Tahkimat Nedir? Tahkimat Çeşitleri ve Hendek Tahkimatı Nasıl Yapılır?

11 Kasım 2026 Admin

Tahkimat, kelime anlamıyla sağlamlaştırma, destekleme ve koruma işlemidir. İnşaat mühendisliğinde ise bir kazı ile açılan boşluğun yan yüzlerindeki zeminin kayarak çukura dolmasını, göçmesini ve çalışanlara zarar vermesini önlemek için yapılan destekleme ve kaplama işlerinin genel adıdır. Bu işleme “tahkim etme” de denir. Temel kazılarından altyapı hendeklerine, tünellerden kıyı koruma yapılarına kadar pek çok alanda tahkimat uygulanır. Bu yazıda tahkimatın ne olduğunu, tahkimat çeşitlerini, hendek ve temel kazılarında tahkimatın nasıl yapıldığını, iş güvenliği açısından dikkat edilmesi gerekenleri ele alıyor ve bir hesaplayıcıyla hendek tahkimatına etkiyen yanal toprak itkisini tahmin ediyoruz.

Tahkimat Nedir?

Herhangi bir amaçla yapılan kazı çalışmasında zemin, doğal dengesini kaybeder. Kazı yüzeyinin dik ya da dike yakın olduğu durumlarda zeminin kendi ağırlığı, kenardaki yükler ve su etkisiyle yan yüzeyler kayabilir veya çökebilir. Kazı yan yüzlerinin çeşitli şekillerde kaplanması ya da desteklenmesiyle bu göçmenin önlenmesine tahkimat denir.

Tahkimat kavramı yalnızca hendek ve temel kazılarıyla sınırlı değildir. Tünel inşaatlarında açılan tünellerin desteklenmesi de tahkimat olarak adlandırılır. Ayrıca yapıları akarsu veya deniz etkisine karşı korumak için antifer bloklar ya da kayalarla yapılan koruma yöntemleri de tahkimat kapsamında değerlendirilir. İksalar, palplanşlar, batardolar, çelik bağlar, püskürtme betonlar, enjeksiyonlar ve ahşap tahkimat sistemleri, tahkimat uygulamalarının bilinen örnekleridir.

Tahkimat Neden Yapılır?

Kazı göçmeleri, inşaat sektöründe ölümle sonuçlanan iş kazalarının önemli nedenleri arasındadır. Bir metreküp toprağın ağırlığı yaklaşık 1,6 – 2 ton civarındadır. Bu nedenle sığ görünen bir hendekte bile meydana gelen göçme, çalışanı birkaç saniye içinde gömebilir. Tahkimatın başlıca amaçları şunlardır:

Can güvenliği: Kazı içinde çalışanları göçmelere karşı korumak.
Komşu yapıların korunması: Kazıya yakın binaların, yolların ve altyapı hatlarının oturma ve hasar görmesini önlemek.
Kazı alanının sınırlanması: Şevli kazı için yeterli alan olmayan kentsel parsellerde düşey kazı yapılmasına imkân vermek.
Su kontrolü: Geçirimsiz perdelerle yeraltı suyunun kazıya girişini azaltmak.
Kazı hacminin azaltılması: Şev açmak yerine düşey kazı yaparak hafriyat ve geri dolgu miktarını düşürmek.

Tahkimat Çeşitleri

Tahkimat yöntemleri; kazının derinliğine, zemin türüne, yeraltı suyu durumuna, çevredeki yapılara ve kazının ne kadar süre açık kalacağına göre seçilir.

Şevli kazı (desteksiz kazı)

Alan yeterliyse en basit yöntem, kazı yüzeylerine zemin türüne uygun bir eğim vermektir. Şevli kazıda ayrıca destek elemanı kullanılmaz; güvenlik, şev açısının zemin için uygun seçilmesine dayanır. Şev konusunda ayrıntılı bilgi için şev nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Ahşap tahkimat

Geleneksel yöntemde kazı yüzeyine yatay ya da düşey kalaslar dizilir; bu kalaslar düşey dikmeler (direkler) ve hendek boyunca karşılıklı yerleştirilen enine payandalar (çapraz bağlar) ile desteklenir. Sığ ve kısa süreli hendeklerde hâlâ kullanılsa da işçiliği fazladır ve derin kazılarda yetersiz kalabilir.

Hazır hendek tahkimat kutuları ve paneller

Çelik veya alüminyumdan üretilmiş, karşılıklı iki panelin ayarlanabilir payandalarla birbirine bağlandığı hazır sistemlerdir. Ekskavatörle hendeğe indirilir ve iş ilerledikçe kaydırılır. Altyapı (kanalizasyon, içme suyu, doğalgaz) hatlarında hızlı ve güvenli bir çözüm sunar. Hidrolik payandalı sistemler, panellerin hendek duvarına basınçla sıkıştırılmasına olanak verir.

Palplanş perdeler

Birbirine kilitli çelik profillerin titreşimli veya darbeli çakıcılarla zemine çakılmasıyla oluşturulan perdelerdir. Su geçirimsizliği iyidir; yeraltı suyunun yüksek olduğu yerlerde ve geçici kazılarda yaygın olarak kullanılır. Ayrıntılar için palplanş nedir yazımıza göz atabilirsiniz.

İksa sistemleri

Derin bina kazılarında fore kazıklar, mini kazıklar, berlin duvarı (H profil ve ahşap/beton dolgu), diyafram duvarlar ve ankrajlı perdeler gibi sistemler kullanılır. Bu tür kalıcı veya yarı kalıcı destek yapılarına genel olarak iksa denir. Konuyu iksa nedir, iksa çeşitleri nelerdir yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Püskürtme beton ve zemin çivisi

Kazı kademeli olarak ilerletilirken yüzeye hasır çelik yerleştirilip püskürtme beton (shotcrete) uygulanır ve zemine belirli aralıklarla çelik çiviler yerleştirilir. Bu yöntem hem şev stabilitesinde hem de tünel tahkimatında kullanılır.

Enjeksiyon ve jet grout

Zemine çimento esaslı karışımlar basınçla enjekte edilerek zeminin dayanımı artırılır ve geçirimliliği azaltılır. Jet grout kolonları yan yana getirilerek destek perdesi de oluşturulabilir.

Batardo

Su içinde veya su kenarında yapılacak inşaat işleri için suyun çalışma alanına girmesini önleyen geçici koruma yapılarıdır. Köprü ayaklarının ve rıhtım temellerinin yapımında sıkça kullanılır. Ayrıntılı bilgi için batardo nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Hendek Tahkimatı Hesaplayıcı

Hendek tahkimatının temel yükü, kazı yüzeyindeki zeminin yatay yönde uyguladığı aktif toprak itkisidir. Kohezyonsuz bir zeminde Rankine kuramına göre aktif itki katsayısı Ka = tan²(45° − φ/2) bağıntısıyla bulunur. Metre hendek boyu başına toplam yanal itki, zemin ağırlığından gelen üçgen dağılımlı itki (0,5·Ka·γ·H²) ile kenardaki sürşarj yükünden gelen düzgün yayılı itkinin (Ka·q·H) toplamıdır. Aşağıdaki araç bu itkiyi, tabandaki yatay basıncı, bileşke kuvvetin yerini ve desteksiz kazı yapılırsa gerekecek yaklaşık şev genişliğini hesaplar.

Örnek: Derinliği 3 m, taban genişliği 1,2 m olan bir hendekte zemin birim hacim ağırlığı 18 kN/m³, içsel sürtünme açısı 30° ve kenardaki sürşarj yükü 10 kPa ise Ka ≈ 0,333 olur. Zemin ağırlığından gelen itki yaklaşık 27 kN/m, sürşarjdan gelen itki yaklaşık 10 kN/m olmak üzere toplam yanal itki yaklaşık 37 kN/m bulunur. Tabandaki yatay basınç yaklaşık 21 kPa’dır. Aynı hendek B tipi zeminde 1:1 şevle açılırsa üst genişlik yaklaşık 7,2 m olur; bu da dar bir sokakta düşey tahkimatın neden kaçınılmaz olduğunu gösterir.

Bu hesaplayıcı yalnızca ön boyutlandırma ve eğitim amaçlıdır. Kohezyon, yeraltı suyu, tabakalı zemin, deprem etkisi ve komşu yapı yükleri gibi gerçek koşullar dikkate alınmamıştır. Gerçek tahkimat ve iksa sistemleri, zemin etüdü sonuçlarına dayanarak yetkili bir mühendis tarafından hesaplanmalıdır.

Zemin Türüne Göre Kazı ve Şev Eğimi

Desteksiz kazılarda uygun şev eğimi zeminin türüne bağlıdır. Ülkemizde kesin bir tablo yerine, şev açılarının zemin koşullarına göre belirlenmesi ve gerekiyorsa statik hesapla desteklenmesi istenir. Uluslararası uygulamada sıkça başvurulan ABD İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresi (OSHA) sınıflaması, zeminleri üç ana gruba ayırır ve 6 m’ye kadar derinlikteki kazılar için yaklaşık şu yatay:düşey oranlarını önerir:

Zemin tipi	Tanım	Yaklaşık şev (yatay:düşey)
A tipi	Sert kil, siltli kil gibi yüksek dayanımlı kohezyonlu zeminler	0,75 : 1 (yaklaşık 53°)
B tipi	Orta dayanımlı kohezyonlu zeminler, açısal çakıl, silt	1 : 1 (45°)
C tipi	Kum, çakıl, gevşek veya suya doygun zeminler	1,5 : 1 (yaklaşık 34°)

Kaya zeminlerde daha dik şevler mümkün olabilir; buna karşılık titreşime maruz kalan, daha önce kazılmış, çatlaklı ya da su sızıntısı bulunan zeminler her zaman bir alt sınıfta değerlendirilmelidir.

Hendek ve Temel Kazılarında Tahkimat Nasıl Yapılır?

Zemin etüdü ve keşif: Zemin türü, yeraltı suyu seviyesi, kazı güzergâhındaki mevcut altyapı hatları ve çevredeki yapılar belirlenir.
Yöntem seçimi ve projelendirme: Kazı derinliği, süresi ve yer durumuna göre şevli kazı, hendek kutusu, palplanş ya da iksa sistemi seçilir; gerekiyorsa statik hesap yapılır.
Kazı kenarının düzenlenmesi: Hafriyat toprağı, malzeme ve iş makineleri kazı kenarından yeterli mesafede tutulur; kenarda korkuluk ve uyarı işaretleri kurulur.
Kademeli kazı ve destekleme: Kazı derinleştikçe destek elemanları gecikmeden yerleştirilir. Çalışanların desteklenmemiş bir kazı yüzeyinin önünde çalışmasına izin verilmez.
Payandaların yerleştirilmesi: Payandalar yukarıdan aşağıya doğru yerleştirilir, sökümde ise aşağıdan yukarıya doğru, geri dolgu ilerledikçe sökülür.
Güvenli giriş-çıkış: Kazıya giriş ve çıkış için sabitlenmiş merdiven veya rampalar sağlanır.
Su kontrolü: Kazıya gelen yüzey suları yönlendirilir; yeraltı suyu varsa pompaj veya kuyu sistemleriyle su seviyesi düşürülür.
Sürekli denetim: Tahkimat her vardiya başında, yağışlardan ve titreşim yaratan işlerden sonra yetkin bir kişi tarafından kontrol edilir.

Tahkimat ve İş Güvenliği

Ülkemizde inşaat işlerindeki kazılara ilişkin temel kurallar, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yayımlanan Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin kazılara ilişkin hükümleri özetle şu ilkeleri içerir:

Kazı yapılmadan önce yer altındaki elektrik kabloları, gaz ve su boruları gibi tehlike kaynakları tespit edilerek gerekli önlemler alınır.
Toprak kaymasına ve göçmeye karşı, zemin koşullarına uygun şev verilmesi ya da uygun destek (tahkimat) sistemlerinin kullanılması gibi önlemler alınır.
Kazı kenarlarına yakın yerlere malzeme, hafriyat ve araç yığılmasının kazıyı tehlikeye düşürmesi önlenir.
Çalışanların kazıya güvenli giriş ve çıkışı sağlanır; su baskını, düşme ve zararlı gaz birikimine karşı önlem alınır.
Tahkimat ve destek sistemleri yetkin kişilerce düzenli aralıklarla kontrol edilir.

Uygulamada sıkça kullanılan bir kural olarak, derinliği yaklaşık 1,5 metreyi aşan kazılarda şev verilmeden ya da tahkimat yapılmadan çalışılmaması önerilir. Ancak bu değer bir güvenlik sınırı değil, asgari bir uyarı eşiğidir: Gevşek, suya doygun veya titreşime maruz zeminlerde daha sığ kazılarda da tahkimat gerekebilir. Güncel yükümlülükler için yönetmeliğin yürürlükteki metni esas alınmalıdır.

Tünel Tahkimatı

Tünel inşaatında tahkimat, kazı ile açılan boşluğun çevresindeki kaya veya zemin kütlesinin göçmesini önlemek için yapılır. Tahkimat türü ve miktarı, kaya kütlesinin sınıfına göre belirlenir. Geleneksel yöntemlerde ahşap ve çelik iksa kemerleri kullanılırken, günümüzde en yaygın yaklaşım Yeni Avusturya Tünel Açma Yöntemi (NATM) olarak bilinen yöntemdir. Bu yöntemde:

Kazıdan hemen sonra yüzeye püskürtme beton uygulanır.
Kaya bulonları (ankrajlar) ile kaya kütlesi kendi kendini taşıyan bir halka hâline getirilir.
Gerektiğinde çelik iksa iskeletleri (kafes kirişler) ve hasır çelik kullanılır.
Deformasyonlar ölçülerek tahkimatın yeterliliği sürekli izlenir; son aşamada kalıcı iç kaplama betonu dökülür.

Tünel delme makineleriyle (TBM) yapılan kazılarda ise tahkimat, makinenin arkasında yerleştirilen prefabrik beton segmentlerle sağlanır.

Kıyı ve Akarsu Tahkimatı

Akarsu yataklarında ve deniz kıyılarında, akıntı ve dalga etkisiyle oluşan aşınmayı (erozyonu) önlemek için yapılan koruma işleri de tahkimat olarak adlandırılır. Bu uygulamalarda başlıca şunlar kullanılır:

Taş ve kaya dolgu (riprap): Şev yüzeyine belirli boyutlarda iri taşlar yerleştirilir.
Antifer bloklar: Dalgakıranlarda dalga enerjisini sönümleyen özel biçimli büyük beton bloklardır.
Gabyon duvarlar: Taş doldurulmuş tel kafeslerden oluşan esnek ve geçirimli koruma yapılarıdır.
Beton kaplama ve tahkimat duvarları: Kanal ve dere yataklarında şevlerin beton plaklarla kaplanmasıdır.

Kıyı tahkimatında taş ve blok boyutları; dalga yüksekliği, akıntı hızı ve şev eğimine göre hesaplanır. Tahkimatın altında ince zeminin dalga ve akıntıyla sürüklenmesini önlemek için genellikle filtre tabakası veya geotekstil kullanılır.

Toprak İtkisi: Aktif, Pasif ve Sükûnetteki İtki

Tahkimat elemanlarının boyutlandırılmasında temel kavram, zeminin destek yapısına uyguladığı yatay basınçtır. Bu basınç, destek yapısının zemine göre hareketine bağlı olarak üç farklı değer alır:

Sükûnetteki toprak basıncı (K₀): Destek hiç hareket etmiyorsa zeminin doğal yanal basıncıdır. Normal konsolide zeminlerde yaklaşık K₀ ≈ 1 − sin φ bağıntısıyla tahmin edilir. Çok rijit, hareket etmeyen iksa sistemleri ve bodrum perdeleri bu basınca göre tasarlanır.
Aktif toprak basıncı (Ka): Destek, zeminden uzaklaşacak şekilde az miktarda hareket ettiğinde zemin kendi dayanımını mobilize eder ve basınç en küçük değerine iner. Esnek tahkimat sistemleri ve hendek panelleri çoğunlukla bu basınçla değerlendirilir.
Pasif toprak basıncı (Kp): Destek zemine doğru itildiğinde zeminin gösterdiği direnç olup en büyük değerdir. Palplanş ve kazıkların kazı tabanı altındaki gömülü bölümlerinin dengesi pasif dirence dayanır.

Örneğin içsel sürtünme açısı 30° olan bir kumda Ka ≈ 0,33, K₀ ≈ 0,50 ve Kp ≈ 3,0 değerlerini alır. Bu fark, aynı kazı için seçilen sistemin rijitliğine göre tasarım yüklerinin önemli ölçüde değişebileceğini gösterir. Ayrıca payandalı hendeklerde gerçek basınç dağılımı üçgen değil, daha çok yamuk biçimindedir; bu nedenle payandalı sistemlerde Terzaghi–Peck türü görünür basınç diyagramları kullanılır.

Ahşap Hendek Tahkimatının Elemanları

Klasik ahşap tahkimatta kullanılan elemanlar ve görevleri şöyledir:

Kalaslar (kaplama tahtaları): Zemine doğrudan temas eden ve toprak itkisini karşılayan yatay ya da düşey tahtalardır. Gevşek zeminlerde aralıksız (sık) dizilir; sağlam zeminlerde aralıklı yerleştirilebilir.
Kuşaklar (yatay ana kirişler): Düşey kalasları yatay doğrultuda bir arada tutan ve yükü payandalara aktaran kirişlerdir.
Dikmeler: Yatay kalaslı sistemlerde kalasların arkasına düşey olarak yerleştirilen ve yükü toplayan elemanlardır.
Payandalar (çapraz bağlar): Hendeğin iki yüzü arasında yatay olarak yerleştirilen ve karşılıklı itkileri dengeleyen basınç elemanlarıdır. Ahşap, vidalı çelik veya hidrolik olabilir.
Kamalar: Payandaların sıkıştırılarak tahkimatın zemine tam oturmasını sağlayan elemanlardır.

Ahşap tahkimatta kullanılan kerestenin sağlam, budaksız ve çatlaksız olması gerekir. Payandaların düşey aralıkları ve kesitleri, kazı derinliğine ve toprak itkisine göre belirlenir; payanda aralığı arttıkça kuşak kirişlerinde eğilme momenti hızla büyür.

Hendek Kazısında Kullanılan Makineler

Hendek ve temel kazılarında çoğunlukla paletli veya lastik tekerlekli ekskavatörler, beko loderler ve mini ekskavatörler kullanılır. Hazır hendek kutuları da genellikle ekskavatörle yerleştirilir ve iş ilerledikçe ileri çekilir. Makinelerin kazı kenarına yaklaşması önemli bir sürşarj yükü oluşturduğundan, makine konumları tahkimat tasarımında dikkate alınmalıdır. İş makineleri hakkında daha fazla bilgi için ekskavatör nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Tahkimat Seçiminde Dikkat Edilecek Faktörler

Kazı derinliği ve genişliği: Derinlik arttıkça toprak itkisi derinliğin karesiyle büyür; bu nedenle derin kazılarda rijit ve ankrajlı sistemler gerekir.
Zemin türü: Kohezyonsuz kum ve çakıllar kısa sürede göçebilirken, sert killer bir süre dik durabilir; ancak killer kuruma ve ıslanmayla aniden dayanım kaybedebilir.
Yeraltı suyu: Su seviyesinin altında yapılan kazılarda hem su basıncı hem de kum kaynaması riski göz önüne alınmalıdır.
Sürşarj yükleri: Kazı kenarındaki iş makineleri, malzeme yığınları, trafik ve komşu bina temelleri ek yanal yük oluşturur.
Komşu yapılar ve altyapı: Hassas yapılara yakın kazılarda deformasyonu sınırlandıran rijit sistemler tercih edilir.
Kazının açık kalma süresi: Kısa süreli hendeklerde hazır kutu sistemleri ekonomikken, aylarca açık kalacak bina kazılarında kalıcı iksa gerekir.
Maliyet ve uygulanabilirlik: Ekipmanın şantiyeye ulaşabilmesi, çakma titreşiminin çevreye etkisi ve gürültü kısıtları değerlendirilir.

Tahkimat Yapılarında Güvenilirlik ve Risk Değerlendirmesi

Tahkimat yapılarında yalnızca deterministik güvenlik katsayıları değil, güvenilirlik analizi de kullanılarak yapının ekonomik ömrü içinde hasar riski değerlendirilebilir. Bu yaklaşımda zeminin dayanım parametrelerindeki belirsizlik, yük değişkenliği ve yapım kusurları olasılık dağılımlarıyla temsil edilir. Böylece zaman, maliyet ve risk bilgileri bir bütün olarak ele alınarak en uygun tahkimat çözümü seçilebilir. Özellikle derin kazılarda, kazı süresince yapılan inklinometre, deplasman ve oturma ölçümleri, tasarım varsayımlarının doğrulanmasına ve gerekirse ek önlem alınmasına imkân verir.

Tahkimatta Sık Yapılan Hatalar

“Kısa sürecek” gerekçesiyle sığ görünen hendeklerde tahkimatsız çalışılması.
Hafriyat toprağının kazının hemen kenarına yığılması.
Payandaların gevşek bırakılması ya da sökümün yanlış sırayla yapılması.
Yağış sonrasında tahkimatın kontrol edilmeden işe başlanması.
İş makinelerinin kazı kenarına fazla yaklaşması.
Kazıya giriş-çıkış için uygun merdiven bulundurulmaması.
Zemin etüdü yapılmadan, deneyime dayalı kararlarla derin kazıya girilmesi.

Tahkimatın Sökülmesi ve Geri Dolgu

Tahkimatın sökülmesi, en az kurulması kadar dikkat gerektiren bir aşamadır. Kazı içindeki boru, temel veya perde gibi işler tamamlandıktan sonra geri dolguya başlanır. Geri dolgu malzemesi, projede öngörülen kalınlıklarda tabakalar hâlinde serilir ve her tabaka uygun ekipmanla sıkıştırılır. Payandalar ve kalaslar, dolgu seviyesi yükseldikçe aşağıdan yukarıya doğru, kademeli olarak sökülür. Bu sırada hiçbir çalışan desteksiz kalmış bir kazı yüzeyinin önünde bulunmamalıdır.

Gevşek veya suya doygun zeminlerde kalasların çekilmesi sırasında zemin hareket edebileceği ve çevredeki boru hatlarında ya da yapılarda oturmalar oluşabileceği için bazı durumlarda tahkimat elemanlarının bir kısmı zeminde bırakılır. Palplanşların çekilmesinde de benzer şekilde titreşimin komşu yapılara etkisi değerlendirilmelidir. Hazır hendek kutularında ise kutu, dolgu ilerledikçe yukarı doğru kademeli olarak kaldırılır; kutunun bir kerede çekilmesi, boru yatağını ve yan dolguyu bozabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tahkimat ne demek?

Tahkimat, sağlamlaştırma ve destekleme anlamına gelir. İnşaatta, kazı yan yüzeylerinin göçmesini önlemek için yapılan destekleme ve kaplama işlerine tahkimat denir.

Kaç metreden sonra tahkimat yapılır?

Uygulamada yaklaşık 1,5 metreyi aşan kazılarda şev verilmesi veya tahkimat yapılması asgari bir kural olarak kabul edilir. Ancak zemin gevşek, suya doygun veya kenarda ağır yükler varsa daha sığ kazılarda da tahkimat gerekir. Karar, zemin koşullarına göre yetkin bir kişi tarafından verilmelidir.

Tahkimat ile iksa arasındaki fark nedir?

Tahkimat, kazı yüzeylerini desteklemeye yönelik tüm işlemleri kapsayan genel bir terimdir. İksa ise özellikle derin bina kazılarında kullanılan kazık, perde, ankraj gibi mühendislik hesabıyla tasarlanan destek yapılarını ifade eder. Her iksa bir tahkimattır; ancak her tahkimat iksa değildir.

Hendek tahkimatı nasıl yapılır?

Hendek tahkimatı ahşap kalas ve payandalarla, hazır çelik/alüminyum hendek kutularıyla veya hidrolik payandalı panellerle yapılır. Destekler kazı ilerledikçe gecikmeden yerleştirilir ve geri dolgu sırasında aşağıdan yukarıya doğru sökülür.

Tünel tahkimatı nedir?

Tünel tahkimatı, tünel kazısıyla açılan boşluğun çevresindeki kaya veya zeminin göçmesini önlemek için püskürtme beton, kaya bulonu, çelik iksa ve kaplama betonu gibi elemanlarla yapılan destekleme işlemidir.

Tahkimatın kontrolü ne zaman yapılır?

Tahkimat sistemleri her vardiya başında, şiddetli yağışlardan, donma-çözülmeden ve titreşim yaratan işlerden sonra yetkin bir kişi tarafından kontrol edilmelidir.

Hafriyat kazı kenarına ne kadar uzak olmalı?

Hafriyat ve malzeme, kazının stabilitesini bozmayacak ve kazıya geri düşmeyecek yeterli bir mesafede tutulmalıdır. Pratikte en az 60 cm – 1 m mesafe bırakılması önerilir; ancak derin kazılarda bu mesafe, sürşarj yükünün etkisine göre hesapla belirlenmelidir.

Tahkimat için hangi malzemeler kullanılır?

Kazının türüne göre ahşap kalas ve payandalar, çelik veya alüminyum hendek panelleri, hidrolik payandalar, çelik palplanşlar, betonarme kazıklar, püskürtme beton, kaya bulonları, enjeksiyon karışımları, gabyon ve kaya dolgu gibi malzemeler kullanılır. Seçim; derinlik, zemin, su durumu ve kazının açık kalma süresine göre yapılır.

Tahkimat Nedir? Tahkimat Çeşitleri ve Hendek Tahkimatı Nasıl Yapılır?

Tahkimat Nedir?

Tahkimat Neden Yapılır?