Mimari TasarımYapı İşletmesi

Yapı Sınıfları ve Grupları: Tam Liste, Listede Olmayan Yapılar ve Sınıf Bulma Aracı

Yapı sınıfları, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının her yıl yayımladığı “Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ” ile belirlenen ve binaları maliyet düzeylerine göre 5 sınıf ve 18 gruba ayıran resmî sınıflandırmadır. Kısa cevap şudur: Konutlar kat sayısı ve yapı yüksekliğine göre çoğunlukla III-A, III-B, III-C, IV-A veya IV-B grubuna; müstakil evler ise bağımsız bölüm alanına göre III-B, III-C veya IV-B grubuna girer. Listede adı geçmeyen yapılar, tebliğe göre en çok benzedikleri yapının grubunda değerlendirilir.

Yapı sınıfı bulma aracı aşağıdadırYapı türünü ve kat sayısı, yükseklik, alan, yıldız, yatak ya da kapasite bilgisini girin; sınıf ve grubu, yapı denetim grubunu ve yaklaşık maliyeti görün. Listede olmayan yapıları da arayabilirsiniz.
Hesap aracına git ↓

Bu rehberde yapı sınıfının ne işe yaradığını, tebliğdeki resmî listenin tamamını, konutların ve kapasiteye göre sınıf değiştiren yapıların nasıl sınıflandırıldığını anlatıyoruz. Asıl farkımız ise tebliğde adı geçmeyen 108 yapı türü için hazırladığımız tablo: Villa, kafe, poliklinik, veri merkezi, cemevi, prefabrik ev, oto servis ve benzeri yapıların hangi gruba girebileceğini, dayandığı benzer yapıyla birlikte bulabilirsiniz.

Yapı Sınıfı Nedir, Ne İşe Yarar?

Yapı sınıfı, bir binanın kullanım amacına, büyüklüğüne ve teknik karmaşıklığına göre hangi maliyet düzeyinde olduğunu gösteren resmî bir sınıflandırmadır. Her sınıf ve grup için tebliğde bir yapı yaklaşık birim maliyeti (TL/m²) yayımlanır. Bu birim maliyet, binanın brüt inşaat alanıyla çarpılarak yapı yaklaşık maliyeti bulunur. Sınıf I’den V’e doğru yükseldikçe yapı daha karmaşık ve daha pahalı kabul edilir.

Birim maliyetler katma değer vergisi hariç, genel giderler (%15) ve yüklenici kârı (%10) dahil olarak belirlenir ve ortalama nitelikli malzeme esas alınır. Arsa bedeli, çevre düzenlemesi (peyzaj, bahçe sulama, ihata duvarı, ada içi yollar) ve bina dışı altyapı giderleri bu maliyetin içinde değildir.

Yapı sınıfı nerelerde kullanılır?

  • Mimarlık ve mühendislik hizmet bedelleri: Mimari, statik, mekanik ve elektrik proje ücretleri yapı yaklaşık maliyeti üzerinden hesaplanır. Statik proje bedelinin hesabını statik proje bedeli hesaplama yazımızda anlattık.
  • Yapı denetim hizmet bedeli: Yapı denetiminde sınıflar üç birim maliyet grubunda toplanır: I. ve II. sınıf yapılar Grup I, III. sınıf yapılar Grup II, IV. ve V. sınıf yapılar Grup III. Hesabın tamamı yapı ruhsatı harçları ve yapı denetim ücreti hesaplama yazımızda yer alıyor.
  • SGK asgari işçilik: Özel nitelikteki inşaatlarda Sosyal Güvenlik Kurumu, asgari işçilik tutarını belirlerken ilgili yılın yapı yaklaşık birim maliyetlerini esas alır.
  • İş deneyim belgesi ve müteahhit yetki belgesi: Tamamlanan yapıların iş deneyim tutarı yaklaşık maliyet üzerinden belirlenir. Grupların anlamı için müteahhitlik belgesi grupları yazımıza bakabilirsiniz.
  • Maliyet tahmini ve değerleme: Bilirkişi ve değerleme raporlarında, kat karşılığı ve kentsel dönüşüm hesaplarında yaklaşık maliyet bir başlangıç verisi olarak kullanılır.

Yapı sınıfı ile karıştırılan diğer sınıflandırmalar

  • Emlak vergisi bina sınıfları: Emlak vergisinde kullanılan “lüks, birinci sınıf, ikinci sınıf” gibi bina sınıfları ve m² normal inşaat maliyetleri ayrı bir düzenlemedir; bu tebliğdeki yapı sınıflarıyla aynı şey değildir.
  • Bina kullanım sınıfı (BKS): Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ndeki BKS 1, 2 ve 3, deprem tasarımında binanın önemini gösterir; maliyetle ilgisi yoktur. Ayrıntılar için deprem tehlike haritası yazımıza bakabilirsiniz.
  • Müteahhit yetki belgesi grupları: A, B, C… H grupları müteahhidin üstlenebileceği iş büyüklüğünü gösterir; yapının sınıfı değil, firmanın yeterliliğidir.
Yapı sınıfları ve grupları: I–V. sınıf yapılar, konutların ve villaların hangi yapı grubuna girdiği
Yapı sınıfları I’den V’e doğru yükselir; konutlarda yükseklik, villalarda bağımsız bölüm alanı belirleyicidir

Yapı Sınıfları ve Grupları: 5 Sınıf, 18 Grup

Güncel tebliğde yapılar beş sınıfa, her sınıf da harflerle gösterilen gruplara ayrılır. Uygulamada “3B yapı sınıfı”, “4A grubu” veya “III-C” gibi yazımlar aynı şeyi ifade eder: Rakam sınıfı, harf grubu gösterir.

Sınıf Gruplar Tipik yapılar
I. sınıf A, B, C, D Basit tarım ve hayvancılık yapıları, seralar, ahırlar, istinat duvarları, su depoları, GES
II. sınıf A, B, C Depolar, iskeleler, hangarlar, konteyner kentler, halı sahalar, kırsal evler, bungalovlar, hafif sanayi
III. sınıf A, B, C Konutlar (30,50 m’ye kadar), küçük ticari yapılar, okullar, kreşler, karakollar, sağlık merkezleri, yurtlar
IV. sınıf A, B, C Yüksek konutlar, iş merkezleri, AVM’ler, 1–3 yıldızlı oteller, fakülteler, kamu binaları, 200 yatağa kadar hastaneler
V. sınıf A, B, C, D, E Gökdelen ofisler, karma projeler, büyük hastaneler, 4–5 yıldızlı oteller, müzeler, havalimanları, metro, RES

Her grubun birim maliyeti tebliğde ayrıca yayımlanır ve her yıl güncellenir. Bu nedenle yazıda tutar vermiyoruz; güncel değeri içinde bulunduğunuz yılın tebliğinden alıp hesap aracına girebilirsiniz.

Yapı Sınıfları Tam Listesi

Aşağıdaki tablolar, güncel tebliğde sınıf ve grup bazında sayılan yapıların tamamıdır. Her grubun sonunda tebliğde ayrıca “bu gruptakilere benzer yapılar” ifadesi yer alır; yani liste örnek niteliğindedir ve benzer yapılar da aynı gruba girer. Tablolardaki yapıları, yazının ortasındaki aracın arama kutusuyla da bulabilirsiniz.

I. sınıf yapılar (A, B, C ve D grupları)

Mühendislik hizmeti en az, maliyeti en düşük yapılardır. Tarım ve hayvancılık yapıları, seralar, duvarlar, su depoları ve güneş enerji santralleri bu sınıftadır.

Yapı türü Sınıf / grup
Basit hayvancılık ve basit tarım yapıları I-A
Çardaklar, gölgelikler ve üstü kapalı yanları açık dinlenme yapıları I-A
İhata duvarları (3,00 m yüksekliğe kadar) I-A
Plastik örtülü seralar I-A
Basit padok ve küçükbaş hayvan ağılları I-B
Cam veya sert plastik örtülü seralar I-B
Depo amaçlı kayadan oyma yapılar I-B
Kalıcı kullanımı olan yardımcı yapılar I-B
Betonarme ve kâgir su depoları I-C
Büyükbaş hayvan ahırları I-C
Elektrikli araç şarj istasyonları I-C
İstinat duvarları I-C
Palplanş ve ankrajlı perde I-C
Şişirme yapılar (hava basıncı ile oluşturulan / pnömatik) I-C
Güneş enerji santralleri (GES) I-D

II. sınıf yapılar (A, B ve C grupları)

Depolar, iskeleler, hangarlar, geçici yapılar, kırsal evler ve döşeme yükü düşük sanayi yapıları bu sınıftadır.

Yapı türü Sınıf / grup
Deniz iskeleleri II-A
Genel amaçlı depolar (betonarme, çelik ve benzeri) II-A
Hayvan bakımevi ve/veya barınakları II-A
Hayvan satış pazar yerleri II-A
Tarımsal endüstri yapıları II-A
Botanik, jeopark ve tema park yapıları II-B
Geçici kullanımı olan yapılar, konteyner kentler ve benzeri II-B
Halı sahalar, semt sahaları ve benzeri II-B
Hangar yapıları (helikopterler, küçük uçaklar, park ve bakım onarım yerleri ve benzeri) II-B
Kapalı pazar yerleri, semt pazarları ve benzeri II-B
Bağ, dağ, köy ve yayla evleri (kırsalda yer alan, brüt inşaat alanı 200 m²’nin altındaki yapılar) II-C
Bungalov evleri II-C
Hal binaları II-C
Mezbahalar II-C
Sanayi tesisleri (döşeme hareketli yükü 0–500 kg/m²) II-C
Taziye evleri II-C

III. sınıf yapılar (A, B ve C grupları)

Konutların büyük çoğunluğu, küçük ticari yapılar, okullar, kreşler, karakollar, sağlık merkezleri ve yurtlar III. sınıftadır. Konutların büyük kısmı bu sınıfa girdiği için “3A”, “3B” ve “3C” en sık aranan gruplardır.

Yapı türü Sınıf / grup
Akaryakıt ve otogaz dolum istasyonları III-A
Aquaparklar III-A
Çocuk destek merkezleri, çocuk evleri koordinasyon merkezleri, çocuk evleri siteleri III-A
Garajlar, katlı ve/veya kapalı otoparklar III-A
Havalimanı destek binaları (garaj, itfaiye, nizamiye, ısı-güç merkezi binaları) III-A
İtfaiye binaları III-A
Kayadan oyma konutlar III-A
Konutlar (apartman tipi, üç kata kadar, üç kat dahil) III-A
Kreşler, okul öncesi eğitim merkezleri III-A
Köy ve mahalle konakları III-A
Muhtarlık binaları III-A
Özelliği olan depolar (kimyasal madde, radyoaktif atık, soğuk hava depoları) III-A
Semt postaneleri III-A
Sığınma ve barınma evleri III-A
Sosyal tesis yapıları (inşaat ortak alanında yapılan havuz, hamam, sauna) III-A
112 acil sağlık hizmetleri istasyonları III-B
Aile sağlığı merkezleri III-B
Apart oteller III-B
Gece kulübü ve eğlence yerleri III-B
Hayvan hastaneleri III-B
İbadethaneler (kişi sayısı 500’ün altında) III-B
İlçe tipi otobüs terminalleri III-B
İlkokul ve ortaokul yapıları III-B
İş merkezleri / ticari amaçlı yapılar (üç kata kadar, üç kat dahil) III-B
Kapalı spor salonları (seyirci sayısı 1.000’in altında) III-B
Konukevleri, misafirhaneler III-B
Konutlar (üç kat üzeri, yapı yüksekliği 21,50 m’ye kadar, 21,50 m dahil) III-B
Kütüphaneler (brüt inşaat alanı 1.000 m²’nin altında) III-B
Liman binaları ve marinalar III-B
Müstakil ve/veya ikiz konutlar (bağımsız bölüm brüt alanı 200 m²’nin altında) III-B
Sanayi tesisleri (döşeme hareketli yükü 501–3.000 kg/m²) III-B
Sanayi tesisleri idari binaları III-B
Ağız ve diş sağlığı merkezleri III-C
Emniyet ve jandarma karakol binaları III-C
Halk eğitim merkezleri III-C
Huzurevi, rehabilitasyon ve yaşlı bakım merkezleri III-C
İl tipi otobüs terminalleri III-C
İş merkezleri / ticari amaçlı yapılar (üç kat üzeri, yapı yüksekliği 21,50 m’ye kadar, 21,50 m dahil) III-C
Kaplıcalar, şifa evleri, termal tesisler III-C
Konutlar (yapı yüksekliği 21,50–30,50 m, 30,50 m dahil) III-C
Lise ve dengi okul yapıları III-C
Müstakil ve/veya ikiz konutlar (bağımsız bölüm brüt alanı 200–500 m², 200 m² dahil) III-C
Öğrenci yurtları III-C
Toplum sağlığı merkezleri III-C
Tren gar / istasyon binaları (brüt inşaat alanı 1.500 m²’den az) III-C

IV. sınıf yapılar (A, B ve C grupları)

Yüksek konutlar, iş merkezleri, alışveriş merkezleri, oteller, yükseköğretim ve kamu binaları ile 200 yatağın altındaki hastaneler IV. sınıftadır.

Yapı türü Sınıf / grup
Açık cezaevleri IV-A
Aile yaşam ve/veya gençlik merkezleri IV-A
Alışveriş merkezleri (brüt inşaat alanı 25.000 m²’nin altında) IV-A
Araştırma ve geliştirme merkezleri, laboratuvarlar IV-A
Engelsiz yaşam merkezleri IV-A
Enstitüler, fakülteler ve yüksekokullar IV-A
Fuar merkezleri IV-A
İlçe tipi kamu binaları IV-A
İş merkezleri / ticari amaçlı yapılar (yapı yüksekliği 21,50–30,50 m, 30,50 m dahil) IV-A
Kapalı spor salonları (seyirci sayısı 1.000–5.000, 1.000 dahil) IV-A
Kayadan oyma oteller IV-A
Konutlar (yapı yüksekliği 30,50–51,50 m, 51,50 m dahil) IV-A
Mesleki eğitim merkezleri IV-A
Oteller (1 ve 2 yıldızlı) IV-A
Özel eğitim okulları IV-A
Rehberlik ve araştırma merkezleri IV-A
Sanayi tesisleri (döşeme hareketli yükü 3.001 kg/m² ve üzeri) IV-A
Tıp merkezleri IV-A
Yüzme havuzu tesisleri IV-A
Arşiv binaları IV-B
Banka ve borsa binaları IV-B
Büyük (merkez) postaneler IV-B
Düğün salonları IV-B
Fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezleri IV-B
İbadethaneler (kişi sayısı 500–1.500, 500 dahil) IV-B
İş merkezleri / ticari amaçlı yapılar (yapı yüksekliği 30,50–51,50 m, 51,50 m dahil) IV-B
Kapalı spor salonları (seyirci sayısı 5.000 ve üzeri) IV-B
Konutlar (yapı yüksekliği 51,50 m üzeri) IV-B
Müstakil ve/veya ikiz konutlar (bağımsız bölüm brüt alanı 500 m² ve üzeri) IV-B
Özelliği olan büyük okul yapıları (spor salonu, konferans salonu ve ek tesisleri olan) IV-B
Özelliği olan genel sığınaklar IV-B
Radyo ve televizyon istasyon binaları IV-B
Üniversite idari binaları IV-B
Adalet sarayları IV-C
Alışveriş merkezleri (brüt inşaat alanı 25.000 m² ve üzeri) IV-C
Bakanlık binaları IV-C
Büyükşehir belediye hizmet binaları IV-C
Geri gönderme merkezleri IV-C
Hastaneler (yatak sayısı 200’ün altında) IV-C
İl tipi kamu binaları IV-C
Kapalı cezaevleri IV-C
Kaymakamlık ve vali konutları IV-C
Kütüphaneler (brüt inşaat alanı 1.000 m² ve üzeri) IV-C
Olimpik spor tesisleri IV-C
Oteller (3 yıldızlı) IV-C
Tatil köyleri IV-C
Tren gar / istasyon binaları (brüt inşaat alanı 1.500 m²’den fazla) IV-C

V. sınıf yapılar (A, B, C, D ve E grupları)

En karmaşık ve en pahalı yapılar V. sınıftadır: gökdelenler, karma projeler, büyük hastaneler, 4 ve 5 yıldızlı oteller, kültür yapıları, havalimanı terminalleri, metro istasyonları ve rüzgâr enerji santralleri.

Yapı türü Sınıf / grup
Büyükelçilik, diplomatik temsilcilik ve konsolosluk binaları V-A
Eğitim ve araştırma hastaneleri V-A
İş merkezleri / ticari amaçlı yapılar (yapı yüksekliği 51,50 m üzeri) V-A
Karma kullanımlı yapılar (AVM ile birlikte ofis ve/veya konutların yer aldığı kompleksler) V-A
Stadyumlar ve hipodromlar V-A
Üniversite kampüsleri V-A
Deniz, hava ve kara kuvvetleri komutanlığı tesisleri V-B
Hastaneler (yatak sayısı 200–400, 200 dahil) V-B
İbadethaneler (kişi sayısı 1.500 ve üzeri) V-B
Jandarma ve sahil güvenlik komutanlığı tesisleri V-B
Oteller (4 yıldızlı) V-B
Bale, opera ve tiyatro yapıları V-C
Hastaneler (yatak sayısı 400 ve üzeri) V-C
Kongre ve/veya kültür merkezleri V-C
Müze yapıları V-C
Tarihi eser niteliğinde olup restore edilerek veya yıkılarak aslına uygun yapılan yapılar V-C
Havalimanı terminal binaları (idari binalar, yolcu terminali) V-D
Metro istasyonları V-D
Oteller (5 yıldızlı) V-D
Şehir hastaneleri V-D
Yüksek güvenlikli cezaevleri V-D
Rüzgâr enerji santralleri (RES) V-E

Konutlar Hangi Yapı Sınıfına Girer?

Konutların sınıfı, yapının tipine göre üç farklı kurala bağlıdır: apartmanlarda kat sayısı ve yapı yüksekliği, müstakil ve ikiz evlerde bağımsız bölümün brüt alanı, kırsaldaki küçük evlerde ise konum ve alan belirleyicidir.

Apartman tipi konutlar

Apartmanın durumu Sınıf / grup
Üç kata kadar (üç kat dahil) III-A
Üç kattan fazla, yapı yüksekliği 21,50 m’ye kadar (dahil) III-B
Yapı yüksekliği 21,50–30,50 m (30,50 m dahil) III-C
Yapı yüksekliği 30,50–51,50 m (51,50 m dahil) IV-A
Yapı yüksekliği 51,50 m üzeri IV-B

Bu eşikler, yangın ve imar mevzuatında da kullanılan yükseklik sınırlarıyla uyumludur. Yapı yüksekliği, imar mevzuatındaki tanıma göre ölçülür; tanım ve ölçüm esasları için Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği yazımıza bakabilirsiniz. Kat sayısının nasıl sayılacağı konusunda tereddüt varsa ruhsatı veren idarenin uygulaması esas alınır.

Müstakil ve ikiz konutlar (villalar)

Tebliğde “villa” kelimesi geçmez; villalar müstakil ve/veya ikiz konut olarak değerlendirilir. Belirleyici olan binanın toplam alanı değil, her bağımsız bölümün brüt inşaat alanıdır:

  • 200 m²’nin altında: III-B
  • 200 m² ile 500 m² arası (200 m² dahil): III-C
  • 500 m² ve üzeri: IV-B

Kırsaldaki bağ, dağ, köy ve yayla evleri

Kırsalda yer alan ve brüt inşaat alanı 200 m²’nin altında olan bağ, dağ, köy ve yayla evleri II-C grubundadır. 200 m² ve üzerindeki kırsal evlerin ise müstakil konut kuralına göre değerlendirilmesi uygun olur. Bungalov evleri de II-C grubundadır.

3B yapı sınıfı nedir?

“3B yapı sınıfı”, III. sınıf B grubu yapıların kısa adıdır ve en sık aranan gruptur. Üç kattan yüksek, yapı yüksekliği 21,50 m’ye kadar olan apartmanlar, bağımsız bölüm alanı 200 m²’nin altındaki müstakil evler, üç kata kadar iş merkezi ve ticari yapılar, ilkokul ve ortaokullar, 1.000 seyirciden küçük kapalı spor salonları, apart oteller, konukevleri ve döşeme hareketli yükü 501–3.000 kg/m² olan sanayi tesisleri 3B grubundadır. Kentlerdeki tipik 4–7 katlı konut binalarının büyük kısmı bu gruba girer.

Yükseklik, Alan ve Kapasiteye Göre Sınıf Değiştiren Yapılar

Tebliğde bazı yapı türleri tek bir grupta değil, bir ölçüte göre birden fazla grupta yer alır. Bu yapılarda doğru grubu bulmak için ölçütü bilmek gerekir:

Yapı türü Ölçüt Gruplar
İş merkezi / ticari yapı Kat sayısı ve yapı yüksekliği Üç kata kadar III-B · 21,50 m’ye kadar III-C · 30,50 m’ye kadar IV-A · 51,50 m’ye kadar IV-B · üzeri V-A
Otel Yıldız sayısı 1–2 yıldız IV-A · 3 yıldız IV-C · 4 yıldız V-B · 5 yıldız V-D · apart otel III-B · tatil köyü IV-C
Hastane Yatak sayısı ve tür 200 altı IV-C · 200–400 V-B · 400 ve üzeri V-C · eğitim ve araştırma V-A · şehir hastanesi V-D
İbadethane Kişi sayısı 500 altı III-B · 500–1.500 IV-B · 1.500 ve üzeri V-B
Kapalı spor salonu Seyirci sayısı 1.000 altı III-B · 1.000–5.000 IV-A · 5.000 ve üzeri IV-B
Alışveriş merkezi Brüt inşaat alanı 25.000 m² altı IV-A · 25.000 m² ve üzeri IV-C · ofis veya konutla karma V-A
Kütüphane Brüt inşaat alanı 1.000 m² altı III-B · 1.000 m² ve üzeri IV-C
Sanayi tesisi Döşeme hareketli yükü 0–500 kg/m² II-C · 501–3.000 kg/m² III-B · 3.001 kg/m² ve üzeri IV-A
Tren garı / istasyon binası Brüt inşaat alanı 1.500 m²’den az III-C · fazla IV-C
Otobüs terminali Terminal tipi İlçe tipi III-B · il tipi III-C

Yapı Sınıfı Bulma Aracı

Aşağıdaki araç üç iş yapar: Seçtiğiniz yapı türü ve girdiğiniz ölçüte (kat sayısı, yükseklik, alan, yıldız, yatak, kişi, seyirci veya döşeme yükü) göre sınıf ve grubu bulur; yazıdaki resmî liste ve listede olmayan yapılar tablosunda yapı adıyla veya “3B”, “IV-A” gibi grup koduyla anlık arama yapar; brüt inşaat alanı ile güncel birim maliyeti girdiğinizde yapı yaklaşık maliyetini ve yapı denetim birim maliyet grubunu verir.

Örnek: 7 katlı apartman ve 250 m²’lik villa

Yapı yüksekliği 20,50 m olan 7 katlı bir apartman, üç kattan fazla ve 21,50 m’nin altında olduğu için III-B grubundadır. Aynı parselde bağımsız bölüm brüt alanı 250 m² olan iki villa yapılsaydı, her biri 200–500 m² aralığında kaldığı için III-C grubunda değerlendirilirdi. Yapı denetim hizmet bedelinde ise ikisi de III. sınıf olduğu için Grup II birim maliyeti kullanılır.

Listede Olmayan Yapılar Hangi Sınıfa Girer?

Tebliğde her yapı türünün adı geçmez. Bu durumda iki kural uygulanır:

Benzerlik ilkesi (m.2/1)

Listede adı geçmeyen yapılar, ilgili gruptaki yapılara kıyasen, yani en çok benzedikleri yapının grubunda değerlendirilir. Bu değerlendirmeyi uygulayıcı kurum ve kuruluşlar, Mimarlık ve Mühendislik Hizmetleri Şartnamesi hükümlerinden yararlanarak yapar. Kullanım amacı, insan yoğunluğu, tesisat yoğunluğu ve taşıyıcı sistemin karmaşıklığı benzerliğin temel ölçütleridir.

Metraj yöntemi (m.2/3)

Tebliğde bulunmayan ya da grubu konusunda tereddüt olan yapılarda, projedeki imalat miktarları (metrajlar) Bakanlığın birim fiyatlarıyla çarpılarak yapının yaklaşık maliyeti bulunur. Bu tutar toplam inşaat alanına bölünür ve elde edilen TL/m² değeri, tebliğdeki birim maliyetlerden hangisine en yakınsa yapı o sınıf ve gruba alınır. Bakanlık fiyatlarında bulunmayan imalatlar için önce diğer kamu idarelerinin birim fiyatları, sonra piyasa fiyatları kullanılır.

Aşağıdaki tablolar, tebliğde adı geçmeyen 108 yapı türü için benzerlik ilkesine göre önerdiğimiz sınıf ve grupları ve bu önerinin dayandığı benzer yapıyı gösterir. Bu tablolar bir ön değerlendirme aracıdır; kesin sınıf ve grubu ruhsatı veren idare belirler ve tereddütlü durumlarda metraj yöntemi uygulanır.

Konut ve konaklama yapıları

Yapı türü Önerilen sınıf / grup Dayanak (benzer yapı)
Villa (müstakil ev) III-B / III-C / IV-B (öneri) Müstakil ve/veya ikiz konutlar; bağımsız bölüm brüt alanına göre (200 ve 500 m² eşikleri)
Sıra evler (townhouse) III-B / III-C / IV-B (öneri) Müstakil ve/veya ikiz konutlar; her evin brüt alanına göre
Dubleks, tripleks, çatı dubleksi daire Bulunduğu binanın sınıfı (öneri) Apartman tipi konutlar; binanın kat sayısı ve yüksekliği belirler
Rezidans, konut kulesi III-C / IV-A / IV-B (öneri) Konutlar; yapı yüksekliğine göre. Altında AVM varsa V-A (karma kullanımlı yapı)
Lojman (apartman tipi) III-A / III-B / III-C / IV-A / IV-B (öneri) Konutlar; kat sayısı ve yükseklik
Prefabrik ev (kalıcı konut) III-B (kırsalda 200 m² altı: II-C) (öneri) Müstakil konutlar; kırsalda bağ ve köy evleri. Sınıfı malzeme değil kullanım belirler
Çelik veya ahşap ev Konut kuralları (II-C / III-B / III-C) (öneri) Taşıyıcı sistem sınıfı değiştirmez; müstakil konut veya kırsal ev kuralı uygulanır
Kütük ev, tarla evi, dağ evi (kırsal, 200 m² altı) II-C (öneri) Bağ, dağ, köy ve yayla evleri
Konteyner ev (geçici kullanım) II-B (öneri) Geçici kullanımı olan yapılar, konteyner kentler
Konteyner ev (kalıcı konut olarak) II-C / III-B (öneri) Kırsalda bağ ve köy evi, kentte müstakil konut benzeri
Tiny house, mobil ev II-B (öneri) Geçici kullanımı olan yapılar
Pansiyon, hostel III-B (öneri) Konukevleri, misafirhaneler
Butik otel (yıldız belgesi olmayan) III-B (öneri) Konukevleri, misafirhaneler; yıldızlı ise yıldız sayısına göre otel grubu
Motel IV-A (öneri) Oteller (1 ve 2 yıldızlı)
Kamp alanı hizmet binaları II-C (öneri) Bungalov evleri
Glamping çadırı, çadır platformu I-A (öneri) Üstü kapalı yanları açık dinlenme yapıları
Özel öğrenci yurdu, öğrenci apartı III-C (öneri) Öğrenci yurtları
Yaşlı yaşam evi, gündüzlü yaşlı bakım evi III-C (öneri) Huzurevi ve yaşlı bakım merkezleri

Ticaret ve hizmet yapıları

Yapı türü Önerilen sınıf / grup Dayanak (benzer yapı)
Dükkân, mağaza III-B (öneri) İş merkezleri / ticari amaçlı yapılar (üç kata kadar)
Market, süpermarket III-B (öneri) Ticari amaçlı yapılar (üç kata kadar)
Lokanta, restoran ve kafe III-B (öneri) Ticari amaçlı yapılar (üç kata kadar)
Pastane, fırın (satış ağırlıklı) III-B (öneri) Ticari amaçlı yapılar
Ofis binası, plaza, ortak çalışma alanı III-B → V-A (öneri) İş merkezleri; kat sayısı ve yapı yüksekliğine göre
Banka şubesi (bağımsız bina) IV-B (öneri) Banka ve borsa binaları
Oto galeri, showroom III-B (öneri) Ticari amaçlı yapılar
Oto servis, tamirhane II-C / III-B (öneri) Sanayi tesisleri; döşeme hareketli yüküne göre
Oto yıkama II-C (öneri) Sanayi tesisleri (döşeme hareketli yükü 0–500 kg/m²)
Eczane, kuaför, güzellik salonu III-B (öneri) Ticari amaçlı yapılar
Otoyol dinlenme tesisi III-B (akaryakıt bölümü III-A) (öneri) Ticari yapılar; akaryakıt ve otogaz istasyonları
Hamam, sauna, spa (ticari işletme) III-C (öneri) Kaplıcalar, şifa evleri, termal tesisler
Endüstriyel çamaşırhane II-C / III-B (öneri) Sanayi tesisleri; döşeme yüküne göre

Sağlık yapıları

Yapı türü Önerilen sınıf / grup Dayanak (benzer yapı)
Poliklinik, muayenehane binası IV-A (öneri) Tıp merkezleri
Diyaliz merkezi IV-A (öneri) Tıp merkezleri
Görüntüleme merkezi (MR, tomografi) IV-A (öneri) Tıp merkezleri; araştırma ve laboratuvar yapıları
Özel rehabilitasyon ve terapi merkezi IV-B (öneri) Fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezleri
Veteriner kliniği III-B (öneri) Hayvan hastaneleri
Gasilhane, morg (bağımsız bina) II-C (öneri) Taziye evleri

Eğitim, kültür ve inanç yapıları

Yapı türü Önerilen sınıf / grup Dayanak (benzer yapı)
Dershane, kurs ve etüt merkezi III-C (öneri) Halk eğitim merkezleri
Sürücü kursu binası III-B (öneri) Ticari amaçlı yapılar (üç kata kadar)
Sinema salonu (bağımsız) V-C (öneri) Bale, opera ve tiyatro yapıları; AVM içindeyse AVM grubuna dahildir
Konser salonu V-C (öneri) Bale, opera ve tiyatro yapıları
Sergi salonu IV-A (öneri) Fuar merkezleri
Sanat galerisi (ticari) III-B (öneri) Ticari amaçlı yapılar
Bilim merkezi, planetaryum V-C (öneri) Müze yapıları
Gösteri akvaryumu V-C (öneri) Müze yapıları; küçük ölçekliyse metraj yöntemiyle teyit
Gözlemevi (rasathane) IV-A (öneri) Araştırma ve geliştirme merkezleri, laboratuvarlar
Cemevi III-B / IV-B / V-B (öneri) Kişi kapasitesine göre ibadethanelerle benzer toplanma yapısı
Kilise, sinagog III-B / IV-B / V-B (öneri) İbadethaneler; kişi kapasitesine göre
Mahalle evi, halk evi III-A (öneri) Köy ve mahalle konakları

Spor ve eğlence yapıları

Yapı türü Önerilen sınıf / grup Dayanak (benzer yapı)
Fitness salonu, spor kulübü III-B (öneri) Kapalı spor salonları (1.000 seyirci altı)
Açık tenis kortu, basketbol ve voleybol sahası II-B (öneri) Halı sahalar, semt sahaları
Balon (şişme) kapalı kort I-C (öneri) Şişirme yapılar (pnömatik)
Kapalı buz pisti III-B / IV-A / IV-B (öneri) Kapalı spor salonları; seyirci kapasitesine göre
Bowling, oyun salonu, eğlence merkezi III-B (öneri) Gece kulübü ve eğlence yerleri
Macera parkı, paintball alanı yapıları II-B (öneri) Tema park yapıları
Hayvanat bahçesi yapıları II-B (öneri) Botanik, jeopark ve tema park yapıları
At ahırı, binicilik tesisi I-C (tribünlü hipodrom V-A) (öneri) Büyükbaş hayvan ahırları; stadyumlar ve hipodromlar
Kapalı atış poligonu III-B (öneri) Kapalı spor salonları (1.000 seyirci altı)
Kayak merkezi, golf kulübü hizmet binası III-B (öneri) Ticari amaçlı yapılar
Açık kır düğünü alanı (gölgelikli) I-A (öneri) Çardaklar ve gölgelikler; kapalı salon IV-B (düğün salonları)
Müstakil konut havuzu III-A (öneri) Sosyal tesis yapıları (havuz)

Kamu ve güvenlik yapıları

Yapı türü Önerilen sınıf / grup Dayanak (benzer yapı)
Belde belediyesi hizmet binası IV-A (öneri) İlçe tipi kamu binaları
Vergi dairesi, tapu ve nüfus müdürlüğü IV-A (il merkezinde IV-C) (öneri) İlçe tipi / il tipi kamu binaları
İl emniyet müdürlüğü IV-C (öneri) İl tipi kamu binaları
Askerî kışla V-B (öneri) Kara, deniz ve hava kuvvetleri komutanlığı tesisleri
Orduevi V-B (öneri) Komutanlık tesisleri; konaklama ağırlıklıysa yıldız denkliğine göre otel grubu
Afet lojistik deposu II-A (öneri) Genel amaçlı depolar
Noterlik, avukatlık bürosu binası III-B → V-A (öneri) İş merkezleri; kat sayısı ve yükseklik

Tarım ve hayvancılık yapıları

Yapı türü Önerilen sınıf / grup Dayanak (benzer yapı)
Basit tavuk kümesi I-A (öneri) Basit hayvancılık yapıları
Otomasyonlu modern kümes II-A (öneri) Tarımsal endüstri yapıları
Arılık, arıhane I-A (öneri) Basit hayvancılık ve tarım yapıları
Samanlık, ot deposu I-B (öneri) Kalıcı kullanımı olan yardımcı yapılar
Süt sağım ünitesi II-A (öneri) Tarımsal endüstri yapıları
Mantar üretim tesisi II-A (iklimlendirmeli depo III-A) (öneri) Tarımsal endüstri yapıları; özelliği olan depolar
Hububat silosu II-A (öneri) Genel amaçlı depolar; tarımsal endüstri yapıları
Balık çiftliği kara tesisi II-A (öneri) Tarımsal endüstri yapıları
Tarım makinesi garajı II-A (öneri) Genel amaçlı depolar

Sanayi, depo ve lojistik yapıları

Yapı türü Önerilen sınıf / grup Dayanak (benzer yapı)
Fabrika, atölye, imalathane II-C / III-B / IV-A (öneri) Sanayi tesisleri; döşeme hareketli yüküne göre
Matbaa II-C / III-B (öneri) Sanayi tesisleri; döşeme hareketli yüküne göre
Lojistik merkezi, antrepo II-A (öneri) Genel amaçlı depolar
Soğuk zincir deposu III-A (öneri) Özelliği olan depolar (soğuk hava)
Veri merkezi IV-B (öneri) Radyo ve TV istasyon binaları gibi yoğun mekanik ve elektrik tesisatlı yapılar; metraj yöntemiyle teyit edilmeli
Atık su arıtma tesisi binaları III-B (idari) + metraj (öneri) Sanayi tesisleri idari binaları; proses yapıları için m.2/3
Geri dönüşüm ve atık tesisi II-C / III-B (öneri) Sanayi tesisleri; döşeme hareketli yüküne göre
Açık depo sundurması I-A / I-B (öneri) Gölgelikler; kalıcı yardımcı yapılar

Enerji ve altyapı yapıları

Yapı türü Önerilen sınıf / grup Dayanak (benzer yapı)
Çatı veya arazi tipi GES I-D (öneri) Güneş enerji santralleri
HES, jeotermal, biyokütle santral binası Metraj yöntemi (m.2/3) (öneri) Listede karşılığı yok; benzer yapı olarak sanayi tesisleri
Trafo binası, trafo köşkü I-B (öneri) Kalıcı kullanımı olan yardımcı yapılar
Baz istasyonu kabini I-B (öneri) Kalıcı kullanımı olan yardımcı yapılar; kule için metraj
Su kulesi (ayaklı su deposu) I-C (öneri) Betonarme ve kâgir su depoları; yüksek kulelerde metraj
Sarnıç, yeraltı su deposu I-C (öneri) Betonarme ve kâgir su depoları
CNG veya hidrojen dolum istasyonu III-A (öneri) Akaryakıt ve otogaz dolum istasyonları

Ulaşım yapıları

Yapı türü Önerilen sınıf / grup Dayanak (benzer yapı)
Otobüs ve tramvay durağı I-A (öneri) Üstü kapalı yanları açık yapılar
Raylı sistem istasyonu (yer üstü) III-C (öneri) Tren gar / istasyon binaları (1.500 m² altı)
Feribot iskelesi ve bekleme salonu II-A + III-B (öneri) Deniz iskeleleri; liman binaları
Kayıkhane II-A (öneri) Deniz iskeleleri ve depolar; 2025 öncesi listede II-A
Tekne bakım atölyesi, çekek yeri II-B (öneri) Hangar yapıları
Kamyon ve iş makinesi garajı III-A (öneri) Garajlar
Mekanik (robotik) otopark III-A (öneri) Katlı ve/veya kapalı otoparklar
Teleferik istasyonu III-C + metraj (öneri) Tren gar / istasyon binaları; mekanik sistem için m.2/3

Yardımcı yapılar, ekler ve tadilatlar

Yapı türü Önerilen sınıf / grup Dayanak (benzer yapı)
Pergola I-A (öneri) Çardaklar ve gölgelikler
Cam kış bahçesi I-B (öneri) Cam örtülü seralar
3 m’den yüksek bahçe duvarı I-C (öneri) İstinat duvarları
Bekçi ve güvenlik kulübesi I-B (öneri) Kalıcı kullanımı olan yardımcı yapılar
Ayrı jeneratör binası, kazan dairesi I-B (öneri) Kalıcı kullanımı olan yardımcı yapılar
Asansör kulesi, dış yangın merdiveni eki Bağlı olduğu binanın sınıfı (öneri) Ana yapının eki
Ek kat, çatı katı ilavesi Mevcut binanın sınıfı (öneri) Yeni yükseklik eşiği aşılırsa yeni gruba göre
Güçlendirme işleri Mevcut binanın sınıfı (öneri) Ana yapının sınıfı

Bu tebliğle sınıflandırılmayan mühendislik yapıları

Köprü, viyadük, tünel, baraj, gölet, liman rıhtımı, dalgakıran, karayolu, demiryolu, boru hattı ve kanal gibi altyapı ve mühendislik yapıları, bina odaklı bu sınıflandırmanın dışında kalır. Bu yapıların yaklaşık maliyeti, projesindeki imalat miktarları ve ilgili kamu idarelerinin birim fiyatlarıyla ayrıca hesaplanır; iş deneyim değerlendirmesinde de bina işlerinden ayrı iş grupları kullanılır.

2025 Revizyonu: Eski Yapı Sınıfları Ne Oldu?

Yapı sınıfları listesi, 31 Ocak 2025 tarihli ve 32799 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2025 yılı tebliğiyle büyük ölçüde yeniden düzenlendi. Önceki listede 14 grup bulunurken yeni düzende grup sayısı 18’e çıktı; I-C, I-D, III-C ve V-E grupları eklendi, bazı yapılar başka gruplara taşındı, bazıları ise listeden çıkarıldı. Örneğin eski listede yer alan lokanta ve kafeteryalar, motel, pansiyon, kamping, poliklinik, matbaa, kayıkhane ve tek katlı dükkân gibi kalemler yeni listede ayrı olarak yer almaz.

Tebliğin 2. maddesine göre, sınıfı veya grubu değiştirilen ya da tebliğden çıkarılan yapılarda, önceki yıllarda sınıfı belirlenmiş hizmetler için belirlendiği yılın sınıf ve grubu değiştirilmeden, o grubun güncel tebliğdeki karşılığı olan tutar esas alınır. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun bu konudaki genel yazısında verilen örnekte, 2024’te II-A grubunda değerlendirilen ve yeni tebliğde yer almayan bir kayıkhane projesi için 2024’teki II-A grubu korunmuş, yalnızca tutar güncel tebliğdeki II-A karşılığına göre hesaplanmıştır. Yeni başlayan projelerde ise yukarıdaki benzerlik ilkesi ve metraj yöntemi uygulanır.

Yapı Sınıfı Nasıl Belirlenir? Adım Adım

  1. Kullanım amacını netleştirin: Yapının asıl kullanımı (konut, ticaret, sağlık, eğitim, sanayi) belirleyicidir. Karma yapılarda baskın kullanım ve tebliğdeki “karma kullanımlı yapılar” tanımı dikkate alınır.
  2. Resmî listede arayın: Yapı türü listede açıkça geçiyorsa o grup uygulanır.
  3. Ölçütü kontrol edin: Konut, iş merkezi, otel, hastane, ibadethane, spor salonu, AVM, kütüphane, sanayi, gar ve terminal gibi yapılarda kat sayısı, yükseklik, alan veya kapasite eşiğine bakın.
  4. Benzer yapıyı bulun: Listede yoksa kullanım ve teknik özellik bakımından en çok benzeyen yapının grubunu esas alın.
  5. Tereddüt varsa metraj yöntemini uygulayın: Proje metrajı üzerinden birim maliyeti hesaplayıp en yakın gruba yerleştirin.
  6. İdarenin uygulamasını teyit edin: Ruhsat ve iskân işlemlerinde son kararı ruhsatı veren idare verir; proje müellifleri ve yapı denetim kuruluşu da aynı grubu kullanmalıdır.

Yapı Sınıfı Belirlerken Sık Yapılan Hatalar

  1. Toplam alana bakarak villa sınıfı belirlemek: Müstakil konutlarda ölçüt, binanın toplam alanı değil her bağımsız bölümün brüt alanıdır.
  2. Kat sayısını tek ölçüt sanmak: Üç kattan yüksek apartmanlarda grup, kat sayısına değil yapı yüksekliğine göre değişir.
  3. Taşıyıcı sisteme göre sınıf aramak: Çelik, ahşap ya da prefabrik olmak yapının sınıfını tek başına değiştirmez; kullanım amacı ve ölçütler belirleyicidir.
  4. Eski listeyle hesap yapmak: 2025 revizyonundan sonra birçok yapının grubu değişti; yeni projelerde güncel liste kullanılmalıdır.
  5. Yapı sınıfını emlak vergisi sınıfıyla karıştırmak: İkisi ayrı düzenlemelerdir ve farklı amaçlarla kullanılır.
  6. Birim maliyeti gerçek inşaat maliyeti sanmak: Tebliğdeki tutarlar ortalama nitelikli bir yapının yaklaşık maliyetidir; arsa, çevre düzenlemesi ve altyapıyı içermez ve gerçek maliyetten farklı olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapı sınıfları kaç gruba ayrılır?

Güncel tebliğde yapılar 5 sınıf ve 18 gruba ayrılır: I. sınıfta A–D, II. sınıfta A–C, III. sınıfta A–C, IV. sınıfta A–C ve V. sınıfta A–E grupları bulunur.

Evim hangi yapı sınıfına giriyor?

Apartmanlarda üç kata kadar III-A, üç kattan fazla ve 21,50 m’ye kadar III-B, 21,50–30,50 m III-C, 30,50–51,50 m IV-A, daha yüksek binalar IV-B grubundadır. Müstakil evlerde bağımsız bölüm alanı 200 m²’nin altındaysa III-B, 200–500 m² ise III-C, 500 m² ve üzeriyse IV-B uygulanır.

3B ne demek?

3B, III. sınıf B grubu yapıların kısa gösterimidir. Tipik 4–7 katlı apartmanlar, 200 m²’nin altındaki müstakil evler ve üç kata kadar ticari yapılar bu gruptadır.

Villa hangi yapı sınıfındadır?

Villalar müstakil konut olarak değerlendirilir. Bağımsız bölüm brüt alanına göre III-B, III-C veya IV-B grubuna girer.

Konteyner ev ve prefabrik ev hangi sınıfta?

Geçici kullanılan konteyner yapılar II-B grubundadır. Kalıcı konut olarak kullanılan prefabrik veya konteyner evlerde malzeme değil kullanım esas alınır; kırsalda 200 m²’nin altındaysa II-C, kentte müstakil konut kuralı uygulanır. Ayrıntılar için konteyner ev ve çelik konstrüksiyon ev yazılarımıza bakabilirsiniz.

Tebliğde adı geçmeyen bir yapının sınıfı nasıl belirlenir?

Önce en çok benzediği yapının grubuna bakılır. Tereddüt varsa proje metrajı Bakanlık birim fiyatlarıyla çarpılarak birim maliyet hesaplanır ve en yakın gruba yerleştirilir. Kesin kararı uygulayıcı idare verir.

Yapı yaklaşık birim maliyeti gerçek inşaat maliyeti midir?

Hayır. Ortalama nitelikli malzemeyle yapılmış bir binanın KDV hariç yaklaşık maliyetidir; arsa, çevre düzenlemesi ve altyapı giderleri dahil değildir. Gerçek maliyet malzeme kalitesine, zemine ve piyasa koşullarına göre farklı olabilir.

Birim maliyetlere KDV dahil mi?

Hayır. Tebliğdeki birim maliyetler KDV hariç, genel giderler (%15) ve yüklenici kârı (%10) dahil olarak belirlenir.

Yapı sınıfı yükselirse ne değişir?

Birim maliyet yükseldiği için yaklaşık maliyet artar. Buna bağlı olarak proje hizmet bedelleri, yapı denetim hizmet bedeli ve SGK asgari işçilik tutarı da artar.

Yapı sınıfını kim belirler?

Proje müellifleri tebliğe göre sınıf ve grubu belirler; ruhsatı veren idare bunu onaylar. Tereddütlü durumlarda tebliğin benzerlik ve metraj kuralları uygulanır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Resmî liste, ilgili yılın Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliği’nden derlenmiştir. Listede olmayan yapılar için verilen gruplar benzerlik ilkesine dayanan önerilerdir; kesin sınıf ve grubu ruhsatı veren idare belirler. Güncel birim maliyetleri Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğden teyit edin.

İlgili Yazılar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir