.1.Office Programları

Microsoft-Office
Office Programları

Office programları neredeyse her bilgisayarda bulunan ya da kolayca edinilebilen ve iş hayatında kişilerin iş yükünü oldukça hafifleten programlardır. Microsoft için Office Programları;

  • Word,
  • Excel,
  • PowerPoint,
  • Outlook,
  • OneDrive,
  • OneNote,
  • SharePoint,
  • Microsoft Teams

şeklindedir. Fakat bu programlardan öne çıkan ve öncelikli olanları, Word, Excel, PowerPoint ve Outlook programlarıdır. Word, PowerPoint, Outlook programlarının oldukça kolay olması ve ciddi bir ön çalışma gerektirmemesi, özellikle mühendislik-teknikerlik seviyesinde teknik kişilerin kullanımında bir problem yaratmayacaktır. Fakat burada Excel programının özellikle mühendislikte çok işe yarayan ve sıkça kullanılan bir program olduğunun altını çizmek gerekir. Basit tablolama ve grafik işlemlerinden, karmaşık problemlerin çözümüne, hatta analiz yapmaya kadar Excel bir mühendis ya da teknik personele çok fazla alanda yardım edecektir. Örneğin Excel’de hazırlanmış statik proje bedeli hesaplama programını buradan inceleyebilirsiniz.

Temel Excel kullanımından, makro uygulamalarına kadar öğrenilen her seviye iş ve mühendislik hayatında fark yaratacak ve işlerinizi kolaylaştıracaktır.

Excel programının temelden ileri seviyeye kadar öğrenimi ile ilgili sanal ortamda çokça kaynak bulunmaktadır. Fakat adım adım sistemli bir şekilde bu programı öğrenmek tabii ki faydalı ve kalıcı olacaktır. Oldukça uygun ve başarılı bazı eğitimlerden örnekler de paylaşalım.

-Temelden ileri seviyeye Excel eğitimi

Excel VBA(Makro) Eğitim Seti

İleri düzey Excel eğitimi

1.2.Görsel Düzenleme Programları

Photoshop, Illustrator, Pixlr gibi temel fotoğraf, evrak, yazı, uyarı yazısı vb. düzenlemelerin pratik bir şekilde yapılmasına olanak veren bu programların özellikleri saydıkça bitmemektedir. En azından temel seviyede düzenlemeleri yapabiliyor olmak işinizi kolaylaştıracaktır. Canva gibi internet tarayıcısı üzerinden kullanılabilen daha kısıtlı fakat işe yarar uygulamalar da mevcuttur.

1.3. Muhasebe Programları

Para yönetimi konusunda kimi zaman Excel gibi elektronik tablolar kullanılsa da daha karmaşık ve detaylı muhasebe yönetimlerinde, bu hizmetler için üretilmiş ETA, LOGO gibi programların kullanımı söz konusu olmaktadır. Zorunlu olmamakla beraber, en azından fikir sahibi olmak yararlı olacaktır.

2.İnşaat Mühendislerinin Bilmesi – Öğrenmesi Gereken Çizim Programları

Mühendisliğin temel konularından olan teknik çizim ve modelleme için ortaya çıkarılmış birçok program vardır. 2 boyutlu, 3 boyutlu ya da ikisine de elverişli bu programlardan en çok bilinen ve inşaat mühendisleri için gerekli programları aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz.

2.1. 2D-2 Boyutlu Teknik Çizim Programları

İnşaat mühendisleri ilgilendiren 2 boyutlu çizim programlarının başında tabii ki AutoCAD gelmektedir. Günümüzde AutoCAD kullanabilmek artık bir ekstra özellik olarak değil, kullanamamak bir eksiklik olarak görülmektedir.

autocad inşaat mühendisi
Tartışmasız her inşaat mühendisinin öğrenmesi gereken programların başında AutoCAD gelmektedir.

AutoCAD ile ilgili bir çok ortamda kaynak ve eğitim dökümanları bulabilirsiniz.

Bu konuda eğitim almayı düşünürseniz şuraya bir göz atabilirsiniz: AutoCad Eğitimi

AutoCAD-ArchiCAD-İdeCAD gibi programların sonundaki “CAD” kısaltması, Bilgisayar Destekli Tasarım (Computer Aided Design) anlamına gelmektedir.

Diğer 2 boyutlu çizim programları arasında çoğu zaman veri alış verişi mümkün olmaktadır. Ayrıca çizimlerden, modelleme ve analiz programlarına aktarım yapabilme sayesinde, bu çizim programları analiz ve modelleme aşamasında tasarımcıya büyük bir hız kazandırmaktadır.

İnşaat mühendisleri için 2 boyutlu teknik çizim programları;

  • AutoCAD
  • ArchiCAD
  • NetCAD
  • İdeCAD
  • FreeCAD
  • QCAD
  • LibreCAD

şeklinde sıralanabilir.

Autocad ve benzeri programlar kullandıkça insanın elinin alıştığı ve eli alıştıkça hızlandığı ve daha pratikleştiği programlardır.

2.2. 3D-3 Boyutlu Çizim Programları

Her ne kadar 3 boyutlu tasarım ve görselleştirme inşaat mühendislerinin temel konularından biri olarak görülmese de, gerek ANSYS ya da ABAQUS gibi programların parametrik 3 boyutlu modellemeler ile analiz yapması gerekse de BIM (Yapı bilgi modelleme) konusunun yaygınlaşması ile inşaat sektöründeki her teknik kişinin temel seviyede 3 boyutlu tasarım konusuna hakim olması gerekmektedir.

İnşaat mühendisleri için 3 boyutlu tasarım programları;

  • AutoCAD3D
  • 3ds Max
  • Revit Structure
  • Rhino3D
  • SketchUp
  • FreeCAD
  • LibreCAD
  • CATIA
  • SOLIDWORKS
  • Blender
  • ANSYS SpaceClaim
  • Fusion 360°
  • OpenSCAD
  • Civil3D

şeklinde sıralanabilir.

2.3.İnşaat Mühendisleri için BIM Yazılımları

Günümüzde artık özellikle tasarım ve analiz konusunda çalışan inşaat mühendisleri BIM konusuna alışmalı ve bu konuda kendilerini geliştirmeleri gerekmektedir. Dolayısıyla bu konuya geniş çaplı bir şekilde değinmek gerekmektedir. BIM konusu hakkında bilgi almak için bu konudaki detaylı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

2.4.İnşaat Tasarımında Sanal Gerçeklik Uygulamaları ve Programları

inşaat-artırılmış-sanal-gerçeklik
İnşaat Sektöründe Sanal Gerçeklik

Sanal gerçeklik uygulamaları inşaat alanında henü yeni gelişmekte olan bir konudur. Dolayısı ile inşaat mühendisliği mesleğine yeni başlayanlar için alternatif bir yol olarak değerlendirilebilir. Sanal gerçeklik programları ve uygulamaları ile ilgili de ayrı bir yazımız bulunmaktadır. (İnşaat Tasarımında Sanal Gerçeklik Uygulamaları ve Programları)

3.İnşaat Mühendislerinin Öğrenmesi Gereken Yapısal Analiz Programları

İnşaat mühendisliğinde yapısal analiz ve tasarım konusunda çalışmayı ve bu konuda kendisini geliştirmeyi isteyen mühendislerin öğrenebileceği ve öğrenmesi gereken çok sayıda program bulunmaktadır. Bu programların en azından 2-3 tanesinde ileri derecede bilgi sahibi olunması gerekmektedir. Sadece bir analiz programı ile analiz ve tasarım gerçekleştirmek doğru olmayacaktır. Farklı konularda birbirlerine üstünlükleri olan programlardan, çalışma alanı ile doğrudan ilgili programlara yoğunlaşılmalıdır. İnşaat mühendisliği ile ilgili analiz programlarını şu şekilde sıralayabiliriz; (Korkmayın hepsi demiyoruz:) )

  • SAP2000
  • ETABS
  • STA4CAD
  • İDECAD
  • StatiCAD Yığma
  • Probina-Prota Structure
  • Tekla Structure- X Steel
  • XTRACT
  • ANSYS
  • ABAQUS
  • SolidWorks
  • CATIA
  • MicroStation
  • Csi Safe
  • CSI Bridge
  • Perform3D
  • STAAD pro
  • Robot Structural
  • Femtools
  • OpenSees
  • RISA
  • GeoPro
  • Plaxis

Yukarıdaki örnekler genel olarak bilinen programlardır. Bunlara daha onlarcası da eklenebilir.

Kuşkusuz inşaat mühendislerinin öğrenmesi gereken programlarda analiz konusunda en önemlisi SAP2000 programıdır. Yapısal analizde en sık kullanılan ve oldukça faydalı bir program olan SAP2000 ile ilgili sistemli bir eğitim faydalı olacaktır.  Bu noktada buradan ulaşabileceğiniz SAP2000 eğitimini incelemenizi tavsiye ederiz. 

Yukarıda da değinildiği gibi bu programlardan çalışma alanı ile ilgili olanlar, üstün oldukları konulara göre değerlendirilip öğrenilmelidir. Örneğin SAP 2000 programı her ne kadar çok başarılı bir program olsa da çizim özelliği bulunmaması nedeniyle tasarım seviyesinde farklı programlarla birlikte çalışmak gerekliliği ortaya çıkar. STA4CAD, İDECAD, PROTA gibi programlar ile hem analiz hem çizim yapılabilirken, kimi karmaşık geometriler ve problemlerde ise problemler yaşanabilmektedir. Yine örneğin bazı programlar temel tasarımında yetersiz kalırken CSI Safe bu konu için ortaya çıkarılmış bir programdır. Farklı geometrilerde sonlu elemanlar analizi için ise ANSYS, ABAQUS gibi programlara ihtiyaç duyulur. (ANSYS gibi kapsamlı ve zor bir programı öğrenmek için buradaki eğitimi inceleyebilirsiniz.)  Zemin mekaniği alanında ise Plaxis, GeoPro gibi programlar tercih edilir. Dolayısı ile bu kadar farklı program ve konu içerisinden doğru programları seçmek son derece önemlidir. (Plaxis ile Geoteknik tasarım) Ama şantiyede veya çalışma alanlarında karşılaşılacak ufak tefek statik problemlerle baş edebilmek için proje konusunda çalışılmayacak dahi olunsa bunlardan herhangi birini temel seviyede kullanmak gerekir.

3.1.Sta4CAD mi? İDECAD mi? Probina mı?

Ülkemizde yaygın olarak kullanılan STA4CAD, İDECAD, Probina programlarından hangisinin tercih edileceği konusunda sık sık sorularla karşılaşılmaktadır. Bu konuda çeşitli denemeler ve araştırmalar yapılmış ve aralarında önemli farklar olmadığı bir çok noktada belirtilmiştir. Her inşaat mühendisinin her problemi çözmesi, projeyi tasarlaması mümkün olmadığından gerek diğer meslektaşları ile gerekse de üniversite hocaları ile takılınan noktalarda yardımlaşmalar söz konusu olmaktadır. Dolayısı Sta4CAD mi? İDECAD mi? Probina mı? Hangisi daha iyi? gibi bir soru yerine, çalıştığım konuda ve bölgede hangi program daha çok kullanılıyor, hangi noktada kimden yardım alabilirim gibi bir soru sormak daha faydalı olacaktır.

4.Proje-Portföy Yönetim Programları

Yapı işletmesi alanında çalışan ya da çalışmayı düşünen inşaat mühendisi ve diğer teknik personeller için çeşitli planlama, proje-portföy yönetim programları bulunmaktadır. Her ne kadar bu alan ülkemizde çok yaygın durumda olmasa da özellikle yurt dışında çok fazla iş imkanı bulunması ve bu konuda uzmanlaşmış kişilerin fazla olmaması, bu konu ve dolayısı ile bu konu ile ilgili programlar değerlendirilmesi gereken bir fırsat olabilir.

İnşaat mühendislerini ilgilendiren programları planlama konusu dahilinde şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Oracle Primavera
  • MS Project-Microsoft Project
  • ProWorkFlow
  • ProCore
  • Clarizen
  • Workfront
  • Genius Project

Bu alanda ülkemizde en çok kullanılan ve tercih edilen programlar ise Oracle Primavera ve MS Project’tir.

5.Hakediş ve İhale Programları

Özellikle kamu kurum ve kuruluşlarının gerçekleştirdiği ihalelerin ve bu işlerin hakedişlerinin hazırlanması için geliştirilmiş oldukça kapsamlı ihale ve hakediş programları bulunmaktadır. Bu konuda ülkemizde en çok bilinen ve kullanılan iki adet program bulunmaktadır;

  • OSKA
  • AMP

Keşif metraj ve hakediş işleri için kullanılan bu Türk yapımı programlar hem kullanması ve öğrenmesi kolay hemde büyük yükü inşaat mühendisinin üzerinden alacak programlardır. Özellikle kamu işleri ile ilgili çalışacak mühendisler için kaçınılmazdır.

6.Sayısal Hesaplama ve Programlama

Her mühendisin özellikle inşaat mühendisinin öğrenmesi gereken programların başında gelen diğer bir tür bilgisayar programı da sayısal hesaplama programlarıdır. Örneğin en çok kullanılan sayısal hesaplama programları;

  • Matlab
  • GNU Octave

Matlab hakkında uzun uzun konuşmaya gerek yoktur. Matlab ile neredeyse her türlü matematiksel hesap, yürütme işlemleri, programlar arası data transferlerleri, optimizasyon gibi işlemler gerçekleştirilebilmektedir. Ayrıca tüm bu işlemleri son derece hızlı bir şekilde gerçekleştirmesi, her türlü problemde büyük bir zaman tasarrufu sağlamaktadır.

Matlab’ın bütün özelliklerine hakim olmak ve kullanabilmek neredeyse imkansızdır. Fakat neredeyse her meslek dalına yardımcı bu programı yine inşaat mühendislerini ilgilendiren boyutta kullanabilmek gerekir.

GNU Octave ise Matlab’ın ücretsiz bir alternatifidir.



 

Sizin de önereceğiniz ya da bahsetmek istediğiniz “İnşaat Mühendislerinin Bilmesi Gereken Bilgisayar Programları” varsa, aşağıdaki yorum kısmını kullanarak bu yazıyı okuyan ilgililere yardımcı olabilirsiniz.




Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir